.Công tác tổ chức bán trú, diều kiện cơ sở vật chất trangthiết bị, bếp ăn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, hợp đồng mua bán thựcphẩm sạch còn nhiều vướng mắc bất cập.nhận thức rõ được
Trang 11 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài.
Trẻ em nói chung và trẻ em mầm non nói riêng là niềm hy vọng của giađình và là tương lai của toàn xã hội Nếu được chăm sóc, giáo dục đúng đắn thìtrẻ sẽ trở thành người con ngoan của xã hội ngược lại nếu không chăm sóc giáodục kịp thời và sai lệch có thể trở thành gánh nặng cho gia đình và xã hội.Vì vậy
công tác chăm sóc giáo dục trẻ có ý nghĩa quan trọng đối với gia đình và với
ngành học mầm non
Ngày nay, trong công cuộc xây dựng đất nước nói chung và xây dựngchiến lược con người nói riêng Đảng ta luôn coi giáo dục là “quốc sách hàngđầu”.Trong đó giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dụcquốc dân, chịu trách nhiệm chăm sóc, giáo dục trẻ từ 0 đến 6 tuổi
Trong giáo dục Mầm non, nhiệm vụ của giáo dục thể chất đã khẳng địnhrằng: ở lứa tuổi Mầm non, cần hình thành kỹ năng và thói quen vệ sinh, tổ chứcchế độ ăn uống hợp lý, đảm bảo dinh dưỡng vệ sinh an toàn thực phẩm, đảm bảogiấc ngủ sâu, phát triển các kỹ năng vận động Thực hiện giờ giấc theo chế độsinh hoạt một ngày của trẻ nghiêm túc, thường xuyên để phát triển toàn diện,phòng chống bệnh cho trẻ, hạn chế trẻ thấp còi…
Giáo dục Mầm non ảnh hưởng rất lớn đến quá trình phát triển nhân cáchcon người Vì thế mà vấn đề đặt ra trong lứa tuổi này là phải quan tâm đầy đủđến giáo dục thể chất, trí tuệ và tinh thần cho trẻ Ở trường mầm non, việc chămsóc, nuôi dưỡng, giáo dục các cháu phát triển toàn diện, trách nhiệm chính làcủa CBGV trong nhà trường, vấn đề rèn nề nếp thói quen cho các cháu tronghọc tập, trong khâu chăm sóc nuôi dưỡng là rất quan trọng, đây là cơ sở để hìnhthành nhân cách cho các cháu, làm tiền đề vững chắc cho các cháu ở các cấp họctiếp theo Ở trường trẻ được ăn ngủ tại trường Thông qua bữa ăn trưa, trẻ được
bù đắp những năng lượng đã tiêu hao và cung cấp năng lượng mới để tham giavào các hoạt động mới, vì vậy việc chăm sóc nuôi dưỡng trẻ là một trong nhữngnhiệm vụ quan trọng
Luật bảo vệ chăm sóc trẻ em nêu rõ “Sức khỏe của trẻ em hôm nay là sự
phồn vinh của xã hội mai sau ” Sức khỏe là vốn quý của mỗi con người, chăm
sóc sức khỏe cho thế hệ hôm nay là chăm sóc nguồn nhân lực cho đất nước mai
sau [1]
Trong những năm gần đây, cùng với sự chuyển biến mọi mặt của xã hội
và đặc biệt là sự phát triển kinh tế – xã hội không đồng đều trẻ em lứa tuổi mầmnon những gia đình có điều kiện kinh tế được chăm sóc tốt hơn dẫn đến tìnhtrạng béo phì rất nhiều, còn gia đình nông thôn tình trạng suy dinh dưỡng còn cao
Trong trường mầm non việc giáo dục dinh dưỡng - sức khoẻ cho cô vàtrẻ tuy được quan tâm nhưng vẫn còn nhiều bất cập tỷ lệ suy dinh dưỡng thểthấp còi còn cao, tỷ lệ trẻ ăn bán trú tại trường còn thấp bước đầu đã có nhữngtrẻ có nguy cơ béo phì, nội dung, phương pháp giáo dục dinh dưỡng sức khoẻcho trẻ còn chung chung chưa rõ ràng, việc chăm sóc trẻ theo khoa học của cácbậc phụ huynh còn hạn chế Sự phát triển thể lực của trẻ được đánh giá dựa vào
Trang 2một số chỉ số thông thường như: chiều cao, cân nặng chứ chưa chú ý đến tỉ lệcân đối giữa các phần .Công tác tổ chức bán trú, diều kiện cơ sở vật chất trangthiết bị, bếp ăn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, hợp đồng mua bán thựcphẩm sạch còn nhiều vướng mắc bất cập.nhận thức rõ được ý nghĩa, tầm quantrọng của dinh dưỡng đối với trẻ Mầm non.
Là một phó hiệu trưởng phụ trách công tác chăm sóc nuôi dưỡng tôi luôntrăn trở suy nghĩ làm thế nào để có giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc nuôidưỡng trẻ đạt kết quả cao Qua một thời gian tìm tòi và nghiên cứu tôi mạnh dạn
chọn đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi
dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường mầm non Lương Ngoại.’’giúp
trẻ phát triển cân đối, toàn diện, nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ
1.2 Mục đích nghiên cứu
Qua nghiên cứu tình hình thực tế của địa phương, của nhà trường Mầm
non Lương ngoại Nhằm tìm ra một số giải pháp, góp phần nâng cao chất lượng
chăm sóc, nuôi dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm trong nhà trường nhằmgiúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt để trẻ tích cực tham ra vào các hoạtđộng
Thống nhất việc chăm sóc, nuôi dưỡng các cháu giữa nhà trường với phụhuynh một cách khoa học
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng và vệsinh an toàn thực phẩm trong trường mầm non Lương Ngoại
1 4 Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp điều tra, khảo sát thu thập thông tin: khảo sát các hoạtđộng chăm sóc nuôi dưỡng, và vệ sinh trong nhà trường
- Phương pháp quan sát, đàm thoại: Quan sát các họat động của cô và trẻtrong trường mầm non để tìm hiểu về công tác quản lý, chăm sóc nuôi dưỡng
- phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Những nguyên nhân dẫn đến trẻ suydinh dưỡng, đặc điểm, môi trường và điều kiện kinh tế của phụ huynh ảnhhưởng đến điều kiện chăm sóc
- Phương pháp thống kê xử lý số liệu: Thống kê xử lý số liệu ở bảng khảosát trước và sau khi áp dụng biện pháp
- Phương pháp phân tích tổng hợp: Nghiên cứu các biện pháp chỉ đạo củaphó hiệu trưởng vầ công tác quản lý nhóm lớp của giáo viên để tìm ra biện phápchỉ đạo phù hợp
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Tham khảo tài liệu,qua mạng intenet, hướng dẫn chăm sóc giáo dục mầm non, luật bảo vệ chăm sóctrẻ em
- Ngoài ra tôi còn sử dụng thêm một số phương pháp khác để bổ sung choquá trình nghiên cứu của đề tài
2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận.
Việc chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ là trách nhiệm của mọi ngườimọi nhà và của toàn xã hội trẻ em có quyền được chăm sóc và nuôi dưỡng và
Trang 3học tập một cách bình đẳng không phụ thuộc vào hoàn cảnh của gia đình, dântộc địa phương
Mục tiêu giáo dục mầm non đã thể hiện rõ nhiệm vụ chăm sóc nuôi dưỡng
là một trong hai nhiệm vụ quan trọng trong chương trình giáo dục mầm nonHiện nay, điều kiện kinh tế phát triển, ăn, uống không chỉ để giải quyết cảmgiác đói mà ăn, uống mà chủ yếu quan trọng giúp cơ thể phát triển cân đối, hàihoà Trẻ ở lứa tuổi Mầm non phát triển rất nhanh về thể lực, về trí tuệ, nếu đượcchăm sóc, được nuôi dưỡng đầy đủ, khoa học trẻ sẽ phát triển tốt ít ốm đau bệnhtật, trẻ phát triển toàn diện
Bữa ăn của trẻ cần quan tâm về chất lượng, các loại thức ăn cho trẻ phải
dễ tiêu hoá, vì vậy phải có những giải pháp, biện pháp để chăm sóc các cháuphát triển toàn diện cân đối, khoẻ mạnh, tạo điều kiện cho trẻ lĩnh hội các kiếnthức khác Bên cạnh đó vấn đề về việc giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻđược ưu tiên hàng đầu như lựa chọn những thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng,thông tin nhãn mác đầy đủ từ các thương hiệu uy tín và khi chế biến cần phảituân thủ nguyên tắc vệ sinh an toàn thực phẩm để bảo vệ sức khỏe của trẻ
Thông tư số 28/2016/TT-BGD&ĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 về hướng
dẫn sửa đổi một số nội dung chương trình giáo dục mầm non, đã chỉ rõ nhu cầu dinh dưỡng cho từng lứa tuổi Mầm non, của trẻ tính theo lượng cơ thể cao hơn
so với người lớn Tuy nhiên, sự hấp thụ thức ăn của trẻ có hạn, bộ máy tiêu hoá, chức năng tiêu hoá, hấp thụ chưa hoàn chỉnh, khả năng miễn dịch của trẻ còn thấp, vì thế, nếu chăm sóc, nuôi dưỡng các cháu thiếu sót, không đảm bảo khoa học đều có thể dẫn đến các bệnh về dinh dưỡng Hơn thế nữa, ở lứa tuổi này các cháu chóng nhớ, chóng quên, do vậy, việc rèn nề nếp thói quen cho các cháu trong mọi hoạt động là một việc làm không thể thiếu được trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục các cháu [2]
Để trẻ khoẻ mạnh, thông minh thì không những chúng ta phải giáo dụccho trẻ có nhân cách tốt, mà còn phải chăm sóc cho trẻ khoẻ mạnh, nhanh nhẹn,cân đối, do vậy, phải chăm sóc nuôi dưỡng trẻ một cách khoa học, phải rènluyện thân thể và cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho trẻ Bên cạnh đó trẻ đượctiêm chủng đẩy đủ các loại vác xin phòng bệnh và khám sức khoẻ định kỳ
Hiện nay, tình trạng trẻ suy dinh dưỡng ở thể cân nặng và thể thấp còiđang còn là mối quan tâm của toàn xã hội Còn có rất nhiều nguyên nhân dẫnđến tình trạng suy dinh dưỡng trẻ em, như: công tác nuôi dưỡng, sức khoẻ củatrẻ để phòng các bệnh nhiễm khuẩn, do chế độ ăn không đảm bảo số lượng, chấtlượng dinh dưỡng…
Trong những năm gần đây Đảng nhà nước luôn quan tâm và đưa ra những
chính sách đường lối chỉ đạo như: “ Ban hành quyết định công nhận bếp ăn tập thể đảm bảo an toàn thực phẩm” [3]
tham thành lập các đoàn kiểm tra, đánh giá việc duy trì các tiêu chí antoàn thực phẩm; tham mưu thu hồi bằng công nhận xã ATTP theo quy định
Thực hiện theo quyết định của ủy ban nhân dân huyện Bá Thước về giaochỉ tiêu thực hiện công tác đảm bảo vệ sinh ATTP cho UBND các xã thị trấn
Trang 4Kế hoạch của UBND huyện Bá Thước về việc giao chỉ tiêu thực hiện công tácđảm bảo VSATTP cho các phòng ban, ngành ủy ban nhân dân xã, thị trấn [4]
Vì vậy trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ ở trường Mầm non tôi luônsuy nghĩ phải bám sát vào nội dung của vấn đề để chỉ đạo giáo dục dinh dưỡng
và vệ sinh an toàn thực phẩm trong nhà trường và tìm ra các biện pháp chỉ đạothực hiện một cách có hiệu quả
Có thể khẳng định công tác chăm sóc nuôi dưỡng phát triển thể chất và
và vệ sinh an toàn thực phẩm là nhiệm vụ cơ bản, trọng yếu, phải được quan tâmhàng đầu và tiến hành thường xuyên và toàn diện với sự quan tâm và có tráchnhiệm của toàn xã hội
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.Lương ngoại là một xã vùng sâu, vùng xa của huyện Bá Thước, toàn xã
có 887 hộ với 3654 khẩu Trong xã có ba dân tộc cùng sinh sống đó là Thái,Mường, Kinh Toàn xã có 7 thôn, giao thông đi lại khó khăn phải qua dốc đườngdốc đá khó đi Đời sống của nhân dân thu nhập chủ yếu là nông nghiệp nên tỷ lệ
Về đội ngũ giáo viên: Nhiệt tình chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ, đều có trình
độ nghiệp vụ đạt chuẩn và trên chuẩn Có kiến thức về giáo dục dinh dưỡng
Cơ sở vật chất đầy đủ, khu sơ chế sạch sẽ, có phòng kho, phòng thay đồ
Có đủ nguồn nước sạch, có đủ đồ dùng, dụng cụ phục vụ cho bếp ăn một chiều,
có tủ lưu mẫu thức ăn đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm
Nhà trường đã hợp đồng với các nhà cung cấp thực phẩm đảm bảo rõ
nguồn gốc, không hóa chất độc hại như: gạo, các loại rau, thịt, trứng, cá, tôm
Cơ sở vật chất : Nhà trường có bếp ăn một chiều, thực hiện đúng nguyêntắc bếp một chiều, đảm bảo tốt vệ sinh môi trường và vệ sinh an toàn thựcphẩm , có đồ dùng phục vụ đầy đủ Mức đóng góp ăn là 14.000đ/trẻ/ ngày ngoài
ra nhà trường có làm vườn rau để cung cấp rau sạch đảm bảo an toàn cho trẻ Nhà trường đã tổ chức tốt việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ như : tổ chứccân đo, theo dõi bằng biểu đồ tăng trưởng để kịp thời phát hiện ra số trẻ bị suydinh dưỡng phối hợp với trạm y tế để khám sức khỏe định kỳ cho trẻ và pháthiện bệnh và điều trị kịp thời Thực hiện tốt vệ sinh phòng bệnh cho trẻ và đảmbảo giấc nhủ cho trẻ
Trang 5Nhà trường có khuân viên hẹp song vẫn tạo điều kiện để cho trẻ hoạt độngcũng như diện tích đất để tăng gia trồng rau.
* khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi trên, nhà trường cũng gặp một số khó khăn trongcông tác nuôi dưỡng chăm sóc, giáo dục trẻ như:
Một là: Việc Bồi dưỡng kiến thức chăm sóc nuôi dưỡng, vệ sinh an toàn
thực phẩm cho đội ngũ cán bộ giáo viên còn hạn chế Một số giáo viên chưa cónhiều kinh nghiệm trong việc tuyên truyền phụ huynh chăm sóc trẻ Qua kiểmtra bữa ăn, giấc ngủ cho trẻ cho thấy: Một số trẻ chưa ăn hết xuất, ăn cơm cònrơi vãi nhiều và một số trẻ ngủ còn chưa ngon giấc, thao tác vệ sinh của trẻ cònchưa thuần thục nhất là các lớp mẫu giáo bé, nhà trẻ
Hai là: Vấn đề nâng cao chất lượng nuôi dưỡng và vệ sinh an toàn thựcphẩm đã được quan tâm song đời sống thu nhập của người dân thấp.Vì vậy tỷ lệsuy dinh dưỡng của trẻ khi mới đến trường tương đối cao
Ba là: Việc lựa chọn thực phẩm, và khâu chế biến thực phẩm đúngnguyên tắc đôi khi còn chưa sát sao
Bốn là: Việc kiểm tra giám sát thực phẩm và bếp ăn đảm bảo vệ sinh antoàn thực phẩm đôi khi còn lỏng lẻo
Năm là: Hầu hết bố mẹ đều làm nông nghiệp, vì vậy kiến thức về chămsóc nuôi dưỡng trẻ, việc quan tâm chăm sóc, giáo dục các cháu còn chưa đúngmực Một số gia đình chế độ ăn của trẻ còn phụ thuộc vào thu nhập của cha mẹ.Một số gia đình khá giả hơn thì cưng chiều con cho con ăn uống tùy thích chưakhoa học, thiếu chất nên trẻ sinh ra biếng ăn , do chế độ ăn thất thường nên trẻthường mệt mỏi Vì vậy tỷ lệ suy dinh dưỡng của trẻ khi mới đến trường tươngđối cao
Đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn nên việc huy động đóng gópchế độ ăn còn thấp
Trong quá trình được phân công phụ trách dinh dưỡng tôi đã khảo sát chấtlượng chăm sóc nuôi dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm trước khi áp dụng tạiđơn vị như sau:
Kết quả về chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng của trường Mầm Non Lương Ngoại tháng 9 năm học 2020 - 2021
Tỷ lệ cháu nhà trẻ ra lớp đạt
Số cháu Tỷ lệ
Tỷ lệ cháu ăn bán trú tại trường 153 71,8%
Tỷ lệ khám sức khoẻ định kỳ 2 lần/ năm 213 100%
Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân 30 14%
Tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi 25 11,7%
Trang 6Cháu mắc bệnh 22 10,3 %
Xác định được dinh dưỡng có tầm quan trọng rất lớn đối với nâng cao thểlực cho trẻ Căn cứ vào kết quả khảo sát thực trạng về chất lượng chăm sóc, nuôidưỡng đầu năm học 2020 - 2021 của các cháu trong toàn trường Là một phóhiệu trưởng phụ trách công tác chăm sóc nuôi dưỡng các cháu ở nhà trường, tôiluôn trăn trở để tìm ra các giải pháp để nâng cao chất lượng nuôi dưỡng cho cáccháu, góp phần vào việc phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ ở trường
2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Biện pháp 1 Bồi dưỡng kiến thức chăm sóc nuôi dưỡng, vệ sinh
an toàn thực phẩm cho đội ngũ cán bộ giáo viên:
Chất lượng đội ngũ là một trong những yếu tố làm nên chất lượng nhàtrường Họ là nhân tố trung tâm của quá trình thực hiện mục tiêu đào tạo Vai tròcủa ngành học chỉ được thể hiện và phát huy bằng chính vai trò của người giáoviên mầm non là chủ thể trực tiếp của quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dụctrẻ Vì vậy muốn nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục và vệsinh an toàn thực phẩm nói chung, công tác phòng chống suy dinh dưỡng nóiriêng thì vấn đề mang tính chiến lược hàng đầu là phải nâng cao chất lượng độingũ giáo viên cả về trình độ, phẩm chất và năng lực
Để giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng và nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dụccho trẻ thì đội ngũ giáo viên, nhân viên phải nắm vững về các kiến thức chămsóc, nuôi dưỡng, về vệ sinh an toàn thực phẩm cho trẻ Cho nên, việc đầu tiên làchúng tôi bồi dưỡng kiến thức bằng lý thuyết cho đội ngũ giáo viên, nhân viênnhững nội dung sau:
Ví dụ:
- Chăm sóc giáo dục dinh dưỡng cho trẻ
- Chế độ dinh dưỡng và nhu cầu dinh dưỡng cho từng độ tuổi
- Thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm trong trường mầm non
- Cách chọn thực phẩm, thực phẩm thay thế, cách chế biến các món ăn
- Cách theo dõi và chấm biểu đồ phát triển của trẻ theo các độ tuổi
- 10 lời khuyên dinh dưỡng hợp lí
- Tổ chức cho giáo viên thảo luận về quy chế nuôi dạy trẻ
+ Đảm bảo an toàn thực phẩm
+ Phòng tránh ngộ độc, hóc sặc thức ăn
+ Chế độ sinh hoạt hàng ngày cho trẻ
+ Phòng tránh một số tai nạn thương tích cho trẻ
+ Thực hiện chế độ chăm sóc trẻ: Chăm sóc bữa ăn, giấc ngủ, học tập, vuichơi cho trẻ theo từng độ tuổi
Trang 7+ Thực hiện vệ sinh phòng bệnh trong các nhóm lớp ở trường mầm non:như vệ sinh môi trường (Vệ sinh không khí, giữ sạch nguồn nước, xử lý chấtthải Vệ sinh nhóm lớp: Phòng học, đồ dùng, đồ chơi, nhà bếp
Vệ sinh cá nhân: Vệ sinh cá nhân cho cán bộ giáo viên, trong toàn trường
Vệ sinh trẻ: thao tác rửa tay, lau mặt, đi tiểu tiện
Những nội dung trên chúng tôi tổ chức bằng nhiều hình thức khác nhaunhư tổ chức buổi họp chuyên môn, bồi dưỡng thường xuyên, các buổi họpchuyên đề, cấp phát tài liệu, toạ đàm, thảo luận
Hình ảnh 1: Bồi dưỡng kiến thức chăm sóc nuôi dưỡng, vệ sinh an toàn thực
phẩm cho đội ngũ cán bộ giáo viên: ( phụ lục hình ảnh)
Song song với việc tổ chức bồi dưỡng bằng lý thuyết chúng tôi cũng đãchú trọng bồi dưỡng kỹ năng thực hành cho đội ngũ giáo viên: Cách thực hành
vệ sinh cá nhân, thực hành chấm biểu đồ, tổ chức bữa ăn, sơ cứu khi trẻ gặp tainạn, thương tích Thực đơn được xây dựng theo tuần, phù hợp, ngon, chọn thựcphẩm dễ tìm, theo mùa Phối hợp nhiều loại thực phẩm Chú ý bổ sung dầu, mỡ,đường, muối, iốt để đủ chất cân đối và phù hợp với tiền ăn cha mẹ trẻ đóng góp
Hình ảnh 2: Cô giáo tổ chức bữa ăn cho trẻ( phụ lục hình ảnh)
Xây dựng các tiết dạy mẫu có lồng ghép chuyên đề dinh dưỡng thông quacác môn học như tìm hiểu khám phá khoa học, văn học - chữ viết, tạo hình, thểdục, hoạt động vui chơi để giáo viên học tập rút kinh nghiệm, áp dụng trongquá trình chăm sóc trẻ
Tổ chức chuyên đề dinh dưỡng ngay từ đầu năm Thường xuyên theo dõi,quản lý tiêm chủng, giám sát dịch bệnh trong nhà trường
Thông qua các hình thức bồi dưỡng đó mà mỗi một giáo viên trong nhàtrường nắm được những nội dung cần thiết trong công tác chăm sóc sức khoẻ, vệsinh môi trường, vệ sinh dinh dưỡng trong trường Mầm non và cộng đồng, gópphần giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng trong năm học
2.3.2 Biện pháp 2 Nâng cao chất lượng nuôi dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm.
* Làm tốt công tác xây dựng thực đơn
Là một Phó hiệu trưởng phụ trách công tác chăm sóc nuôi dưỡng các cháutrong nhà trường Bản thân tôi luôn tìm tòi nghiên cứu học hỏi để làm sao bảođảm chế độ ăn cho trẻ đạt yêu cầu về năng lượng và cân đối các chất theo quyđịnh chuẩn của từng độ tuổi Xây dựng thực đơn phải phù hợp, linh hoạt căn cứvào số tiền đóng góp của phụ huynh Tận dụng những thực phẩm sẵn có ở địaphương và phải đạt yêu cầu về năng lượng và cân đối giữa các chất theo quyđịnh, phù hợp Nghĩa là phải đủ chất, đủ lượng, cân đối giữa thức ăn động vật vàthực vật, đầy đủ 4 nhóm thực phẩm sau:
Nhóm cung cấp chất đạm (prôtit) như: Thịt, tôm, cua, cá các loại đậu hạt,đậu tương chúng tạo khoáng thể đặc biệt cho sự phát triển của các tế bào xâydựng cơ bắp khoẻ, chắc (13-20% năng lượng khẩu phần)
Trang 8Nhóm cung cấp chất béo (lipit) như: Dầu, mỡ, lạc, vừng, nhóm vừa cungcấp năng lượng cao vừa làm tăng cảm giác ngon miệng giúp trẻ hấp thu các chấtvitamin và chất béo như A,D, E, K.(25-35% năng lượng khẩu phần)
Nhóm chất bột đường ( gluxit) như: Bột, cháo, cơm, bún…nhóm cung cấpnăng lượng chủ yếu cho cơ thể và cơ bắp (52-60% năng lượng khẩu phần)
Nhóm cung cấp vitamin và khoáng chất như: Các loại rau quả, đặc biệt làcác loại rau quả có màu xanh thẩm như rau ngót, rau dền, rau cải, mồng tơi, bắpcải và các loại quả có màu đỏ như: đu đủ, cam, cà chua, gấc…nhóm cung cấpcác loại dưỡng chất đóng vai trò là chất xúc tác giữa các thành phần hoá họctrong cơ thể
Thay đổi, chế biến các món ăn theo mùa phù hợp Nước uống khoảng 1,6-2,0 lít/trẻ/ngày (kể cả nước trong thức ăn)
Để đảm bảo cung cấp đủ nhu cầu năng lượng và các chất dinh dưỡng chotrẻ, tôi đã chú ý mức đóng góp mới theo giá cả thay đổi của thị trường Nếu khi
có biến động mạnh về giá cả, ban giám hiệu họp, tính toán và thông tin kịp thờicho phụ huynh để điều chỉnh mức đóng góp nhằm đảm bảo đủ nhu cầu dinhdưỡng cho trẻ trong mọi thời điểm Định lượng khẩu phần đáp ứng đủ nhu cầudinh dưỡng cho trẻ và giảm giá thành ở mức thấp nhất phù hợp mức đóng gópcủa phụ huynh khu vực nông thôn
Ví dụ: Theo dõi nhận thực phẩm có đủ số lượng thức ăn theo thực đơn đã
lên và vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định của khẩu phần trong ngày Quản
lý chặt chẽ các khâu, từ việc lên thực đơn, đi chợ, chế biến, chia ăn và tổ chứcchăm sóc bữa ăn, lưu mẫu thực phẩm, đảm bảo tối đa lượng thức ăn cho bữa ăncủa trẻ, tránh thất thoát lãng phí Hàng ngày công khai thực đơn cho phụ huynhđược biết, được giám sát
Hình ảnh 3: Bảng công khai thực đơn( phụ lục hình ảnh)
Qua việc làm như vậy Tỷ lệ trẻ ăn tại trường ngày càng tăng, giảm tỷ lệtrẻ suy dinh dưỡng
*Xây dựng khẩu phần ăn hợp lý cho trẻ ở nhà trường.
Khi xây dựng khẩu phần ăn, điều quan trọng nhất của khẩu phần ăn làphải cân đối về tỷ lệ các chất dinh dưỡng cần thiết theo nhu cầu cơ thể
Khẩu phần là suất ăn của trẻ trong một ngày nhằm đáp ứng nhu cầu nănglượng và các chất dinh dưỡng cần thiết cho cơ thể Vì vậy tính khẩu phần làcông việc hàng ngày và rất cần thiết đối với công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ.Bởi qua tính khẩu phần chúng ta mới biết cách điều chỉnh chọn thực phẩm phùhợp, cân đối các chất dinh dưỡng nhằm đảm bảo định lượng calo trong mỗi ngày
ở trường của trẻ Xây dựng cho trẻ khẩu phần ăn cân đối hợp lý trẻ mới hấp thu,tiêu hóa tốt và đáp ứng nhu cầu một cách tối ưu
Không phải thực phẩm đều luôn sẵn có để lựa chọn, chúng phụ thuộc vàonhiều yếu tố như: Điều kiện cung cấp, thời vụ, mặt khác để trẻ ăn ngon miệngmón ăn cần được thay đổi hàng ngày Do đó cần thay thực phẩm này bằng thựcphẩm khác nhưng vẫn đảm bảo lượng chất cung cấp cho cơ thể đồng thời phốihợp các loại thực phẩm để chúng bổ sung cho nhau
Trang 9Ví dụ: Có thể thay thế thịt bằng cá hay đậu phụ, lạc Hoặc thay thế gạobằng bột mì, bột gạo
Để xây dựng khẩu phần ăn cân đối hợp lý cần nhân thức rõ là, ở lứa tuổimầm non những năm đầu tốc độ phát triển của trẻ rất nhanh, các năm về sau tốc
độ có giảm dần, nhu cầu về dinh dưỡng ở mỗi độ tuổi là khác nhau, vì vậy, cầncăn cứ vào nhu cầu của từng độ tuổi để xây dựng khẩu phần cho cân đối, cungcấp đủ nhu cầu về năng lượng và các chất dinh dưỡng cho trẻ
Xây dựng khẩu phần chú ý đảm bảo tỷ lệ dinh dưỡng duy trì ở mức: Nhà Trẻ: Chất đạm (Prô tit):13-20%;Chất béo (Lipit): 30-40%;Chất bột (Gluxit):47-50.(Tỷ lệ L động vật/ L thực vật= 70% và 30%)
Mẫu giáo: Chất đạm (Prô tít):13-20% ;Chất béo (Lipit): 25-35%; Chất bột (Gluxit): 52-60% (Tỷ lệ L động vật/ L thực vật= 70% và 30%);
Đảm bảo nhu cầu calo: NT 600-651Kclo
MG 615-726 Kcalo.[5]
Hình ảnh 4: Bảng tính khẩu phần ăn của trẻ( phụ lục hình ảnh)
Chất lượng nuôi dưỡng - chăm sóc trẻ là cơ sở quan trọng để làm tốt côngtác phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ tại trường cho nên tôi luôn chú trọngthực hiện tốt công tác chăm sóc, nuôi dưỡng
* Chỉ đạo tốt công tác chăm sóc giấc ngủ cho trẻ:
Như chúng ta đã biết chăm sóc nuôi dưỡng là rất cần thiết, luôn đi đôi vớinhau Bởi trong nuôi có dạy, trong dạy có nuôi, một cơ thể khoẻ mạnh mới cóđiều kiện phát triển trí tuệ Như người ta nói: trí tuệ phát triển trong cơ thể khoẻmạnh Chính vì thế mà chúng tôi những người làm công tác quản lý phải lên kếhoạch chỉ đạo sát, đúng để tất cả trẻ phải được chăm sóc chu đáo từ bữa ăn đếngiấc ngủ
Chỉ đạo giáo viên phụ trách nhóm, lớp nắm bắt đặc điểm tâm sinh lý củatừng trẻ để có cách chăm sóc trẻ cho phù hợp
Nếu chỉ có chăm sóc trẻ ăn để trẻ phát triển thì thật sai lầm Để trẻ pháttriển tốt thì tinh thần của trẻ là vô cùng quan trọng mà việc quyết định cho tinhthần của trẻ chính là giấc ngủ Trẻ ngủ ngon, ngủ đủ giấc sẽ mang lại cho trẻmột tinh thần thoải mái, một cơ thể khỏe mạnh Chính vì vậy giấc ngủ ở trườngcủa trẻ cũng cần được chăm sóc cẩn thận chu đáo
Ví dụ: Tôi chỉ đạo giáo viên chuẩn bị giường, chiếu, chăn gối cho trẻ sạch
sẽ thơm tho, vệ sinh theo lịch cụ thể Phòng ngủ đảm bảo mát mẻ về mùa hè, ấm
áp về mùa đông Trước khi trẻ ngủ cô giáo có thể hát cho trẻ nghe hoặc kể chotrẻ một vài câu chuyện bài thơ để trẻ thư giãn trước khi ngủ trong quá trình trẻngủ cô giáo luôn thường trực bên cạnh trẻ, quan sát trẻ Cô giáo biết cách sắpxếp các vị trí ngủ của trẻ sao cho phù hợp
Trang 10Chỉ đạo giáo viên chú ý tới trẻ suy dinh dưỡng nhiều hơn trong bữa ăn.
Hình ảnh 5: Cô giáo cho trẻ ngủ (phụ lục hình ảnh)
Ngoài ra cô cần chú ý chăm sóc riêng đối với những trẻ mới đến trường,trẻ khó ngủ, động viên gân gũi trẻ
Cân, đo theo dõi biểu đồ tăng trưởng và khám sức khoẻ định kỳ cho 100%trẻ trong nhà trường để kịp thời có những biện pháp giảm tỷ lệ trẻ suy dinhdưỡng
Chỉ đạo giáo viên chú ý tới trẻ suy dinh dưỡng nhiều hơn trong bữa ăn
* Chỉ đạo tốt công tác vệ sinh cá nhân cho trẻ
Đối với trẻ ở lứa tuổi này cơ thể trẻ đang phát triển, hệ thần kinh chưahoàn chỉnh, sức chống đỡ với bệnh tập nói chung cũng như khả năng thích ứngcủa da còn yếu nên trẻ dễ bị mắc các bệnh nhiễm khuẩn cũng như dễ bị ảnhhưởng của yếu tố thời tiết và môi trường Vì vậy việc giáo dục trẻ có thói quen
vệ sinh dựa trên sự hình thành phản xạ có điều kiện sẽ giúp trẻ có được nhữngthói quen tốt có lợi cho sức khỏe
Thông qua hoạt động này tôi chỉ đạo giáo viên dạy trẻ các kỹ năng giữ gìn
vệ sinh cá nhân như: Biết chải tóc sau khi ngủ dậy, rửa tay trước và sau khi ăn…
Ví dụ: Trước giờ ăn trưa cho trẻ thực hiện các bước rửa tay theo đúng
trình tự sáu bước Quan sát, dạy trẻ cách vệ sinh trong khi ăn, biết ăn uống lịch
sự, không xô đẩy khi vào bàn ăn, không nói chuyện trong khi ăn, biết che miệngkhi hắt hơi, biết mời chào, biết tự cất đồ dùng sau khi ăn và ngủ dậy thông quamột số bức tranh về hành vi đúng – sai
trước khi bước vào bàn ăn trẻ nghe theo hiệu lệnh của cô tự xếp vào hàngtheo ba tổ, lần lượt thực hiện các bước rửa tay và lau tay
Hình ảnh 6: Trẻ rửa tay trước giờ ăn(Phụ lục hình ảnh)
Khi trẻ thực hiện tôi luôn chỉ đạo giáo viên đứng gần quan sát, động viên,khích lệ đối với trẻ để trẻ tự tin vào bản thân mình là mình có thể làm được việcnày mà không cần ai giúp đỡ Sau khi trẻ làm tốt công việc, cô giáo không thểthiếu câu khen ngợi trẻ để trẻ cảm thấy mình đã làm được và trẻ sẽ tự tin hơntrong các lần sau
2.3.3 Biện pháp 3: Lựa chọn và chế biến thực phẩm đúng nguyên tắc, đảm bảo vệ sinh, an toàn, tiết kiệm và phù hợp với trẻ.
* Công tác mua, chế biến và chia thực phẩm
Ngay từ đầu năm học, BGH nhà trường cùng với BCH cha mẹ trẻ đi thamkhảo thị trường để tìm hiểu giá cả và chất lượng thực phẩm ở các cơ sở tư nhân
để đặt và làm hợp đồng mua thực phẩm cho toàn trường như hợp đồng: Mua gạo
Trang 11tẻ, nếp; đậu các loại; lạc, vừng; thịt lợn, thịt bò, thịt gà, thịt ngan, tôm, cá, ngao,cua, chuối, sữa, bánh lá, bánh bông lan Ngoài ra chú trọng việc chọn muathực phẩm phải tươi ngon, biết rõ xuất xứ nguồn gốc như tôm, cua, thịt, trứng,các loại rau, củ… nhằm đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cũng như giá cả hợplý.
Cùng với công tác chọn mua thực phẩm thì việc chế biến thực phẩm saocho phù hợp, phải đảm bảo từ khâu chuẩn bị, sơ chế đến chế biến theo quy trình
1 chiều từ sống đến chín Chế biến phải phù hợp với độ tuổi, khẩu vị ăn của trẻ
để trẻ ăn ngon miệng, ăn hết suất và dễ tiêu hoá
Để đảm bảo khẩu phần ăn cho trẻ thì việc chia thực phẩm là việc làmquan trọng đối với nhân viên nấu ăn Vì vậy phải chu đáo và chính xác trongviệc chia thực phẩm cho các lớp
Trên cơ sở bản thân nắm vững những kiến thức cơ bản về việc chăn sóc,nuôi dưỡng các cháu đảm bảo dinh dưỡng vệ sinh an toàn thực phẩm, chỉ đạogiáo viên nuôi dưỡng luôn chú ý đến giá trị dinh dưỡng của thực phẩm, để lựachọn thực phẩm tươi ngon, an toàn chất lượng, tốt phù hợp với lứa tuổi Mầmnon Tận dụng thực phẩm sẵn có ở địa phương có giá trị dinh dưỡng cao mà giá
cả lại phù hợp Tuyệt đối không mua nguyên liệu không rõ nguồn gốc trôi nổingoài thị trường để chế biến thực phẩm [4]
Ưu tiên mua thực phẩm sạch ở hợp tác xã rau sạch tại địa phương và tạicác cửa hàng vệ sinh an toàn thực phẩm
Ví dụ: cách lựa chọn thực phẩm tươi, ngon
Cách chọn thịt bò tươi ngon: là thịt có màu đỏ đặc trưng, mỡ màu vàngnhạt, độ đàn hồi tốt, bề mặt khô mịn, mùi bình thường đặc trưng
Cách chọn thịt lợn tươi: là mặt cắt của thịt lợn có màu hồng sáng, bìmỏng, mềm mại, độ đàn hồi tốt (khi lấy ngón tay ấn vào thịt khi buông ra không
Hình ảnh 7: Thực phẩm tươi (phụ lục hình ảnh)
Khai thác nguồn thực phẩm từ gia đình trẻ, tận dụng nguồn rau sạch tạitrường, vừa đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm vừa gắn trách nhiệm của cha mẹtrẻ với con mình và tinh thần trách nhiệm của CBGV trong trường (Có hợpđồng mua bán thực phẩm) Luôn chú ý việc tính toán thực phẩm thay thế có giátrị dinh dưỡng tương đương với thực phẩm trong thực đơn mà thị trường không
có (hoặc không đảm bảo chất lượng)
Tôi luôn xây dựng thay đổi thực đơn thường xuyên cho các cháu, chếbiến món ăn tạo ra nhiều món ăn đa dạng với màu sắc, mùi vị, đảm bảo vệ sinh
an toàn thực phẩm để kích thích trẻ ăn ngon miệng, tạo điều kiện tốt cho việctiêu hoá, hấp thụ thức ăn Không mua thực phẩm ôi thiu, nhiễm bẩn, nấm mốcquá hạn sử dụng, dẫn đến tình trạng ngộ độc thức ăn
Trang 12Chế biến đúng kỹ thuật, tôi luôn quan tâm đến việc bảo quản dinhdưỡng trong quá trình chế biến.
Khi chế biến thức ăn cho trẻ tôi luôn chỉ đạo giáo viên làm công tác nuôidưỡng chế biến nhỏ, nhừ, thơm ngon, đẹp mắt Luôn kết hợp nhiều thực phẩm
để nâng cao giá trị dinh dưỡng của thức ăn, để tạo món ăn đa dạng về màu sắc,mùi vị để kích thích trẻ ăn ngon miệng, ăn hết định lượng, tạo điều kiện cho sựtiêu hoá thức ăn tốt Trong quá trình chế biến nấu ăn cho trẻ, tôi luôn nhắc nhởgiáo viên quan tâm chú ý đến khâu đảm bảo dinh dưỡng vệ sinh an toàn thựcphẩm, như Dụng cụ chế biến phải an toàn, có ký hiệu dùng cho thực phẩm chín
và thực phẩm sống quan tâm đến nguyên tắc phối hợp an toàn các loại thựcphẩm trong bữa ăn: Các loại thực phẩm có thể phối hợp với nhau sẽ nâng caogiá trị dinh dưỡng của thức ăn, hoặc có thể, có những thực phẩm kết hợp đượcvới nhau sẽ làm giảm giá trị dinh dưỡng…
Ví dụ: Gan lợn xào giá đỗ sẽ làm giảm giá trị dinh dưỡng
Còn, thịt xào giá đỗ thì sẽ nâng cao giá trị dinh dưỡng
Khi chế biến thực phẩm nấu ăn cho các cháu, tôi luôn quan tâm, chú ýloại bỏ tuyệt đối thực phẩm ôi thiu, mốc, mọt, quá hạn sử dụng…
Đối với việc chế biến các loại rau, tôi chỉ đạo rửa rau dưới vòi nước sạchnhiều lần, để ráo nước sau đó mới thái để chế biến
Còn việc nấu cơm, cháo, tôi luôn chú ý đổ vừa lượng nước, không gạt bỏnước cơm, vì nếu gạt bỏ nước cơm sẽ mất ( 60% Vitamin B1 )…
Tôi chỉ đạo giáo viên nuôi dưỡng luôn lưu ý về việc chế biến thực phẩmđảm bảo đúng quy trình một chiều, từ khâu đầu tiên đến khâu cuối cùng, không
để chồng chéo đường đi của thức ăn
*Kết quả Qua việc lựa chọn và chế biến thực phẩm đúng nguyên tắc,
đảm bảo vệ sinh, an toàn, tiết kiệm và phù hợp với trẻ, các cháu ăn ngon miệng
100% các cháu ăn hết xuất Qua các lần kiểm tra của hiệu trưởng nhà trường về
khâu chế biến nấu ăn cho các cháu tại trường của đoàn kiểm tra của các cấp, nhàtrường được đánh giá cao về việc chế biến thực phẩm đảm bảo dinh dưỡng, nắmvững kiến thức về việc chăm sóc các cháu đủ dinh dưỡng đảm bảo vệ sinh antoàn thực phẩm Đặc biệt là nhà trường đã tạo được lòng tin của phụ huynh, tỷ lệcháu ăn bán trú của nhà trường năm học 2020 - 2021 đã đạt 72,8%
2.3.4 Biện pháp 4 Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát.
Công tác kiểm tra đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc nâng caochất lượng chăm sóc trẻ, góp phần giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng ở trẻ Kiểm tra vừa
là một biện pháp về mặt quản lý vừa là động lực thúc đẩy và là một hình thứcgóp phần nâng cao chất lượng giáo dục trẻ Do vậy, công tác kiểm tra phải làmkhoa học, nghiêm túc, thực chất Nếu tổ chức một hoạt động mà không có kiểmtra, đánh giá thì coi như bằng không Qua kiểm tra giúp giáo viên đúc rút đượcnhiều kinh nghiệm trong quá trình giáo dục trẻ, từ đó góp phần nâng cao chấtlượng chăm sóc nuôi dưỡng, giáo dục trẻ trong trường mầm non
Công tác kiểm tra được tiến hành bằng nhiều hình thức khác nhau: