Một số biện pháp bồi dưỡng phụ trách sao nhằm nâng cao chất lượng toàn diện ở trường tiểu học yên trường, huyện yên định, tỉnh thanh hóa

Tôi thiết nghĩ: công tác bồi dưỡng phụ trách Sao nhằm giúp các em hiểu được tâm lí, sở thích của các em nhỏ, được gần các em và yêu quí các em hơn.. Các em biết cách làm việc, tiến hành

A Đặt vấn đề

B Giải quyết vấn đề

I Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 4

II Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4 III Một số giải pháp và tổ chức thực hiện 5 1.1 Nắm được những vấn đề cơ bản trong công tác bồi dưỡng Sao nhi

1.2 Lựa chọn được những nội dung, hình thức và phương pháp phù

4 Hình thức, biện pháp bồi dưỡng phụ trách Sao 9

IV Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 12

A ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lí do chọn đề tài

Năm học 2020-2021 có ý nghĩa rất quan trọng, là năm học đầu tiên thực hiện Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIII Để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong trường Tiểu học thì hoạt động Đội là hoạt động rất cần thiết Muốn có thêm nhiều Sao nhi đồng hoạt động tốt, hướng các

em vào sinh hoạt vui chơi có định hướng phải kết hợp chặt chẽ với hoạt động ngoài giờ lên lớp của nhà trường Sinh hoạt Sao nhi đồng phải có phụ trách Sao giỏi, nhiệt tình, biết làm việc, yêu quí các em nhỏ

Nhi đồng là các em nhỏ từ 6- 8 tuổi, do chưa thể tự tổ chức quản lí nhau được, vì thế tập thể mà các em sinh hoạt thường xuyên đó là Sao nhi đồng Mỗi lớp Nhi đồng có một Chi đội Thiếu niên tiền phong giúp đỡ và một cán bộ phụ trách là giáo viên chủ nhiệm lớp

Công tác bồi dưỡng phụ trách Sao muốn có hiệu quả cần có sự lựa chọn đối tượng và phải biết cách bồi dưỡng, sử dụng tốt đội ngũ phụ trách Sao Làm thế nào để có phụ trách Sao hoạt động đều tay và có chất lượng là một câu hỏi luôn trăn trở của người Tổng phụ trách Đó cũng chính là lí do để tôi lựa chọn đề

tài sáng kiến: “Một số biện pháp bồi dưỡng phụ trách Sao nhằm nâng cao chất lượng toàn diện ở trường Tiểu học Yên Trường, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa”

Tôi thiết nghĩ: công tác bồi dưỡng phụ trách Sao nhằm giúp các em hiểu được tâm lí, sở thích của các em nhỏ, được gần các em và yêu quí các em hơn Các em biết cách làm việc, tiến hành một buổi sinh hoạt Sao theo trình tự của các bước, biết cách tổ chức các trò chơi hay hoạt động múa hát tập thể, biết vận dụng kiến thức từ bài học trên lớp vào thực tế thông qua các hoạt động, trò chơi Qua đó giúp các em trở thành những đội viên toàn diện hơn, biết tôn trọng công việc, biết tổ chức sinh hoạt tập thể lớp mình, học tập tốt hơn, tư cách đạo đức lịch sự, thanh lịch xứng đáng là đội viên Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh Tất cả những điều đó đã thôi thúc tôi lựa chọn sáng kiến này Qua đó cũng góp phần làm cho công tác Tổng phụ trách của tôi bước đầu thu được nhiều kết quả khả quan

2 Mục đích nghiên cứu

Giúp các em trở thành người đội viên toàn diện như: Biết tổ chức sinh hoạt tập thể lớp mình, giúp học tập tốt hơn

Công tác bồi dưỡng phụ trách sao nhằm giúp các em hiểu được tâm lí, sở thích của các em nhỏ, gần với các em, yêu thích các em

3 Đối tượng nghiên cứu

Công tác bồi dưỡng phụ trách sao trong trường tiểu học

4 Phương pháp nghiên cứu

- Trải nghiệm thực tế

- Phướng pháp điều tra

- Phương pháp tọa đàm trao đổi

- Phương pháp thống kê và xử lí số liệu

B GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

I Cơ sở lí luận của vấn đề

Hoạt động Đội Thiếu niên Tiền phong là con đường giáo dục không thể thiếu trong quá trình giáo dục trẻ Bởi vì mỗi trẻ em trong quá trình để phát triển trí tuệ, phẩm chất, năng lực đều phải bằng nhiều con đường như: giáo dục thông qua hệ thống nhà trường hoặc bằng giáo dục gia đình và của xã hội Đối với Đội Thiếu niên Tiền phong phương thức giáo dục là thông qua các hoạt động thực tiễn của Đội và ý thức tự rèn luyện của Đội viên

Vì vậy đất nước muốn có nhiều công dân tốt, cán bộ giỏi thì sự nghiệp giáo dục phải được đặt lên hàng đầu Và giáo dục Thiếu niên Nhi đồng qua hoạt động Đội, Sao khi các em còn ngồi trên ghế nhà trường cũng là một đóng góp không nhỏ

II Thực trạng của vấn đề

Hoạt động Sao nhi đồng là hoạt động tạo điều kiện cho các em được trải nghiệm nhiều nhất, các em được tham gia các hoạt động phong phú và các mối quan hệ đa dạng Từ đó giúp các em hình thành và phát triển thái độ, xúc cảm, tình cảm đúng đắn mà việc dạy học trên lớp không có điều kiện thực hiện Nếu

có biện pháp bồi dưỡng phụ trách Sao phù hợp thì sẽ góp phần hình thành cho các em kĩ năng mạnh dạn, tự tin trước đám đông

- Tổng số học sinh: 448 em

- Số lớp nhi đồng: 9

- Số chi đội: 6

- Số nhi đồng: 212

- Số đội viên: 150

Tôi đã chọn 16 em trong số 150 đội viên lớp 4, 5 làm phụ trách Sao

- Khối 5 phụ trách khối 1 - Khối 4 phụ trách khối 2

+ Lớp 5A phụ trách 1A + Lớp 4A phụ trách 2A

+ Lớp 5B phụ trách 1B + Lớp 4B phụ trách 2B

+ Lớp 5B phụ trách 1C + Lớp 4B phụ trách 2C

Riêng Sao nhi đồng khối lớp 3 không có phụ trách Sao (Sinh hoạt theo hình thức tự quản) kết hợp với giáo viên chủ nhiệm và cán bộ lớp

Trong quá trình chọn các em Đội viên vào phụ trách Sao và qua công tác tiến hành bồi dưỡng tôi thấy một số khó khăn thuận lợi sau:

1 Thuận lợi

- Các em thích làm phụ trách Sao, yêu thích các em nhỏ, muốn làm người lớn, muốn làm thầy giáo, cô giáo tí hon Muốn thể hiện những năng khiếu của mình cho các em xem như: hát, múa, kể chuyện

- Đối với giáo viên chủ nhiệm: Tạo điều kiện cho các em sinh hoạt, bồi dưỡng Nhiều em tiến bộ trong học tập khi được phân công làm phụ trách Sao

2 Khó khăn

- Vì các em học cùng cấp (lớp 4, 5 hơn các em nhi đồng 1,2 tuổi) nên công việc làm phụ trách Sao còn lúng túng vì tuổi các em còn nhỏ dễ nhớ nhưng cũng rất hay quên Chưa biết cách tổ chức cho Sao nhi đồng hoạt động như thế nào cho phù hợp

- Thời gian học tập của các em ở trường là 2 buổi / ngày Ngoài ra các em hầu hết đều nằm trong các đội tuyển thi học sinh giỏi ở tất cả các môn nên việc

bố trí cho các em được sinh hoạt cũng gặp không ít những khó khăn

Là một Tổng phụ trách trong trường Tiểu học nên sáng kiến của tôi là để bồi dưỡng nghiệp vụ phụ trách Sao nhi đồng trong trường Tiểu học Yên Trường

Cụ thể hơn là nội dung của sáng kiến áp dụng để bồi dưỡng cho các phụ trách Sao là Đội viên lớp 4, 5 biết cách hướng dẫn Sao nhi đồng lớp 1, 2 sinh hoạt đúng quy trình và có hiệu quả, góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh

III Một số giải pháp và tổ chức thực hiện

1 Giải pháp

1.1 Nắm được những vấn đề cơ bản trong công tác bồi dưỡng Sao nhi đồng.

- Công tác bồi dưỡng phụ trách Sao nhằm nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và công tác Đội nói riêng Các trường phải học đủ các môn trong chương trình, khắc phục khó khăn để dạy hát, dạy vẽ, rèn chữ viết đẹp, lao động, góp phần làm đẹp trường lớp, quê hương Bên cạnh đó còn phát huy trong việc

phát hiện bồi dưỡng năng khiếu của học sinh Tiểu học Phát hiện bồi dưỡng các

em có sở trường về tổ chức quản lí như: làm cán bộ lớp, Sao, Đội…

- Bồi dưỡng phụ trách Sao giúp các em có phương pháp làm việc, biết cách tổ chức cho nhi đồng sinh hoạt như thế nào là phù hợp, hiểu được tâm lí các em nhỏ Bên cạnh đó dạy cho các em các bài hát truyền thống về nhi đồng, dạy các em múa, hát, kể chuyện, biết hướng dẫn và tổ chức trò chơi…Chính vì được học hỏi và biết thêm nhiều điều nên dễ lôi cuốn được các em vào công việc, không gây chán nản hay bỏ dở công việc, giúp các em yêu thích công việc phụ trách Sao

- Công tác bồi dưỡng phụ trách Sao yêu cầu người Tổng phụ trách phải có

kế hoạch chương trình làm việc cụ thể Tổng phụ trách phải biết cách lựa chọn đúng người, đúng việc Tìm ra các phương pháp bồi dưỡng dễ hiểu và có hiệu quả Tổng phụ trách luôn suy nghĩ, tìm tòi sáng tạo mọi hình thức phong phú để đưa các em vào sinh hoạt Sao cũng như sinh hoạt tập thể toàn trường Trong quá trình hướng dẫn cho Nhi đồng sinh hoạt, bản thân phụ trách Sao thấy rằng mình cũng được tu dưỡng, rèn luyện và trưởng thành

1.2 Lựa chọn được những nội dung, hình thức và phương pháp phù hợp.

* Nội dung: Tổng phụ trách phải tìm được những nội dung chủ yếu và cơ

bản nhất về nhiệm vụ công tác Sao nhi đồng trong nhà trường để hướng dẫn các

em tổ chức sinh hoạt theo đúng chủ đề của từng tháng, phù hợp với mọi điều kiện sinh hoạt của từng Sao nói riêng và của toàn trường nói chung

* Hình thức: Bồi dưỡng phụ trách Sao là bồi dưỡng những em có khiếu

vào làm công tác phong trào, có ý thức làm chủ tập thể cao và chủ yếu là để phục vụ cho việc dạy và học có chất lượng toàn diện Vì vậy mà có thể hình thức để bồi dưỡng các em cũng sẽ thay đổi liên tục để phù hợp với nội dung mà Tổng phụ trách đưa ra để bồi dưỡng

* Phương pháp: Về phương pháp cũng tương tự như hình thức, để thu

hút được sự hăng say của các em ta cần phải có nhiều phương pháp để các em thoải mái nhưng công việc vẫn đạt hiệu quả cao

2 Tổ chức thực hiện

a Lên kế hoạch chương trình

Để tiến hành hoạt động sinh hoạt Sao đạt kết quả cao ta phải có đội ngũ phụ trách Sao hoạt động đều tay và công tác bồi dưỡng phụ trách Sao phải được thực hiện thường xuyên, liên tục Ngay từ đầu năm học tôi đã lên kế hoạch chuẩn bị cho công việc sinh hoạt Sao và việc đầu tiên tôi làm đó là:

- Lựa chọn Đội viên phụ trách Sao theo tiêu chuẩn:

+ Nhiệt tình, có điều kiện thuận lợi

+ Có khả năng diễn đạt, có năng khiếu văn nghệ và yêu thích các em nhỏ + Học lực khá trở lên, mạnh dạn, ham học hỏi, hoạt động tập thể tốt

Trong quá trình lựa chọn phải kết hợp với giáo viên chủ nhiệm, bản thân các em và sự tín nhiệm của các bạn trong lớp

b, Kết quả lựa chọn: Tôi đã lựa chọn được đội ngũ phụ trách Sao nhiệt

tình, năng nổ trong công việc Hầu hết các em đều yêu thích công việc phụ trách Sao nên bản thân các em tiếp thu rất nhanh các cách tổ chức sinh hoạt Sao mà tôi truyền đạt Ngoài ra các em cũng rất có trách nhiệm với công việc của mình, luôn tìm tòi học hỏi những nội dung làm phong phú thêm các buổi sinh hoạt

- Vạch ra kế hoạch cụ thể theo những yêu cầu cũng như các bước cần và

đủ trong một buổi sinh hoạt Sao:

+ Ổn định tổ chức: hát một bài

+ Nhận xét tuần: Kiểm tra thi đua (học tập, đạo đức, vệ sinh…) có khen, nhắc nhở

+ Sinh hoạt theo chủ đề: Hát, múa, kể chuyện, hái hoa dân chủ, chơi trò chơi… + Nhận xét buổi sinh hoạt và dặn dò buổi sinh hoạt sau: Nhận xét buổi sinh hoạt ( có khen, chê), nhắc nhở các em cho buổi sinh hoạt sau

Dựa vào nội dung chủ yếu của các bước trong một buổi sinh hoạt Sao, tôi

đã vạch ra chương trình bồi dưỡng cho các em giúp các em nắm vững quy trình của một buổi sinh hoạt Bên cạnh đó tôi đã hướng cho các em biết cách linh hoạt trong việc đổi mới nội dung của các buổi sinh hoạt nhưng phải biết dựa vào các bước chính của một buổi sinh hoạt và chủ đề của buổi sinh hoạt Cụ thể ở đơn vị

trường Tiểu học Yên Trường tôi đã hướng dẫn và quy định cho các Sao sinh hoạt 2 tuần một lần và sinh hoạt theo chủ đề từng tháng Chính điều đó tôi yêu cầu các phụ trách Sao phải nắm vững chủ đề của các tháng để biết cách chuẩn bị cho buổi sinh hoạt với các em

3 Nội dung bồi dưỡng

Ngay từ đầu năm học tôi đã tập hợp các em, cho các em học nội qui khi đi phụ trách, tìm hiểu kĩ đối tượng mà các em sẽ phụ trách, giúp các em gắn bó, thương yêu các em nhỏ Bước đầu tôi giảng cho các em hiểu sơ bộ đặc điểm tâm

lí lứa tuổi nhi đồng Sau đó tôi đi vào hướng dẫn chi tiết nội dung:

- Tập bài hát truyền thống của Nhi đồng: “ Nhanh bước nhanh nhi đồng”, nhạc và lời của nhạc sĩ Phong Nhã

- Học lời hứa nhi đồng:

“ Vâng lời Bác Hồ dạy

Em xin hứa sẵn sàng

Là con ngoan trò giỏi

Cháu Bác Hồ kính yêu”.

Tiếp theo tôi hướng dẫn các em sinh hoạt Sao theo các chủ điểm hàng

tháng gắn liền với các ngày lễ lớn trong năm

Các chủ điểm đó là:

+ Tháng 9: Mái trường thân yêu của em

+ Tháng 10: Con ngoan, trò giỏi

+ Tháng 11: Biết ơn thầy, cô giáo

+ Tháng 12: Uống nước nhớ nguồn

+ Tháng 1: Ngày Tết quê em

+ Tháng 2: Em yêu Tổ quốc Việt Nam

+ Tháng 3: Yêu quí mẹ và cô giáo

+ Tháng 4: Yêu Sao, yêu Đội

+ Tháng 5: Bác Hồ kính yêu

Ngoài ra tôi tôi còn kết hợp với giáo viên âm nhạc hướng dẫn cho các em một số kiến thức về múa hát theo chủ điểm, chủ đề, cách tổ chức trò chơi lớn, trò chơi nhỏ, các kĩ năng nghi thức cơ bản

4 Hình thức, biện pháp bồi dưỡng phụ trách Sao

Trong thời gian tôi làm Tổng phụ trách tôi đã dùng một số hình thức và biện pháp bồi dưỡng phụ trách Sao như sau:

* Hình thức 1:

Mở câu lạc bộ phụ trách Sao để trao đổi, thảo luận về công tác phụ trách Sao Mở lớp tập huấn nhỏ từng tháng, đồng thời phụ trách Sao của từng khối và lớp trưởng khối 3 chọn chủ đề cho các em Đội trưởng phụ trách Sao các khối có nhiệm vụ kiểm tra, nhắc nhở các nhóm thực hiện đúng yêu cầu chủ điểm

*Biện pháp: Với hình thức này tôi kết hợp cả hướng dẫn, cùng thảo luận,

làm thử, quan sát mẫu Trong quá trình giảng tôi thường dùng câu hỏi, nêu vấn

đề cùng phụ trách Sao bàn bạc về các chủ điểm như: Chủ điểm “Con ngoan”, thì các em phải biết thế nào là con ngoan? ( Kính yêu lễ phép với ông bà, cha mẹ, anh chị, bà con hàng xóm và những người lớn tuổi…) Với biện pháp này tôi phải đưa ra những câu hỏi đơn giản, thiết thực gắn với nội dung

* Hình thức 2:

Cho các em viết bài kiểm tra về các bước sinh hoạt theo chủ điểm, từ đó tôi biết được em nào nắm được và em nào chưa nắm được công việc tiến hành sinh hoạt Sao Ngoài ra tôi còn cho các em thi viết về chủ điểm hàng tháng kết hợp với các ngày lễ lớn, viết các bài hát, câu chuyện, kể một số trò chơi hợp với chủ điểm

* Biện pháp: Đây là hình thức cho các em luyện tập và sáng tạo nên tôi

đã tập cho các em kĩ năng hướng dẫn kể chuyện, trò chơi hay dạy múa, hát … cho nhi đồng theo đúng qui trình

+ Ví dụ: Dạy một bài hát trước tiên phải giới thiệu về bài hát và tác giả, đặc biệt là bài hát đó phù hợp với chủ điểm sinh hoạt, nội dung bài hát thể hiện cái gì? Sau mỗi câu hát phải lấy hơi ra sao?

* Hình thức 3: Giao lưu văn nghệ

Tổ chức thi hoặc tham gia trò chơi giữa các Sao với nhau.

* Biện pháp: Phụ trách Sao cùng với giáo viên chủ nhiệm cho các em

chuẩn bị theo nhóm Các nhóm tự lựa chọn tiết mục và thiết kế cách biểu diễn, trình bày dưới sự giúp đỡ của phụ trách Sao Qua đó rèn cho các em có kĩ năng:

tư duy sáng tạo, ra quyết định, giải quyết vấn đề, hợp tác,…Khi tổ chức cho các

em giao lưu, người phụ trách có thể tổ chức dưới dạng một cuộc thi hoặc dưới dạng trò chơi ( thi hát đố, thi hát tiếp sức,…) để tăng sự hào hứng của các em và phát huy tối đa kĩ năng hợp tác của các em

* Hình thức 4: Tổ chức cho các Sao chơi các trò chơi dân gian gần gũi

với các em như: thả đỉa ba ba, rồng rắn lên mây, chồng nụ chồng hoa,…

*Biện pháp: Trò chơi làm việc theo nhóm, các mảnh ghép,…Tôi đã

hướng dẫn cho các em cách chia nhóm, sau đó các nhóm thi hoặc mỗi nhóm cử người sang giao lưu với nhóm khác để chia sẻ lẫn nhau Qua đó, các em được rèn luyện khả năng quyết định lựa chọn cho mình cách ứng xử đúng đắn, phù hợp trong những tình huống cụ thể

*Hình thức 5: Thông qua sinh hoạt tập thể, tôi tổ chức các buổi kiểm tra,

đánh giá bằng các cuộc thi “ Sao cháu ngoan Bác Hồ”, “ Phụ trách Sao giỏi”,…

*Biện pháp: Đây là một hoạt động nhằm đánh giá động viên hay khen

thưởng, đồng thời để nâng cao tay nghề cho các em phụ trách Sao Hội thi phụ trách Sao giỏi là một ngày hội vui của phụ trách Sao nhi đồng vì mỗi phụ trách Sao dự thi phải thể hiện bằng việc trực tiếp điều khiển lớp nhi đồng Đây cũng là một dịp cho các em học hỏi, trao đổi kinh nghiệm, tạo ra một không khí thi đua sôi nổi trong phong trào Đội và Nhi đồng của Liên đội Hội thi phụ trách Sao giỏi, tôi tổ chức cho các em vào học kì II, thi trong từng khối lớp trước sau đó chọn đại diện các khối thi toàn trường

Với hội thi này tôi đề ra những yêu cầu mà mỗi Tổng phụ trách phải đạt được đó là:

+ Có nhận thức tốt về công tác nhi đồng ( hiểu biết về tổ chức nhi đồng) tâm lí nhi đồng, biết phương pháp sinh hoạt với nhi đồng, biết xử lí tình huống trong sinh hoạt với nhi đồng…