PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ VÀ RA QUYẾT ĐỊNH TRONG ĐIỀU KIỆN RỦI RO

Phân tích định tính Qualitative risk analysis Đặc điểm: Phân tích định tính rủi ro: là bước kết hợp hai thuộc tính chính cua rủi ro là xác suất xẩy ra rủi ro và tác động của rủi ro đến h

Trang 1

BỘ MÔN KẾ HOẠCH VÀ ĐẨ TƯ

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH, ĐÁNH GIÁ VÀ RA

QUYẾT ĐỊNH TRONG ĐIỀU KIỆN RỦI RO

Hồ Ngọc Ninh

GIỚI THIỆU CHUNG

Giảng viên:

TS HỒ NGỌC NINH

Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư

Khoa Kinh tế & PTNT

Phone: 0989454296

Email: hongocninh@gmail.com

Website: http://hongocninh.weebly.com

Trang 2

2.1 Phân tích rủi ro trong đầu tư

2.1.1 Khái niệm

2.1.2 Phân loại phương pháp phân tích rủi ro

2.2 Phương pháp phân tích định tính (Qualitative Risk analysis)

• Ma trận đánh giá rủi ro (Risk assessment matrix)

2.3 Phương pháp định lượng (Quantitative Risk Analysis)

2.3.1 Số đo rủi ro

• Giá trị kỳ vọng

• Độ lệch tiêu chuẩn

2.3.2 Các phương pháp phân tích định lượng

• Phương pháp điều chỉnh tỉ lệ chiết khấu

• Phân tích độ nhạy

• Phân tích kịch bản và mô phỏng

• Phương pháp phân tích cây quyết định

• Phương pháp Value at Risk

2.4 Lựa chọn các phương án đầu tư trong điều kiện rủi ro

2.1 Phân tích rủi ro trong đầu tư

2.1.1 Khái niệm: Phân tích rủi ro là việc phân loại và

xếp hạng các rủi ro dựa vào xác suất xẩy ra và tác

động của nó đến dự án/phương án đầu tư.

2.1.2 Phân loại: Có 2 phương pháp phân tích rủi ro:

- Phân tích định tính (Qualitative risk analysis)

- Phân tích định lượng (Quantitative risk analysis)

Trang 3

Sự khác biệt giữa phân tích định tính và phân tích định lượng

đối với rủi ro là gì?

- Phân tích định tính (Qualitative risk analysis) là dùng thang đo

tương đối hoặc mô tả để xác định xác suất xẩy ra sự kiện rủi

ro.

Ví dụ: Phân tích định tính sử dụng thang đo thứ bậc như: Thấp, trung

bình, cao để mô tả xác xuất có khả năng xẩy ra của một sự kiện rủi ro.

- Phân tích định lượng (Quantitative risk analysis): Là sử dụng

thang đo định lượng (Numerical scale) để xác định xác suất

xẩy ra sự kiện rủi ro.

Ví dụ: Rủi ro 1 có 80% cơ hội xây ra, Rủi ro 2 có 27% cơ hội xẩy ra,

v.v.

2.2 Phân tích định tính (Qualitative risk analysis)

Đặc điểm: Phân tích định tính rủi ro: là bước kết hợp

hai thuộc tính chính cua rủi ro là xác suất xẩy ra rủi ro

và tác động của rủi ro đến hoạt động/dự án án đầu tư

Phương pháp xác định: Hai thuộc tính trên có thể

được xác định trên cơ sở kinh nghiêm của chuyên gia,

phân tích số liệu của các dự án tương tự và số liệu

thống kê đã được công bố.

Trang 4

Khả năng xuất hiện rủi ro có thể được chia làm 3 mức: thấp, trung bình

và cao.

http://www.project-management-skills.com/qualitative-risk-analysis.html

Thấp Hoàn toàn không thể xảy ra hoặc không thể xảy ra

nhưng có thể nhận biết được.

Trung bình Có thể xảy ra

Cao Thường xuyên xảy ra

Tác động của rủi ro có thể được chia làm 4 mức: có thể bỏ

qua, thấp , trung bình và nghiêm trọng.

Bỏ qua Không tăng chi phí, tiến độ chậm không đáng kể, chất

lượng không bị ảnh hưởng.

Thấp Gia tăng một ít về chi phí, làm chậm một ít về tiến độ,

chất lượng bị ảnh hưởng nhưng có thể chấp nhận được.

Trung bình Dự án chậm nhiều, tăng chi phí, chất lượng bị ảnh

hưởng nhiều.

Trang 5

Sơ đồ phân tích định tính rủi ro: yếu tố đầu vào, công cụ

và kỹ thuật, yếu tố đầu ra

2.2.1 Yếu tố đầu vào cho phân tích định tính rủi ro

(1) Kế hoạch quản lý rủi ro (Risk Management Plan):

- Các yếu tố chính của kế hoạch quản lý rủi ro được sử

dụng trong quá trình phân tích rủi ro định tính bao gồm

vai trò và trách nhiệm thực hiện quản lý rủi ro, ngân

sách, các hoạt động lập lịch quản lý rủi ro, danh mục rủi

ro,…

- Những đầu vào này thường là phù hợp trong quá trình

quản lý rủi ro dự án Nếu chúng không có sẵn, chúng có

thể được phát triển trong quá trình phân tích rủi ro định

tính.

Trang 6

(2) Phạm vi cơ sở (Scope Baseline)

- Các dự án đầu tư có cùng 1 dạng (cùng lĩnh vực, cùng

sản phẩm, cùng dịch vụ, ) thường có chung một số loại

rủi ro

- Điều này có thể được đánh giá bằng cách kiểm tra các

phạm vi cơ bản, cơ sở của các hoạt động đầu tư/dự án

để xác định các rủi ro

(3) Ghi nhận rủi ro (Risk Register):

Ghi nhận rủi ro chứa đựng các thông tin thứ tự sẽ được

dùng để đánh giá và ưu tiên các rủi ro.

(4) Các yếu tố trong môi trường doanh nghiệp (Enterprise

Environment Factors):

Yếu tố môi trường doanh nghiệp có thể cung cấp cái nhìn

sâu sắc và bối cảnh để đánh giá rủi ro, chẳng hạn như:

- Các dự án nghiên cứu trong lĩnh vực công nghiệp đề

xuất có các chuyên gia phân tích rủi ro.

- Cơ sở dữ liệu về rủi ro có sẵn từ các ngành công nghiệp

hoặc các nguồn độc quyền khai thác.

Trang 7

(5) Quy trình tổ chức nội dung (Organizational Process

Assets)

Quy trình tổ chức nội dung có thể ảnh hưởng đến quá

trình phân tích rủi ro định tính, nó bao gồm thông tin về

các dự án trước hay dự án tương tự đã hoàn thành

2.2.2 Công cụ và kỹ thuật (Tools and Techniques)

(1) Xác suất rủi ro và đánh giá tác động (Risk Probability and

Impact Assessment):

 Đánh giá xác suất rủi ro điều tra khả năng mà mỗi rủi

ro có thể xảy ra

 Đánh giá tác động rủi ro điều tra hiệu quả tiềm năng về

mục tiêu của dự án như: tiến độ, chi phí, chất lượng

hoặc hiệu suất, bao gồm cả hiệu ứng tiêu cực đối với

các mối đe dọa và ảnh hưởng tích cực đối với các cơ

hội.

Trang 8

(2) Ma trận xác suất và tác động của rủi ro(Probability and

Impact Matrix):

 Rủi ro có thể được ưu tiên để phân tích và lên kế hoạch

phản hồi rủi ro dựa trên đánh giá rủi ro

 Đánh giá được gán cho những rủi ro dựa trên xác suất

và sự tác động của chúng Như một ma trận xác định sự

kết hợp của xác suất và tác động dẫn đến đánh giá các

rủi ro như độ ưu tiên thấp, trung bình hoặc cao Thuật

ngữ mô tả hoặc giá trị số có thể được sử dụng tùy thuộc

vào nhu cầu của mỗi tổ chức.

(3) Đánh giá chất lượng dữ liệu rủi ro (Risk Data Quality

Assessment):

 Đánh giá chất lượng dữ liệu rủi ro là một kỹ thuật để

đánh giá mức độ mà các dữ liệu về rủi ro này là rất hữu

ích cho việc quản lý rủi ro

 Nó liên quan đến việc kiểm tra mức độ rủi ro được hiểu

như tính chính xác, chất lượng, độ tin cậy và tính toàn

vẹn của dữ liệu.

Trang 9

(4) Phân loại rủi ro (Risk Categorization):

 Rủi ro đối với dự án có thể được phân loại theo nguồn gốc

rủi ro (ví dụ, bằng cách sử dụng RBS), diện tích của dự án

bị ảnh hưởng (ví dụ, bằng cách sử dụng WBS) hoặc các

danh mục khác hữu ích (ví dụ, giai đoạn của dự án) để xác

định các lĩnh vực dự án tiếp xúc rủi ro nhiều nhất

 Rủi ro cũng có thể được phân loại theo các nguyên nhân

gốc rễ chung Kỹ thuật này sẽ giúp xác định các gói công

việc, hoạt động, giai đoạn dự án hoặc thậm chí là vai trò

của các thành phần tham gia dự án, dẫn đến sự phát triển

của các phương thức phản ứng rủi ro hiệu quả.

(5) Đánh giá rủi ro quan trọng:

 Rủi ro đòi hỏi phản ứng trong thời gian ngắn được coi là

trường hợp khẩn cấp để giải quyết

 Các chỉ số ưu tiên bao gồm khả năng phát hiện nguy cơ,

thời gian ảnh hưởng khi phản hồi nguy cơ, triệu chứng và

dấu hiệu cảnh báo và đánh giá rủi ro

 Trong một số phân tích định tính, việc đánh giá nguy cơ

khẩn cấp được kết hợp với xếp hạng rủi ro được xác định

từ xác suất tác động lên ma trận nhằm đưa ra một đánh

giá mức độ nghiêm trọng nguy cơ gặp phải.

Trang 10

(6) Đánh giá của chuyên gia:

 Đánh giá của chuyên gia là cần thiết để đánh giá

khả năng và tác động của mỗi rủi ro đến các hoạt

động và kết quả của dự án.

 Các chuyên gia thường là những người có kinh

nghiệm với các dự án tương tự.

2.3.3 Yếu tố đầu ra – Outputs:

(1) Cập nhật tài liệu dự án:

Các tài liệu dự án có thể được cập nhật không giới hạn, bao gồm:

Cập nhật ghi nhận rủi ro Khi có thông tin mới thông qua việc đánh giá

rủi ro về chất lượng, nhận dạng rủi ro được cập nhật Cập nhật các tài liệu

về rủi ro có thể bao gồm những đánh giá về xác suất và tác động của mỗi

rủi ro, xếp hạng rủi ro, thông tin nguy cơ hoặc phân loại nguy cơ, danh

sách theo dõi rủi ro xác suất thấp hoặc rủi ro đòi hỏi phải phân tích thêm.

Giả định ghi lại cập nhật Khi có thông tin mới thông qua việc đánh giá

rủi ro định tính, giả định có thể thay đổi Các giả định ghi lại cần phải

được xem xét mỗi khi chứa một thông tin mới Giả định có thể được đưa

vào phạm vi dự án hoặc trong một giả định ghi riêng biệt.

Trang 11

2.2.4 Ma trận đánh giá rủi ro (Risk Assessment Matrix)

 Ma trận đánh giá rủi ro nhằm phân biệt các rủi ro có thể

chấp nhận với rủi ro không thể chấp nhận dựa trên độ

nghiêm trọng của tổn thất và khả năng tổn thất xảy ra

 Ma trận đánh giá rủi ro giúp xếp hạng rủi ro trong tổng

thể cho mỗi rủi ro tiềm năng được nhận ra nhằm làm cơ

sở cho việc xác định các chiến lược quản lý.

Trang 12

Trang 13

CÁC MỨC ĐÁNH GIÁ RỦI RO: HẬU QUẢ, TÁC ĐỘNG

CÁC MỨC ĐÁNH GIÁ RỦI RO: KHẢ NĂNG XẨY RA RỦI RO

Trang 14

Trang 15

Đầu vào (Inputs) Công cụ và kỹ thuật

(Tools and Techniques) Đầu ra (outputs)

-Kế hoạch quản lý RR

(Risk management plan)

- Kỹ thuật thu thập và trình bày dữ liệu (Data gathering and representation techniques)

-Cập nhật tài liệu dự

án (Project documents updates)

- Kế hoạch quản lý chi phí

(Cost management plan)

-Phân tích định lượng rủi ro và kỹ thuật

mô hình hóa (Quantitative risk analysis and modeling techniques)

-Kế hoạch quản lý tiến độ

-Quy trình tổ chức nội dung

Sơ đồ phân tích định lượng rủi ro: yếu tố đầu vào, công cụ và kỹ

thuật, yếu tố đầu ra

2.3.1 Yếu tố đầu vào cho phân tích định lượng rủi ro

(1) Kế hoạch quản lý rủi ro (Risk Management Plan):

 Kế hoạch quản lý rủi ro cung cấp các hướng dẫn,

phương pháp và các công cụ được sử dụng trong phân

tích rủi ro định lượng

(2) Kế hoạch quản lý chi phí (Cost Management Plan):

 Kế hoạch quản lý chi phí cung cấp các hướng dẫn về

việc thành lập và quản lý dự phòng rủi ro.

2.3 Phân tích định lượng (Quantitative risk analysis)

Trang 16

(3) Kế hoạch quản lý tiến độ (Schedule Management Plan):

 Kế hoạch quản lý lịch trình, tiến độ của dự án giúp cung

cấp các hướng dẫn về việc thành lập và quản lý dự

phòng rủi ro

(4) Ghi nhận rủi ro(Risk register):

 Ghi nhận rủi ro được sử dụng như một điểm tham chiếu

để thực hiện phân tích rủi ro định lượng

(5) Các yếu tố trong môi trường doanh nghiệp:

Yếu tố môi trường trong doanh nghiệp có thể cung cấp cái

nhìn sâu sắc và bối cảnh để phân tích rủi ro, chẳng hạn như:

 Các dự án nghiên cứu trong công nghiệp hoặc các dự án tương

tự có các chuyên gia phân tích rủi ro.

 Cơ sở dữ liệu về rủi ro có thể có sẵn từ các ngành công nghiệp

hoặc các nguồn độc quyền khai thác.

(6) Quy trình tổ chức nội dung:

 Quy trình tổ chức nội dung có thể ảnh hưởng đến quá trình

phân tích rủi ro định lượng bao gồm thông tin từ các dự án

Trang 17

( 1) Thu thập dữ liệu và kỹ thuật trình bày:

 Khảo sát: Kỹ thuật khảo sát dựa vào kinh nghiệm và

các dữ liệu lịch sử để định lượng khả năng và tác động

của rủi ro đến mục tiêu của dự án Các thông tin cần

thiết phụ thuộc vào loại phân bố xác suất sẽ được sử

dụng

 Phân bố xác suất: Phân bố xác suất liên tục được sử

dụng rộng rãi trong các mô hình và mô phỏng, đại diện

cho sự không chắc chắn về giá trị như thời lượng của

các hoạt động theo đúng tiến độ và chi phí của các

thành phần có trong dự án.

(2) Phân tích định lượng rủi ro và kỹ thuật mô hình hóa:

Kỹ thuật thường sử dụng cả hai phương pháp phân tích sự kiện theo

định hướng và dự án theo định hướng, bao gồm:

 Phân tích độ nhạy: Phân tích độ nhạy giúp xác định các rủi ro có

tác động lớn tới dự án nhằm giúp các nhà đầu tư ra quyết định.

 Phân tích giá trị tiền tệ mong đợi: Phân tích giá trị tiền tệ mong

đợi (EMV) là một khái niệm thống kê nhằm tính toán các kết quả

trung bình trong tương lai bao gồm các kịch bản có thể có hoặc

không thể xảy ra (ví dụ, phân tích sự không chắc chắn).

 Mô hình hóa và mô phỏng: Mô phỏng dự án sử dụng một mô

hình biên dịch chi tiết, cụ thể cho từng mục tiêu của dự án Trong

một mô phỏng, mô hình dự án được tính nhiều lần (lặp lại) với các

giá trị đầu vào (ví dụ: dự toán, thời hạn hoạt động) được chọn

Trang 18

(2) Phân tích định lượng rủi ro và kỹ thuật mô hình hóa:

 Phân tích Kịch bản

 Phương pháp điều chỉnh tỷ lệ chiết khấu

 Phương pháp phân tích cây quyết định

(3) Đánh giá của chuyên gia:

 Đánh giá của chuyên gia (ý tưởng sử dụng các chuyên gia có kinh

nghiệm) là cần thiết để xác định chi phí và tiến độ dự án, và quan

điểm của chuyên gia về đánh giá rủi ro (tần suất xuất hiện và mức

độ tác động lên hoạt động đầu tư)

 Phán đoán của chuyên gia cũng đi vào việc giải thích các dữ liệu

liên quan đến rủi ro của dự án.

Trang 19

2.3.3 Yếu tố đầu ra (Outputs)

(1) Cập nhật tài liệu dự án:

Tài liệu dự án được cập nhật với thông tin thu được từ việc phân tích

định lượng rủi ro.

Ví dụ, nhận dạng đăng ký rủi ro có thể bao gồm:

 Phân tích xác suất của dự án: Các ước tính tiến độ dự án và chi phí

thực hiện liệt kê các ngày hoàn thành, chi phí với mức độ tin cậy tốt.

 Xác suất của việc đạt được chi phí và thời gian mục tiêu: Với những

nguy cơ phải đối mặt trong các dự án, khả năng đạt được mục tiêu dự án

theo như kế hoạch hiện tại có thể được ước tính bằng cách sử dụng kết

quả phân tích rủi ro định lượng.

 Ưu tiên danh sách các rủi ro định lượng: Danh sách này bao gồm

những rủi ro gây ra mối đe dọa lớn nhất Chúng bao gồm các rủi ro có thể

ảnh hưởng lớn đến chi phí dự phòng dự án và những người có liên quan.

 Xu hướng trong các kết quả phân tích rủi ro định lượng: Như phân

tích được lặp đi lặp lại, một xu hướng có thể trở nên rõ ràng và ảnh

hưởng đến kết luận khi phản ứng và ra quyết định quản lý với rủi ro.

2.3.4 Đo lường rủi ro

2.3.4.1 Giá trị kỳ vọng (Expected Value)

• EV là giá trị kỳ vọng

• Pi là xác suất của biến cố i

• Xi là giá trị của biến cố i

• n là số biến cố

Định dạng
Số trang	31
Dung lượng	1,76 MB