Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật có thể chia thành các nhân tố bên trong và nhân tố bên ngoài.. Ở bài này chỉ nghiên cứu ảnh hưởng của nhân tố bên [r]
Trang 1GIÁO ÁN SINH HỌC LỚP 11 CHƯƠNG III SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
B – SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
BÀI 38: CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT
TRIỂN Ở ĐỘNG VẬT
Người soạn : Đặng Thị Tuyết Lan Lớp : 11CB…
GV hướng dẫn : Phạm Thị Thanh Thảo
I- MỤC TIÊU BÀI HỌC : Sau khi học xong bài này, HS phải :
1 Kiến thức :
- Trình bày được vai trò của yếu tố di truyền đối với sinh trưởng và phát triển của động vật
- Kể tên các hoocmôn ảnh hưởng lên sinh trưởng và phát triển của động vật có xương sống và không xương sống
- Trình bày được vai trò của hoocmôn đối với sinh trưởng
và phát triển của động vật có xương sống và không xương sống
2 Kĩ năng :
- Phát triển kĩ năng phân tích hình ảnh
- Vận dụng giải thích sự sinh trưởng và phát triển của động vật
3 Về thái độ
Cung cấp thế giới quan khoa học cho học sinh về các
hoocmôn sinh trưởng và phát triển ở động vật
II- NỘI DUNG TRỌNG TÂM
Tác dụng của hoocmôn sinh trưởng, tirôxin, testostêrôn và ơtrôgen đến sinh trưởng và phát triển của động vật có xương
Trang 2sống Tác dụng phối hợp của hoocmôn ecđixơn và juvennin đối với sinh trưởng và phát triển của côn trùng
III- PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
1 Giáo viên : giáo án, sách giáo khoa, tranh (Tranh phóng to theo sách
giáo khoa)
2 Học sinh : vở ghi, sách giáo khoa.
IV- PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Biểu diễn tranh – tìm tòi
- Hỏi đáp – tìm tòi
- SGK – tìm tòi
V- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp :( 1-2 phút)
- Ổn định trật tự
- Kiểm tra sỉ số
2 Kiểm tra bài cũ : ( 3-4 phút)
1.Sinh trưởng và phát triển ở động vật là gì? Cho ví dụ?
2.So sánh sinh trưởng và phát triển không biến thái và biến thái hoàn toàn
3 Nội dung bài mới :
Đặt vấn đề: Yêu cầu học sinh kể tên một số nhân tố ảnh hưởng
đến sinh trưởng và phát triển của động vật, yêu cầu học sinh phân loại nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của động vật Và cho học sinh hiểu rằng sinh trưởng và phát triển là một trong những đặc trưng của cơ thể do nhân tố di truyền quyết định Các nhân tố bên trong và bên ngoài khác tác động đến sinh trưởng và phát triển thông qua nhân tố di truyền
Thờ
i
gia
Hoạt động của
giáo viên
Hoạt động của học sinh
Nội dung
Trang 325
phút
Sinh trưởng và phát triển
của mỗi loài, mỗi cá thể
động vật trước tiên do
nhân tố di truyền quyết
định Các nhân tố ảnh
hưởng đến sinh trưởng
và phát triển của động
vật có thể chia thành các
nhân tố bên trong và
nhân tố bên ngoài Ở bài
này chỉ nghiên cứu ảnh
hưởng của nhân tố bên
trong đến sinh trưởng và
phát triển ở động vật
Nội dung còn lại sẽ
nghiên cứu ở tiết sau
* Hoạt động 1:
Tìm hiểu các
hoocmôn ảnh
hưởng đến sinh
trưởng và phát
triển của động
vật có xương
sống.
Hoocmôn là nhân tố
bên trong ảnh
hưởng đến sinh
trưởng và phát triển
- Học sinh quan sát hình 38.1 và trả lời câu
I-Cấu trúc của protein
Protein là một cấu trúc đa phân trong đó các đơn phân là axit amin
- Một axit amin gồm:
+ Gốc –COOH + Gốc –NH2
+ Gốc –R Công thức:
NH2 – CH – COOH
R
Trang 4của động vật.
- Học sinh nghiên
cứu hình 38.1 và trả
lời 2 câu hỏi của
lệnh 1
- Các hoocmôn có
ảnh hưởng như thế
nào đến sự sinh
trưởng và phát triển
của động vật có
xương sống
- Học sinh quan sát
hình 38.2 và trả lời
3 câu hỏi của lệnh
2
hỏi lệnh
- Học sinh dựa vào thông tin trong sách giáo khoa trả lời câu hỏi
- Câu 1: + Người bé nhỏ là hậu quả do tuyến yên tiết ra quá ít hoocmôn sinh trưởng vào giai đoạn trẻ em, còn người khổng lồ là hậu quả do tuyến yên tiết ra quá nhiều hoocmôn sinh trưởng vào giai đoạn trẻ em + Hoocmôn sinh trưởng tiết ra ít hơn bình thường vào giai đoạn trẻ
em đang lớn dẫn đến giảm phân chia tế bào, giảm
số lượng và kích thước tế bào , kết quả là trẻ em
Trang 5chậm lớn hoặc
ngừng lớn Ngược
lại, nếu hoocmôn
này tiết ra quá
nhiều vào giai
đoạn trẻ em dẫn
đến tăng cường
quá trình phân
chia tế bào, tăng
số lượng và kích
thước tế bào
( tăng tổng hợp
protein và tăng
phát triển xương),
kết quả cơ thể
phát triển quá
mưc và trở thành
người khổng lồ
Câu 2: Iôt là một
trong hai thành
phần cấu tạo nên
tirôxin Thiếu iôt
dẫn đến thiếu
tirôxin Thiếu
tirôxin làm giảm
quá trình chuyển
hóa và giảm sinh
nhiệt ở tế bào nên
1 Cấu trúc bậc 1: Là chuỗi
polipeptit của các axit amin giảmdạng mạch thẳng
Trang 6* Hoạt động 2:
Tìm hiểu
hoocmôn ảnh
hưởng đến sinh
trưởng và phát
triển của động
động vật và người chịu lạnh kém
Thiếu tirôxin còn làm giảm quá trình phân chia và lớn lên bình thường của tế bào, hậu quả là trẻ em và động vật non chậm lớn hoặc ngừng lớn, não ít nếp nhăn, số lượng tế bào giảm, dẫn đến tế bào thấp
Câu 3: Hoocmôn testostêrôn do tinh hoàn tiết ra kích thích quá trình sinh trưởng và hình thành các đặc điểm sinh dục sơ cấp và thứ cấp (phát triển mào, cựa, thanh quản…)
ở động vật Vì vậy, thiếu hoocmôn testostêrôn (sau
2 Cấu trúc bậc 2: Có dạng xoắn
trái hoặc xếp cuộn của chuỗi polipeptit
3 Cấu trúc bậc 3: Là cấu trúc
của phân tử protein trong không gian 3 chiều, xoắn cực đại tạo thành
Trang 7vật không xương
sống.
- Như lúc nảy tới giờ
chúng ta nghiên
cứu thì hình dạng
của protein sẽ
quyết định chức
năng của protein
Vậy dựa vào thông
tin trong SGK em
nào hãy cho cô biết
protein có những
chức năng nào ?
Cho ví dụ ?
- Gọi 1 HS tra lời và
gọi 1 vài HS khác
nhận xét bổ xung
- Nhận xét, chỉnh
sửa, bổ sung
- Hỏi : + Tại sao
protein lại có nhiều
chức năng như vậy?
+ Protein đa dạng
là do thành phần
nào?
- Gọi 1 HS tra lời và
gọi 1 vài HS khác
nhận xét bổ sung
khi cắt bỏ tinh hoàn) sẽ gây ra hậu quả là gà trống con phát triển không bình thường
- Các protein khác nhau
về số lượng, thành phần và trật tư sắp xếp
khối
4 Cấu trúc bậc 4: là phân tử
protein gồm nhiều chuỗi polipeptit
- Ví dụ: Phân tử Hemoglobin có 2 chuỗi polipeptit xoắn anpha và 2 chuỗi xoắn bêta
Trang 8- Nhận xét, chỉnh
sửa
các axit amin
- Có 4 bậc cấu trúc ( Bậc 1, bậc 2, bậc 3 và 4)
-Gồm nhiều aa liên kết với nhau bằng liên kết peptit
Trang 98-10
phút
- Chuỗi polipeptit sau khi tổng hợp ra không tồn tại ở dạng mạch thẳng mà chúng co xoắn hoặc gắp nếp lại
- HS trả lời
Trang 10- Chuỗi polipeptit tiếp
tục xoắn và gắp nếp tạo
nên cấu trúc không
gian 3 chiều
- Gồm nhiều cấu trúc
bậc 3 liên kết lại với
nhau
-Không phải tất cả
protein đều có cấu
II Chức năng của protein
Protein có các chức năng chính sau đây:
- Cấu tạo nên tế bào và cơ thể
Ví dụ : cologen tham gia cấu tạo
mô liên kết
- Dự trử các aa
Ví dụ : Protein sữa
- Vận chuyển các chất
Ví dụ : hemolopin
- Bảo vệ cơ thể
Ví dụ : các kháng thể
- Thu nhận thông tin
Ví dụ : Các thụ thể của tế bào
- Xúc tác các phản ứng hóa
Trang 11trúc bậc 4 mà chỉ
khi protein có cấu
tạo từ 2 chuỗi
polipeptit trở lên
mới có cấu trúc
bậc 4
- Protein sẽ bị mất chức
năng
sinh
Ví dụ : Các enzim
Trang 12- Hiện tượng Protein bị biến đổi cấu trúc không gian
- Các yếu tố của MT : Nhiệt độ, độ pH
- Ví dụ : + Khi ta luộc hột vịt thì ta thấy lòng trắng trứng sẻ trở nên trắng đục và rắn + Bệnh nhân bị sốt cao có thể nguy hiểm vì
nhiều protein trong máu bị biến tính
Trang 13- HS tra lời
- Vì : + Protein rất
đa dạng + Do khác nhau
về số lượng axit amin và cách sắp xếp các gốc –R khác nhau
4 Củng cố (4 – 5 phút)
1 Vì sau khi ăn Protein của nhiều loài động vật nhưng cơ thể người lại có thể tạo ra protein đặc trưng của người ?
2 Vì sau ta phải ăn protein từ nhiều loài thực ăn khác nhau
?
5 Dặn dò (1 phút)
Đọc sách bài tiếp theo và trả lời các câu hỏi cuối bài