trường nói riêng, thể chất giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện.Nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, làm cơsở cho học sinh rèn luyện thân
Trang 1STT Nội dung Trang
8 2.2 Thực trạng về về vấn đề trước khi áp dụng SKKN 4
9 2.3 Một số biện pháp bồi dưỡng HS năng khiếu môn điền kinh
chạy nhanh 60m cho học sinh lớp 5 trường Tiểu học Bát Mọt 1
5
10 2.3.1 Biện pháp thứ nhất “Phát hiện năng khiếu thể dục” 5
11 2.3.2 Biện pháp thứ hai “Rèn luyện các tố chất thể lực” 6
12 2.3.3 Biện pháp thứ 3 “Phát triển các kĩ thuật chuyên sâu” 8
13 2.3.4 Biện pháp thứ tư “Khả năng duy trì tốc độ tối đa” 8
14 2.3.5 Biện pháp thứ năm “Cách cầm tín gậy” 13
15 2.3.6 Biện pháp thứ Sáu “Biện pháp phát triển chiến thuật” 15
21 Danh mục các đề tài SKKN được Hội đồng sáng kiến kinh
nghiệm ngành giáo dục huyện đánh giá
20
1 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài.
Sức khỏe là vốn quý nhất của mỗi con người” và của toàn xã hội Có sức
khỏe con người có hàng trăm ước mơ Không có sức khỏe thì con người chỉ cómột ước mơ duy nhất là có được “ sức khỏe”, có sức khỏe mới làm nên tất cả
vì thế trong môn học giáo dục thể chất nói chung và môn học Thể dục trong nhà
Trang 2trường nói riêng, thể chất giữ vai trò quan trọng trong việc giáo dục toàn diện.Nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản, làm cơ
sở cho học sinh rèn luyện thân thể bồi dưỡng đạo đức tác phong, phát triển toàndiện con người mới Ở lứa tuổi học sinh Tiểu học nói riêng, tính vui tươi, hồnnhiên, hiếu động là không thể thiếu được trong các em Đặc biệt là mặt tâm sinh
lý của các em có nhiều thay đổi lớn.Vì vậy, trong môn thể dục chúng ta khôngnên theo khuynh hướng thể dục đơn thuần, máy móc, gây cho các em sự mệtmỏi, căng thẳng, nhàm chán, dẫn đến phản tác dụng rèn luyện mà phải kíchthích, tác động đến hoạt động toàn diện cả về mặt tâm sinh lý ở các em, tạo nên
sự hứng thú, giúp các em ham thích, tập luyện tốt hơn và đạt thành tích cao nhất Môn thể dục được giảng dạy với nhiều nội dung trong đó có nội dung chạynhanh 60m, thật sự có tác dụng tốt đối với sức khoẻ và làm phát triển các tố chấtthể lực cho các môn thể thao Chính vì vậy môn chạy nhanh chiếm vị trí rất quantrọng trong thể dục thể thao Đất nước ta đưa môn chạy nhanh là một nội dungchính trong chương trình giảng dạy, giáo dục thể chất của mỗi nhà trường Đểđạt được những thành tích cao trong tập luyện và trong thi đấu nội dung chạynhanh 60m thì phương pháp dạy học của giáo viên đóng vai trò vô cùng quantrọng Do vậy là giáo viên thể dục phải có các biện pháp giáo dục và hướng điđúng đắn dẫn dắt các em đi đến nền móng thể chất vững chắc
Tuy nhiên, những kĩ năng còn mang tính tự phát và chưa bền vững, sức chịuđựng còn hạn chế, ý thức cùng những hiểu biết về luyện tập TDTT về việc nângcao thành tích còn hạn chế, chưa có bề sâu
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn các em rèn luyện thể chất,nâng cao sức khỏe Qua thực tế công tác tại trường Tiểu học Bát Mọt 1 tôi luônbăn khoăn, trăn trở là làm thế nào để giúp các em biết cách rèn luyện để bảo vệsức khỏe, góp phần rèn luyện các em trở thành người có sức khỏe, có tri thức vàđạo đức tốt để bước vào cuộc sống, học tập, lao động và sản xuất
Trong những năm qua, cùng với đội ngũ giáo viên trực tiếp giảng dạy mônThể dục tại trường đã đưa ra và tìm hiểu một số bài tập để áp dụng vào giảng
Trang 3dạy nhằm nâng cao thành tích chạy nhanh 60m cho học sinh.Trong quá trìnhgiảng dạy bản thân tôi nhận thấy học sinh có nhiều hạn chế trong quá trình tậpluyện, học sinh thực hiện kĩ thuật chưa chuẩn xác, chưa phối hợp tốt các giaiđoạn kĩ thuật dẫn đến thành tích chưa cao.
Xuất phát từ những hạn chế trong việc nâng cao thành tích môn chạy nhanh
60m, bản thân tôi chọn đề tài “Một số biện pháp bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn chạy nhanh 60m cho học sinh lớp 5 Trường Tiểu học Bát Mọt 1 ”
làm kinh nghiệm cho quá trình dạy học môn Thể dục trong nhà trường
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Học sinh khối lớp 5 là lứa tuổi đang có nhiều chuyển biến về tâm - Sinh lí và
tư duy Hành động của các em chuyển dần từ thụ động, giản đơn sang trạng tháitương đối chủ động và linh hoạt hơn Đặc biệt là học sinh ở các lớp cuối cấp,bước đầu các em đã có khả năng phân tích và tổng hợp đơn giản, biết tự điềuchỉnh những hoạt động ở mức cao, ở mức chưa cao Để có được những hiểubiết, kiến thức, các em rất thích được tham gia vào quá trình tìm tòi, sáng tạo.Quá trình hưng phấn thường chiếm ưu thế, vì vậy các em rất hiếu động Mộttrong những đặc điểm là các em rất ham chơi, ưa hoạt động, thích bắt trước làmtheo đúng động tác, điệu bộ hành vi của giáo viên
1.3 Đối tượng nghiên cứu
“Một số biện pháp bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn chạy nhanh 60m
cho học sinh lớp 5 Trường Tiểu học Bát Mọt 1 ”
- Học sinh lớp 5 của nhà trường
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp giảng giải và làm mẫu(dùng lời nói )
- Phương pháp trực quan
- Phương pháp giúp đỡ trực tiếp của giáo viên
- Phương pháp phân chia hợp nhất
- Phương pháp tập luyện
2 Nội dung
Trang 42.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Tính khéo léo và các năng lực duy trì thăng bằng các hoạt động mang tính
chính xác cao, bởi không chỉ truyền thụ kiến các thức mà còn giúp cho học sinhbiết cách phòng ngừa xảy ra chấn thương trong tập luyện
Ưu tiên tác động đến những năng lực tốc độ, sức mạnh của phản ứng vậnđộng, sức nhanh của động tác đơn lẻ và năng lực trong thời gian ngắn, nâng caonhịp điệu những động tác không có trọng lượng phụ
Sức bền cho các em như tạo điều kiện tối ưu để hình thành hệ thống đảmbảo ôxi cho cơ thể và biết cách phân phối sức lực của mình trên đoạn đường Tính mềm dẻo như đảm bảo sự phát triển cân đối tính linh hoạt của tất cả cáckhớp thông qua phát triển các hệ cơ, xương và dây chằng theo biên độ tăng dầntới mức tối đa
Tham gia thi đấu các môn điền kinh chủ yếu ở lứa tuổi lớp 5 lứa tuổi đã cóbước phát triển về nhận thức, kĩ thuật
Công tác bồi dưỡng học sinh các môn điền kinh ở Tiểu học được tiến hànhchủ yếu ở các lớp 5 và thường được giáo viên kết hợp ngay trong giờ thể dục mà
ít khi tạo điều kiện thời gian để hướng dẫn kĩ thuật cho học sinh để phát huynăng khiếu thể dục của học sinh, nhiều khi trong quá trình hướng dẫn còn saiđộng tác, kĩ thuật dẫn đến kết quả không cao và ảnh hưởng đến sức khoẻ của cácem
Kết hợp dạy Thể dục và chọn một số học sinh có năng lực hơn một chút rồi đưa vào đội tuyển mà không khảo sát tính bền vững của thể thao
Trong trường hợp ôn thi, đến chuẩn bị kì thi học sinh giỏi môn thể dục mới tập luyện dẫn đến việc luyện tập, chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho các em, rèn luyện thể lực, kĩ thuật tập luyện còn nhiều hạn chế
Trong tập luyện việc hướng dẫn kĩ thuật cho học sinh đôi khi chưa phù hợp,
cụ thể với từng nội dung, mà chủ yếu là tập luyện cho lệ, không tính đến kết quảsau này như thế nào
Trang 52.2 Thực trạng việc bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn điền kinh chạy
60m cho học sinh lớp 5 Trường Tiểu học Bát Mọt 1
2.2.1 Đối với Chạy nhanh 60m:
Thông thường thì kĩ thuật chạy nhanh 60m thì yêu cầu cần thiết phải xuấtphát nhanh để vào chạy lao, sớm phát huy được tốc độ Cần cố gắng chạy vớikhả năng tốc độ tối đa, duy trì không giảm tốc độ, nhanh chóng để chạm đíchnhanh nhất.Tuy nhiên nhiều học sinh do chưa hiểu hết thời lượng, khoảng cách
đã thực hiện xuất phát chậm và chạy tốc độ chậm khi tăng được tốc độ thì kếtquả đạt đích chậm hơn các đối thủ Hay học sinh chỉ chạy với vận tốc đều màkhông tăng tốc độ
2.2.2 Đối với Chạy tiếp sức 25x4:
Chạy tiếp sức là môn thể thao khá quen thuộc và được nhiều người yêu thích,mặc dù vậy nhưng không phải ai cũng biết rõ về kỹ thuật chạy tiếp sức, tronggiảng dạy chạy tiếp sức học sinh chưa biết phối hợp giữa việc trao tín gậy tiếpsức giữa các học sinh dẫn đến thời gian trao tín gậy diễn ra lâu do cách cầm tíngậy khó trao, có khi còn dừng hẳn để trao tín gậy hoặc khi trao gậy làm dơitrong khi chạy tiếp sức là yêu cầu chạy với tốc độ cao nhất kết hợp với kĩ thuậttrao tín gậy, học sinh chạy thứ 2,3,4 của chạy tiếp sức không phối hợp một cáchnhịp nhàng Xuất phát quá sớm làm cho người trao tín gậy chạy phía sau khôngđuổi kịp, hay quay đầu về phía sau khi chạy làm giảm thành tích dẫn đến kết quảkhông cao
Dựa trên cơ sở thực tế đầu năm học 2020 - 2021 tôi đã khảo sát đầu năm tạiđơn vị trường TH Bát Mọt 1 ở khối lớp 5 thu được kết quả cụ thể như sau:
Tiêu chí Chất lượng môn chạy 60m trên 29 em học sinh
Xếp loại Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn
Trang 6HS ham thích môn điền
kinh chạy nhanh 60m
( Bảng I: Khảo sát đầu năm ) Như vậy, kết quả của việc bồi dưỡng học sinh chưa thật sự có hiệu quả và donhững nguyên nhân cơ bản sau:
Công tác tuyển chọn đội ngũ học sinh giỏi môn chạy nhanh 60m còn hạn chếchưa đúng các bước tiến hành tuyển chọn
Công tác bồi dưỡng chưa được quan tâm đúng mức khi giáo viên chủ nhiệmlớp chưa tạo điều kiện cho học sinh tham gia một cách có hiệu quả, do tâm líhọc sinh tham gia rất không an toàn cho hoạt động khác trên lớp, nhiều phụhuynh không muốn cho con em mình tham gia tập luyện vì nghỉ những môn đókhông cần thiết mà chủ yếu thiên về các môn văn hoá
Từ kết quả khảo sát tôi nhận thấy việc tìm kiếm và áp dụng các biện phápnhằm nâng cao thành tích chạy nhanh 60m cho học sinh lớp 5 là rất cần thiết
Do đó bản thân tôi đã không ngừng nghiên cứu tìm hiểu để đưa ra các biệnpháp áp dụng trong quá trình tập luyện, bồi dưỡng học sinh đạt thành tích cao
2.3 Một số biện pháp bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn chạy nhanh 60m cho học sinh lớp 5 trường Tiểu học Bát Mọt 1.
Trên cơ sở tìm hiểu thực trạng công tác bồi dưỡng học sinh giỏi môn chạynhanh 60m ở Tiểu học Bát Mọt 1 và nghiên cứu tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lílứa tuổi học sinh tôi đã mạnh dạn đề xuất một số biện pháp bồi dưỡng học sinhnăng khiếu môn điền kinh
2.3.1 Biện pháp 1: Phát hiện năng khiếu thể dục
Trong bồi dưỡng học sinh năng khiếu môn điền kinh thì việc đầu tiên là lựachọn đội vận động viên Việc lựa chọn làm tiền đề cho việc đưa ra các kế hoạchhuấn luyện một cách thích hợp Việc phát hiện năng khiếu và tập luyện không chỉ dựa vào một lần tham gia duy nhất của học sinh mà phải tiến hành qua rấtnhiều lần để kiểm chứng
2.3.2 Biện pháp 2: Rèn luyện các tố chất thể lực
Trang 7Tố chất thể lực bao gồm sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khả năng mềm dẻo
và khéo léo linh hoạt Đó là yếu tố cơ bản đầu tiên phù hợp với từng nội dungtham gia Do đó, quá trình bồi dưỡng năng khiếu điền kinh cho học sinh phảikhông ngừng bồi dưỡng các tố chất thể lực mà phải bồi dưỡng thường xuyên,liên tục, theo một kế hoạch sắp xếp hợp lí bằng những bài tập cụ thể
Để có được các tố chất trên phải tập cho học sinh tập các nội dung cần thiếtnhư: chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, gót chạm mông, chạy đạp sau, chạytăng tốc độ, trò chơi chạy tiếp sức, và cuối cùng là chạy bền với cự ly và kĩ thuậtmỗi ngày một cao hơn
Cụ thể chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, gót chạm mông, chạy đạp sau,chạy tăng tốc độ, trò chơi chạy tiếp sức, lúc đầu học sinh thường bỡ ngỡ khóthực hiện động tác, để tập được nội dung này tôi phải cho học sinh tập tại chỗ,từng chân, tay đơn lẻ sau đó mới ghép lại và tiến hành chạy trên khoảng đường.Các nội dung khác cũng như thế nhưng chạy đạp sau có phần khó hơn, bởi họcsinh thường chỉ thuận một chân nên khi thực hiện động tác khó đạt được Để đạtđược nội dung này tôi phải tách nhỏ phần này ra thành từng phần đơn lẻ như emnào thuận chân phải tôi chỉ tập cho chân trái và ngược lại, sau đó mới tiến hànhghép lại để tập, lúc đầu phải tập chậm sau đó mới dần dần nhanh theo thơi giantập luyện
Hình ảnh tập luyện các động tác bổ trợ rèn luyện thể lực cho học sinh chạynhanh 60m
Trang 8Hình ảnh tập động tác bổ trợ đi bước nhỏ
Hình ảnh tập động tác bổ trợ chạy nâng cao đùi
Trang 9Hình ảnh học các động tác bổ trợ chạy đạp sau 2.3.3 Biện pháp 3: Phát triển các kĩ thuật chuyên sâu
Thành tích là điều kiện cần và đủ của bồi dưỡng học sinh giỏi thể dục nóichung và môn điền kinh nói riêng Các yếu tố khả năng của học sinh sẽ đượcphát huy tối ưu nếu có cách thức, kĩ thuật hợp lí Theo đó thì phát triển kĩ thuậtchuyên sâu của từng nội dung chạy nhanh 60m sẽ tạo khả năng đạt thành tíchcao hơn
2.3.4 Biện Pháp 4: Khả năng duy trì tốc độ tối đa.
Yêu cầu cần thiết phải xuất phát nhanh để chuyển vào chạy lao, khác vớichạy cự li trung bình hay cự li dài thì cần xuất phát cao và chưa cần yêu cầungay tăng tốc độ Chạy nhanh 60m với khả năng tốc độ tối đa, duy trì khônggiảm tốc độ nhanh chóng chạm đích khi hết cự li Theo đó thì các bài tập kĩthuật:
Tập tích luỹ ôxi bằng cách tập hít, thở sâu từ 3 đến 4 lần Chuẩn bị xuất phátthì hít sâu vào, sau đó bật ra theo hướng phát lệnh thì thở hắt ra ngắn và sau đólại hít vào
Bài tập kích thích phát triển tốc độ:
+ Tập động tác đứng tại chỗ đánh tay
Trang 10+ Tập động tác đánh tay khi chạy
Trang 11Hình ảnh chạy tăng tốc độ
+ Chạy lặp lại với cường độ khác nhau
+ Làm mẫu cho học sinh thực hiện
+ Hướng dẫn kĩ thuật xuất phát thấp và chạy lao
+ Cách nhận lệnh ‘‘vào chỗ’’ ‘‘Sẵn sàng’’
Trang 12Hướng dẫn học sinh chạy xuất phát thấp và chạy lao 20 - 25m.
Cách chuyển từ chạy lao sang chạy giữa quãng Cách phối hợp giữa chạy lao
và chạy giữa quãng để học sinh duy trì được tốc độ cao
Hình ảnh xuất phát thấp
Kĩ thuật về đích có các biện pháp: Đi bộ làm động tác đánh đích, chạy chậm,
chạy nhanh làm động tác đánh đích, đánh đích có hai cách đó là bằng vai và
bằng ngực Thông thường đánh đích bằng ngực là chủ yếu
Hoàn thiện kĩ thuật chạy phối hợp các bước từ chạy chậm sang nhanh dần
Trang 13Hình ảnh kĩ thuật đánh đích
Trang 14Hình ảnh cách trao tín gậy
Trang 15Hình ảnh Kĩ thuật trao và nhận tín gậy
Kĩ thuật xuất phát của người thứ hai, ba, bốn Chạy tiếp sức có rất nhiều hìnhthức chạy, các hình thức đó phụ thuộc vào địa hình Như ở sân vận động phảichạy theo đường vòng, còn ở địa bàn hẹp phải chạy theo bốn đường song song
ở nơi đủ cự ly thì chạy theo đường thẳng ví dụ: chạy theo đường thẳng thì cáchxuất phát của người thứ hai, ba, bốn là giống nhau Cách xuất phát khi thấyngười chạy số một về gần tới vị trí của người thứ hai, thì người thứ hai bắt đầuchạy từ từ tay thuận đưa ra sau ở tư thế chờ nhận gậy
Trang 16Kĩ thuật phối hợp trao tín gậy khi tập cho học sinh ta nên tập từ đơn giảnnhất như đứng tại chỗ trao gậy, sau đó đến chạy chậm một vài bước, đến chạynhanh một vài bước và sau đó đến chạy đủ cự ly
Luyện tập phối hợp tăng dần về tốc độ Để tập tốc độ mỗi ngày một tăng lênthì việc đầu tiên là giáo viên phải đưa ra phương hướng tập luyện một cách thậtkhoa học phù hợp với khả năng của học sinh ví dụ: đầu tiên tập cách làm quenvới sân bãi, tập thời gian ngắn, yêu cầu đơn giản, tiếp theo mỗi ngày yêu cầumột cao hơn, thời gian tập luyện nhiều hơn Muốn biết được kết quả đó thì giáoviên phải có sổ ghi nhật kí từng học sinh, từng ngày cụ thể để có cách tập luyệntiếp theo
3.3.6 Biện pháp 6: Biện pháp phát triển chiến thuật
Chiến thuật trong thể thao là nghệ thuật tiến hành thi đấu giữa các đấu thủ.
Nhiệm vụ chính là sử dụng sức lực và khả năng của vận động viên một cáchthích hợp nhất để thắng đối thủ, giành kết quả cao nhất Trong mỗi nội dungmôn điền kinh thì chiến thuật cần thiết ở mức độ khác nhau Chiến thuật được sửdụng trong thực tế sát với yêu cầu môn đã chọn Nâng cao chiến thuật chuyênmôn cũng bao gồm cả sự tìm tòi phương pháp thi đấu thích hợp, đặt kế hoạch, phương án phù hợp với sự tính toán những khả năng cụ thể của đối thủ trong thiđấu và áp dụng chiến thuật đó trong quá trình tập luyện của học sinh
Do vậy, bên cạnh việc bồi dưỡng những năng khiếu tham gia thi đấu thì việcbồi dưỡng chiến thuật thi đấu có ý nghĩa rất to lớn đối với việc đạt được kết quảcao trong thi đấu
Trong quá trình bồi dưỡng học sinh Tiểu học tham gia các môn điền kinh thìchiến thuật được thực hiện sau cùng, cũng có khi đưa ra trong quá trình tậpluyện kĩ thuật nhưng không được để học sinh biết được vì đây là bí mật thi đấuthể thao Có thể đó là chuẩn bị tâm lí cá nhân, những đối thủ thi đấu hay tuỳtheo từng vòng thi đấu mà người huấn luyện đưa ra một cách thích hợp
Ví dụ: Nội dung chạy tiếp sức 25m x 4