“ Tràng Giang mang một nỗi buồn mênh mang sâu lắng trong giọng thơ vừa cổ điển vừa lãng mạn lại rất tiêu biểu cho hồn thơ Huy Cận trước cách mạng tháng Tám – 1945”.. Thí sinh không đượ[r]
Trang 1SỞ GD& ĐT PHÚ THỌ
TRƯỜNG THPT THANH THUỶ
ĐỀ CHÍNH THỨC
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG Đh lần I năm 2012 Môn: ngữ văn; khối c,d
Thời gian: 180 phút,không kể thời gian phỏt đề
PHẦN CHUNG CHO TẤT CẢ THÍ SINH (5điểm)
Cõu 1 (2 điểm)
Màu sắc hiện đại trong bài thơ Chiều tối- trớch Nhật kớ trong tự của Hồ Chớ Minh?
Cõu 2(3 điểm)
“Tụi khụng sợ khú, khụng sợ khổ, tụi chỉ sợ những phỳt yếu mềm của lũng tụi Đối với tụi, chiến thắng bản thõn là chiến thắng vẻ vang nhất”.
Viết một bài văn ngắn (khụng quỏ 600 từ) trỡnh bày suy nghĩ của anh/chị về
ý kiến trờn?
PHẦN RIấNG (5điểm)
Thí sinh chỉ được làm câu 3a hoặc 3b:
Câu 3.a (5 điểm):Theo chương trỡnh Chuẩn
Phõn tớch và so sỏnh hai nhõn vật Chiến và Việt trong truyện ngắn Những
đứa con trong gia đỡnh của Nguyễn Thi Từ đú chỉ rừ nột đặc sắc trong nghệ
thuật xõy dựng nhõn vật của nhà văn?
Cõu 3b (5 điểm): Theo chương trỡnh Nõng cao
“ Tràng Giang mang một nỗi buồn mờnh mang sõu lắng trong giọng thơ vừa cổ điển vừa lóng mạn lại rất tiờu biểu cho hồn thơ Huy Cận trước cỏch mạng
thỏng Tỏm – 1945” Anh (chị) hóy phõn tớch bài thơ để chứng minh nhận định
trờn?
-Hết -
Họ và tờn thớ sinh Số bỏo danh Thớ sinh khụng được sử dụng tài liệu Giỏm thị khụng giải thớc gỡ thờm.
Trang 2Đáp án thi KSCL thi ĐH, CĐ lần 1 năm 2012
Môn Ngữ Văn Khối: C, D
Câu 1(2đ): Màu sắc hiện đại
*Nghệ thuật:(1đ)
+ Bút pháp tả thực giản dị
+ Hình ảnh thơ mộc mạc dân dã – Bức tranh xóm núi( hình ảnh người lao động khoẻ khoắn, lò than, cối xay ngô )
+ Mạch thơ vận động tích cực: luôn hướng về sự sống và ánh sáng
+ Nhân vật trữ tình trong thơ không ẩn đi mà là chủ thể của bức tranh
*Nội dung: (1đ)
+ Hiện lên trong bài thơ là một con người trong hoàn cảnh tù đày gian khổ cô đơn nhưng vẫn hướng đến thiên nhiên…thể hiện nghị lực phi thường, tinh thần thép của người chiến sĩ cộng sản
+ Tinh thần lạc quan cách mạng luôn tin vào cách mạng nhất định thắng lợi
Câu 2: (3đ): Đảm bảo các ý sau:
- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận( ý chí, nghị lực chiến thắng bản thân) (0,5đ)
- Giải thích (0,5đ):
+ “Không sợ khó, không sợ khổ”: Dám đương đầu, dám vượt lên những thách thức,vượt qua khó khăn trong cuộc sống của mỗi con người
+ “phút yếu mềm”: chỉ người thiếu nghị lực, thiếu bản lĩnh, không có – chưa đủ niềm tin để vượt qua khó khăn => Đây là điều mà con người sợ nhất Chính vì vậy: Chiến thắng bản thân là chiến thắng vẻ vang nhất
- Trình bày suy nghĩ: (1.5đ)
+ Ý kiến đặt con người trước tình huống phải ứng xử trước những khó khăn, biết tìm cách khắc phục – vượt qua để chiến thắng
+ Con người biết vượt lên chính mình là điều hạnh phúc nhất(d/c – c/m) + Ý chí, nghị lực, niềm tin giúp con người vượt mọi khó khăn trở ngại để đạt được mục đích, lý tưởng
+ Ý kiến là bài học thiết thực vầ bổ ích cho mọi người đặc biệt là thế hệ trẻ
+ Bày tỏ thái độ trước những con người tự ti mặc cảm thiếu nghị lực bản lĩnh, thấy khó khăn là chùn bước(không dám vượt qua chính mình)
- Liên hệ bản thân: (0,5đ)
+Nhận thức đúng đắn vấn đề
+Hành động tích cực…
Câu 3a:Các ý cơ bản:
- Giới thiệu tác giả tác phẩm, giá trị chủ yếu của tác phẩm- xây dựng thành công hình tượng con người Nam Bộ trong kháng chiến chống Mỹ Nổi bật
là hình tượng 2 chị em Chiến và Việt…
- Hình tượng nhân vật hiện lên dưới ngòi bút Nguyễn Thi thật sinh động vừa mang những nét chung vừa mang cá tính độc đáo…(0,5đ)
*Nét giống nhau: (1,5đ)
Trang 3- Hai chị em cùng chung một nguồn cội, cùng chung những tác động hình thành nên tính cách
+ Sinh ra trong một gia đình phải chịu nhiều đau thương vì chiến tranh có mối thù sâu với đế quốc( Cuốn sổ gia đình….trang nào cũng có máu, nước mắt)
+ Liên tiếp mất cha rồi mất mẹ - chứng kiến cái chết khủng khiếp của cha mẹ
+ Con đường của 2 chị em dứt khoát phải là: đánh giặc trả thù cho ba, má
Đó là khao khát cháy bỏng
- Cả hai chị em đều rất thương yêu nhau, có quyết tâm cao độ( lời thề) đều rất dũng cảm giết giặc lập công…
*Nét khác nhau: (1,5đ)
- Việt: + Một chàng trai mới lớn, hồn nhiên( tính tình còn rất trẻ con) (d/c – c/m)
+ Đường hoàng chững chạc trong tư thế của một anh hùng- chiến sí dũng cảm kiên cường.( d/c-c/m)
=>Một thế hệ trẻ miền Nam phải đối đầu với cuộc chiến ác liệt, phải giã từ tuổi thơ rất sớm, hi sinh cả tuổi trẻ của mình.Vô cùng anh dũng
- Chiến: + Chiến là một tính cách đa dạng: vừa là cô gái mới lớn tính khí còn rất trẻ con vừa là người chị biết nhường em, biết lo toan đảm đang tháo vát…
+ Chiến có nhiều nét giống má…nhưng Chiến có nhiều nét mới của thế
hệ sau: hồn nhiên, vui tươi, hay cười thích làm dáng, bắn tàu giặc từ khi còn nhỏ, đi đánh giặc với lời thề …
=>Kế thừa truyền thống của GĐ của quê hương yêu nước căm thù giặc thuỷ chung son sắt với quê hương cách mạng…
* Nghệ thuật xây dựng nhân vật của nhà văn: (1đ)
- Là cây bút có năng lực phân tích tâm lí sắc sảo, có khả năng thâm nhập vào đời sống nội tâm của nhân vật, phân tích diễn tả chính xác quá trình tâm lí tinh vi của con người
- Đặt nhân vật trong tình huống đặc biệt …(dòng hồi tưởng miên man đứt nối , sự liên tưởng) =>Câu chuyện sống động, các nhân vật hiện lên rõ nét nhất
- Ngôn ngữ phong phú, góc cạnh giàu giá trị tạo hình, đậm chất Nam bộ
* Khẳng định giá trị tác phẩm, thành công trong nghệ thuật xây dựng nhân vật
của nhà văn (0,5đ)
Trang 4Câu 3b: Học sinh có thể có nhiều cách triển khai song cơ bản đáp ứng các ý cơ
bản sau:
* Giới thiệu tác giả tác phẩm, giới thiệu khái quát phong cách thơ Huy Cận
trước Cách mạng – bài thơ là tiêu biểu Trích dẫn ý kiến (0,5đ)
* Giải thích ý kiến: (1đ):
+ Bài thơ Tràng Giang(Trích trong tập “Lửa thiêng”)là bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ – phong cách nghệ thuật thơ Huy Cận trước Cách mạng Tháng Tám
+ Hồn thơ chất chứa nỗi sầu vũ trụ, nỗi buồn nhân thế - cái tôi cô đơn lạc lõng giữa dòng đời
+Thơ Huy Cận kết hợp nhuần nhuyễn những yếu tố cổ điển ( Đường thi) với thơ mới “giọng thơ vừa cổ điển vừa lãng mạn”
+ Thơ Huy Cận thường khắc hoạ những cảnh lụi tàn, bơ vơ, hoang vắng, chia lìa dường như ông “lượm lặt những chút buồn rải rác để sáng tạo nên những vần thơ ảo não”.(Hoài Thanh)
* Phân tích Tràng Giang (c/m) (3đ)
+ Bài thơ mang một nỗi buồn mênh mang sâu lắng trong một giọng thơ vừa cổ điển vừa lãng mạn.
+ Tâm trạng bâng khuâng, khắc khoải trong không gian
- Nỗi sầu nhân thế (hình ảnh con thuyền – dòng sông; củi- dòng nước; cánh bèo – mặt nước… )Các hình ảnh gợi mối quan hệ giữa con người – dòng đời… Biểu hiện tâm sự của một cái tôi cá nhân cô đơn, buồn sầu bế tắc mất phương hướng giữa dòng đời
- Nỗi sầu vũ trụ (khổ 2): Tâm trạng buồn sầu tê tái của lữ thứ li hương Những hình ảnh, âm thanh giàu giá trị biểu cảm “lơ thơ, đìu hiu”=>Miền không gian ảm đạm tiêu điều Dùng động tả tĩnh: “Đâu tiếng làng xa” không gian càng tĩnh mịch hoang vắng, lòng người càng da diết buồn
- Hai câu thơ “ Nắng xuống….cô liêu” tạo hiệu quả nghệ thuật đặc biệt: tạo quan
hệ đối lập tương phản giữa các chiều hướng không gian ….Khắc họa một bức tranh vũ trụ có cả chiều cao, độ sâu , chiều dài, bề rộng =>mở ra vô cùng vô tận Đối lập với hình ảnh bến cô liêu - ẩn dụ: con người nhỏ bé côi cút, bơ vơ => Triết lí vũ trụ con người chỉ là một bộ phận nhỏ bé tồn tại trong vũ trụ thăm thẳm bao la
- Nỗi nhớ quê hương (từ láy dợn dợn – nỗi nhớ như những con sóng nối tiếp
nhau trải dài vô tận …)
- Câu cuối được gợi tứ từ thơ Đường: biểu hiện nỗi nhớ quê da diết khắc khoải – nỗi niềm của người dân “sống ngay trên quê hương mà lại thấy thiếu quê hương”
+ Bài thơ thấm đượm chất Đường thi, từ thi đề, thi tứ đến thi liệu và những thủ pháp nghệ thuật…(c/m)
- Mặc dù vậy HC không ngừng cách tân đổi mới Thơ HC ảnh hưởng của thơ lãng mạn Pháp thể hiện cái tôi nhà thơ- cái tôi thơ mới (hơi thở của thời đại)
* Khẳng định: Bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ HC trước CMT8
-Khẳng định ý kiến đúng, khẳng định phong cách nghệ thuật thơ Huy Cận
Những đóng góp của ông đối với thơ mới / thi ca Việt Nam hiện đại (0,5đ)