Với yêu cầu tăng cường sự tham gia một cách hứng thú, tích cực của họcsinh vào các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tựgiác, chủ động và có ý thức sáng tạo
Trang 12.3.1 Giải pháp 1: Phối hợp với giáo viên xây dựng kế hoạch
giáo dục cho trẻ hoạt động trải nghiệm, đồng thời chuẩn bị tốt
nhất các điều kiện, trang thiết bị, đồ dùng, nguyên vật liệu để
hướng dẫn trẻ hoạt động khám phá trải nghiệm đạt hiệu quả
cao nhất.
7
2.3.2 Giải pháp 2 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, nâng cao năng
lực nghiệp vụ chuyên môn cho giáo viên trong nhà trường. 82.3.3.Giải pháp 3: Khuyến khích giáo viên hướng dẫn trẻ tự
làm 1 số thí nghiệm đơn giản để quan sát, trao đổi về 1 số hiện
2.3.4 Giải pháp 4: Chỉ đạo giáo viên tích cực xây dựng môi
trường “Xanh - sạch - đẹp” trong và ngoài nhóm, lớp để tạo hứng
thú cho trẻ với hoạt động khám phá, trải nghiệm. 132.3.5 Giải pháp 5: Tích cực làm tốt công tác tham mưu với nhà
trường đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, đồ
dùng đồ chơi và chỉ đạo giáo viên làm thêm đồ dùng đồ chơi bằng
các nguồn nguyên vật liệu sẵn có của địa phương tạo nên môi
trường phong phú cho trẻ tích cực hoạt động.
15
2.3.6 Giải pháp 6: Khuyến khích giáo viên phối hợp với phụ
huynh sưu tầm 1 số bài thơ,câu đố, ca dao, tục ngữ… về các
hiện tượng tự nhiên, các con vật, cỏ cây, hoa lá giúp trẻ khám
phá nhận thức của mình về thế giới xung quanh.
15
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo
dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 16
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài.
Sinh thời Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã khẳng định: “Nghề dạy học lànghề cao quý nhất trong những nghề cao quý, sáng tạo nhất trong những nghềsáng tạo ” Mỗi bài học, mỗi hoạt động giáo dục đều cần có sự sáng tạo của nhàgiáo dục Sự sáng tạo ấy được đúc rút kinh nghiệm của bản thân hoặc chắt lọc từkinh nghiệm của đồng nghiệp, những người đi trước Do vậy viết sáng kiến kinhnghiệm phổ biến và vận dụng sáng kiến kinh nghiệm trong công tác Nuôidưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em là một đòi hỏi cấp thiết đối với giáo viên mầmnon.[1]
GDMN là cấp học đầu tiên của quá trình giáo dục thường xuyên cho mọingười, là giai đoạn đầu tiên của việc hình thành và phát triển nhân cách Nhữngkết quả trẻ đạt được ở tuổi này có ý nghĩa quyết định đến sự hình thành và pháttriển toàn diện trong suốt cuộc đời của đứa trẻ, điều này phụ thuộc vào chấtlượng nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục của nhà trường, gia đình và xã hội.[2]Như chúng ta đã biết khám phá khoa học là một trong những hoạt độnghứng thú, hấp dẫn trẻ mầm non Nội dung khám phá khoa học về thế giới tựnhiên, thế giới đồ vật là một phần nội dung trong chương trình giáo dục mầmnon Tuy nhiên, hoạt động này trong trường mầm non thường được giáo viên tổchức chủ yếu dựa vào nội dung chủ đề mà chưa chú ý đến sự liên kết, mối liên
hệ giữa các hoạt động khám phá khoa học với nhau Vì vậy, các hoạt động nàychưa giúp trẻ vận dụng được những hiểu biết, kỹ năng khám phá ở hoạt độngnày sang hoạt động tiếp theo, dẫn đến tình trạng hoạt động rời rạc, chưa pháthuy được tối đa khả năng của trẻ trong lĩnh vực khá mới mẻ này
Với đặc điểm tâm lý chung của trẻ em là luôn thích tìm tòi, khám phámọi điều mới lạ xung quanh trẻ Thế giới xung quanh trẻ là nguồn xúc cảmvới trẻ, cuốn hút trẻ vào các hoạt động, trẻ tò mò khám phá để thoả mãn nhucầu nhận thức Thông qua hoạt động khám phá khoa học, giúp trẻ phát triểntoàn diện 5 lĩnh vực Từ nhận thức về ý nghĩa của hoạt động cho trẻ làm quenvới sự phát triển của trẻ, bản thân tôi là giáo viên mần non ngoài việc tìm tòicác giải pháp chăm sóc giáo dục ở tất cả các hoạt động theo yêu cầu đối vớigiáo viên mầm non
Với yêu cầu tăng cường sự tham gia một cách hứng thú, tích cực của họcsinh vào các hoạt động giáo dục trong nhà trường và tại cộng đồng với thái độ tựgiác, chủ động và có ý thức sáng tạo, một trong những nội dung thực hiện đó cóchuyên đề: “Lấy trẻ làm trung tâm” ở đó trẻ phải được tìm tòi khám phá thế giớibằng chính nhu cầu và năng lực của bản thân.Với yêu cầu của chương trình giáodục mầm non ngày càng cao, trẻ phải phát triển một cách toàn diện và quantrọng hơn nữa là chuẩn bị đầy đủ tâm thế cho trẻ vào lớp một thì trẻ phải có mộtthể lực, trí tuệ, ngôn ngữ phải trong sáng, mạch lạc, có nề nếp thói quen mạnhdạn, tự tin để bước vào tiểu học một cách vững vàng
Là một cán bộ quản lý tôi luôn trăn trở làm thế nào để có nhiều cơ hội chotrẻ khám phá, tạo cho trẻ có những trải nghiệm để phát triển nhận thức qua việctiếp xúc với môi trường gần gũi xung quanh, qua sách báo, tranh ảnh và qua tiếpxúc, hoạt động với các nguyên vật liệu Từ đó tôi đặc biệt quan tâm đến vấn đề
Trang 3tìm tòi các giải pháp giúp trẻ khai thác tìm hiểu về thế giới xung quanh đạt hiệu
quả, và đó là lý do tôi đã chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm “Một số giải pháp triển khai và chỉ đạo giáo viên nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho trẻ 3 - 6 tuổi tại trường mầm non Nga Văn”.
1.2 Mục đích nghiên cứu.
- Nhằm nâng cao năng lực nghiệp vụ chuyên môn quản lý, chuyên môn, kỹ năng
sư phạm cho giáo viên, đồng thời có kiến thức, phương pháp chỉ đạo giáo viên, nhânviên trong nhà trường hiểu rõ mục đích, nắm vững nội dung, biết sử dụng và tổ chức
cho trẻ khám phá khoa học đạt hiệu quả cao nhất.
- Phát huy được tính tích cực sáng tạo, kiên trì, sự khéo léo của giáo viên,của trẻ
- Biết tận dụng đa, nguyên vật liệu trong xây dựng môi trường giáo dục đểtăng cường cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồ chơi phục vụ các hoạt động cho trẻkhám phá Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện về các lĩnh vực giáo dục chotrẻ, nhất là lĩnh vực cho trẻ Khám phá khoa học
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
“Một số giải pháp triển khai và chỉ đạo giáo viên nâng cao chất lượng khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 3-6 tuổi tại trường mầm non Nga Văn”.
- Đội ngũ giáo viên, nhân viên và các cháu ở trường mầm non xã Nga Văn,huyện Nga Sơn, Tỉnh Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết.
Bản thân lựa chọn, sưu tầm các nguồn tài liệu có nội dung liên quan đến đề tàinghiên cứu, để vận dụng và đưa ra các biện pháp tổ chức thực hiện cho phù hợp
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu:
Tổng hợp cụ thể từng tiêu chí, biểu bảng và điều chỉnh kế hoạch thực hiệncho phù hợp
- Phương pháp sử dụng tình huống:
Đưa ra các mô hình, các biểu tượng, khuôn viên tình huống cụ thể, kíchthích trẻ tìm tòi suy nghĩ giải quyết vấn đề đặt ra
- Phương pháp trực quan, mimh hoạ:
Dùng trực quan (vật thật, đồ chơi, hành động mẫu…) cho trẻ quan sát, rènluyện sự nhạy cảm của các giác quan, thoả mãn nhu cầu tiếp nhận các thông tin
- Phương pháp thực hành, trải nghiệm:
+ Phương pháp thực hành thao tác với đồ vật, đồ chơi: Trong thí nghiệm
trẻ sử dụng và phối hợp các giác quan, làm theo sự chỉ dẫn, hành động với đồvật đồ chơi, trang thiết bị để phát triển giác quan và rèn luyện thao tác tư duy
+ Phương pháp nêu tình huống có vấn đề: Đưa ra các tình huống cụ thể
nhằm kích thích trẻ tìm tòi, suy nghĩ dựa trên vốn kinh nghiệm để giải quyết vấn
đề đặt ra
+ Phương pháp luyện tập: Trẻ thực hành các động tác, lời nói,cử chỉ, điệu
bộ theo yêu cầu của giáo viên nhằm củng cố kiến thức và kỹ năng đã được thunhận được trong thí nghiệm
- Phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động của trẻ:
Trang 4Khi quan sát các hoạt động của trẻ giáo viêncăn cứ vào mục tiêu và nộidung của chủ đề/ tháng.
- Phương pháp nêu gương - đánh giá:
Nêu gương là hình thức khen, chê đúng lúc, đúng chỗ, biểu dương là chínhĐánh giá thể hiện thái độ đồng tình hoặc chưa đồng tình trước việc làm,hành vi, cử chỉ, từ đó đưa ra nhận xét, tự nhận xét, tình huống, hoàn cảnh cụ thể
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận
Khám phá khoa học là một trong những hoạt động hứng thú, hấp dẫn trẻmầm non, nội dung khám phá khoa học về thế giới tự nhiên, thế giới đồ vật làmột phần nội dung trong chương trình giáo dục mầm non Tuy nhiên hoạt độngnày trong trường mầm non thường được giáo viên tổ chức chủ yếu dựa theo nộidung chủ đề mà chưa chú ý đến sự liên kết, mối liên hệ giũa các hoạt độngkhám phá khoa học với nhau Vì vậy các hoạt động này chưa giúp trẻ vận dụngđược những hiểu biết, kỹ năng khám phá ở hoạt động này sang hoạt động tiếptheo, dẫn đến tình trạng hoạt động rời rạc, chưa phát huy tối đa khả năng của trẻtrong lĩnh vự khá mới mẻ này
Trong tài liệu BDTX module GVMN 12 có đoạn viết: “Giáo viên nên giúptrẻ tận dụng tất cả các giác quan để khám phá sự vật, hiện tượng: Nên dành thờigian cho trẻ quan sát, xem xét, phỏng đoán, so sánh, sử dụng câu hỏi gợi mở,câu hỏi kích thích trẻ tư duy nhằm dẫn dắt trẻ suy nghĩ và giúp trẻ nói lên được
về những gì chúng đang nhìn thấy, giáo viên gợi ý cho trẻ chia sẻ, bày tỏ ý kiếncủa mình, cùng nhau trao đổi để tìm hiểu, khám phá đối tượng Bên cạnh đógiáo viên cần tạo cho trẻ môi trường hoạt động phong phú, hấp dẫn với các đồdùng, đồ chơi và các nguyên vật liệu khác nhau để kích thích hứng thú khámphá của trẻ”.[3]
Trong modul 22 về ứng dụng phương pháp dạy học tích cực trong lĩnh vựcPhát triển nhận thức Có nói Ở lứa tuổi mẫu giáo , ba hình thức tư duy cơbản(Tư duy trực quan-Hành động, tư duy trực quan hình tượng, tư duy logic) đãđược hình thành, trong đó tư duy trực quan hình tượng là loại tư duy cơ bản củatrẻ, khả năng nhận thức của trẻ được phát triển qua việc tiếp xúc, tìm hiểu các đồdùng, đồ chơi và các nguyên vật liệu, qua hoạt động tìm hiểu thực vật, động vật,các hiện tượng tự nhiên Chơi là con đường chủ yếu để trẻ mẫu giáo nhận thứcthế giới xung quanh.Trẻ chơi khong phải để giải trí mà để học, để tự tìm hiểukhám phá thế giới xung quanh [4]
- Mặc dù những năm gần đây nhất là từ khi thông tư 28/2006/TT- BGDĐTngày 30/12/2016 chương trình giáo dục mần non đã được đổi mới theo quanđiểm lấy trẻ lầm trung tâm nhưng thực tế của trường tôi nhiều giáo viên vẫnkhông tránh khỏi những mặt hạn chế như: đôi khi trong giờ hướng dẫn trẻ hoạtđộng cô còn nói nhiều và làm hộ trẻ nhiều, trẻ chưa thật sự đóng vai trò chủ đạo,môi trường hoạt động thì hạn hẹp, đồ dùng, đồ chơi có nhưng không nhiều, chưasinh động làm trẻ không hứng thú với hoạt động khám phá khoa học
Nắm được đặc điểm trên, bản thân tôi là 1 quản lý phụ trách bên chuyên
Trang 5làm thế nào để nâng cao kiến thức, kỹ năng cho giáo viên về lĩnh vực giúp trẻhoạt động KPKH đạt hiệu quả Trong lần nghiên cứu thực tế về việc tổ chứccho trẻ làm các thí nghiệm khoa học, để trẻ được trải nghiệm nhiều hơn vớivật thật, được nhìn thấy những điều kỳ diệu, tạo ra những sản phẩm mangtính chất khoa học là rất cần thiết, trẻ học được các kỹ năng quan sát, so sánh,suy luận, dự đoán, đo lường, giải quyết vấn đề tôi đã mạnh dạn đi sâu và chọn
đề tài nghiên cứu “Một số giải pháp triển khai và chỉ đạo giáo viên nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho trẻ 3 - 6 tuổi tại trường mầm non Nga Văn”.
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1 Thực trạng chung về cơ sở vật chất, trang thiết bị nhà trường
* Thuận lợi
- Cơ sở vật chất, nhà trường:
+ Trường mầm non Nga Văn là một trường chuẩn quốc gia mức độ I.Khuôn viên nhà trường nhiều cây xanh bóng mát, điều kiện cơ sở vật chất, trangthiết bị tương đối đảm bảo cho công tác giảng dạy của giáo viên, môi trườngtrong và ngoài lớp tương đối sạch sẽ đáp ứng yêu cầu giáo dục trẻ
+ Đảng ủy - UBND xã, Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm tới việctham mưu phối hợp đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các lớp Ngoài rađội ngũ lãnh đạo nhà trường luôn sát sao quan tâm giúp đỡ giáo viên trongtrường, tạo được mối đoàn kết thống nhất giúp đỡ nhau hoàn thành tốt côngviệc được giao
- Về phía phụ huynh:
+ Đa phần các bậc phụ huynh đều quan tâm đến việc chăm sóc nuôi dạycon em, ủng hộ nhà trường các hoạt động Nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ.+ Đa số phụ huynh phối hợp với cô để nhiệt tình ủng hộ nguyên vật liệusẵn có tạo điều kiện cho giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi đáp ứng nhu cầugiảng dạy
+ Hội cha mẹ, phụ huynh của nhà trường luôn quan tâm theo dõi, phối kếthợp với nhà trường, thường xuyên chăm lo đến việc chăm sóc nuôi dưỡng vàgiáo dục trẻ để trẻ được phát triển toàn diện, tích cực ủng hộ các hoạt động donhà trường tổ chức
- Đối với giáo viên.
+ Năm học 2020- 2021, nhà trường có tổng số 23 CB-GV-NV Trong đó,
Ban giám hiệu có 03 đồng chí, giáo viên 12 đồng chí, nhân viên 08 đồng chí,gồm 9 nhóm lớp với 206 trẻ Trong đó: Nhà trẻ có 60 cháu với 3 nhóm, mẫugiáo 6 lớp với 206 cháu
+Riêng đội ngũ CB-GV có 15/15 Đ/C =100 % đạt trình độ trên chuẩn, yêunghề, mến trẻ, đoàn kết giúp đỡ nhau hoàn thành nhiệm vụ
+ Một số giáo viên có bề dày kinh nghiệm trong công tác ND-CS-GD trẻ đây
là điều kiện thuận lợi để tôi học tập kinh nghiệm trao dồi kiến thức cho bản thân+ Tập thể nhà trường luôn đoàn kết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau trongcông tác cũng như trong cuộc sống
- Đối với học sinh.
+ Đa số trẻ rất ngoan ngoãn và sạch sẽ, đi học chuyên cần đạt 98%
Trang 6+ Các cháu rất mạnh dạn, tự tin trong giao tiếp.
+ Đồ dùng, đồ chơi tự tạo trong các góc chưa phong phú về chủng loại,chưa nhiều về số lượng, việc tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có để phục vụhoạt động góc chưa nhiều, các giá góc trong lớp còn to chiếm diện tích chơicủa trẻ
+ Trường được xây dựng sớm và công nhận đạt chuẩn mức độ 1 từ năm
2012 nên diện tích phòng học, phòng chức năng trên trẻ tuy rộng nhưng chưađảm bảo chuẩn theo thông tư hiện hành, đây cũng là 1 hạn chế hoạt động mởcho trẻ
+ Số lượng đồ dùng, đồ chơi đã nhiều nhưng chất lượng chưa cao , chưakhoa học và phong phú, chưa giống thật
+ Môi trường cho trẻ hoạt động còn đơn giản, những học liệu chính vẫn làtranh ảnh lô tô, một số mô hình bằng nhựa không sinh động, chưa hấp dẫn
- Đối với giáo viên.
+ Kiến thức kỹ năng về KPKH, KPXH của 1 số giáo viên còn chưa thật sựsâu sắc
+ Một số giáo viên cao tuổi tiếp cận công nghệ thông tin, chương trìnhmầm non hiện hành còn hạn chế
+ Một số ít giáo viên cũng chưa thực sự tự giác, còn mang tính đối phó,chưa trú trọng đến việc tổ chức các hoạt động khám phá hoạt động trải nghiệmcho trẻ, các nội dung thí nghiệm còn sơ sài… nên hiệu quả giáo dục chưa cao.Trong tổ chức hoạt động giáo dục đa số là dạy chay không có dụng cụ minh họacho trẻ, đôi lúc giáo viên còn mang tính áp đặt trẻ khi gtổ chức hoạt động khámphá làm trẻ không hứng thú, nhanh nhớ mà dễ quên.Ví dụ: khi cho trẻ khám phá
1 số loại cây xanh, cô chỉ nói cây phát triển được là trải qua 4 quá trình: Gieohạt- nảy mầm- cây non- cây trưởng thành mà không cho trẻ thực hành trảinghiệm khám phá thí nghiệm cụ thể cây lớn lên như thế nào để trẻ tự ghinhận…, dẫn đến trẻ chưa phát huy được tính độc lập, chủ động và sáng tạo củatrẻ một cách tối ưu nhất
- Đối với học sinh:
+ Một số cháu vốn kỹ năng tự phục vụ và 1 số kỹ năng khác còn nhiều hạnchế vì vậy các cháu chưa thật sự tự tin để hòa nhập cùng bạn bè
+ Một Số cháu kiến thức về Khám phá khoa học còn hạn chế
* Kết quả của thực trạng khảo sát đầu năm:
Trang 7Khảo sát kết quả đối với giáo viên sau khi áp dụng về việc tổ chức hoạt động Khám phá khoa học cho trẻ 3 - 6 tuổi tại các nhóm, lớp (Tổng số giáo viên mẫu giáo: 9 giáo viên)
(Bảng khảo sát phụ lục 1)
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Giải pháp 1: Chỉ đạo giáo viên xây dựng kế hoạch giáo dục, chuẩn bị tốt các điều kiện cho trẻ hoạt động trải nghiệm phù hợp với từng chủ đề.
- Để thực hiện được mục đích và kết quả tốt nhất trên trẻ, ngay từ đầunăm học tôi đã chỉ đạo giáo viên của từng lớp xây dựng kế hoạch giáo dục chotừng chủ đề, trong đó tôi chú ý khuyến khích các lớp đưa nội dung làm các thínghiệm cho trẻ trải nghiệm ở từng độ tuổi, từng đề tài và điều kiện của từnglớp, phù hợp với yêu cầu của chương trình GDMN hiện hành
Với từng độ tuổi tôi có thể chỉ đạo giáo viên lên kế hoạch hoạt động, quansát, trải nghiệm 1 cách khác nhau ở lớp 5 tuổi mức độ quan sát, làm thí nghiệmkhó hơn và độ tuổi nhỏ hơn tôi lại giảm dần mức độ yêu cầu xuống
Ví dụ1: Chỉ đạo lớp 5 - 6 tuổi xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm ở
2 Thế giớiđộng vật - Quan sát 1 số con vật nuôi trong gia đình - Thăm mô hình trang trại chănnuôi của 1 số trang trại trong
thôn, xã (với lớp 4, 5 tuổi)
Mưa, nắng, gió, sấmchớp…
- Làm 1 số thí nghiệm
về chong chóng quayđược nhờ gió
- Địa điểm an toàn, sạch sẽ tạitrường để quan sát hiện tượngthời tiết thực tế như: mưa, nắng,gió, sấm, cầu vòng…
TT Chủ đề Đề tài khám phá Dự kiến đồ dùng, nguyên vật liệu.
1 Thế giới thựcvật - Cây lớn lên được lànhờ nước và ánh sáng -1 số chậu cây xanh
2 Thế giới động - Quan sát 1 số con vật - Thăm mô hình trang trại
Trang 8vật nuôi trong gia đình chăn nuôi của 1 số trang trại
trong thôn, xã (với lớp 4, 5tuổi)
3 hiện tượng tựNước và các
nhiên
- Quan sát hiện tượng vìsao chuồn chuồn baythấp hoặc mây đen kéođến sẽ xảy ra điều gì?
- Điều kiện thực tế hoặcvideo về trời chuẩn bị mưa
( Xem tiếp ở Bảng phụ lục 3)
Kết quả: Những năm trước khi chưa có sự quan tâm của Ban lãnh đạo về
xây dựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm cho trẻ hoạt động thì hoạt động khámphá trong trường mầm non Nga Văn còn rất hạn chế từ bước xác định đề tài tớicác bước làm thí nghiệm cho trẻ hoạt động trải nghiệm, đa số cô dạy chay bằngtranh ảnh, mô hình nên sự hứng thú của trẻ vào hoạt động khám phá còn chưacao Từ khi được sự quan tâm phối hợp của Ban lãnh đạo ngay từ bước xâydựng kế hoạch hoạt động trải nghiệm giáo viên đã xác định được từng nhiệm vụcủa từng chủ đề đến khâu chuẩn bị các điều kiện chu đáo cho các hoạt động đókết quả các hoạt động của khám phá khoa học được nâng lên rõ rệt, đặc biệt cô
tự tin về kiến thức kỹ năng của mình, các cháu đã hứng thú hơn với hoạt động
2.3.2.Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, nâng cao năng lực nghiệp vụ chuyên môn cho giáo viên trong nhà trường.
Năm học 2020 - 2021 tôi cùng với BGH và các tổ chuyên môn cùng thốngnhất kế hoạch mở chuyên đề tại trường
- Mục đích: Tiếp tục bồi dưỡng đội ngũ giáo viên nâng cao nhận thức về
chuyên đề “xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”, tạo môitrường hoạt động phong phú cho trẻ, hấp dẫn cho trẻ có nhiều cơ hội được trảinghiệm khám phá, phát huy khả năng tìm tòi, sáng tạo, giúp trẻ củng cố và lĩnhhội kiến thức một cách hứng thú nhẹ nhàng thoải mái, tích cực nhất Bên cạnh
đó là trao dồi 1 số kiến thức, kỹ năng nghiệp vụ sư phạm cho cô để cô giáo cóthể là người truyền cảm hứng sáng tạo cho trẻ
- Là Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn ngay từ đầu năm tôi đã xâydựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên:
- Nội dung bồi dưỡng:
+ Tiếp tục bồi dưỡng Chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻlàm trung tâm” và “Hoạt động trải nghiệm cho trẻ Mầm non”
+ Tiếp tục bồi dưỡng Chuyên đề làm đồ dùng, đồ chơi tự tạo
- Tổ chức thực hiện:
+ Mở lớp học chuyên đề tại trường, học tập trao đổi rút kinh nghiệm trongquá trình triển khai lý thuyết Tôi đã phối hợp với các tổ chuyên môn xây dựngđược 2 tiết dậy mẫu về chuyên đề lấy trẻ làm trung tâm và 1 tiết dạy mẫu vềKhám phá khoa học để toàn thể CB - GV trong nhà trường tham dự, đóng góp ýkiến, rút kinh nghiệm, học tập nâng cao nhận thức về lĩnh vực KPKH
+ Tham mưu cho nhà trường, các đoàn thể xây dựng kế hoạch tổ chức chotoàn trường đi tham quan, học tập, rút kinh nghiệm ở một số trường điểm trong
Trang 9huyện: Như trường MN Thị Trấn, trường ngoài huyện: Như trường MN NamNgạn TP Thanh Hóa Qua đó để giúp cho đội ngũ CBQL, GV, NV nhà trường
mở rộng thêm tầm hiểu biết về việc XDMTGD lấy trẻ làm trung tâm, được bồidưỡng thêm về kiến thức và nâng cao về năng lực chuyên môn, kỹ năng nghiệp
vụ sư phạm
-Kết quả: Năm học 2020-2021 có 9/9 nhóm lớp trong trường đã xây dựng
được môi trường giáo dục trong và ngoài nhóm, lớp; Đạt 100 % số cán bộ, giáoviên, nhân viên nắm vững mục đích, vai trò, ý nghĩa, nội dung, yêu cầu của việcxây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và có những hình thức,phương pháp sáng tạo trong việc tổ chức cho trẻ hoạt động trải nghiệm mang lạihiệu quả cao
2.3.3 Giải pháp 3: Chỉ đạo giáo viên hướng dẫn trẻ tự làm 1 số thí nghiệm đơn giản để quan sát, trao đổi về 1 số hiện tượng tự nhiên xung quanh trẻ.
* Thí nghiệm 1: Hướng dẫn Trẻ làm thí nghiệm và quan sát hiện tượng
vì sao chong chóng lại quay
- Mục đích: Giúp trẻ quan sát hiện tượng thiên nhiên, để trẻ hiểu được 1số
khái niệm sơ đẳng về gió, mưa, nắng…và tác dụng của chúng đối với đời sốngcon người
- Nội dung thực hiện:
+ Cho trẻ quan sát về thời tiết
+ Hỏi trẻ thời tiết hôm nay thế nào?
+ Có gió hay không ?
+ Gió trời tự nhiên cho bạn cảm giác gì? (Dễ chịu)
+ Ai biết có thể tạo ra điều kỳ diệu gì? (thả diều bay cao, chong chóng quaynhanh, quạt gió, thuyền buồm đi đánh cá…)
+ Cho trẻ quan sát chong chóng đang quay
+ Hỏi trẻ vì sao chong chóng quay được? (nhờ gió)
- Kết quả: Sau lần làm các thí nghiệm này học sinh lớp A5 đã có 1 số kiến
thức về tác dụng của 1 số hiện tượng tự nhiên: Gió, năng, mưa với sự sống củacon người và tự nhiên
Trang 10Hình ảnh cô và trẻ lớp 4-5 tuổi-B5 đang làm thí nghiệm
chong chóng quay được nhờ gió
* Thí nghiệm 2: Làm thí nghiệm về tác dụng của cây cần nước, ánh sáng
- Chuẩn bị: Hai chậu cây , nước…
- Nội dung thực hiện:
+ Cô lấy 2 chậu cây xanh 1 chậu cho trẻ tưới nước hàng ngày để cây rangoài chỗ có ánh sáng tự nhiên, 1 chậu 3 ngày không được tưới nước để vào chỗkhông có ánh sáng
+ Sau 3 ngày mang 2 chậu cây cho trẻ nhận xét, phán đoán:
+ Vì sao 1 chậu cây xanh tốt? (Vì cây được tưới nước, có ánh sáng)
+ Vì sao 1 chậu cây bị khô héo (Vì cây không được tưới nước, để chỗkhông có ánh sáng)
+ Cây sống được nhờ cái gì? (Nhờ nước, ánh sáng)
+ Muốn cho cây được xanh tốt thì chúng ta phải làm gì? (Tưới, chăm sóccây, cho cây hấp thu được ánh sáng mặt trời)
- Kết quả: sau đợt thực nghiệm này trẻ đã biết được cây sống được nhờ
nước và ánh sáng mặt trời và rất hào hứng với việc khám phá các hiện tượng
tự nhiên
Trang 11Hình ảnh Học sinh lớp 4-5 tuổi- A4 làm thí nghiệm về tác dụng của nước đối với
cây xanh
* Thí nghiệm 3: L thí nghiệm về nước sạch, nước bẩn :
- Mục đích:
+ Giúp trẻ nhận biết được đặc điểm nước sạch, nước bẩn và có ý thức và
có ý thức, hành vi bảo vệ môi trường nước
- Chuẩn bị:
+ Một chậu nước mưa sạch Một chậu nước bẩn,
+ Hai con cá đang sống được và bơi trong chậu nước
- Nội dung thực hiện.
+ Cô cùng trẻ thả 2 con cá, một con vào chậu nước sạch, 1 con vào chậunước bẩn bị ô nhiễm
+ Sau 1 thời gian khoảng 30 phút mang 2 chậu cá ra quan sát cho trẻ nhậnxét hiện tượng gì xảy ra với 2 con cá (Chậu nước bẩn cá bị chết, chậu nước sạch
+ Tìm hiểu khả năng nhận thức của trẻ về sự phát triển của cây
+ Rèn luyện kỹ năng quan sát, dự đoán
Trang 12+ Trẻ biết được về quá trình phát triển của cây (hạt nảy mầm - cây cây cây ra hoa - trưởng thành ).
non Chuẩn bị:
+ 3 chậu cây đậu trẻ đã gieo ở từng thời điểm khác nhau: Mới gieo, hạt nảy mầm,cây non, cây trưởng thành
- Nội dung thực hiện: Quan sát quá trình phát triển của cây
Giai đoạn 1: Làm đất, gieo hạt
- Muốn gieo hạt, chúng ta phải làm gì? (phải làm đất )
- Làm đất thì phải làm như thế nào? (cuốc ,xới ,đào )
- Cô giải thích: làm đất phải làm cho đất tươi xốp, nào chúng mình cùngcuốc đất
- Sau đó cô hướng dẫn cho trẻ khi gieo hạt vào chậu đất
Cô cho trẻ nhận xét: hạt mới gieo có hiện tượng gì? (Chưa có hiện tượng gì)
Giai đoạn 2: Hạt nảy mầm
- Sau khi gieo song hạt xuống đất 3 ngày cô cùng trẻ quan sát hỏi trẻ cóđiều gì lạ xảy ra ? (hạt nứt ra giống như 1 cái mầm trắng cắm xuống đất, sau đóhạt sẽ tách làm đôi và nhú ra mầm màu xanh)
- Cho trẻ tưới nước vào chậu để thêm 2 ngày
Giai đoạn 3: Cây non
- Mầm đã phát triển thành gì ? (cây con )
- Các con có nhận xét gì về giai đoạn cây con này ? (có thân,lá )
Cô khái quát: Để có một cây đỗ trưởng thành phải trải qua nhiều quá trình.
Đầu tiên chúng mình phải làm đất tơi xốp, sau đó chúng mình gieo hạt xuốngđất, hàng ngày phải tưới nước cho hạt, hạt sẽ nảy mầm và phát triển thành câynon qua sự chăm sóc của cýhúng mình cây sẽ trở thành cây trưởng thành
Kết luận: Như vậy chỉ với những nội dung vô cùng đơn giản, dễ tìm, 4
ví dụ về hoạt động KPKH làm phong phú hơn vốn kiến thức của trẻ cũng nhưhình thành và rèn luyện cho trẻ những kỹ năng nhận thức ở độ tuổi mẫu giáotrong mối liên hệ với nhau về nội dung, hoạt động này là cơ sở để để có thểthực hiện hoạt động kế tiếp Sau khi cho trẻ thực hiện thí nghiệm trong hoạtđộng học, 90% số trẻ =185/206 cháu trường tôi nắm được đặc điểm, tính chất,công dụng của một số loại đồ dùng trong gia đình, biết quá trình phát triểncủa cây, biết cách chăm sóc cây, biết được cây cần gì để lớn, và trẻ rất hứng thútrong hoạt động
Trang 13( Hình ảnh lớp 5 tuổi- B5làm 1 số thí nghiệm về nước)
2.3.4.Giải pháp 4: Chỉ đạo giáo viên tích cực xây dựng môi trường
“Xanh - sạch - đẹp” trong và ngoài nhóm, lớp để tạo hứng thú cho trẻ với hoạt động khám phá, trải nghiệm.
* Xây dựng môi trường trong lớp
- Việc xây dựng môi trương phong phú cho trẻ hoạt động là rất quantrọng trong quá trình tổ chức cho trẻ khám phá khoa học Khuyến khích tínhđộc lập và khả năng hoạt động tích cực ở trẻ, việc tổ chức tôt môi trường hoạtđộng mang tính phát triển cho trẻ có ý nghĩa vô cùng to lớn: Nó giúp trẻ tìmtòi, khám phá và phá nhiều điều mới lạ hấp dẫn trong cuộc sống, các kiếnthức kỹ năng của trẻ được củng cố và bổ sung Trẻ được tự lực chọn hoạtđộng cá nhân hoặc theo nhóm Tạo cơ hội để trẻ được bộc lộ hết khả năng củamình, hơn thế nữa, môi trường phù hợp đa dạng sẽ gây hứng thú cho cả cô vàtrẻ , góp phần hình thành và nâng cao mối quan hệ thân thiện, tự tin giữa giáoviên với trẻ và giũa trẻ với nhau
- Ngay từ đầu năm tôi tham mưu với cấp Ủy Chi bộ - Ban lãnh đạo nhàtrường lên kế hoạch phát động phong trào thi đua xây dựng môi trường giáodục trong lớp học, lấy đó làm 1 tiêu chí để đánh giá thi đua cuối năm học.Nên các nhóm lớp trang trí các mảng tường từ các nguyên, vật liệu sẵn có ởđịa phương để tạo ra những con vật, những bụi cỏ… rất gần gũi mà sáng tạo,đẹp, hấp dẫn trẻ
- Ngoài ra tôi còn tham mưu cho nhà trường phát động phong trào làm
đồ dùng, đồ chơi tự tạo để môi trường trong lớp thêm phong phú, đa dạng hấpdẫn trẻ vào các hoạt động khám phá, nên đồ dùng đồ chơi của các nhóm, lớprất phong phú và đa dạng