NGHIÊN CỨU NGUYÊN NHÂN CHẬM TIẾN ĐỘ CÁC DỰ ÁN HẠ TẦNG GIAO THÔNG TỈNH QUẢNG NGÃI VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

Biểu đồ được lập từ số liệu lấy ngẫu nhiên 100 DA HTGT trên địa bàn trọng điểm của tỉnh Quảng Ngãi đầu tư từ năm 2010 đến nay Từ nhiệm vụ thực tế trong công việc của bản thân và sau khi

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA



CAO THANH VĂN

NGHIÊN CỨU NGUYÊN NHÂN CHẬM TIẾN ĐỘ CÁC DỰ ÁN HẠ TẦNG GIAO THÔNG TỈNH QUẢNG NGÃI VÀ ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP

Công trình được hoàn thành tại

TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA

Người hướng dẫn khoa học:

1 TS NGUYỄN LAN

2 TS BÙI NỮ THANH HÀ

Phản biện 1: PGS.TS Nguyễn Xuân Toản

Phản biện 2: GS.TS Nguyễn Viết Trung

Luận văn được bảo vệ trước Hội đồng chấm Luận văn tốt nghiệp thạc sĩ Kỹ thuật xây dựng công giao thông tại Trường Đại

học Bách khoa vào ngày 21 tháng 01 năm 2018

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

 Trung tâm Học liệu, Đại học Đà Nẵng tại Trường Đại học

Bách khoa

 Thư viện Khoa Xây dựng cầu đường, Trường Đại học Bách

khoa – ĐHĐN

MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI

Thực hiện thống kê số liệu của các DA HTGT trên địa bàn trọng điểm của tỉnh Quảng Ngãi hoàn thành từ năm 2010 đến nay thì có rất nhiều DA chậm tiến độ so với kế hoạch được duyệt

(Biểu đồ được lập từ số liệu lấy ngẫu nhiên 100 DA HTGT trên địa bàn trọng điểm của tỉnh Quảng Ngãi đầu tư từ năm 2010 đến nay)

Từ nhiệm vụ thực tế trong công việc của bản thân và sau khi theo học lớp cao học do Đại học Bách khoa Đà Nẵng mở tôi chọn đề

tài: “Nghiên cứu nguyên nhân chậm tiến độ các dự án hạ tầng giao thông tỉnh Quảng Ngãi và đề xuất một số biện pháp khắc phục” làm

luận văn tốt nghiệp

2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phương pháp thống kê; Phương pháp thực chứng; Phương pháp chuyên gia

5 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ DA XÂY DỰNG, QUẢN LÝ TIẾN

1.2.1 Những nội dung cơ bản Quản lý DAĐT xây dựng

a) Các hình thức tổ chức quản lý DAĐT xây dựng

b) Tổ chức và hoạt động của BQL chuyên ngành, BQL khu vực (Điều 18 NĐ 59) [3]

c) Nội dung công tác quản lý DAĐT xây dựng

1.2.2 Quản lý tiến độ xây dựng và quản lý TĐTH DA HTGT

a) Khái niệm và phân loại kế hoạch tiến độ trong xây dựng

1.3 CÁC NGHIÊN CỨU ĐÃ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

1.3.1 Bài báo “Các nhân tố ảnh hưởng đến chậm trễ TĐTC công trình giao thông” của KS Nguyễn Hoàng Anh - Ban QLDA Xây dựng TP Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp đăng trên tạp chí Giao thông Vận tải [16]:

1.3.2 Bài báo “Các yếu tố gây chậm tiến độ và vượt dự toán các DAĐT công tại Việt Nam” của KS Vũ Quang Lãm Công

ty đầu tư tài chính Nhà nước TP.HCM trên tạp chí Phát triển & Hội nhập [17]:

1.3.3 Luận văn “Nghiên cứu một số giải pháp của đơn vị

tư vấn giám sát nhằm đẩy nhanh TĐTC công trình” của Tác giả Bùi Huy Thông, Trường Đại học Thủy lợi [15]

1.3.4 Luận văn “Giải pháp hoàn thiện quản lý TĐTH các công trình giao thông đường bộ tại BQL phát triển giao thông và vốn sự nghiệp thuộc Sở Giao thông vận tải tỉnh Hà Tĩnh” của Tác giả Trần Xuân Hùng, Trường Đại học Xây dựng [14]:

1.4 NHỮNG ĐIỂM MỚI CHƯA ĐƯỢC CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐỀ CẬP ĐẾN

- Chưa có cái nhìn tổng thể và chi tiết về các nguyên nhân chậm tiến độ;

- Các nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ trong các nghiên cứu nêu trên mang tính lý thuyết cao và thiếu sự thực tiễn;

- Giải pháp đưa ra chỉ xử lý ở một góc độ nhất định chưa giải quyết đầy đủ bản chất của vấn đề

1.5 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

- Chương 1 là phần cơ sở lý luận làm rõ về các khái niệm: dự

án là gì, Dự án đầu tư là gì, … hiểu được ý nghĩa, đặc điểm của việc quản lý dự án, quản lý TĐTH dự án HTGT

- Qua các lý luận ở trên có thể cho thấy việc quản lý TĐTH

dự án HTGT có ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương

- Chương I tác giả tìm hiểu và phân tích về các nghiên cứu đã có liên quan đến đề tài để nghiên cứu một số nội dung ảnh hưởng đến TĐTH

dự án giao thông; Từ những tồn tại mà tác giả tìm thấy được, tác giả vẫn chưa tìm thấy được trong các bài báo, các Luận văn khoa học đã có

Chương 2

CƠ SỞ LÝ THUYẾT LẬP VÀ ĐÁNH GIÁ TIẾN ĐỘ XDCT GIAO THÔNG; PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÁC NGUYÊN NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN TIẾN ĐỘ DA HTGT TRÊN ĐỊA

BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI 2.1 QUY ĐỊNH PHÁP LÝ HIỆN HÀNH VỀ LẬP, ĐÁNH GIÁ VÀ QUẢN LÝ TIẾN ĐỘ DỰ ÁN HTGT

2.1.1 Căn cứ pháp lý về quản lý đầu tư ĐTXD công trình 2.1.2 Căn cứ pháp lý khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện DA xậy dựng công trình

2.1.3 Căn cứ pháp lý về Đấu thầu trong xây dựng và Hợp đồng thi công XDCT

a) Đấu thầu trong xây dựng

b) Hợp đồng thi công XDCT

2.1.4 Căn cứ pháp lý về An toàn lao động và Bảo vệ môi trường khi thực hiện XDCT

a) Căn cứ pháp lý về An toàn lao động

b) Căn cứ pháp lý về Bảo vệ môi trường khi thực hiện DA

2.1.5 Quy định về vốn ĐTXD và quyết toán đầu tư DA xây dựng

2.1.6 Các tiêu chuẩn trong trong công tác thi công DA HTGT

2.1.7 Quy định của UBND tỉnh Quảng Ngãi về Quản lý và thực hiện DAĐT xây dựng

2.2 NHỮNG NỘI DUNG, YÊU CẦU CHÍNH TRONG LẬP TĐTC DỰ ÁN XÂY DỰNG VÀ DA HTGT

2.2.1 Những nội dung cơ bản trong lập TĐTC DA xây dựng

2.2.2 Đặc điểm và yêu cầu lập TĐTC DA HTGT

2.3 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG CÁC NGUYÊN NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN TIẾN ĐỘ DA HTGT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI

2.3.1 Nhìn nhận thực tế tình hình chậm tiến độ các DA HTGT qua một số DA HTGT được đầu tư trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi (Được nêu ở Bảng 2.2)

2.3.2 Phân tích thực trạng các nguyên nhân ảnh hưởng đến tiến độ DA HTGT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

Nguyên nhân chậm tiến độ DAĐT xây dựng HTGT phụ thuộc vào nhiều yếu tố, cả chủ quan lẫn khách quan

2.3.2.1.Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện DA

a) Đơn vị khảo sát lập phương án BT, GPMB

b) Cơ chế chính sách trong công tác BT, GPMB

c) Thực hiện trách nhiệm của cơ quan hành chính (huyện, thành phố và xã phường) nơi có DAĐT xây dựng

d) Nhận thức của người dân trong vùng DA

2.3.2.2.Việc phân bổ vốn theo kế hoạch và cấp vốn của cơ quan chủ quản về vốn

2.3.2.3 Năng lực nhà thầu thi công DA

2.3.2.4 Năng lực của BQL thực hiện Quản lý DAĐT xây dựng

2.3.2.5 Công tác điều hành của cấp quyết định ĐT

2.3.2.6 Điều chỉnh DA và điều chỉnh biện pháp thi công trong quá trình triển khai thi công DA

2.3.2.7 Thiếu những Công ty Tư vấn có chuyên môn cao để thiết kế, thẩm tra, kiểm định, giám sát những DA có quy mô lớn và tính chất kỹ thuật cao

2.3.2.8 Tác động của điều kiện tự nhiên

Bảng 2.3 Bảng tóm tắc các nguyên nhân chậm thực hiện DA HTGT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi

Stt Kết luận

nguyên nhân

Một số nguyên nhân cơ bản có tác động đến TĐTH DA HTGT

trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi Mức độ tác động

a) Đơn vị khảo sát lập phương án BT, GPMB;

- Công tác BT, GPMB bình thường đã rất phức tạp, việc một số cơ quan chức năng mập mờ trong quy hoạch, kế hoạch và tổ chức thực hiện đã gây ra nhiều khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng, đồng thời gây ra nhiều bức xúc trong dư luận nhân dân

- Chuyên môn, kinh nghiệm còn yếu của cá nhân, đơn vị đơn vị lập phương án và cũng có thể xuất phát từ sự chủ quan, cố tình làm sai lệch quy định của pháp luật để hưởng lợi riêng của một bộ phận không nhỏ, người có quyền trong việc tổ chức thực hiện BT, GPMB;

từ đó phát sinh sự so sánh trong các hộ dân và gây khiếu kiện, khiếu nại

- Nhiều phương án khảo sát kiểm kê còn thừa, thiếu (diện tích đất, vật kiến trúc, hoa màu ) gây khiếu kiện khiếu nại của người dân trong vùng DA

b) Cơ chế chính sách trong công tác BT, GPMB

- Thứ nhất: Giá đất bồi thường khi thu hồi đất chưa phù hợp

Nguyên nhân chính

Stt Kết luận

nguyên nhân

Một số nguyên nhân cơ bản có tác động đến TĐTH DA HTGT

trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi Mức độ tác động

- Thứ hai: Chính sách hỗ trợ chưa đảm bảo và thiếu thực tế;

- Thứ ba: Các vấn đề liên quan đến tái định cư cho người có đất bị thu hồi

c) Thực hiện trách nhiệm của cơ quan hành chính (huyện, thành phố

và xã, phường) nơi có DAĐT xây dựng

d) Nhận thức của người dân trong vùng DA

do UBND cấp huyện, thành phố quyết định đầu tư thì nguồn vốn tính toán thường được cân đối từ nguồn thu từ quỹ đất trên địa bàn

- Hiện nay HTGT trên bàn tỉnh chưa đáp ứng kịp tiến độ phát triển kinh tế - xã hội; nên toàn tỉnh ưu tiên cho việc ĐTXD HTGT, tuy nhiên nguồn vốn hỗ trợ từ Trung ương không nhiều (trừ một vài DA

Nguyên nhân chính

Stt Kết luận

nguyên nhân

Một số nguyên nhân cơ bản có tác động đến TĐTH DA HTGT

trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi Mức độ tác động

trọng điểm) mặt khác nguồn thu từ quỹ đất nhiều năm qua trên địa bàn tỉnh rất khó khăn và đồng thời việc xây dựng kế hoạch danh mục chuẩn bị đầu tư chưa khoa hoc, thiếu tính toán và còn mang nhiều yếu tố cá nhân, tiêu cực nên kế hoạch bố trí vốn hàng năm khoảng 30% tổng mức ĐTXD vì vậy rất khó khăn cho đơn vị trúng thầu thực hiện thi công

- Đối với các DA lớn, đòi hỏi công nghệ cao, máy xây dựng phải hiện đại thì hầu hết các Nhà thầu trên địa bàn tỉnh hiện nay điều phải thuê

từ các đơn vị ở Đà Nẵng, Hồ Chí Minh từ đó gây rất nhiều khó khăn trong công tác thi công và ảnh hưởng lớn đến tiến độ DA

Nguyên nhân chính

Stt Kết luận

nguyên nhân

Một số nguyên nhân cơ bản có tác động đến TĐTH DA HTGT

trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi Mức độ tác động

- BQL có chức năng quản lý và kiêm giám sát DA; nhiều DA lớn về

cơ bản điều kiện để giám sát tuy nhiên năng lực thực tế chưa đảm bảo, quá trình giám sát chưa phát hiện được các sai sót trong thiết kế, tham vấn cho các bên liên quan và cấp quyết định đầu tư theo chức năng nhiệm vụ của đơn vị giám sát điều này ảnh hưởng lớn đến tiến

độ và chất lượng công trình

Mức độ ảnh hưởng không cao

vì phụ thuộc quá nhiều vào cơ chế

Stt Kết luận

nguyên nhân

Một số nguyên nhân cơ bản có tác động đến TĐTH DA HTGT

trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi Mức độ tác động

Có tính chất rất quan trọng đối với

DA điều chỉnh quy mô, điều chỉnh biện pháp thi công

- Sai sót trong thiết kế, thẩm tra, thẩm định dẫn đến phải điều chỉnh

DA, điều chỉnh biện pháp thi công trong quá trình triển khai thực hiện DA;

- Nhiều DA quá trình khảo sát địa chất chưa phát hiện hết những tìm

ẩn (như túi bùn; khối lượng đá trong lòng đất; ) nên quá trình triển khai thi công làm phát sinh khối lượng và điều chỉnh biện pháp thi công cho phù hợp

- Quá trình triển khai thi công CĐT và các đơn vị liên cần thay đổi một số hạng mục sẽ làm DA phát huy hiệu quả tốt hơn

Nguyên nhân chính

Stt Kết luận

nguyên nhân

Một số nguyên nhân cơ bản có tác động đến TĐTH DA HTGT

trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi Mức độ tác động

Nguyên nhân khách quan

dự án có quy mô lớn thời gian triển khai dài hơn 12 tháng và các dự

án khởi công vào mùa mưa

Nguyên nhân khách quan

2.4 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2

- Qua kết quả thống kế, tổng hợp các quy định của pháp luật liên quan đến lập và đánh giá tiến độ DA HTGT, đồng thời xây dựng nội dung cơ bản trong lập TĐTC dự án xây dựng và dự án HTGT cho thấy các dự án HTGT tỉnh Quảng Ngãi chậm TĐTH do các nguyên nhân cơ bản (vướng mắc trong công tác BT, GPMB; nguồn vốn đầu tư; Năng lực nhà thầu; Điều chỉnh quy mô DA và điều chỉnh biện pháp thi công trong quá trình triển khai thi công DA; Thiếu những Công ty

Tư vấn có chuyên môn cao để Thiết kế, Thẩm tra, Kiểm định, Giám sát những DA có quy mô lớn và tính chất kỹ thuật cao và tác động của điều kiện tự nhiên)

- Từ kết quả quả phân tích các nguyên nhân cơ bản ảnh hưởng TĐTH DA HTGT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi của Chương II cho phép tác giả xây dựng và thiết kế Bảng hỏi thực hiện khảo sát thực nghiệm và là nội dung cơ bản của Chương III

Chương 3 THIẾT KẾ BẢNG HỎI; ĐIỀU TRA THỰC NGHIỆM NGUYÊN NHÂN CHẬM TIẾN ĐỘ DA HTGT VÀ ĐỀ XUẤT

BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC 3.1 THIẾT KẾ BẢNG HỎI VÀ ĐIỀU TRA THỰC NGHIỆM CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN VỀ TIẾN ĐỘ DA HTGT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI

3.1.1 Cơ sở thiết kế Bảng hỏi

a) Xây dựng nội dung thiết kế Bảng hỏi để điều tra thực nghiệm

- Tổng số câu hỏi: 35 câu;

- Tổng số câu gợi ý trả kèm theo câu hỏi: 126 câu

b) Nội dung Bảng hỏi khảo sát (phụ lục đính kèm)

c) Thành phần mời khảo sát; số lượng Bảng hỏi phát hành

và tổng số Bảng hỏi thu về

- Tổng số Bảng hỏi phát hành: 113 Bảng hỏi

- Tổng số Bảng hỏi thu về: 89 Bảng hỏi

Bảng 3.1 Các đơn vị mời khảo sát

STT Cơ quan, đơn vị Thành phần mời

Khảo sát

1 Sở Giao thông vận tải Phòng QL chất lượng

2 Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Phòng Thẩm định

3 Sở Tài chính tỉnh Phòng đầu tư

4 BQL xây dựng các công trình giao thông tỉnh Lãnh đạo và nhân viên

5 BQL xây dựng Khu kinh tế Dung Quất Lãnh đạo và nhân viên

STT Cơ quan, đơn vị Thành phần mời

Khảo sát

9 BQL ĐTXD thành phố Lãnh đạo và nhân viên

10 Trung tâm phát triển quỹ đất

11 BQL công trình công cộng thành phố Lãnh đạo và nhân viên

12 BQL ĐTXD huyện Sơn Tịnh Lãnh đạo và nhân viên

13 Phòng Kinh tế Hạ tầng huyện

14 BQL ĐTXD huyện Sơn Hà Lãnh đạo và nhân viên

15 BQL ĐTXD huyện Bình Sơn Lãnh đạo và nhân viên

16 Công ty CP TVXD và Đầu tư

17 Công ty TNHH Thương mại

và XD Đạt Tiến Lãnh đạo Công ty

3.1.2 Xử lý số và phân tích dữ liệu từ bảng hỏi khảo sát

Câu 1 Khi nói về DA HTGT trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi anh/chị thường hay nghĩ đến vấn đề gì

Hình 3.1 Biểu đồ phân tích số liệu Câu 1 của Bảng hỏi

Tiến độ

dự án

Chất lượng công trình

Kinh phí thực hiện

An toàn giao thông

Môi trường trong vùng dự án ĐVT % 79 70 57 42 45

Câu 2 Theo anh/chị có khoảng bao nhiêu % DA HTGT trên địa bàn tỉnh được đầu tư từ năm 2010 đến nay thực hiện đảm bảo tiến độ được duyệt

Hình 3.2 Biểu đồ phân tích số liệu Câu 2 của Bảng hỏi

Câu 4 Theo anh/chị các yếu tố nào sau đây ảnh hưởng đến TĐTH DA HTGT trên địa bàn tỉnh

Hình 3.4 Biểu đồ phân tích số liệu Câu 4 của Bảng hỏi

Năng lực BQL dự án

Công tác điều hành của cấp quyết định đầu tư

3.2 XÁC ĐỊNH NGUYÊN NHÂN CHẬM HIỆN DA HTGT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI TỪ KẾT QUẢ KHẢO SÁT

3.3 ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC NHẰM ĐẢM BẢO TIẾN ĐỘ THỰC HIỆN DA HTGT TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH QUẢNG NGÃI

3.3.1 Đề xuất một số biện pháp khắc phục nhằm đảm bảo TĐTH DA HTGT trên địa bàn tỉnh

3.3.1.1 Xử lý vướng mắc trong công tác BT, GPMB khi Nhà nước thu hồi đất thực hiện DA

3.3.1.2 Đảm bảo nguồn vốn thực hiện DA

3.3.1.3 Lựa chọn nhà thầu có năng lực đảm bảo để thi công

3.3.2 Lập bảng đề xuất một số biện pháp khắc phục nhằm đảm bảo tiến độ DA HTGT trên địa bàn tỉnh

Bảng 3.29 Lập bảng đề xuất một số biện pháp khắc phục nhằm đảm bảo tiến độ DA HTGT trên địa bàn

- Xây dựng kế hoạch chi tiết tiến độ BT, GPMB;

- Nâng cao trách nhiệm của cơ quan hành chính nơi có DA đi qua;

- Xây dựng đơn giá bồi thường tương ứng với giá thị trường;

- Đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động nhân dân;

- Điều chỉnh những sai phạm trong công tác quản lý và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất;

- Tạo điều kiện và hỗ trợ việc làm cho các hộ dân làm nông nghiệp nhưng có đất bị thu hoàn toàn để thực hiện DA;

- Cần lập quy hoạch các khu đất phục vụ tái định cư;