BÁO CÁO THUYẾT MINH CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN NHÀ Ở TỈNH CÀ MAU ĐẾN NĂM 2020 VÀ ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2030

Qua hơn 03 năm triển khai thực hiện, Chương trình phát triển nhà ở đã đạt được một số mục tiêu đề ra, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý và phát triển nhà ở trên địa bàn, làm c

BÁO CÁO THUYẾT MINH CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN NHÀ Ở TỈNH CÀ MAU

ĐẾN NĂM 2020 VÀ ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2030

HỘI TỈNH CÀ MAU

10

3 Dân số - thực trạng và xu hướng phát triển 15

1 Thực trạng và xu hướng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Cà Mau 16

3 Dự báo quan hệ giữa GDP bình quân đầu người với tích luỹ dành cho nhà ở

17

4.Vị trí, vai trò của tỉnh Cà Mau đối với khu vực 17

Chương II THỰC TRẠNG VỀ NHÀ Ở TRÊN ĐỊA BÀN

5 Về quỹ đất ở và tình hình phát triển nhà ở tỉnh Cà Mau 24

7 Về thực trạng nhà ở công vụ, nhà ở công nhân, sinh viên, nhà ở tái

định cư, nhà ở cho người có công, người nghèo

26

8 Về tình hình quản lý nhà cũ ở thuộc sở hữu nhà nước 30

II Thực trạng nhà ở từng huyện, thành phố của tỉnh Cà Mau

(Chi tiết xem tại Phụ lục số 02)

ĐẾN NĂM 2020 VÀ ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2030

40

1 Chỉ tiêu về diện tích nhà ở bình quân và tổng diện tích 46

4 Chỉ tiêu về diện tích nhà ở tăng thêm theo từng loại hình nhà ở 49

V Nhu cầu và chỉ tiêu phát triển nhà ở từng huyện, thành phố

của tỉnh Cà Mau (Chi tiết xem tại Phụ lục số 03)

57

1 Vốn, cơ cấu vốn đầu tư cho diện tích tăng thêm 58

2 Vốn cải tạo, chỉnh trang nhà ở (bảo trì nhà ở) 59

VII Quỹ đất ở tăng thêm 60

Chương IV PHƯƠNG HƯỚNG PHÁT TRIỂN NHÀ Ở TỈNH CÀ MAU

ĐẾN NĂM 2020 VÀ ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2030

63

VI Nhiệm vụ phát triển nhà ở các huyện và thành phố thuộc tỉnh

Cà Mau

69

Chương V CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH PHÁT

TRIỂN NHÀ Ở TỈNH CÀ MAU ĐẾN NĂM 2020 VÀ ĐỊNH

6 Về hoàn thiện cơ chế, chính sách nhà ở cho các đối tượng xã hội

HIỆU QUẢ KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ SẢN PHẨM CHỦ YẾU

CỦA CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN NHÀ Ở TỈNH CÀ MAU

ĐẾN NĂM 2020 VÀ ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN NĂM 2030

II Sản phẩm của Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Cà mau

đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030

88

Chương VII

TỔ CHỨC THỰC HIỆN

89

PHỤ LỤC SỐ 01 Phương án 2 của Chương trình

93

PHỤ LỤC SỐ 02 Thực trạng nhà ở tại các đơn vị hành chính của

tỉnh Cà Mau

95

PHỤ LỤC SỐ 03 Một số chỉ tiêu chủ yếu về nhà ở của các đơn vị hành chính của

tỉnh Cà Mau

146

PHỤ LỤC SỐ 04, 05, 06, 07, 08, 09, 10 Tổng hợp số liệu dân số và nhà ở tỉnh Cà Mau

160-180

ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Vai trò nhà ở đối với đời sống và phát triển kinh tế:

Ph.Ănggen đã nói: “Con người trước hết cần phải ăn uống, chỗ ở và mặc đã rồi mới có thể làm chính trị, khoa học, nghệ thuật, tôn giáo ”

Nhà ở là một trong những nhu cầu thiết yếu của mỗi gia đình, cá nhân

và là bộ phận to lớn, chiếm từ 40-60% tổng tài sản quốc gia Nhu cầu nhà ở luôn là vấn đề bức xúc của các tầng lớp nhân dân từ đô thị đến nông thôn, đặc biệt là nhu cầu cải thiện chỗ ở của các đối tượng có thu nhập thấp, người có công với cách mạng, công nhân lao động, sinh viên, hộ nghèo

Nhà ở là nơi tái sản xuất sức lao động, và là nơi phát huy nguồn lực con người Theo kết quả nghiên cứu gần đây nhất của các nhà khoa học thì 80% tăng trưởng nghề nghiệp và hiểu biết của mỗi người được hình thành tại gia đình

Giải quyết tốt vấn đề nhà ở là tiền đề quan trọng góp phần trực tiếp nâng cao đời sống của người dân, tạo điều kiện để thực hiện công cuộc xoá đói giảm nghèo, từng bước ổn định xã hội, tiến tới phát triển bền vững đô thị

và nông thôn theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá

Lĩnh vực xây dựng nhà ở sử dụng sản phẩm của nhiều ngành kinh tế (trên 60 loại sản phẩm của các ngành kinh tế khác nhau) vì vậy, phát triển nhà

ở góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành kinh tế, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế chung của đất nước và tạo được nhiều công ăn việc làm cho người lao động

Với ý nghĩa như vậy nên nhiều nước đang phát triển như Trung Quốc, Malaixia coi phát triển nhà ở là một trong những động lực của nền kinh tế quốc dân Còn đối với những nước phát triển như Nhật Bản, Đức, Italia sử dụng vấn đề nhà ở như một công cụ để kích thích nền kinh tế (khi nền kinh tế thiểu phát, Chính phủ bỏ ra một lượng ngân sách nhất định cho đầu tư nhà ở

để kích thích kinh tế phát triển thông qua tính kích cầu đa ngành của lĩnh vực này – ví dụ như Nhật Bản mặc dù số lượng nhà ở đã nhiều hơn số hộ gia đình nhưng hàng năm chính phủ Nhật Bản vẫn bỏ ra trên 400 tỷ yên cho phát triển nhà ở)

Nhà ở chiếm trên 70% các công trình ở đô thị cho nên kiến trúc nhà ở đóng vai trò quan trọng trong việc tạo nên diện mạo và bản sắc kiến trúc đô thị Quan tâm đến phát triển nhà ở và đô thị cùng với phát triển kinh tế sẽ góp phần phát triển đô thị bền vững Dưới góc độ xã hội, hình ảnh đô thị văn minh, hiện đại là biểu hiện sự phồn vinh về kinh tế và hiệu lực của chính quyền

Nhà ở là lĩnh vực được Đảng, Nhà nước và chính quyền các cấp quan tâm Việc phát triển nhà ở phụ thuộc vào điều kiện cụ thể của từng địa phương Nhà ở có vị trí quan trọng và chiếm tỷ lệ đáng kể trong quá trình vận hành thị trường bất động sản Tổ chức tốt việc phát triển và quản lý nhà ở sẽ

góp phần phát triển đô thị bền vững và thúc đẩy có hiệu quả quá trình đô thị hóa nông thôn

Phát triển nhà ở không chỉ giải quyết nhu cầu cơ bản của nhân dân mà còn góp phần chỉnh trang không gian kiến trúc đô thị, cảnh quan và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế mỗi khu vực, mỗi quốc gia

2 Sự cần thiết xây dựng Chương trình phát triển nhà ở:

Những năm gần đây, tỉnh Cà Mau với sự chuyển dịch mạnh về cơ cấu kinh tế và phát triển công nghiệp, dịch vụ thương mại kéo theo sự gia tăng tốc

độ đô thị hoá đã đặt ra vấn đề cấp thiết là phải nhanh chóng khắc phục những tồn tại nhằm phát triển nhà ở đô thị, nông thôn bền vững gắn với xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ, từng bước nâng cao chất lượng sống cho nhân dân Vì vậy, để thực hiện quy định của Chính phủ về phát triển nhà ở quốc gia (tại Điều 70 của Nghị định 90/2006/NĐ-CP của Chính phủ ngày 06 tháng 9 năm

2006 quy định chi tiết và hướng dẫn Luật Nhà ở), UBND tỉnh đã xây dựng Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Cà Mau giai đoạn 2010 – 2015 và định hướng đến năm 2020 để làm cơ sở công cụ trong điều hành và quản lý nhà nước về nhà ở, được Hội đồng nhân dân tỉnh khóa VII, kỳ họp thứ 17 thông qua tại Nghị quyết số 02/2010/NQ-HĐND ngày 24 tháng 6 năm 2010, UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 1447/QĐ-UBND ngày 17/9/2010 Qua hơn

03 năm triển khai thực hiện, Chương trình phát triển nhà ở đã đạt được một số mục tiêu đề ra, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý và phát triển nhà

ở trên địa bàn, làm cơ sở để định kế hoạch, mục tiêu, phương hướng phát triển

nhà ở của địa phương (xem đánh giá kết quả thực hiện Chương trình phát

triển nhà ở tỉnh Cà Mau đã được phê duyệt tại Chương II của Báo cáo này)

Tuy nhiên, ngày 20/3/2012, Bộ Xây dựng có Công văn số QLN về việc triển khai thực hiện Chiến lược phát triển nhà ở đến năm 2020

413/BXD-và tầm nhìn đến năm 2030 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2127/QĐ-TTg ngày 30/11/2011 Theo đó, một số nội dung về phát triển nhà ở của Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Cà Mau cần thiết phải có sự điều chỉnh cho phù hợp (vì Chương trình phát triển nhà ở của tỉnh được xây dựng tại thời điểm trước khi có Quyết định số 2127/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ), cụ thể như sau:

- Phải điều chỉnh mốc thời gian định hướng phát triển nhà ở vì Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia định hướng đến năm 2030, trong khi đó Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Cà Mau trước đây chỉ định hướng đến năm

2020

- Phải điều chỉnh do có sự thay đổi về việc thực hiện các chỉ tiêu phát triển nhà ở như: Chất lượng nhà ở, diện tích bình quân nhà ở, diện tích nhà ở tối thiểu…,đặc biệt là chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội được mở rộng cho 09 nhóm đối tượng thay vì chỉ có 04 nhóm đối tượng quy định tại Nghị định số 90/2006/NĐ-CP và các chỉ tiêu về phát triển nhà ở cho các đối tượng chính sách, người có công với cách mạng theo cơ chế, chính sách mới bổ sung

(Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg ngày 26 tháng 4 năm 2013 của Chính phủ

hỗ trợ người có công với cách mạng về nhà ở)

Mặt khác, với định hướng quy hoạch phát triển hệ thống đô thị của tỉnh

Cà Mau đến năm 2020 có 22 đô thị, trong đó phấn đấu đến năm 2020 thành phố Cà Mau đạt đô thị loại I, thị trấn Năm Căn đạt đô thị loại III (phát triển thành thị xã trung tâm vùng công nghiệp, dịch vụ cảng biển), thị trấn Sông Đốc đạt đô thị loại III (phát triển thành thị xã trung tâm đánh bắt, nuôi trồng hải sản, nông nghiệp, du lịch sinh thái biển) và một số xã có tiềm năng đô thị hóa cao như Tắc Vân, Tân Lộc, Lương Thế Trân, Khánh Hội, Đất Mũi, Hàm Rồng đạt đô thị loại V (thị trấn huyện lỵ) và đặc biệt là khu Khí - Điện - Đạm Cà Mau sẽ phát triển thành khu đô thị công nghiệp – dịch vụ gắn với thành phố Cà Mau, tạo động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh Cà Mau Bênh cạnh việc thúc đẩy phát triển hệ thống đô thị còn phải tập trung ứng phó với vấn đề biến đổi khí hậu mà tỉnh Cà Mau là tỉnh chịu tác động lớn nhất và theo các tài liệu nghiên cứu khoa học mới công bố gần đây

dự báo trong tương lai không xa Cà Mau sẽ đối mặt với tình trạng ngập nước

và sạt lở do nước biển dâng Do đó, việc nghiên cứu phát triển nhà ở phù hợp với sự phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch tổng thể phát triển đô thị, điều kiện tự nhiên và thích ứng với biến đổi khí hậu là yêu cầu cấp thiết hiện nay

Từ các nội dung đã nêu trên, để thực hiện Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia, thực hiện các quy định điều chỉnh, bổ sung liên quan đến phát triển, quản lý nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư, nhà ở cho hộ gia đình chính sách xã hội và tiếp tục nghiên cứu phát triển nhà ở phù hợp với sự phát triển kinh tế -

xã hội, quy hoạch tổng thể phát triển đô thị, điều kiện tự nhiên và thích ứng với biến đổi khí hậu thì việc xây dựng Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Cà Mau đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 (điều chỉnh, bổ sung) là cần thiết

3 Cơ sở pháp lý xây dựng Chương trình:

- Căn cứ Luật Nhà ở ngày 29 tháng 11 năm 2005;

- Căn cứ Nghị định số 71/2010/NĐ-CP ngày 23/6/2010 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật Nhà ở;

- Căn cứ Nghị định số 188/2013/NĐ-CP ngày 20/11/2013 của Chính phủ

về phát triển và quản lý nhà ở xã hội;

- Căn cứ Nghị định số 84/2013/NĐ-CP ngày 22/4/2013 của Chính phủ

về phát triển và quản lý nhà ở tái định cư;

- Căn cứ Nghị định số 34/2013/NĐ-CP ngày 25/7/2013 của Chính phủ

về quản lý và sử dụng nhà ở thuộc sở hữu nhà nước;

- Căn cứ Quyết định số 2127/QĐ-TTg ngày 30/11/2011 của Thủ tướng Chính phủ về Phê duyệt Chiến lược phát triển nhà ở quốc gia đến năm 2020

và tầm nhìn đến năm 2030;

- Căn cứ Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/06/2010 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2010 - 2020;

- Căn cứ Nghị quyết số 103/NQ-HĐND ngày 22/8/2007 của Hội đồng nhân dân tỉnh Cà Mau về quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh

Cà Mau giai đoạn 2006-2020;

- Căn cứ Quyết định số 163/2008/QĐ-TTg ngày 11/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh

Cà Mau đến năm 2020;

- Căn cứ Quyết định số 1447/QĐ-UBND ngày 17/9/2010 của UBND tỉnh Cà Mau về việc phê duyệt Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Cà Mau giai đoạn 2010-2015 và định hướng đến năm 2030;

- Căn cứ Quyết định số 1470/QĐ-UBND ngày 02/10/2013 của Chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau về việc phê duyệt Đề cương và Dự toán kinh phí điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ỏ đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030;

- Căn cứ Quyết định số 1625/QĐ-TTg ngày 11/9/2014 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án kiên cố hóa trường, lớp học và nhà công vụ cho giáo viên giai đoạn 2014 - 2015 và lộ trình đến năm 2020;

4 Nguồn số liệu sử dụng cho việc lập Chương trình:

- Nghị Quyết số 08/2012/NQ-HĐND về nhiệm vụ phát triển kinh tế -

xã hội tỉnh Cà Mau năm 2013;

- Nghị quyết số 10/2013/NQ-CP ngày 09/01/2013 của Chính phủ về việc quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 và kế hoạch sử dụng đất 5 năm kỳ đầu (2011-2015) tỉnh Cà Mau;

- Quyết định số 776/QĐ-TTg ngày 26/6/2001 của Thủ tướng Chính phủ

về việc phê duyệt Quy hoạch chung Khu Khí - Điện - Đạm tỉnh Cà Mau;

- Quyết định số 707/QĐ-UBND ngày 08/9/2005 của Uỷ ban nhân dân tỉnh Cà Mau về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh Cà Mau đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 (điều chỉnh)

- Quyết định số 807/QĐ-CTUB ngày 09/11/2004 về việc phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống Đô thị và khu dân cư nông thôn tỉnh

Cà Mau đến năm 2020;

- Quyết định số 1264/QĐ-UBND ngày 08/9/2008 của UBND tỉnh Cà Mau về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau đến năm 2025;

- Quyết định số 13/2013/QĐ-UBND ngày 17/10/2013 của UBND tỉnh

Cà Mau về việc ban hành Quy định đơn giá xây dựng mới nhà ở, công trình xây dựng và vật kiến trúc trên địa bàn tỉnh Cà Mau

- Niên giám thống kê tỉnh Cà Mau năm 2013;

- Số liệu điều tra, khảo sát và báo cáo của các Sở, ngành và UBND các huyện, thành phố phục vụ Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Cà Mau đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030

5 Phạm vi nghiên cứu của Chương trình:

Chương trình phát triển nhà ở tỉnh Cà Mau đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030 được nghiên cứu dự báo nhu cầu, đưa ra phương hướng,

giải pháp phát triển đối với nhà ở đô thị và nhà ở nông thôn

CHƯƠNG I KHÁI QUÁT VỀ ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ KINH TẾ - XÃ HỘI TỈNH CÀ MAU

I ĐẶT ĐIỂM TỰ NHIÊN

1 Vị trí địa lý

Cà Mau là tỉnh tận cùng phía Nam của nước ta, được tách ra từ tỉnh Minh Hải tháng 01 năm 1997, có diện tích tự nhiên 529.487 ha, bằng 13,1% diện tích vùng Đồng bằng sông Cửu Long và bằng 1,58% diện tích cả nước

Vị trí lãnh thổ: điểm cực Nam 8030’ vĩ độ Bắc (thuộc xã Viên An huyện Ngọc Hiển), điểm cực Bắc 9033’ vĩ Bắc (thuộc xã Biển Bạch huyện Thới Bình), điểm cực Đông 105024’ kinh Đông (thuộc xã Tân Thuận huyện Đầm Dơi), điểm cực Tây 104043’ kinh Đông (thuộc xã Đất Mũi huyện Ngọc Hiển)

Hình dạng tỉnh Cà Mau giống chữ V, có 3 mặt tiếp giáp với biển Phía Bắc giáp tỉnh Kiên Giang (63 km), phía Đông Bắc giáp tỉnh Bạc Liêu (75 km), phía Đông và Đông Nam giáp với Biển Đông, phía Tây giáp với vịnh Thái Lan, bờ biển dài 254 km Ngoài phần đất liền, Cà Mau có đảo Hòn Khoai, Hòn Chuối, Hòn Bương và Hòn Đá Bạc, diện tích các đảo xấp xỉ 5

km2

2 Đặc điểm địa hình, đất đai

Địa hình toàn tỉnh Cà Mau thuần nhất là đồng bằng, có nhiều sông, kênh rạch, độ cao bình quân 0,5 mét so với mặt nước biển Hàng năm ở vùng Mũi Cà Mau bồi ra biển trên 50 mét; vùng phía Tây giáp vịnh Thái Lan mỗi năm bồi đắp trên 100 ha, bờ biển phía Đông từ cửa sông Gành Hào đến vùng cửa sông Rạch Gốc bị sói lở, có nơi mỗi năm trên 20 mét

Vùng biển Cà Mau rộng trên 71.000 km2, tiếp giáp với vùng biển của các nước: Thái Lan, Malaysia, Indonesia Biển Cà Mau có vị trí nằm ở trung tâm vùng biển các nước Đông Nam Á nên có nhiều thuận lợi giao lưu, hợp tác kinh tế bằng đường biển, phát triển kinh tế biển, khai thác dầu khí và tài nguyên khác trong lòng biển

Năm 2013, tổng diện tích đất tự nhiên của tỉnh Cà Mau là 529.487 ha, trong đó diện tích đất ở tại nông thôn là 5.176 ha (chiếm 1,0% trên tổng diện tích đất tự nhiên), diện tích đất ở tại đô thị là 1.164 ha (chiếm 0,2%) và diện tích đất chuyên dùng, đất phi nông nghiệp khác là 51.896 ha (chiếm 9,8%); diện tích đất nông nghiệp là 462.708 ha (chiếm 87,4%); diện tích đất chưa sử

dụng là 8.543 ha (chiếm 1,6%) (Nguồn: Niêm giám thống kê năm 2013)

3 Đặc điểm khí hậu, thuỷ văn

Khí hậu tỉnh Cà Mau mang đặc trưng của khí hậu nhiệt đới gió mùa cận xích đạo Nhiệt độ trung bình 26,50ºC Nhiệt độ trung bình cao nhất trong năm vào tháng 4 khoảng 27,60ºC; nhiệt độ trung bình thấp nhất vào tháng 1 khoảng 25ºC Biên độ nhiệt độ trung bình trong 1 năm là 2,7ºC

Khí hậu Cà Mau có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa và mùa khô Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11; mùa khô từ tháng 12 đến tháng 4 năm sau Thời gian nắng trung bình 2.200 giờ/năm, bằng 52% giờ chiếu sáng thiên văn

Từ tháng 12 đến tháng 4, số giờ nắng trung bình 7,6 giờ/ ngày; từ tháng 5 đến tháng 11, trung bình 5,1 giờ/ ngày

Lượng mưa trung bình ở Cà Mau có 165 ngày mưa/năm, với 2.360

mm Lượng mưa tập trung chủ yếu vào mùa mưa, chiếm trên 90% tổng lượng mưa cả năm Tháng có lượng mưa cao nhất trong năm thường từ tháng 8 đến

10 Cà Mau nằm ngoài vùng ảnh hưởng của lụt ở hệ thống sông Cửu Long Lượng bốc hơi trung bình khoảng 1.022 mm/năm; mùa khô có lượng bốc hơi cao Độ ẩm trung bình năm 85,6%, mùa khô độ ẩm thấp, thấp nhất vào tháng

3, khoảng 80%

Chế độ gió thịnh hành theo mùa Mùa khô hướng gió thịnh hành theo hướng Đông Bắc và Đông, với vận tốc trung bình khoảng 1,6 - 2,8m/s Mùa mưa gió thịnh hành theo hướng Tây - Nam hoặc Tây, với tốc độ trung bình 1,8 - 4,5m/s Vào mùa mưa, thỉnh thoảng có giông hay lốc xoáy lên đến cấp 7, cấp 8 Cà Mau ít bị ảnh hưởng của bão, cơn bão số 5 đổ bộ vào Cà Mau cuối năm 1997 là một hiện tượng đặc biệt sau gần 100 năm qua ở đồng bằng sông Cửu Long

Chế độ thủy văn của hệ thống sông rạch chịu ảnh hưởng trực tiếp của triều quanh năm, với nhiều cửa sông rộng thông ra biển Phía ngoài cửa sông, ảnh hưởng của thủy triều mạnh; càng vào sâu trong nội địa biên độ triều càng giảm, vận tốc lan triều trên sông rạch nhỏ dần Thông qua hệ thống sông ngòi, kênh rạch nối liền nhau tạo thành những dòng chảy đan xen trong nội địa, hình thành nên những vùng đất ngập nước và môi sinh rất đặc trưng, phù hợp cho phát triển nuôi trồng thuỷ sản

4 Tác động của biến đổi khí hậu:

Biến đổi khí hậu là một trong những thách thức lớn nhất đối với nhân loại trong thế kỷ 21 Biến đổi khí hậu sẽ tác động nghiêm trọng đến sản xuất, đời sống và môi trường trên phạm vi toàn thế giới Nhiệt độ tăng, mực nước biển dâng gây ngập lụt, gây nhiễm mặn nguồn nước, ảnh hưởng đến nông nghiệp, gây rủi ro lớn đối với công nghiệp và các hệ thống kinh tế - xã hội trong tương lai Vấn đề biến đổi khí hậu đã đang và sẽ làm thay đổi toàn diện

và sâu sắc quá trình phát triển và an ninh toàn cầu như năng lượng, nước, lương thực, xã hội, việc làm, chính trị, ngoại giao, văn hóa, kinh tế, thương mại

Theo báo cáo của Ủy ban liên Chính phủ về biến đổi khí hậu, nhiệt độ trung bình toàn cầu, mực nước biển tăng nhanh trong vòng 100 năm qua, đặc biệt trong khoảng 25 năm gần đây Ở Việt Nam, trong vòng 50 năm qua nhiệt

độ trung bình năm đã tăng khoảng 0,5ºC, mực nước biển đã dâng khoảng 20cm Hiện tượng El Nino, La Nina ngày càng tác động mạnh mẽ Biến đổi khí hậu thực sự đã làm cho những thiên tai, đặc biệt là bão và hạn hán ngày càng khốc liệt

Theo các kịch bản biến đổi khí hậu, vào cuối thế kỷ 21, nhiệt độ trung bình năm tăng khoảng 2,3ºC, tổng lượng mưa năm và lượng mưa mùa mưa tăng trong khi đó lượng mưa mùa khô lại giảm, mực nước biển có thể dâng khoảng từ 75cm đến 1m so với trung bình thời kỳ 1980-1999 Tác động của biến đổi khí hậu là rất nghiêm trọng, là nguy cơ hiện hữu cho mục tiêu xoá đói giảm nghèo, cho việc thực hiện các mục tiêu thiên niên kỷ và sự phát triển bền vững của đất nước

Cà Mau nói riêng và Việt Nam nói chung nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, một trong năm ổ bão của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương, thường xuyên phải đối mặt với các loại hình thiên tai, hằng năm chịu nhiều tác động bất lợi của thiên tai, làm thiệt hại về người và của vô cùng to lớn Đặc biệt trong những năm qua, thiên tai đã ngày càng gia tăng do biến đổi khí hậu, xảy

ra ở khắp các khu vực trên cả nước, gây ra nhiều tổn thất to lớn về người, tài sản, các cơ sở hạ tầng về kinh tế, văn hoá, xã hội, tác động xấu đến môi trường, ảnh hưởng rất lớn đến phát triển kinh tế xã hội Chỉ tính trong 10 năm gần đây (2000 - 2010), các loại thiên tai như: bão, sạt lở đất, úng ngập hạn hán và các thiên tai khác đã làm thiệt hại đáng kể về người và tài sản, đã làm chết và mất tích hơn 9.500 người, giá trị thiệt hại về tài sản ước tính chiếm khoảng 1,5% GDP/năm

Bão là một trong những loại hình thiên tai chủ yếu và nguy hiểm, trong vòng hơn 50 năm (1956-2008) đã có 390 trận bão và áp thấp nhiệt đới, 33%

đổ bộ vào Nam Trung Bộ và Nam Bộ Bão vào thường gặp lúc triều cường nước biển dâng cao, kèm theo mưa lớn kéo dài, đã gây lụt diễn ra trên diện rộng Có tới 80 - 90% dân số chịu ảnh hưởng của bão

Lụt, ngập úng tại các thành phố thường xuyên bị tác động: Hiện tượng ngập triều nặng thường xuyên xẩy ra ở thành phố là TP Cà Mau ; mưa lớn

đã gây ngập dài ngày ở thành phố lớn các đô thị ở ĐBSCL, làm ách tắc giao thông trầm trọng, ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất và sinh hoạt của người dân

Sạt lở xảy ra phổ biến ở nước ta, bao gồm: sạt lở tại các sông, suối trên phạm vi cả nước; sạt lở bờ biển do sóng, thuỷ triều, nước biển dâng và dòng hải lưu gây ra; trượt lở đồi núi, sườn dốc, lún, nứt đất, đã gây tổn thất rất lớn đến tính mạng, tài sản, nhà cửa, phá huỷ môi trường

Hạn hán và sa mạc hoá là loại hình thiên tai đứng thứ 3 về mức độ thiệt hại sau bão Trong những năm gần đây, hạn hán liên tiếp xảy Hạn hán có làm giảm 20-30% năng suất cây trồng, giảm sản lượng lương thực, ảnh hưởng nghiêm trọng tới chăn nuôi và sinh hoạt của người dân Việc chống hạn thường gặp nhiều khó khăn do thiếu nguồn nước, các hồ chứa nước thượng nguồn cũng

bị cạn kiệt Hạn hán kéo dài sẽ dẫn đến nguy cơ hoang mạc hoá ở một số vùng

Xâm nhập mặn xảy ra suốt dọc bờ biển với mức độ khác nhau

- Nhiệt độ: Vào cuối thế kỷ 21, nhiệt độ có thể tăng 2,3ºC so với trung bình thời kỳ 1980-1999 Mức tăng nhiệt độ dao động từ 1,6 đến 2,8ºC ở các vùng khí hậu khác nhau

- Mưa: Tổng lượng mưa năm và lượng mưa mùa mưa ở tất cả các vùng khí hậu đều tăng, trong khi đó lượng mưa mùa khô có xu hướng giảm, đặc biệt là ở các vùng khí hậu phía Nam trong đó có tỉnh Cà Mau Tính chung cho

cả nước, lượng mưa năm vào cuối thế kỷ 21 tăng khoảng 5% so với thời kỳ 1980-1999

- Nước biển dâng: Kịch bản nước biển dâng là vào giữa thế kỷ 21 mực nước biển có thể dâng thêm khoảng 30cm và đến cuối thế kỷ 21 mực nước biển có thể dâng thêm khoảng 75cm so với thời kỳ 1980 - 1999 Kịch bản xấu nhất là nước biển có thể dâng lên khoảng 1 mét vào năm 2100 (ứng với kịch bản phát thải khí nhà kính cao)

Cà Mau là một trong những tỉnh nằm trong vùng nguy hiểm bởi sự đe dọa của biến đổi khí hậu, nước biển dâng Địa phương này có địa hình thấp so với mặt nước biển và là tỉnh duy nhất chịu tác động của cả hai chế độ nhật triều và bán nhật triều Với đường bờ biển dài khoảng 254km và tổng chiều dài của kênh, rạch trên 8000km, cùng với nhiều cửa sông thông ra biển, Cà Mau chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng nặng nề khi nước biển dâng

Có thể thấy, từ năm 2000 trở về trước, vùng biển phía Tây của tỉnh Cà Mau luôn được phù sa bồi lắng, lấn ra biển Nhưng trong những năm gần đây, phần lớn tại khu vực này đã không còn được bồi lắng như trước nữa mà thường xuyên xảy ra sạt lở lấn sâu vào đất liền Hiện nay, ven bờ biển của tỉnh Cà Mau, tình trạng sạt lở ở mức nguy hiểm tổng chiều dài đã lên đến hàng chục cây số, trong số đó có bốn khu sạt lở đặc biệt nguy hiểm với chiều dài gần 16 km, bao gồm đê biển Tây dài 6,5 km, khu vực cửa biển Gành Hào, thuộc xã Tân Thuận, huyện Đầm Dơi dài 2,4 km Khu vực mũi Cà Mau dài 2,7 km và khu vực Khai Long dài 4 km Một khu vực sạt lở nguy hiểm là đoạn đê biển Tây từ Kinh Tư đến Tiểu Dừa, dài 25 km Đồng thời, đi kèm theo đó là tình trạng bồi lắng phù sa trên rất nhiều tuyến kênh rạch phía trong đất liền, nhất là vùng ven biển và vùng giao thoa giữa hai chế độ thủy triều

Có thể nói, nước biển dâng đã làm cho tỉnh Cà Mau gặp rất nhiều khó khăn, mà tác động lớn nhất là trong sản xuất nông nghiệp Điều này được chứng minh rất rõ, đó là khi nước biển dâng, ở các địa phương như cac huyen Năm Căn, Ngọc Hiển, Trần Văn Thời, U Minh… đã bị tác động đến sự sinh trưởng và năng suất của cây trồng, thời vụ gieo trồng, diện tích sản xuất bị thu hẹp rất nhanh Không những thế, nhiều ngành và cơ sở hạ tầng cũng bị tác động gây ảnh hưởng xấu nghiêm trọng Đó là các ngành thủy sản, lâm nghiệp Nước biển dâng, khu vực nuôi tôm bị thay đổi số lượng và chất lượng nước khiến tôm chết hàng loạt Đôi với diện tích rừng ngập mặn, do rừng tràm và rừng trồng nhiễm phèn, cây cối kém phát triển, tăng sâu bệnh trên cây, khiến hiệu quả kinh tế từ rừng giảm sút

Đối với hệ thống thủy lợi của tỉnh Cà Mau, từ khi nước biển dâng đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến khoảng 8000 km kênh mương, trong đó chủ yếu là các tuyến kênh cấp 1, cấp 2 và cấp 3 cùng với hệ thống kênh nội đồng Đồng thời, khi nước biển dâng, hệ thống đê biển ở tỉnh Cà Mau đã bị đe dọa

và đời sống của nhân dân

Không chỉ có các công trình thủy lợi bị đe dọa, tỉnh Cà Mau đang có khoảng hàng nghìn km đường giao thông nông thôn sẽ bị ngập, nhất là khi có bão và triều cường, điều này sẽ gây tác hại rất lớn cho cuộc sống của nhân dân, và gây thiệt hại nặng nề cho đầu tư phát triển kinh tế

Biến đổi khí hậu sẽ làm cho các thiên tai nói trên trở nên ác liệt hơn và

có thể trở thành thảm họa, gây rủi ro lớn cho phát triển kinh tế, xã hội hoặc xoá đi những thành quả nhiều năm của sự phát triển

Biến đổi khí hậu có tác động lớn đến sinh trưởng, năng suất cây trồng, thời vụ gieo trồng, làm tăng nguy cơ lây lan sâu bệnh hại cây trồng Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến sinh sản, sinh trưởng của gia súc, gia cầm, làm tăng khả năng sinh bệnh, truyền dịch của gia súc, gia cầm

Biến đổi khí hậu gây nguy cơ thu hẹp diện tích đất nông nghiệp Một phần đáng kể diện tích đất nông nghiệp ở vùng đất thấp đồng bằng ven biển bị ngập mặn do nước biển dâng, nếu không có các biện pháp ứng phó thích hợp

Do tác động của biến đổi khí hậu, tài nguyên nước đang chịu thêm nguy cơ suy giảm do hạn hán ngày một tăng ở một số vùng, mùa Khó khăn này sẽ ảnh hưởng đến nông nghiệp, cung cấp nước ở nông thôn, thành thị và sản xuất điện

Chế độ mưa thay đổi có thể gây nước dâng nghiêm trọng vào mùa mưa,

và hạn hán vào mùa khô, gây khó khăn cho việc cấp nước và tăng mâu thuẫn trong sử dụng nước Trên các sông lớn như sông Hồng và sông Cửu Long, xu hướng giảm nhiều hơn đối với dòng chảy năm và dòng chảy kiệt; xu thế tăng nhiều hơn đối với dòng chảy

Biến đổi khí hậu và nước biển dâng sẽ làm trầm trọng thêm tình trạng ngập nước trong mùa mưa và hạn hán, xâm nhập mặn trong mùa khô tại các vùng đất thấp ven biển, làm tăng diện tích ngập nước, gây khó khăn cho thoát nước, tăng xói lở bờ biển và nhiễm mặn nguồn nước ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và nước sinh hoạt, gây rủi ro lớn đối với các công trình xây dựng ven biển như đê biển, đường giao thông, bến cảng, các nhà máy, các đô thị và khu dân cư ven biển Mực nước biển dâng và nhiệt độ nước biển tăng ảnh hưởng đến các hệ sinh thái biển và ven biển, gây nguy cơ đối với các rạn san

hô và rừng ngập mặn, ảnh hưởng xấu đến nền tảng sinh học cho các hoạt động khai thác và nuôi trồng thủy sản ven biển Do đó, cần xây dựng và củng

cố hệ thống đê biển, di dời dân khu vực có nguy cơ bị sạt lở, nước ngập, đồng thời xây dựng các khu dân cư và đô thị mới theo quy hoạch nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu, nước biển dâng

II ĐẶC ĐIỂM XÃ HỘI – THỰC TRẠNG VÀ DỰ BÁO

1 Đơn vị hành chính

Tỉnh Cà Mau có 08 huyện và 01 thành phố Cà Mau trực thuộc tỉnh,

101 đơn vị cấp xã, 949 ấp, khóm Tính đến năm 2013, toàn tỉnh có 01 đô thị loại II, 02 đô thị loại IV và 07 đô thị loại V Ba (03) đô thị động lực của tỉnh là: thành phố Cà Mau (đô thị loại II), thị trấn Năm Căn và thị trấn Sông Đốc

(đô thị loại IV) Trong đó, thành phố Cà Mau là đô thị tỉnh lỵ, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, giáo dục và đào tạo, thương mại và dịch vụ tổng hợp của tỉnh Cà Mau, cách thành phố Hồ Chí Minh 370 km về hướng Tây Nam Riêng thị trấn Năm Căn và thị trấn Sông Đốc được dự kiến nâng lên thành Thị xã vào năm 2015

- Căn cứ Quyết định số 807/QĐ-CTUB ngày 09/11/2004 của UBND tỉnh Cà Mau về việc phê duyệt quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị

và khu dân cư nông thôn tỉnh Cà Mau đến năm 2020 thì dự báo đến năm 2020

sẽ có 22 đô thị, trong đó có 01 đô thị loại II, 02 đô thị loại IV và 19 đô thị loại

V

2 Phân bố dân cư

Theo Niên giám thống kê tỉnh Cà Mau năm 2013, thành phố Cà Mau có mật độ dân số cao nhất, với 887 người/km2, huyện Ngọc Hiển có mật độ dân

cư thấp nhất là 108 người/km2

3 Dân số - thực trạng và xu hướng phát triển

Trên địa bàn tỉnh Cà Mau chủ yếu có các dân tộc như người Kinh chiếm 97,16%, người Khơ Me chiếm 1,86%, còn lại là người Hoa và các dân tộc ít người khác

Trong đó chia ra STT Năm Tổng số

báo tỉ lệ đô thị hóa đến năm 2020 là 34,6%, năm 2030 là 42,9% (dự báo được

căn cứ theo các nguồn số liệu: Báo cáo của UBND các huyện,TP Cà Mau và Quyết định số 163/2008/QĐ-TTg ngày 11/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ)

Theo số liệu báo cáo và qua điều tra, khảo sát tại 08 huyện, thành phố

Cà Mau và các Sở, ban ngành liên quan năm 2013, số lượng cán bộ, công

dân số của tỉnh); số lượng người có thu nhập thấp tại khu vực đô thị là 21.942 người (chiếm 1,8% trên tổng dân số của tỉnh), số lượng công nhân là 43.886 người; số lượng sinh viên là 12.206 người; tổng số hộ nghèo là 24.095 hộ chiếm 8,24% tổng số hộ dân trên địa bàn tỉnh, trong đó có 10.934 hộ nghèo được hỗ trợ nhà ở theo Quyết định số 167/2008/QĐ-TTg và 10.868 hộ nghèo

dự kiến được hỗ trợ nhà ở trong giai đoạn 2; người có công với cách mạng được hưởng chính sách hỗ trợ về nhà ở theo Quyết định 22/2013/QĐ-TTg là 6.597 hộ Nhóm dân số mới lập nghiệp (từ 18 - 34 tuổi) là 415.145 người (chiếm 33,6%) Bình quân số người trong hộ gia đình là 4,3 người/hộ

Trên cơ sở dân số hiện trạng năm 2013 tại Niêm giám thống kê là 1.227.329 người, số liệu báo cáo của các huyện, thành phố Cà Mau và dân số

dự báo tại Quyết định số 163/2008/QĐ-TTg ngày 11/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ thì dự báo dân số của tỉnh Cà Mau như sau: Đến năm 2020 tổng

dân số là 1.546.525 người (trong đó dân số đô thị là 535.126 người, chiếm

34,6%, dân số nông thôn là 1.011.399 người, chiếm 65,4%) và đến năm 2030

tổng dân số là 1.963.882 người (trong đó dân số đô thị là 824.574 người

chiếm 42,9%, dân số nông thôn là 1.121.308 người, chiếm 57,1%)

III ĐẶC ĐIỂM KINH TẾ - THỰC TRẠNG VÀ DỰ BÁO

1 Thực trạng và xu hướng phát triển cơ cấu kinh tế tỉnh Cà Mau:

Cà Mau có điều kiện tự nhiên thuận lợi, và có tiềm năng lớn để phát triển kinh tế toàn diện, đặc biệt là kinh tế thuỷ sản Với bờ biển dài 254 km, diện tích ngư trường trên 71.000 km², có trữ lượng lớn và phong phú về chủng loài, nên Cà Mau còn nhiều tiềm năng phát triển đánh bắt xa bờ Diện tích nuôi trồng thủy sản trên 200.599 ha, có nhiều tiềm năng phát triển nuôi sinh thái và nuôi công nghiệp với quy mô lớn Ngoài thế mạnh về thuỷ sản,

Cà Mau còn có tiềm năng về tài nguyên rừng, khoáng sản, phát triển nông nghiệp, du lịch Rừng Cà Mau chủ yếu là rừng ngập nước, có hai loại rừng chính là rừng đước Năm Căn và rừng tràm U Minh Hạ Về khoáng sản, vùng biển Cà Mau có tiềm năng lớn về khí đốt, trữ lượng khoảng 170 tỷ m³, là cơ

sở để phát triển một số ngành công nghiệp sử dụng khí tự nhiên như điện, đạm, luyện kim và một số ngành sử dụng khí thấp áp khác

Về lĩnh vực nông nghiệp, ngoài cây lúa với diện tích 95.413 ha, Cà Mau còn có khả năng phát triển một số loại cây trồng khác phù hợp với điều kiện khí hậu, đất đai, môi trường và phát triển chăn nuôi gia súc, gia cầm, tạo vùng nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm

I Cơ cấu kinh tế theo

nhóm ngành nghề

(Nguồn: Nghị quyết số 103/NQ-HĐND ngày 22/8/2007 của HĐND tỉnh Cà Mau về Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Cà Mau giai đoạn 2006 -2020 và Niêm giám thống kê tỉnh Cà Mau năm 2013)

Cơ cấu kinh tế của tỉnh Cà Mau năm 2013 như sau: Nông, lâm, ngư nghiệp chiếm 37,7%, Công nghiệp, xây dựng chiếm 36,0%, Dịch vụ chiếm 26,3%; đến năm 2020 là Ngư, nông, lâm nghiệp chiếm 19,6%, Công nghiệp, xây dựng chiếm 43,5%, Dịch vụ chiếm 36,9% Như vậy, cơ cấu kinh tế dịch chuyển theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, đồng thời giảm tỷ trọng ngư nông lâm nghiệp

2 Cơ cấu lao động và xu hướng dịch chuyển

Cơ cấu lao động của tỉnh Cà Mau năm 2013 như sau: Ngư, nông, lâm nghiệp chiếm 72,5%, Công nghiệp, xây dựng chiếm 6,9%, Dịch vụ chiếm 20,6%; đến năm 2020 là Ngư, nông, lâm nghiệp chiếm 51,3%, Công nghiệp, xây dựng chiếm 20,5%, Dịch vụ chiếm 28,2% Như vậy, cơ cấu lao động dịch chuyển theo hướng tăng tỷ trọng công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, đồng thời giảm tỷ trọng ngư nông lâm nghiệp

I Cơ cấu lao động theo

nhóm ngành nghề

(khoảng 63.000.000 VNĐ) Nguồn: Niêm giám thống kê tỉnh Cà Mau năm

2013, Quyết định số 163/2008/QĐ-TTg ngày 11/12/2008 của Thủ tướng Chính phủ;

Qua khảo sát một số địa phương ở nước ta cho thấy, tốc độ phát triển nhà ở tỷ lệ thuận với tốc độ tăng trưởng GDP, đồng thời tổng vốn phát triển nhà ở và chỉnh trang, cải tạo nhà ở chiếm tỷ trọng khoảng từ 8% - 10% GDP của quốc gia hoặc địa phương đó

4 Vị trí, vai trò của tỉnh Cà Mau đối với khu vực và đất nước

Cà Mau là 01 trong 04 tỉnh, thành nằm trong chiến lược xây dựng vùng kinh tế trọng điểm khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long (Quyết định số 294/2009/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ) Tỉnh Cà Mau giữ vai trò lớn trong phát triển công nghiệp trong khu vực (đặc biệt là cụm công nghiệp khí -

điện - đạm, công nghiệp chế biến ), nông nghiệp, lâm nghiệp, đánh bắt nuôi trồng thủy hải sản; có vị trí quan trọng về an ninh quốc phòng của vùng Đồng bằng Sông Cửu Long và cả nước

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG NHÀ Ở TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH CÀ MAU

2 Về chất lượng nhà ở

Hiện nay phân cấp nhà ở theo tiêu chí của Tổng điều tra dân số và nhà

ở toàn quốc năm 2009 Theo đó chất lượng nhà ở được phân làm 04 loại theo

độ bền chắc của 03 thành phần chủ yếu cấu thành ngôi nhà là sàn, tường cột

và mái nhà (sàn, mái được làm bằng bê tông cốt thép; tường làm bằng gạch; cột được làm bằng bê tông cốt thép) được xác định như sau :

- Nhà ở kiên cố là nhà có 3 thành phần cấu thành

- Nhà bán kiên cố là nhà có 2 trong 3 thành phần cấu thành

- Nhà thiếu kiên cố là nhà có 1 trong 3 thành phần cấu thành

- Nhà đơn sơ là không có 3 thành phần cấu thành

Qua tổng hợp phân tích số liệu khảo sát và báo cáo của 9 đơn vị hành chính tỉnh Cà Mau, trong tổng số diện tích sàn là 20.900.645 m2 tương ứng với khoảng 287.162 căn, có 6.815.692 m2 tương ứng với khoảng 81.225 căn nhà kiên cố (chiếm 28,3% trên tổng số căn); 9.874.853 m2 tương ứng với khoảng 134.250 căn nhà bán kiên cố (chiếm 46,8%); 3.291.214 m2 tương ứng với khoảng 64.465 căn thiếu kiên cố (chiếm 22,4%); 257.203 m2 tương ứng với khoảng 7.222 căn nhà đơn sơ (chiếm 2,5%) So với cả nước, tỷ lệ nhà kiên cố của Cà Mau là 28,3%, tuy có cao hơn một số tỉnh như tỉnh Bạc Liêu (chiếm 17,9%), tỉnh Vĩnh Long (chiếm 17,3%) nhưng còn thấp hơn so với một số tỉnh, thành phố như thành phố Cần Thơ (32%), tỉnh Bến Tre (chiếm 31,5%), tỉnh Sóc Trăng (30,1%) và thấp so với tỷ lệ nhà ở kiên cố bình quân của cả nước (52%)

Bảng so sánh chất lượng nhà ở tỉnh Cà Mau với một số tỉnh thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long:

Số

Nhà kiên cố (%)

Nhà bán kiên cố (%)

Nhà thiếu kiên cố (%)

Nhà đơn sơ (%)

3 Về quy hoạch, kiến trúc nhà ở

3.1 Về quy hoạch xây dựng

a) Quy hoạch xây dựng đô thị: Hầu hết các đô thị của tỉnh Cà Mau trước đây đều hình thành từ các làng xã, lúc đó chưa có quy hoạch xây dựng Các đô thị loại V của tỉnh cũng được phát triển từ trung tâm huyện lỵ hoặc trung tâm cụm xã Việc phát triển đô thị tự phát như trên đã tạo nên các khu vực lai tạp, đan xen giữa thành thị và nông thôn khiến cho việc lập và triển khai quy hoạch xây dựng đô thị sau này gặp rất nhiều khó khăn Khắc phục những tồn tại nêu trên, thời gian gần đây, tỉnh Cà Mau đã có những cố gắng lớn trong việc lập và triển khai quy hoạch xây dựng các đô thị tạo tiền đề để lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất nhằm khai thác tốt quỹ đất để phát triển

đô thị

Đến nay, phần lớn các đô thị của tỉnh Cà Mau đã có quy hoạch chi tiết xây dựng trung tâm đô thị, tạo nhiều thuận lợi cho công tác quản lý quy hoạch kiến trúc nhà ở đô thị Hầu hết các huyện, thành phố đã có quy hoạch phân khu tỷ lệ 1/2000, một số khu vực phát triển mạnh về kinh tế đã triển khai quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển nhà ở phù hợp với quy hoạch Tuy nhiên, các đô thị này chưa có thiết kế đô thị làm cơ

sở triển khai xây dựng và quản lý nhà ở trên từng tuyến đường trong đô thị

b) Quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn:

Khu vực nông thôn là nơi chiếm diện tích lớn của tỉnh với phần lớn dân

cư tập trung sinh sống bám theo địa hình sông nước, kênh rạch và bám biển Thời gian đầu các khu dân cư hình thành từ nhu cầu lập nghiệp của người dân

với tập quán liền canh liền cư, do đó hầu hết khu vực nông thôn không có quy hoạch xây dựng Nhà ở xen cài đất nông nghiệp mặt dù tạo điều kiện thuận lợi cho các hộ dân thực hiện sản xuất nuôi trồng thủy sản, hoa màu nhưng chỉ mang tính nhỏ lẻ mà chưa đáp ứng được yêu cầu về mặt quy hoạch đất ở, nhà

ở nhằm thực hiện phát triển các cụm, khu tập trung sản xuất nông, lâm ngư nghiệp Đối với các khu dân cư ven sông, việc xây dựng nhà ở tự phát, không tuân thủ các quy định của pháp luật hiện hành đang là một vấn đề gây khó khăn cho công tác quản lý nhà ở

Hiện nay, phần lớn nhà ở ven sông đang lấn chiếm dòng sông, gây nguy hiểm đến tính mạng tài sản người dân và ảnh hưởng đến kiến trúc, cảnh quan hai bên bờ sông và gây khó khăn cho công tác quy hoạch Do vậy, trước mắt đối với khu vực nông thôn, đặc biệt là cư dân khu vực ven các bờ sông, kênh rạch cần phải khẩn trương lập quy hoạch điểm dân cư nông thôn, kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm nhằm đảm bảo thực hiện đúng theo quy hoạch Mặt khác, Cà Mau có đặc trưng là vừa có vùng đất được bồi đắp hằng năm (vùng đất Mũi - Ngọc Hiển) nhưng lại có vùng đất bị sạt lở Do đó, công tác quy hoạch cũng cần hạn chế phát triển dân cư tại các khu vực có nguy cơ sạt lở và các khu vực bảo tồn thiên nhiên, đồng thời tăng cường phát triển các vùng đất lấn biển, tận dụng lợi thế đất đai màu mỡ để phát triển nông lâm ngư nghiệp và phát triển nhà ở

Về công tác lập quy hoạch nông thôn mới: Tính đến thời điểm hiện nay, toàn tỉnh đã có 82/82 xã hoàn thành đồ án quy hoạch xây dựng nông thôn

mới với tổng kinh phí lập quy hoạch là 12,3 tỷ đồng (150 triệu đồng/xã) Do

hạn chế về kinh phí nên công tác triển khai cắm mốc theo quy định còn chậm, các địa phương chỉ ưu tiên cắm mốc giới đối với các công trình, phân khu chức năng chuẩn bị triển khai thực hiện, chưa có điều kiện thực hiện cắm mốc đồng bộ

3.2 Về kiến trúc nhà ở

a) Kiến trúc nhà ở tại đô thị:

Nhà ở đô thị tỉnh Cà Mau phần lớn hình thành từ sửa chữa, cải tạo tại chỗ, chất lượng nhà thấp Phát triển nhà ở đô thị chủ yếu giao đất cho dân làm nhà chia lô, xây dựng tự phát khiến cho kiến trúc cảnh quan đô thị lộn xộn Mặt khác, khi giao đất cho dân thì tính bắt đầu từ chỉ giới đường đỏ, nên trong quá trình sử dụng, bên trong chỉ giới đường đỏ đến chỉ giới xây dựng thường bị người dân tận dụng kinh doanh, buôn bán khiến cho bộ mặt kiến trúc đô thị bị nham nhở

Cùng với sự phát triển của kinh tế xã hội, nhà ở đô thị dần dần được chỉnh trang, cải tạo và xây dựng mới với quy mô và chất lượng tốt hơn (nhà

bê tông cốt thép, nền gạch hoặc xi măng) Cho đến nay, nhà ở tại các đô thị như thành phố Cà Mau, thị trấn Năm Căn, thị trấn Sông Đốc đã được kiên

cố hóa và phần lớn do dân tự đầu tư xây dựng Tuy nhiên, do năng lực tài chính, mục đích sử dụng và trình độ thẩm mỹ về kiến trúc nhà ở của mỗi chủ

sở hữu nhà khác nhau đã tạo nên kiến trúc nhà ở đô thị không có sự thống

dựng thể hiện sự chắp vá, chật chội, đủ mọi hình khối, đường nét, màu sắc, đôi lúc gây sự phản cảm

Ngoài ra, nhà ở đô thị tỉnh Cà Mau còn có sự đan xen giữa những nhà ở của khu dân cư trên đất bằng với những nhà ở của khu dân cư ven sông rạch tại các đô thị (chiếm khoảng 18% số căn hộ nhà ở đô thị) đã tạo nên sự lộn xộn, nhếch nhác cho các đô thị này, đồng thời gây ô nhiễm môi trường rất nghiêm trọng Tuy nhiên, nếu có sự đầu tư nghiên cứu quy hoạch thì những nhà ở này sẽ là một nét đặc trưng riêng cho đô thị tỉnh Cà Mau Có thể nói, nhìn chung, kiến trúc nhà ở đô thị do dân tự xây dựng trong nhiều thập kỷ qua vốn đã lạc hậu nay đã trở nên bức bối cho sự phát triển không gian đô thị

Để khắc phục tình trạng trên, Nhà nước khuyến khích mô hình phát triển nhà ở theo dự án Với mô hình này nhằm mục đích tạo dựng những khu nhà ở có quy mô, đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, tiết kiệm đất đai, thống nhất cơ bản về quy cách và hình thức kiến trúc nhà ở Do vậy, thời gian tới Cà Mau cần có các chính sách cụ thể nhằm khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia phát triển nhà ở theo hình thức này

b) Kiến trúc nhà ở tại nông thôn

Kiến trúc nhà ở nông thôn của tỉnh Cà Mau mang đậm đặc trưng của tập quán liền canh liền cư, do vậy có đến 95% nhà ở nông thôn là loại nhà vườn xen cài đất nông nghiệp, chỉ có khoảng không tới 5% là dạng nhà phố liền kề thấp tầng gắn liền với các khu vực phát triển mạnh về mua bán, trao đổi hàng hóa và các trung tâm thị tứ trên địa bàn

Kiến trúc nhà ở nông thôn còn bị ảnh hưởng bởi yếu tố địa hình (với chủ yếu hệ thống sông, rạch và bờ biển bao quanh), do đó, nhà ở được người dân xây dựng cho phù hợp với đặc trưng này và tận dụng các nguyên liệu sẵn

có như tràm, đước, dừa nước Qua khảo sát cho thấy nhà ở ven sông, kênh rạch chiếm khoảng 3% trên tổng quỹ nhà ở nông thôn

Nhìn chung kiến trúc nhà ở nông thôn còn đơn giản, chủ yếu là nhà tạm, nhà đơn sơ, trong đó nhiều nhà ở chưa đảm bảo các điều kiện về an toàn, nhất là các nhà ở vùng ven biển thường chịu ảnh hưởng của bão lốc và nhà ở vùng đất bị sạt lở Trong thời gian tới, cần phải căn cứ vào điều kiện khí hậu, địa hình, môi trường tự nhiên và phong tục tập quán của người dân để nghiên cứu, thiết kế kiến trúc nhà ở nông thôn cho phù hợp (ví dụ như loại nhà trên đất sình lầy, nhà ven sông, kênh rạch, nhà ven biển ), vừa giữ gìn được bản sắc, đặc trưng của vùng sông nước Cà Mau, vừa tiếp thu được những công nghệ, vật liệu xây dựng mới đảm bảo nâng cao chất lượng nhà ở và cuộc sống của người dân khu vực nông thôn, góp phần tăng cường công tác quy hoạch, phát triển nhà ở mà còn thúc đẩy tiềm năng du lịch sinh thái, văn hóa trên địa bàn tỉnh

4 Về hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội

4.1 Hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội đô thị tỉnh Cà Mau

Nhìn chung, hệ thống hạ tầng kỹ thuật còn lạc hậu, chất lượng thấp Mặc dù tất cả các trung tâm huyện lỵ của tỉnh đều có hệ thống giao thông

đường bộ đến tận nơi nhưng phần lớn các hệ thống như đường giao thông mới làm nền, mặt đường; hệ thống mương thoát nước có nơi chưa đấu nối được vào hệ thống chung nên chưa phát huy được tác dụng Các công trình hạ tầng

xã hội được xây dựng mới chỉ đạt yêu cầu tối thiểu, còn những công trình công cộng mang tầm vóc đô thị thì chưa có nhiều

Hiện nay, qua tổng hợp số liệu báo cáo của các đô thị thì các điểm dân

cư đô thị đã có hệ thống công trình cấp điện lưới quốc gia đạt 100%, có khoảng 82,3% đường bê tông nhựa hoá Tỉ lệ dân số đô thị dùng nước hợp vệ sinh (bao gồm nước máy, nước giếng khoan, nước giếng đào được bảo vệ và nước mưa) đạt 100% Tuy nhiên, hệ thống thoát nước thải kín mới chỉ đạt 65,3%, còn lại là vẫn thoát nước theo mương hở và địa hình tự nhiên

Mặc dù UBND tỉnh Cà Mau đã quan tâm đầu tư xây dựng nhà ở cũng như hệ thống hạ tầng cơ sở nhưng giữa các đô thị còn có có sự chênh lệch, trong đó chỉ một số đô thị có cơ sở hạ tầng tương đối tốt như thành phố Cà Mau, thị trấn Cái Nước, một số đô thị có hệ thống hạ tầng cơ sở kém như thị trấn U Minh, thị trấn Thới Bình Bài toán cần giải quyết trong thời gian trước mặt là cần tăng cường đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đô thị để tạo bước đà phát triển mọi mặt về kinh tế - xã hội của toàn tỉnh

4.2 Hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại khu vực nông thôn

Mặc dù những năm gần đây tỉnh đã quan tâm đầu tư xây dựng mới cũng như nâng cấp, cải tạo nhưng nhìn chung hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại khu vực nông thôn vẫn còn rất kém

- Về hạ tầng kỹ thuật:

+ Về hệ thống thoát nước hầu như chưa được quan tâm đầu tư xây dựng (chỉ đạt 39,3%), các khu vực dân cư ven sông, kênh rạch hầu hết đều thoát nước thải tại chỗ gây ảnh hưởng lớn đến vệ sinh môi trường, giảm chất lượng sống trong khu dân cư cũng như ảnh hưởng đến môi trường tự nhiên

Về hệ thống cấp điện, đây là một trong những mặt được đầu tư tốt về hệ thống

hạ tầng kỹ thuật của tỉnh Khoảng 94,1% các xã, khóm, ấp đã có điện lưới sinh hoạt

+ Về giao thông đường bộ, giao thông đường thủy: Qua khảo sát cho thấy tại một số các xã vùng ven biển, vùng ngập mặn, tuyến đường bộ còn chưa được bê tông, nhựa hóa, gây khó khăn trong sinh hoạt của người dân nông thôn Đối với các tuyến đường bộ liên xã, liên huyện đã được bê tông hóa nay cũng đang xuống cấp nghiêm trọng (bê tông nhựa hóa chỉ đạt 56,5%) Đối với các tuyến đường giao thông đường thủy, hiện tượng lấn chiếm bờ kênh, rạch và làm nhà ven sông tùy tiện của người dân cộng với sự buông lỏng quản lý của chính quyền địa phương đã làm cản trở giao thông đường thủy, gây nguy hiểm cho người dân trong sinh hoạt, hoạt động mua bán, trao đổi hàng hóa trên sông Cơ quan quản lý cũng chưa thực hiện tốt việc nạo vét kênh mương, cắm biển chỉ dẫn và phân luồng giao thông đường thủy, do đó, còn tồn tại tình trạng lộn xộn trong giao thông đường thủy

- Về hạ tầng xã hội khu vực nông thôn:

Tỉnh đã có nhiều cố gắng đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống trường học, trạm y tế và các khu chợ phục vụ nhu cầu mua bán trao đổi hàng hóa cho người dân (y tế đạt 93,6%, giáo dục đạt 76,8%, văn hóa đạt 63,6%, thương mại đạt 27,5%) Tuy nhiên, cho đến nay nhìn chung chất lượng hạ tầng xã hội khu vực nông thôn vẫn còn thấp, thậm chí nhiều xã việc đầu tư xây dựng về các mặt y tế, văn hóa gần như là không có Do vậy, trong thời gian tới cần quan tâm đẩy mạnh phát triển các mặt này nhằm nâng cao chất lượng sống cho người dân khu vực nông thôn

5 Về quỹ đất ở và tình hình phát triển nhà ở tỉnh Cà Mau

Trong thời gian tới, cùng với sự phát triển kinh tế xã hội, sức ép về nhu cầu đất ở không những chỉ ở đô thị mà đất ở tại nông thôn sẽ ngày một tăng (nhất là các đô thị lớn) đặt ra bài toán về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hợp

lý, tiết kiệm nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho các đô thị nói riêng và toàn tỉnh nói chung

5.2 Về phát triển nhà ở:

a) Phát triển nhà ở đô thị:

Trong những năm qua, tốc độ phát triển đô thị trên địa bàn tỉnh Cà Mau tăng không nhiều nên nhu cầu về nhà ở vẫn chưa là điểm nóng như các đô thị khác trong vùng Tỉ lệ đô thị hóa tại các đô thị cũng không đồng đều, tập trung chủ yếu ở thành phố Cà Mau, huyện Năm Căn, thị trấn Sông Đốc của huyện Trần Văn Thời, đô thị gắn với các điểm du lịch như Hòn Đá Bạc, Mũi

Cà Mau ; tỉ lệ đô thị hóa của các đô thị như Đầm Dơi, Thới Bình, Cái Nước còn thấp

Nhà ở thành phố Cà Mau và một số thị trấn phát triển như Trần Văn Thời, Sông Đốc, Năm Căn có nhiều loại hình và nhiều thành phần tham gia đầu tư bao gồm nhà mặt phố, nhà vườn, nhà liên kế Thời gian gần đây nhà ở

đã có sự phát triển đáng kể về số lượng, chất lượng quy mô và hình thức kiến trúc, trong đó hầu hết nhà ở đều do người dân tự đầu tư xây dựng việc phát triển nhà theo dự án có định hướng quy hoạch tổng mặt bằng còn thấp (chỉ khoảng 5,40%) Nhà ở đô thị của các thị trấn huyện lỵ còn lại phần lớn chưa phát triển Sự phát triển chỉ tập trung một số ít ở mặt phố, mặt đường tại trung tâm thị trấn và chủ yếu người dân tự đầu tư xây dựng

Qua khảo sát cho thấy, loại hình nhà ở chung cư cao tầng chưa được xây dựng tại tỉnh Cà Mau, ngoại trừ 15 căn hộ nhà công vụ được xây dựng bằng vốn ngân sách nhà nước năm 2010 tại phường 5, thành phố Cà Mau, có thể nhận thấy rằng, nguyên nhân của việc loại hình nhà chung cư chưa được đầu tư xây dựng xuất phát từ hai yếu tố: một là Cà Mau là vùng đất vùng đầm lầy, đất thấp trũng, có nền đất yếu (bùn sét, sét dẻo chảy ) nên không thuận lợi cho xây dựng nhà ở, đặc biệt là những công trình xây dựng cao tầng Đối với nhà chung cư là loại nhà phải được xử lý nền móng tốt, do đó nếu đầu tư xây dựng nhà chung cư thì nhà đầu tư cần phải bỏ nhiều chi phí cho phần xử

lý móng, xây dựng móng, nhà chung cư vì vậy có giá thành cao hơn so với các khu vực đô thị tỉnh, thành phố khác; hai là yếu tố thói quen tự xây dựng nhà riêng lẻ vẫn còn phổ biến trong người dân thành thị Tuy nhiên, trong thời gian tới, khi quỹ đất ở đô thị ngày một bị thu hẹp thì việc phát triển nhà ở chung cư cũng cần phải được đặt ra, bước đầu có thể tập trung xây dựng thí điểm một số nhà chung cư thấp tầng làm nhà ở công vụ, nhà ở cho sinh viên thuê, nhà ở cho công nhân tại các khu công nghiệp tập trung nhằm đảm bảo tiết kiệm, sử dụng có hiệu quả quỹ đất

Ngày 09/11/2004, tỉnh Cà Mau đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống đô thị và khu dân cư nông thôn tỉnh Cà Mau đến năm 2020 Tiếp đó, ngày 22/8/2007 Hội đồng nhân dân tỉnh Cà Mau đã ban hành Nghị quyết số 103/NQ-HĐND về Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Cà Mau giải đoạn 2006 - 2020, trong đó đã nêu rõ dự kiến mức đô thị hóa đạt 25% vào năm 2010 và đạt 40% vào năm 2020 Cùng với tốc độ đô thị hóa, tỉnh tập trung quan tâm phát triển các đô thị động lực, các cụm đô thị công nghiệp, các đô thị ven biển và các đô thị trung tâm huyện lỵ nhằm tạo bước đà cho sự phát triển chung của toàn tỉnh Thực hiện các định hướng nêu trên, những năm gần đây, việc quản lý phát triển nhà ở đô thị đã từng bước được các cấp các ngành quan tâm, đặc biệt là việc phát triển nhà ở tại các đô thị lớn như thành phố Cà Mau, thị trấn Năm Căn, thị trấn Sông Đốc đã góp phần tạo dựng diện mạo đô thị của tỉnh Cà Mau

b) Phát triển nhà ở tại nông thôn

Nhà ở nông thôn được phát triển hầu hết là do người dân tự xây dựng

Do đặc điểm đời sống người dân nông thôn gắn với lao động sản xuất nông, lâm ngư nghiệp nên nhà ở cũng được phát triển gắn với những đặc điểm đó Nhà ở được xây dựng trên cơ sở tận dụng các nguyên liệu sẵn có (một phần việc vận chuyển vật liệu xây dựng tại khu vực nông thôn Cà Mau cũng khó khăn hơn so với các vùng khác) nên loại hình nhà ở nông thôn chủ yếu là nhà trên cọc, nhà có chất lượng thấp Những nhà ở này tập trung phát triển dọc theo các trục giao thông đường thủy (ven sông, kênh rạch), các khu vực sản xuất nuôi trồng thủy sản, các khu vực sản xuất lâm nghiệp và ven biển Công tác quản lý nhà ở nông thôn cũng bị buông lỏng cho nên việc phát triển nhà ở

tự phát của người dân nông thôn như hiện nay đang là một trong những thách thức cho công tác quản lý và phát triển nhà ở nông thôn theo quy hoạch

6 Về thị trường nhà ở

Nhìn chung thị trường nhà đất tỉnh Cà Mau nói chung và nhà đất tại các

đô thị của tỉnh nói riêng không căng thẳng vì áp lực cung cầu như các tỉnh khác trong cả nước Trên thực tế, tại các đô thị lớn của tỉnh Cà Mau đã bắt đầu hình thành thị trường bất động sản không hoàn chỉnh theo hình thức tự phát Với sự phát triển về kinh tế, dịch vụ thương mại có hai tác động đến thị trường nhà ở đất ở Thứ nhất, làm cho thị trường nhà đất sôi động, giá nhà ở, đất ở tăng cao Thứ hai, là tác động đến một bộ phận người thu nhập thấp làm

họ khó có khả năng tiếp cận để sở hữu nhà ở, đặc biệt là các đối tượng như CBCNVC trẻ tuổi, công nhân, sinh viên Vì vậy, tại các đô thị này có nhu cầu

lớn về nhà ở giá rẻ và đặc biệt là nhà ở cho thuê

Theo số liệu quản lý tại Sở Xây dựng, hiện nay trên địa bàn tỉnh Cà Mau phố có 23 dự án phát triển nhà ở thương mại được phép triển khai thực hiện trong giai đoạn 2000 – 2014, với tổng quy mô 667,36 ha Trong đó, 11

dự án có sản phẩm đất nền đã được giải phóng mặt bằng và đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng kỹ thuật để chuyển nhượng cho người dân tự xây dựng nhà ở theo quy hoạch; 12 dự án phát triển nhà ở còn lại đang triển khai giải phóng mặt bằng và thực hiện giai đoạn lập thủ tục chuẩn bị đầu tư Một số dự

án đang gặp khó khăn trong việc thực hiện do thị trường bất động sản chưa khởi sắc và các yếu tố khác như vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, năng lực tài chính của các chủ đầu tư, do các hạn chế, tồn tại của việc cho chủ trương đầu tư hàng loạt các dự án ở giai đoạn trước 2004 Hiện nay, Sở Xây dựng đã và đang tiếp tục rà soát phân loại các dự án nhà ở thương mại đủ điều kiện triển khai, dự án nhà ở cần điều chỉnh trước khi triển khai và các dự án tạm dừng triển khai

7 Về thực trạng nhà ở công vụ, nhà ở cho công nhân, sinh viên, nhà tái định cư, nhà ở người có công, người nghèo

7.1 Nhà ở công vụ

- Về nhà ở công vụ cho giáo viên: Theo tổng hợp của Sở Giáo dục và Đào tạo, Cà Mau có 05 huyện có đối tượng là giáo viên được bố trí nhà ở công vụ theo Quyết định số 20/2008/QĐ-TTg về việc phê duyệt Đề án kiên cố hóa trường, lớp học và nhà ở công vụ cho giáo viên giai đoạn 2008-2012, với tổng số 265 phòng, bình quân mỗi phòng khoảng 33m2 Đến nay, tỉnh đã xây dựng hoàn thành 209/265 phòng Mặt khác, tuy không nằm trong danh sách

05 huyện nêu trên nhưng thực hiện chính sách ổn định cuộc sống cho giáo viên vùng ven biển, vùng thiên tai, huyện Ngọc Hiển đã xây dựng được 25 phòng ở công vụ cho giáo viên Như vậy, toàn tỉnh đã xây dựng được 234 phòng ở công vụ cho giáo viên và nhiệm vụ đến năm 2020 phải tiếp tục xây dựng hoàn thành 56 phòng theo Quyết định số 20/2008/QĐ-TTg Định hướng trong giai đoạn từ 2021 đến 2030, cần thiết phải phát triển thêm 120 phòng (dự kiến xây mới và cải tạo sửa chữa các phòng ở công vụ đã xây dựng trước đây)

- Về nhà ở công vụ cho cán bộ, công chức: tỉnh Cà Mau đã có 15 căn nhà công vụ, xây dựng năm 2010, tổng diện tích sàn xây dựng là 1.807m2,

quỹ nhà ở công vụ để bố trí cho các đối tượng thuộc diện điều động, luân chuyển công tác

7.2 Nhà ở cho công nhân:

Theo định hướng phát triển của tỉnh cho thấy, hiện nay Cà Mau đang tập trung đầu tư phát triển vào 4 khu công nghiệp chính, bao gồm khu công nghiệp Khánh An (diện tích 235 ha), khu công nghiệp Hòa Trung (326 ha), khu công nghiệp Sông Đốc (145.45 ha) và khu công nghiệp Năm Căn (223.80 ha) Đây là các khu công nghiệp mới hình thành, phần lớn diện tích còn đang thực hiện giải phóng mặt bằng, một phần nhỏ diện tích được khai thác sử dụng, có khoảng 22 doanh nghiệp hoạt động với tổng số 1.067 công nhân đang làm việc tại các khu công nghiệp (tỷ lệ lắp đầy cao nhất là 29% và thấp nhất là 3%) Hiện nay, ngoài khu nhà ở dành cho cán bộ, công nhân viên của

Ban Quản lý dự án cụm công nghiệp Khí - Điện - Đạm tại thành phố Cà Mau

do Tập đoàn Dầu khí làm chủ đầu tư với tổng số 687 căn hộ chung cư (tổng diện tích sàn khoảng 48.000m2) là hoàn chỉnh về hạ tầng, đảm bảo điều kiện sống cho cán bộ, công nhân viên của Tập đoàn thì các khu công nghiệp khác chỉ mới có quy hoạch khu nhà ở công nhân mà chưa triển khai đầu tư xây dựng Theo kết quả điều tra cho thấy, số lượng nhà ở cho công nhân được đầu

tư xây dựng mới có khoảng 2.368 m2 sàn nhà ở, đáp ứng cho khoảng 300 công nhân và chủ yếu là nhà ở do doanh nghiệp đầu tư xây dựng cho công nhân của doanh nghiệp thuê nhưng cũng chưa đảm bảo điều kiện về tiêu chuẩn theo quy định, hệ thống hạ tầng còn chưa đồng bộ Ngoài ra, phần lớn công nhân đang ở thuê các nhà trọ do dân tự xây với điều kiện sống chật chội, tạm bợ, không đảm bảo an toàn và chất lượng nhà ở, trật tự an ninh Bên cạnh khó khăn về nhà ở, đời sống tinh thần của công nhân còn hết sức nghèo nàn, hầu hết các công nhân không có điều kiện tham gia các hoạt động thể thao, văn hóa; đây cũng là một trong những là nguyên nhân dễ phát sinh tệ nạn xã hội, làm mất trật tự an ninh xã hội, ảnh hưởng đến đời sống người công nhân

Theo báo cáo của Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Cà Mau, theo quy hoạch của 04 khu công nghiệp nêu trên, dự kiến đến năm 2020 sẽ có khoảng 43.886 công nhân, trong đó có khoảng 40% số công nhân có nhu cầu về nhà ở (khoảng 18.000 công nhân), đến năm 2030 sẽ có khoảng 84.043 công nhân, trong đó có khoảng 30% số công nhân có nhu cầu về nhà ở (khoảng 25.000 công nhân) Việc đầu tư xây dựng nhà ở công nhân trong thời gian tới cần chú trọng phát triển xây dựng nhà ở đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, thiết kế nhà ở đảm bảo tiêu chuẩn theo đúng quy định Đồng thời, cần có sự quan tâm phối hợp chặt chẽ giữa doanh nghiệp với chính quyền địa phương nhằm chăm lo đời sống tinh thần, cải thiện chất lượng sống cho người công nhân, góp phần giữ gìn an ninh trật tự khu vực (cần khuyến khích việc đầu tư xây dựng nhà ở công nhân như công trình nhà ở cho cán bộ, công nhân của Ban quản lý dự án cụm công nghiệp Khí - Điện - Đạm tại thành phố Cà Mau)

7.3 Về nhà ở sinh viên:

Thực hiện Nghị quyết số 18/NQ-CP ngày 20/4/2009 của Chính phủ về

cơ sở đào tạo và nhà ở cho công nhân lao động tại các khu công nghiệp, năm

2010 UBND tỉnh đã có chủ trương lập dự án nhà ở sinh viên để đăng ký vốn với Bộ Xây dựng nhưng chưa được bố trí nên dự án đã tạm dừng để chờ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ

Theo số liệu thống kê và khảo sát, tỉnh Cà Mau có 12.206 sinh viên đang theo học tại các trường cao đẳng, trung học chuyên nghiệp, trong đó có khoảng 70% sinh viên có nhu cầu thuê nhà ở (khoảng 8.500 sinh viên) Trong điều kiện của địa phương, dự kiến phấn đấu đến năm 2020 đáp ứng tối thiểu

về nhà ở cho khoảng 5.000 sinh viên thuê (đáp ứng khoảng 60% nhu cầu) và đến năm 2030 đáp ứng về nhà ở cho khoảng 10.500 sinh viên thuê Khi phát triển nhà ở sinh viên, cần có sự nghiên cứu kỹ về vị trí xây dựng, theo đó ưu tiên bố trí trong khu vực trường học hoặc vị trí gần nơi học tập, có điều kiện thuận lợi về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội

7.4 Nhà ở cho hộ nghèo, hộ gia đình người có công với cách mạng khó khăn về nhà ở:

Nhà ở của các hộ nghèo đều có chất lượng rất kém, thuộc dạng nhà cây

lá tạm, nền đất, không đảm bảo che mưa, nắng; một số ít là dạng nhà trên cọc, sàn gỗ địa phương, cây lá tạm cất dọc bìa rừng, ven sông rạch Điều kiện ở của các hộ rất thiếu thốn về phúc lợi công cộng, rất khó khăn trong việc tiếp cận các cơ sở chăm sóc sức khỏe, giáo dục Hạ tầng kỹ thuật như đường giao thông chỉ có giao thông thủy kết hợp lộ giao thông nông thôn; điện được chia

sẻ từ các hộ lân cận; nhà vệ sinh không có, chủ yếu là thoát thải trực tiếp xuống sông rạch, gây ô nhiễm môi trường Theo báo cáo tính đến năm 2013, toàn tỉnh vẫn còn tới 24.095 hộ nghèo (chiếm 8,24% trên tổng số hộ), số hộ nghèo trên địa bàn tỉnh Cà Mau được hỗ trợ về nhà ở theo Quyết định 167/2008/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ là 10.934 hộ, dự kiến số hộ nghèo còn lại sẽ được hỗ trợ trong giai đoạn 2 theo chủ trương của Chính phủ

Số liệu quản lý tại Sở Xây dựng, có 6.597 hộ gia đình người có công với cách mạng được hỗ trợ về nhà ở theo Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ (4.749 hộ được hỗ trợ xây mới nhà ở, 1.848 hộ được hỗ trợ sửa chữa), trong đó, năm 2013 – 2014 thực hiện hỗ trợ cho 1200 hộ (giai đoạn 1) Đến thời điểm tháng 10/2014, đã hoàn thành xây mới, sửa chữa với tổng số 1134 căn/1200 căn của giai đoạn 1

Trong thời gian tới, các cấp chính quyền cần có chính sách khuyến khích, vận động sự đóng góp của các cá nhân, tổ chức trong và ngoài địa bàn tỉnh nhằm huy động nguồn vốn hỗ trợ cải thiện nhà ở cho các đối tượng thuộc diện hộ nghèo và hộ gia đình có công

7.5 Về nhà ở tái định cư:

- Về bố trí tái định cư theo Quyết định 193/2006/QĐ-TTg ngày 24 tháng 8 năm 2006 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt chương trình

bố trí dân cư các vùng thiên tai, đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo, di cư tự

do, xung yếu và rất xung yếu của rừng phòng hộ, khu bảo vệ nghiêm ngặt của rừng đặc dụng giai đoạn 2006 – 2010 và định hướng đến năm 2015:

UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 333/QĐ-UBND về việc phê duyệt điều chỉnh quy hoạch bố trí dân cư tỉnh Cà Mau giai đoạn từ 2006-

2015 Theo đó, trong giai đoạn từ 2006-2015 hình thành 35 cụm, tuyến dân cư mới thuộc 08 huyện trong tỉnh (bao gồm Đầm Dơi, Trần Văn Thời, Phú Tân, Năm Căn, Thới Bình, U Minh, Cái Nước và Ngọc Hiển) Đối tượng di dời là các hộ gia đình sống trong vùng có nguy cơ ảnh hưởng của thiên tai, đặc biệt khó khăn về đời sống, dân di cư tự do, dân cư trong vùng rừng phòng hộ xung yếu và rất xung yếu, khu bảo vệ nghiêm ngặt của rừng đặc dụng

Đến nay, trên địa bàn tỉnh đã có 21/35 dự án các cụm tuyến dân cư đã được phê duyệt quy hoạch chi tiết, trong đó 14 dự án đã được triển khai thực hiện phục vụ cho khoảng 1.177 hộ dân bị ảnh hưởng thiên tai, hộ nghèo gặp khó khăn vươn lên, ổn định cuộc sống Tuy nhiên, do trong quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn vướng mắc như nguồn vốn hỗ trợ từ ngân sách Trung ương còn chậm, bộ máy điều hành dự án đa số là cán bộ kiêm nhiệm, năng lực của một số nhà thầu còn hạn chế … nên một số dự án còn chậm tiến

độ, chưa bàn giao đưa vào sử dụng Dự kiến trong năm 2014 tiếp tục triển khai thực hiện 04 dự án nhằm di dân khẩn cấp ra khỏi vùng thiên tai và ổn định di dân tự do tại địa phương (huyện Phú Tân, huyện Trần Văn Thời, huyện Năm Căn, huyện U Minh) Do vậy, trong quy hoạch phát triển nhà ở chung của toàn tỉnh, cần lưu ý gắn việc phát triển nhà ở phù hợp với quy hoạch các cụm tuyến dân cư mới nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững, đảm bảo an toàn và ổn định đời sống cho các hộ gia đình khu vực này

- Về nhà ở tái định cư trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án (quy định tại Nghị định số 84/2013/NĐ-CP): Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Cà Mau thực hiện tái định cư thông qua 03 hình thức:

+ Thực hiện các dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để giao đất tái định cư hoặc bố trí tái định cư tại chỗ khi thực hiện các dự án khu đô thị mới, khu nhà ở cho các hộ bị thu hồi đất tự xây dựng nhà ở

+ Mua đất nền đã đầu tư hạ tầng kỹ thuật tại các dự án khu đô thị mới, khu nhà ở để thực hiện tái định cư (hiện mới triển khai mua 140 nền tại khu đô thị mới Licogi

+ Hỗ trợ bằng tiền để các hộ tự tìm nơi ở mới (thực hiện trong các Phương

án bồi thường, giải phóng mặt bằng)

Tính đến năm 2013, có khoảng 142.800m2 sàn nhà ở tái định cư tại thành phố Cà Mau (dự án tái định cư đường Vành Đai 1 và chuyển nhượng nền đất có

hạ tầng trong dự án khu đô thị mới Licogi để bố trí tái định cư dự án NUUP) Nhìn chung, nhu cầu tái định cư cho trường hợp nêu trên sẽ khá lớn trong giai đoạn từ nay đến năm 2020 Tuy nhiên, cần xem xét thực hiện hình thức tái định cư cho phù hợp, khuyến khích mua nền đất ở thương mại để tái định cư nhằm giải quyết nơi ở mới cho các hộ bị thu hồi đất đảm bảo có điều kiện hạ tầng kỹ thuật tốt hơn nơi ở cũ và cũng hỗ trợ các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản giải quyết hàng tồn kho Hạn chế dần hình thức hỗ trợ bằng tiền để các hộ tự tìm nơi ở mới vì sẽ có nguy cơ dẫn đến tình trạng xây dựng nhà ở tự phát, không phù hợp

8 Về tình hình quản lý nhà ở cũ thuộc sở hữu nhà nước

Tổng số nhà ở thuộc sở hữu nhà nước được quản lý trên địa bàn là 1.374 căn, tương ứng diện tích sử dụng khoảng 48.237,39m2 Trong đó:

Số lượng nhà ở đã bán là 1.172 nhà, tương ứng với diện tích sử dụng khoảng 39.128,6m2 theo hai giai đoạn:

- Số nhà ở đã bán từ ngày 01/01/1995 đến ngày 31/7/2005 theo Nghị định 61/CP là 1.076 căn

- Số nhà đã bán từ ngày 31/7/2005 đến hết quý I/2014 là 96 căn

Số lượng nhà ở hiện còn lại chưa bán là 202 căn, tương ứng với diện tích sử dụng khoảng 9.108,79m2

9 Về công tác quản lý và phát triển nhà ở

Công tác quản lý và phát triển nhà ở của tỉnh gần như chưa được quan tâm đúng mức Đội ngũ cán bộ quản lý và phát triển nhà ở mỏng về số lượng

và yếu về chất lượng, hầu hết chưa đáp ứng được đòi hỏi của công tác quản lý

và phát triển nhà Mặc dù, thời gian gần đây công tác này đã có những chuyển biến theo hướng tích cực, một số các lĩnh vực như quản lý cấp phép xây dựng, kiểm tra và xử lý các trường hợp xây dựng trái phép, công tác cấp giấy chứng nhận về quyền sở hữu nhà ở, công tác quy hoạch và công bố quy hoạch đã bắt đầu được tăng cường quản lý, bước đầu tạo nề nếp trong công tác quản lý đô thị nói chung và quản lý, phát triển nhà ở nói riêng Tuy nhiên, công tác kiểm tra, xử lý các vi phạm về xây dựng không phép, sai phép còn chưa được thực hiện thường xuyên, kiên quyết và chưa xử lý dứt điểm (chủ yếu chỉ dừng lại ở việc lập biên bản vi phạm và xử phạt, còn các biện pháp khắc phục hầu như không được thực hiện)

Khắc phục hạn chế này, UBND tỉnh Cà Mau đang chỉ đạo Sở Xây dựng từng bước kiện toàn tổ chức, trong đó chú trọng đến công tác đào tạo, bồi dưỡng lực lượng cán bộ nhằm đảm bảo cả về số lượng và chất lượng, thực hiện phân cấp mạnh mẽ, phân giao nhiệm vụ cụ thể và đề cao trách nhiệm của các bộ phận, góp phần tăng cường quản lý nhà nước cho công tác quản lý và phát triển nhà

khai cắm mốc tại các khu LIA thuộc dự án nâng cấp đô thị và đang lập các

đồ án quy hoạch điển hình như: Đồ án điều chỉnh quy hoạch xây dựng chung thành phố Cà Mau, đồ án điều chỉnh quy hoạch phân khu, khu dân cư Đông Nam phường 6 và phường 7, đồ án quy hoạch phân khu, khu dân cư tuyến lộ Phụng Hiệp

- Việc lập, phê duyệt quy hoạch và phê duyệt điều chỉnh quy hoạch được thực hiện theo quy định hiện hành, công tác quản lý quy hoạch đã được quan tâm thực hiện chặt chẽ hơn các năm trước Tuy nhiên, công tác triển khai công bố, cắm mốc quy hoạch ngoài thực còn chậm tiến độ theo quy định; công tác quản lý quy hoạch còn gặp nhiều khó khăn do đội ngũ cán bộ còn hạn chế về chuyên môn Từ đó dẫn đến việc triển khai chậm hoặc thực hiện chưa hoàn chỉnh, rõ ràng Thực tế, một số đồ án quy hoạch đã được phê duyệt nhưng chưa công bố, cắm mốc

b) Kết quả thực hiện:

- Số lượng đồ án quy hoạch xây dựng đã được phê duyệt: 32 đồ án.Trong số 32 đồ án đã phê duyệt, có 30 đồ án đã được công bố, cắm mốc

- Số lượng đồ án quy hoạch đang thực hiện: 28 đồ án

- Số lượng đồ án quy hoạch chưa thực hiện: 11 đồ án

10.2 Tình hình phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội;

a) Tình hình phát triển hệ thống hạ tầng (hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội) tại các dự án khu nhà ở, khu đô thị mới:

Tình hình triển khai đầu tư xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật trong các dự án khu nhà ở, khu đô thị mới chưa hoàn thiện theo quy hoạch theo thiết kế Chất lượng công trình không cao, đa số chỉ thi công phần nền hạ hoặc tưới nhựa thâm nhập ở một số tuyến đường trong dự án và hầu hết các

dự án chưa đấu nối được với hạ tầng kỹ thuật ngoài dự án Trong năm 2013, chỉ có một số dự án tại thành phố Cà Mau có triển khai đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật như: Dự án khu dân cư Đông Bắc Quảng trường Văn hóa trung tâm (khu C) do Công ty cổ phần Minh Thắng làm chủ đầu tư, dự án Khu đô thị mới Tài Lộc do Công ty TNHH Tài Lộc làm chủ đầu tư, Dự án Khu Hành chính và dân cư cửa ngõ Đông Bắc TP Cà Mau do Sở Xây dựng làm chủ đầu

tư, các dự án còn lại thì tiến độ đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật rất chậm và

b) Đánh giá tình hình phát triển hệ thống hạ tầng (hạ tầng kỹ thuật và

hạ tầng xã hội) tại các khu dân cư, cụm tuyến dân cư nông thôn:

Hạ tầng các khu dân cư, cụm tuyến dân cư nông thôn trên địa bàn cơ bản phục vụ được các nhu cầu thiết yếu của nhân dân với việc quan tâm đầu

tư các công trình đường giao thông nông thôn, cấp điện, công trình cấp nước sạch, nước hợp vệ sinh, trường học, trạm y tế, khu Trung tâm văn hóa xã và đang từng bước xây dựng, lồng ghép chương trình xây dựng nông thôn mới Tuy nhiên, do nguồn kinh phí hạn hẹp nên qui mô đầu tư còn thấp, chỉ đáp ứng một số tiêu chí xây dựng nông thôn mới, do đó vẫn còn tồn tại một số điểm, khu vực dân cư chưa được bê tông hóa đường giao thông, một số công trình cấp nước sạch đang bị xuống cấp Riêng hệ thống thoát nước tại các khu, cụm, tuyến dân cư nông thôn hầu như chưa được đầu tư

10.3 Tình hình phát triển nhà ở riêng lẻ và quản lý xây dựng trên địa bàn:

a) Tình hình cấp giấy phép xây dựng và quản lý xây dựng: Qua đánh giá, các đơn vị cấp huyện đều có triển khai thực hiện công tác cấp giấy phép xây dựng, trong đó địa bàn Thành phố Cà Mau triển khai khá tốt với 624 giấy phép xây dựng nhà ở được cấp cho cá nhân, hộ gia đình, đáp ứng tốt yêu cầu của dân Thủ tục hành chính cấp phép xây dựng được công bố, thời hạn hoàn thành cấp phép và rút ngắn được 30% thời gian giải quyết theo quy định Đa số, nhà ở có giấy phép xây dựng là nhà kiên cố và bán kiên cố Từ

đó, việc phát triển nhà ở riêng lẻ của các hộ dân tăng về diện tích và chất lượng

Tuy nhiên, đối với các đơn vị cấp huyện còn lại thì số lượng nhà ở được cấp phép xây dựng còn rất thấp (trong năm 2013 số nhà ở được cấp giấy phép ở các huyện: Đầm Dơi 41 căn, Năm Căn 39 căn, Cái Nước 26 căn, Ngọc Hiển 10 căn, U Minh 07 căn) Trong khi đó, tình trạng xây dựng nhà không phép, trái phép có giảm so với năm 2012 nhưng vẫn còn phổ biến Nguyên nhân của việc xây dựng nhà không phép, trái phép vẫn tập trung chủ yếu như đã báo cáo ở năm 2012, cụ thể như sau:

- Ý thức, nhận thức pháp luật của các hộ dân còn kém, không quan tâm

về thực hiện pháp luật xây dựng, không lập thủ tục để xin phép trước khi xây dựng nhà ở Một bộ phận là hộ nghèo, hộ có thu nhập thấp không đủ khả năng mua đất trong các dự án khu dân cư, đô thị mới nên chấp nhận việc nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp với giá rẻ để xây nhà ở (không đủ điều kiện để được cấp phép xây dựng)

- Việc cấp phép xây dựng chưa được chú trọng, quan tâm đúng mức, đặc biệt là khu vực nông thôn Phần lớn UBND cấp xã vẫn không triển khai công tác cấp giấy phép xây dựng theo thẩm quyền của mình Do đó, trường hợp dân có nhu cầu thì cơ quan nhà nước cũng không đáp ứng được

- Việc quản lý trật tự xây dựng còn chưa được chú trọng, chưa có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan chuyên môn và chính quyền cơ sở, thiếu kiểm tra thường xuyên do thiếu nhân lực thực hiện; ý thức trách nhiệm quản

lý của cán bộ, công chức kém, trình độ, nhận thức pháp luật còn hạn chế, cả

nể do quen biết, thực hiện chế tài không nghiêm, vì vậy dẫn đến việc phát hiện vi phạm nhưng không xử lý hoặc xử lý không triệt để, không đồng bộ, cách xử lý theo trình tự quy định còn khá chậm, thời gian đề xuất xử lý lên cấp thẩm quyền còn kéo dài, mất khá nhiều thời gian, bị động, lúng túng trong các trường hợp vi phạm thuộc thẩm quyền giải quyết

b) Kết quả phát triển nhà ở riêng lẻ theo giấy phép xây dựng trên địa bàn tỉnh:

Trong năm 2013, số hộ gia đình, cá nhân được cấp phép xây dựng nhà

ở là: 969 căn với tổng diện tích sàn là 139.575,60 m2 Trong đó:

- Nhà ở kiên cố: 650 căn với diện tích sàn 79.310,71 m2

- Nhà ờ bán kiên cố: 319 căn với diện tích sàn: 60.264,89 m2

c) Số liệu nhà ở xây dựng không phép, trái phép (phát triển nhà ở không hợp pháp):

Hiện nay, các đơn vị không báo cáo được số lượng nhà ở không phép, trái phép thực tế đã phát sinh trên địa bàn, mà chỉ báo cáo các trường hợp đã được phát hiện và xử lý vi phạm Theo đó, trong năm 2013, trên địa bàn tỉnh

Cà Mau đã phát hiện và xử phạt 219 trường hợp với diện tích vi phạm ước khoảng trên 12.000 m2

10.4 Tình hình thực hiện các Chương trình mục tiêu về nhà ở:

a) Tình hình triển khai các Chương trình hỗ trợ về nhà ở:

Nhìn chung, các địa phương đều quan tâm triển khai thực hiện các Chương trình mục tiêu về nhà ở theo quy định Đặc biệt là Chương trình hỗ trợ người có công cách mạng về nhà ở theo Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg ngày 26/4/2013 của Thủ tướng Chính phủ, Trong năm 2013 được sự chỉ đạo của UBND tỉnh, Ban chỉ đạo hỗ trợ người có công với cách mạng theo Quyết định số 22/2013/QĐ-TTg đã chỉ đạo các huyện, thành phố Cà Mau tiến hành,

tổ chức, kiểm tra các đối tượng được hỗ trợ nhà ở theo Đề án được duyệt Thực tế cơ bản hoàn thành xây dựng mới và sửa chữa nhà ở đạt 94,5% kế hoạch của năm 2013

10.5 Tình hình phát triển nhà ở theo các dự án:

a) Tình hình chung về việc phát triển các dự án khu nhà ở, dự án khu

đô thị mới trên địa bàn:

Từ năm 2011 đến năm 2013, UBND tỉnh đã công bố danh mục dự án

kiện kinh tế xã hội còn khó khăn, thị trường bất động sản đang trầm lắng, trong khi đó chi phí đầu tư tại địa phương cao so với các địa phương khác do điều kiện tự nhiên về thổ nhưỡng, khí hậu và nguồn vật liệu tại chỗ không có nên khả năng thu hút nhà đầu tư tham gia làm chủ đầu tư dự án nhà ở của tỉnh chưa cao Cụ thể đến nay chỉ chọn được chủ đầu tư cho 03/20 dự án công bố danh mục Trong 02 năm (năm 2013 và 2014), UBND tỉnh đã chấp thuận đầu tư 01 dự án khu đô thị mới và 02 dự án khu nhà ở gồm: Dự án Khu

đô thị mới Thiên Phong, dự án Khu nhà ở thuộc khu đô thị mới Tài Lộc (Khu B) tại thành phố Cà Mau và dự án khu dân cư khóm 7, thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn

b) Kết quả thực hiện các dự án nhà ở, dự án khu đô thị mới:

- Hiện nay các dự án nhà ở, dự án khu đô thị mới đã cho chủ trương đầu tư trên địa bàn thành phố Cà Mau đang triển khai cầm chừng, rất chậm

so với tiến độ dự án đã được phê duyệt, thậm chí một số trường hợp không triển khai đầu tư thêm Từ năm 2011 đến 2013, Sở Xây dựng đã kiến nghị UBND tỉnh thu hồi 05 dự án khu dân cư, khu đô thị mới tại thành phố Cà Mau

- Việc quản lý đầu tư xây dựng, quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội trong vùng dự án chưa được quan tâm đúng mức

II THỰC TRẠNG NHÀ Ở TỪNG HUYỆN, THÀNH PHỐ CỦA TỈNH

CÀ MAU

(Chi tiết xem tại Phụ lục số 02)

III VỀ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH PHÁT TRIỂN NHÀ Ở TỈNH CÀ MAU GIAI ĐOẠN 2010-2015 VÀ ĐỊNH HƯỚNG ĐẾN

2020 ĐÃ ĐƯỢC PHÊ DUYỆT

đô thị trên địa bàn tỉnh Cà Mau Cụ thể là:

a) Về quy hoạch, kiến trúc nhà ở:

Công tác quy hoạch xây dựng, kiến trúc nhà ở được quan tâm chỉ đạo UBND tỉnh đã và đang chỉ đạo triển khai các khu nhà ở gắn với xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng hình thành nên các khu đô thị mới, tạo diện mạo mới

cho các đô thị của tỉnh Cà Mau Nhà ở đô thị tỉnh Cà Mau, đặc biệt là tại thành phố Cà Mau ngày càng được quản lý tốt hơn cả về quy hoạch, kiến trúc, nhà ở có quy mô ngày một lớn hơn, có hình thức kiến trúc đa dạng, tạo vẻ mỹ quan và văn minh đô thị Nhà ở do dân tự xây dựng cũng bước đầu được quản

lý theo chỉ giới xây dựng Hiện nay, toàn tỉnh đã hoàn thành việc lập, phê duyệt 82/82 đồ án quy hoạch nông thôn mới, làm cơ sở triển khai thực hiện việc xây dựng nông thôn mới theo Đề án đã được phê duyệt

b) Về diện tích nhà ở bình quân tỉnh Cà Mau tăng từ năm 2009 là 15,3

m2/người đến năm 2013 lên 17,0m2/người; tổng diện tích nhà ở năm 2013 tỉnh

Cà Mau khoảng 20.959.909 m2, tổng số diện tích nhà ở tăng thêm so với năm

2009 khoảng 2.000.000m2

c) Về chất lượng nhà ở: Nhà ở do dân tự đầu tư xây dựng tại khu vực đô thị có chất lượng ngày một tốt hơn; một số dự án khu đô thị mới đã cơ bản hoàn thiện tạo nên bộ mặt khang trang cho đô thị (khu đô thị mới Tài Lộc, khu đô thị cửa ngõ Đông Bắc TP Cà Mau) Toàn tỉnh đã giảm tỷ lệ nhà ở thiếu kiên cố, nhà đơn sơ, nhà tạm từ 34,8% (năm 2009) xuống còn 24,9% (năm 2013), đồng thời tăng tỷ lệ nhà kiên cố từ 15,7% lên 28,3%

d) Hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội khu vực đô thị và nông thôn đã từng bước đáp ứng được nhu cầu của người dân

đ) Thực hiện tốt các đề án, chương trình hỗ trợ về nhà ở cho các đối tựng người có công với cách mạng, hộ nghèo khu vực nông thôn theo quyết định 167/2009/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định 67/2010/QĐ-TTg ngày 29/10/2010

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, vẫn còn một số chỉ tiêu chưa đáp ứng được mục tiêu đề ra, chủ yếu tập trung ở việc thực hiện các chỉ tiêu

về nhà ở sinh viên, nhà ở công nhân và phát triển nhà ở đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội tại hai đô thị là Năm Căn và Sông Đốc

2 So sánh cụ thể kết quả thực hiện các chỉ tiêu của Chương trình phát triển nhà ở Cà Mau được duyệt năm 2010

2013 và ước đến 2015

2013 và ước đến 2015

hộ

Hoàn thành hỗ trợ giai đoạn 1- 10.934 hộ vào năm 2013 (sớm hơn tiến độ 02 năm)

- Năm 2015, tiếp tục thực hiện hỗ trợ giai đoạn 2 cho 5.397 hộ

Đạt

05 Phát triển nhà ở theo dự án, bảo đảm đồng bộ

về hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội; uu tiên

phát triển nhà ở tại 03 đô thị động lực là Tp.Cà

Mau, thị trấn Năm Căn và thị trấn Sông Đốc

Theo đánh giá kết quả thực hiện tại các địa phương

Chưa đạt

06 Phát triển nhà ở theo các nhóm đối tượng (m 2 sàn):

6a Nhà ở công vụ cho

(m2 sàn) - 4.065 186.187 3.167

Chưa đạt (chỉ đạt 78%) 6d Nhà ở gia đình cán

bộ chiến sĩ thuộc Bộ

10.685 5.993 Chỉ tiêu phát sinh

thêm 6đ Nhà ở cho công

nhân khu công

nghiệp

- 350.552 12.690 48.000 Chưa đạt

6g Nhà ở tái định cư 121.584 325.970 142.800 214.200 Đạt

Như vậy, có 04/06 tiêu chí đạt mục tiêu của Chương trình phát triển nhà

ở đã đề ra, 02 tiêu chí còn lại (tiêu chí thứ 05 và tiêu chí thứ 06) chưa hoàn toàn đạt mục tiêu đề ra

3 Những tồn tại và nguyên nhân

3.1 Những tồn tại:

a) Công tác quản lý sau quy hoạch, quản lý xây dựng, quản lý đô thị còn nhiều bất cập Việc quản lý sau quy hoạch còn hạn chế Việc triển khai cắm mốc sau khi quy hoạch được phê duyệt còn thực hiện chưa hoàn chỉnh, chưa

đồng bộ Tình trạng xây dựng nhà ở không phép, trái phép còn phổ biến tại các huyện, thành phố Cà Mau Việc xây dựng nhà ở không phép, trái phép ven đường quốc lộ, các trục giao thông chính cũng gây nhiều trở ngại lớn đối với phát triển giao thông trên địa bàn Một số dự án phát triển nhà ở chủ đầu

tư thường chỉ tập trung đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật để có sản phẩm kinh doanh, chưa thực hiện đồng bộ việc xây dựng hạ tầng xã hội nên vẫn chưa thu hút dân đến ở

b) Về phát triển nhà ở xã hội: Đối với nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và học sinh, sinh viên tuy đã được quan tâm chỉ đạo và có nhiều hình thức khuyến khích, giới thiệu đầu tư nhưng tình hình triển khai còn chậm chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế ở địa phương Chính vì vậy, tỷ lệ các dự án đã hoàn thành, đưa vào sử dụng đúng đối tượng còn thấp, không đạt chỉ tiêu đề ra Các

dự án nhà ở xã hội được đầu tư từ nguồn vốn ngân sách còn ít do khả năng ngân sách còn hạn hẹp và một số chính quyền các địa phương cũng chưa quan tâm đúng mức đến lĩnh vực này Đến nay, có 01 dự án 56 căn nhà ở xã hội kết hợp với việc giải quyết đất ở cho cán bộ, công chức trường chính trị được đầu

tư bằng vốn ngân sách địa phương đã hoàn thành (tổng diện tích sàn 3.167m2)

và 01 dự án nhà ở dành cho cán bộ chiến sĩ thuộc Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Cà Mau hoàn thành (216 căn, tổng diện tích sàn 16.678m2)

Riêng 07 dự án nhà ở xã hội được đầu tư bằng nguồn vốn của các doanh nghiệp đã được chấp thuận đầu tư với tổng số 3.354 căn, tổng diện tích sàn 274.328 m2 nhưng tất cả chỉ đang trong quá trình chuẩn bị đầu tư, tiến độ triển khai còn chậm do một số chủ đầu tư còn hạn chế về năng lực tài chính, vướng mắc trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trong khi doanh nghiệp hầu như chưa tiếp cận được nguồn vốn ưu đãi để thực hiện dự án c) Về quy hoạch xây dựng nhà ở đô thị, nông thôn:

Phần lớn đô thị của tỉnh Cà Mau đều đã có quy hoạch khu trung tâm, tuy nhiên chưa có thiết kế đô thị làm cơ sở để xây dựng và quản lý nhà ở, vì vậy công tác quản lý xây dựng đô thị nói chung và xây dựng nhà ở đô thị nói riêng gặp nhiều khó khăn trong việc sửa chữa, cải tạo nhà ở hiện có cũng như triển

khai xây dựng các khu nhà ở mới theo quy hoạch

có nhưng khả năng cấp nước không đáp ứng yêu cầu Nhiều nơi chưa có hệ thống thoát nước mà còn giải quyết thoát nước theo tự nhiên là phổ biến e) Về hệ thống hạ tầng xã hội:

Hệ thống hạ tầng xã hội ở các khu dân cư còn thiếu, chưa đồng bộ: một

số cụm dân cư chưa có hạ tầng xã hội cơ bản theo chuẩn của đô thị (như y tế, giáo dục, văn hoá thể thao, giải trí, dịch vụ thương mại)

g) Về công tác quản lý phát triển nhà ở:

Công tác quản lý phát triển nhà ở chưa được chú trọng đúng mức, phần lớn các huyện chưa quan tâm đúng mức đến việc quản lý, phát triển nhà ở của các hộ dân và phát triển nhà ở theo dự án Mô hình tổ chức quản lý nhà nước

về nhà ở chưa được kiện toàn, công tác quản lý xây dựng, cấp phép xây dựng nhà ở còn yếu kém, thiếu lực lượng chuyên trách, đặc biệt là cấp xã

Các chỉ tiêu phát triển nhà ở chưa được xác định là một trong các chỉ tiêu

cơ bản của chương trình phát triển kinh tế - xã hội của từng đô thị và của toàn tỉnh

h) Về quỹ nhà ở đô thị:

Trong thời gian qua quỹ nhà ở đô thị có tăng nhưng chủ yếu là nhà ở xây dựng tự phát, chưa có nhiều nhà ở theo khu đô thị mới đồng bộ về hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội Việc phát triển nhà ở theo dự án do nhiều nguyên nhân còn rất hạn chế

i) Về thị trường nhà ở:

Nhìn chung, thị trường nhà ở chưa phát triển, do đó vai trò khai thác tiềm năng từ đất đai, tài chính cho phát triển kinh tế còn hạn chế; vai trò kích cầu nền kinh tế kết hợp với chỉnh trang đô thị thông qua phát triển nhà ở chưa phát huy được tác dụng

3.2 Nguyên nhân:

a) Chính sách thắt chặt tiền tệ nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát của Chính phủ đã ảnh hưởng đến dòng vốn vận hành trong thị trường bất động sản nên nhiều doanh nghiệp có liên quan cũng bị ảnh hưởng đến nguồn lực về đầu tư các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn các địa phương; việc doanh nghiệp tiếp cận vốn vay các tổ chức tín dụng theo chính sách ưu đãi của Chính phủ cũng gặp nhiều khó khăn Trên địa bàn tỉnh hiện nay chưa có doanh nghiệp nào tiếp cận được vốn vay ưu đãi từ gói hỗ trợ 30.000 tỷ đồng

Cơ chế, chính sách ưu đãi đối với việc xây dựng nhà ở cho công nhân chưa thực sự thu hút, khuyến khích được doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng

do lợi nhuận thấp, thời gian đầu tư kéo dài và thu hồi nguồn vốn chậm

b) Các chính sách pháp luật được Luật Nhà ở quy định thực hiện triển khai còn chậm, nhiều quy định pháp luật phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần vì không phù hợp với thực tiễn, vướng mắc, chồng chéo không thực hiện được trên thực tế

c) Do điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế xã hội của địa phương, giao thông chưa thuận lợi nên việc thu hút đầu tư phát triển kinh tế còn rất hạn chế dẫn đến việc khó thu hút các doanh nghiệp lớn, năng lực tài chính mạnh tham gia phát triển nhà ở trên địa bàn mà chủ yếu việc phát triển nhà ở theo dự án đều do các doanh nghiệp địa phương thực hiện nên có sự hạn chế nhất định về năng lực tài chính, năng lực kinh nghiệm để thực hiện dự án

d) Thiếu nguồn vốn để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, đặc biệt là các nguồn vốn từ ngân sách trái phiếu Chính phủ để đầu tư hạ tầng, giải phóng mặt bằng đất sạch làm quỹ đất để phát triển các loại hình nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật

đ) Lực lượng quản lý và phát triển nhà tại các đô thị còn thiếu, chưa có

bộ phận chuyên trách để thực hiện, riêng đối với khu vực nông thôn hầu như không có cán bộ thực hiện

e) Do số lượng đối tượng chính sách xã hội trên địa bàn tỉnh Cà Mau còn nhiều nên việc triên khai hỗ trợ nhà ở cho các đối tượng chính sách xã hội còn gặp nhiều khó khăn

g) Ngoài ra, địa hình của Cà Mau khá phức tạp, có các khu vực thuộc khu vực địa hình sông nước, khu vực nền đất yếu, nguy cơ sạt lở cao, không thuận lợi cho việc phát triển nhà ở nên ảnh hưởng đến sự phát triển hệ thống

hạ tầng cơ sở (nhất là khu vực nông thôn) và ảnh hưởng tới phát triển nhà ở của tỉnh