TRƯỜNG MẦM NON THÀNH KIMSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM CÁC GIẢI PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG PHÒNG TRÁNH VÀ CÁCH XỬ LÝ MỘT SỐ TAI NẠN THƯƠNG TÍCH THƯỜNG GẶP CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON THÀNH KIM
Trang 1TRƯỜNG MẦM NON THÀNH KIM
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
CÁC GIẢI PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG PHÒNG TRÁNH
VÀ CÁCH XỬ LÝ MỘT SỐ TAI NẠN THƯƠNG TÍCH THƯỜNG GẶP CHO TRẺ 5 - 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON THÀNH KIM ĐẠT HIỆU QUẢ TỐT.
Người thực hiện: Trần Thị Ngọc Ánh Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Thành Kim SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THẠCH THÀNH, NĂM 2021
Trang 2Nội dung Trang
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 32.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 42.3.1 Xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn
2.3.3 Nắm vững kiến thức về các loại tai nạn thương tích, nguyên
nhân và phương pháp phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ
8
2.3.4 Lồng ghép các kỹ năng phòng tránh và xử lý tai nạn thương
tích cho trẻ qua các hoạt động hàng ngày
10
2.3.5 Phối hợp với phụ huynh trong việc giáo dục kỹ năng phòng
tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi
16
Trang 3Trẻ em là niềm hạnh phúc của gia đình, là tương lai của đất nước Sinhthời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho các cháu thiếu niên, nhi đồng tìnhthương yêu và quan tâm đặc biệt Trong những năm qua, thấm nhuần lời dạy củaBác Hồ kính yêu, Đảng và Nhà nước ta luôn coi nhiệm vụ bảo vệ và chăm sóctrẻ em là nội dung cơ bản của chiến lược con người, góp phần tạo nguồn lực cho
sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Trong công tác chăm sóc,giáo dục toàn diện cho trẻ mầm non thì công tác chăm sóc sức khỏe, đảm bảo antoàn, phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở Trường mầm non là nhiệm vụđược quan tâm hàng đầu
Theo thông tư số 13/2010/TT-BGDĐT ngày 15/4/2010 của Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo [2] Thông tư đã chỉ rõ Tai nạn thương tích là sự kiện xảy
ra bất ngờ ngoài ý muốn, do tác nhân bên ngoài gây nên thương tích cho cơ thể
-là tổn thương thực thể của cơ thể do phải chịu tác động đột ngột ngoài khả năngchịu đựng của cơ thể Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến tử vong vàgây ra những biến chứng trầm trọng cho trẻ, vì vậy việc bảo đảm an toàn, phòngchống tai nạn thương tích cho trẻ là nhiệm vụ vô cùng quan trọng trong việcchăm sóc, giáo dục trẻ mầm non
Trẻ ở lứa tuổi mầm non, đặc biệt là đối với trẻ 5-6 tuổi trẻ vô cùng hiếuđộng, tò mò, ham hiểu biết và luôn sử dụng mọi giác quan để khám phá thế giới
xung quanh trẻ [1] Ở lứa tuổi này trẻ còn quá non nớt để tự bảo vệ mình, nên
nguy cơ xảy ra tai nạn với trẻ là rất cao nếu như thiếu sự quan tâm, định hướngđúng đắn của người lớn hoặc các điều kiện cơ sở vật chất để chăm sóc, giáo dụctrẻ không đảm bảo an toàn Hàng ngày trẻ được tiếp xúc, được tham gia các hoạtđộng học tập và vui chơi ở trong lớp, ngoài sân trường Trẻ thường có hànhđộng như: Chạy nhảy, đùa nghịch Vì vậy, khi vui chơi hoặc trong sinh hoạt rất
dễ xảy ra tai nạn thương tích như: Chấn thương phần mềm, rách da, gãyxương… để lại những hậu quả không tốt, thậm chí có thể nguy hại đến tínhmạng trẻ Tuy nhiên, phần lớn các tai nạn trên đều có thể phòng tránh được nếucha, mẹ, cô giáo và mọi người trong cộng đồng xác định được căn nguyên, nângcao nhận thức, xây dựng môi trường tan toàn cho trẻ
Việc đảm bảo an toàn, phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ là nhiệm vụhàng đầu của trường mầm non Do đó giáo viên cần trang bị cho bản thân nhữnghiểu biết về tai nạn thương tích thường xảy ra đối với trẻ và nguyên nhân gây ratai nạn thương tích cho trẻ ở trường mầm non Từ đó có thái độ và biện pháptích cực, nhắc nhở trẻ vui chơi an toàn, phòng tránh tai nạn thương tích
Thực tế cho thấy, hiện nay trong gia đình cũng như các nhà trường cònđang chủ quan và coi nhẹ những yếu tố dẫn đến tai nạn thương tích cho trẻ.Người lớn quan niệm rằng, việc phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ là việccủa người chăm sóc trẻ chứ không phải việc của trẻ Vì vậy, công tác giáo dục
kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong các nhà trường còn đang
bỏ ngỏ, chưa thực sự được quan tâm đúng mức
Nhận thức rõ vai trò, trách nhiệm to lớn của giáo viên trong giai đoạn pháttriển hiện nay, là một giáo viên tôi rất tâm huyết với nghề dạy trẻ Tôi đã nhậnthức được việc phải xây dựng một môi trường an toàn và phòng tránh tai nạn
Trang 4thương tích cho trẻ là rất quan trọng và cần thiết Với mong muốn 100% trẻtrong lớp tôi phụ trách nói riêng và toàn trường mầm non Thành Kim nói chungđược an toàn mọi lúc mọi nơi, không có tai nạn thương tích xảy ra Trong quátrình công tác cá nhân tôi đã cố gắng tìm tòi, nghiên cứu, học hỏi bạn bè, đồngnghiệp để nâng cao kiến thức và phương pháp giảng dạy, đồng thời mạnh dạn
nghiên cứu và áp dụng “Các giải pháp giáo dục kỹ năng phòng tránh và cách
xử lý một số tai nạn thương tích thường gặp cho trẻ 5-6 tuổi ở Trường mầm non Thành Kim đạt hiệu quả tốt”.
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi trường mầm non Thành Kim - Thạch Thành - ThanhHoá
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện đề tài này tôi sử dụng những phương pháp nghiên cứu sau:
a Phương pháp nghiên cứu tài liệu
b Phương pháp trực quan
c Phương pháp thực hành – trải nghiệm
d Phương pháp khảo sát điều tra
e Phương pháp thống kê và sử lý số liệu
f Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
Tất cả các phương pháp trên đều có vai trò nhất định trong việc giáo dục kỹnăng phòng tránh và cách xử lý một số tai nạn thương tích thường gặp cho trẻ
2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận
Đảm bảo an toàn cho trẻ mầm non là nhiệm vụ không phải của riêng ai mà
là của tất cả chúng ta, của toàn xã hội và đặc biệt là của cha mẹ học sinh và củacác nhà giáo dục Đối với giáo dục mầm non, đây cũng là mục tiêu đầu tiên,xuyên suốt trong kế hoạch năm học của các trường mầm non Do đó giáo viêncần xây dựng hoạt động thông qua quá trình phát triển tâm sinh lý trẻ, đặc biệt làquá trình phát triển nhận thức của trẻ
Tình trạng tai nạn thương tích đang là một vấn đề xã hội đáng báo độngtrên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng Theo tổ chức Y tế thế giới tainạn thương tích là nguyên nhân hàng đầu của gánh nặng thương tật và thươngvong, đây là vấn đề nghiêm trọng của sức khỏe cộng đồng trên thế giới Theoước tính của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hàng năm có trên 5 triệu trường hợp
tử vong, hàng chục triệu người bị thương do tai nạn thương tích trên toàn thếgiới Mỗi năm có tới trên 1,2 triệu trường hợp tử vong do tai nạn giao thông,trên 600.000 trẻ em dưới 15 tuổi tử vong do đuối nước Giáo sư, Tiến sỹ NguyễnTrường Sơn, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết: Ở Việt Nam, theo thống kê của Bộ Y
tế, ước tính mỗi ngày có tới 3.600 trường hợp gặp tai nạn thương tích, 90 người
tử vong Trong đó: tai nạn giao thông, đuối nước, ngộ độc, ngã và điện giật là
nguyên nhân hàng đầu gây tử vong [3].
Trang 5Tai nạn thương tích luôn rình rập quanh ta nó có thể xảy ra ở mọi lúc mọinơi Với lứa tuổi mầm non trẻ còn nhỏ, sức đề kháng kém, sở thích của trẻ làhay tò mò, hiếu động nên việc phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở nhàtrường nếu không được thực hiện thường xuyên và bắt đầu ngay từ lứa tuổi mầmnon thì sẽ không tạo được nề nếp, thói quen và kỹ năng phòng tránh tai nạnthương tích cho trẻ.
Như chúng ta đã biết thời gian trẻ ở trường còn nhiều hơn thời gian trẻ ởnhà với gia đình Trẻ có được an toàn, tránh được các tai nạn thương tích và pháttriển toàn diện hay không là phụ thuộc rất nhiều vào các điều kiện phục vụ và ýthức trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên của các cơ sở giáodục mầm non
Từ các cơ sở nêu trên, cho thấy tính cấp bách và tầm quan trọng của vấnđền phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non là vô cùngcần thiết Chính vì vậy mà một trong những nhiệm vụ của các trường mầm non
là trang bị cho trẻ những hiểu biết về Tai nạn thương tích cũng như cách phòngtránh Để trẻ tiếp thu được những kiến thức đó, giáo viên cần nắm bắt được tìnhhình cũng như những đặc điểm của môi trường xung quanh trẻ Như vậy việcgiáo dục phòng tránh tai nạn thương tích mới đạt được hiệu quả như mong đợi
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Năm học 2020 - 2021 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5-6tuổi Với số trẻ là 35 cháu Trong đó: Nam: 20 cháu; Nữ: 15 cháu Tôi nhận thấy
có những thuận lợi và khó khăn như sau:
* Thuận lợi
Trường mầm non Thành Kim luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo của lãnhđạo địa phương và các ban ngành đoàn thể đã tạo mọi điều kiện về cơ sở vậtchất, trang thiết bị dạy và học; nhà trường có đầy đủ phòng học, phòng chứcnăng và đồ dùng đồ chơi phù hợp, đảm bảo an toàn cho hoạt động chăm sóc vàgiáo dục trẻ
Nhà trường luôn phối hợp chặt chẽ với Trạm y tế Thị trấn Kim Tân trongcông tác chăm sóc sức khoẻ ban đầu cho trẻ
Ban giám hiệu nhà trường chú trọng bồi dưỡng nâng cao kiến thức, kỹnăng phòng chống tai nạn thương tích cho cán bộ, giáo viên Ngoài tài liệuchuyên môn, tập san phục vụ cho chuyên đề, nhà trường còn trang bị một số tàiliệu về cách phòng tránh và xử lý tai nạn thương tích cho giáo viên Hàng nămnhà trường đã cử giáo viên đi tập huấn các lớp chuyên đề về phòng tránh và xử
lí các tai nạn thương tích cho trẻ
Một số phụ huynh đã có ý thức cao đến việc phòng tránh tai nạn thươngtích cho trẻ nên đã phối hợp với nhà trường để có kế hoạch chăm sóc, giáo dụccon em mình một cách đồng nhất
*Khó khăn:
Bên cạnh những thuận lợi chủ yếu trên, tôi còn thấy không ít khó khăn, cụthể như sau:
+ Đối với cô:
Bản thân là một giáo viên trẻ, kinh nghiệm tích lũy còn khiêm tốn Nên kỹnăng phòng tránh và xử lý các tai nạn thương tích cho trẻ chưa thuần thục, kiếnthức xử lý tai nạn trên trẻ đôi khi còn lúng túng Việc lồng ghép giáo dục kĩ
Trang 6năng phòng tránh tai nạn thương tích vào các hoạt động học tập vui chơi cho trẻđôi khi còn chưa phù hợp.
+ Đối với phụ huynh:
Số ít phụ huynh chưa thực sự nhận thức đúng đắn về việc phòng tránh và
xử lý các tai nạn thương tích cho trẻ, hoặc do bận công việc nên chưa đưa trẻ tậnlớp mà để trẻ tự đi vào lớp một mình, khi về thì thường gửi người khác đón hộ,
để trẻ tự do tham gia vào các hoạt động vui chơi giải trí ở thôn xóm, mà không
có sự giám sát của người lớn
Số ít phụ huynh còn bao bọc, nuông chiều con quá nên trẻ không có kỹnăng tự nhận biết, phòng tránh tai nạn thương tích cho bản thân mình
Bảng khảo sát trên trẻ thời điểm tháng 9 năm 2020 cho thấy
Kết quả thực trạng
TS Đạt Tỷ lệ % Chưa đạt Tỷ lệ %
1 Trẻ nhận biết được những nơi có
thể xảy ra tai nạn thương tích 35 22 62,9 13 37,1
2 Trẻ biết cách phòng tránh một số tai
3 Trẻ biết cách tìm sự trợ giúp của
người lớn khi xảy ra tai nạn thương
2.3.1 Xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ.
Trong công tác giáo dục nói chung, kế hoạch được ví như chìa khoá mởđường đi đến kết quả mong đợi Kế hoạch giáo dục có tầm quan trọng đặc biệt,
nó như kim chỉ nam dẫn lối cho chúng ta thực hiện công việc một cách khoahọc
Công tác phòng chống tai nạn thương tích và xây dựng trường học an toànluôn được nhà trường chú trọng quan tâm và quán triệt đến từng giáo viên, nhânviên Hàng năm nhà trường thường xuyên phối hợp chặt chẽ với trung tâm y tếtại địa phương để theo dõi sự phát triển về thể lực trẻ cũng như phát hiện kịpthời những bệnh tật và đột biến của cơ thể trẻ Ngoài ra, còn phối hợp tổ chứctuyên truyền đến cán bộ, giáo viên, nhân viên những hiểu biết kiến thức, kỹnăng về vệ sinh phòng dịch bệnh, phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở
Trang 7trường mầm non Định kỳ kiểm tra sức khoẻ 2 lần/năm cho học sinh và cán bộ,giáo viên, nhân viên toàn trường
Từ tình hình thực trạng của nhà trường, cũng như ý thức được vấn đề tainạn thương tích xảy ra cho trẻ, bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp chăm sócgiáo dục trẻ nên luôn nâng cao tinh thần trách nhiệm trong công việc, bồi dưỡngkiến thức kỹ năng về phòng tránh và cách xử lí tai nạn thương tích cho trẻ quacác lớp tập huấn cũng như tự nghiên cứu tài liệu chuyên môn, sách báo để cóđược kiến thức chuyên môn vững vàng
Nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ khi đến trường lớp, ngay từ đầu năm họctôi xây dựng kế hoạch giáo dục kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích để lồngghép vào các hoạt động giáo dục theo tháng, tuần, ngày của trẻ và theo từng chủ
đề của năm học, nhằm trang bị cho trẻ những kiến thức cũng như các kỹ năngphòng tránh những nguy hiểm có thể xảy ra cho mình Tôi đã ây dựng kế hoạch
cụ thể như sau:
9 Trường mầm non Lồng ghép giáo dục trẻ kỹ năng phòng tránh tai
nạn té, ngã do leo trèo, nô đùa chạy nhảy hoặc đitrơn trượt ở nơi ẩm ướt
10 Bản thân Lồng ghép giáo dục trẻ biết phòng tránh tai nạn
do vật sắc nhọn gây ra Trẻ biết tự bảo vệ bảnthân và giúp cơ thể an toàn, phòng tránh nhữngvật sắc nhọn có thể đâm vào cơ thể gây thươngtích chảy máu
11 Gia đình Lồng ghép giáo dục trẻ các kỹ năng phòng tránh
bỏng, điện giật khi cho trẻ khám phá một số đồdùng trong gia đình
12 Nghề ngiệp Lồng ghép giáo dục trẻ phòng tránh tai nạn dị vật
đường thở do hóc, sặc, chơi, ngậm các đồ chơinhỏ (hột, hạt )
01 Thế giới động vật Lồng ghép giáo dục trẻ kỹ năng phòng tránh tai
nạn thương tích do động vật và con côn trùngcắn
02 Thế giới thực vật Lồng ghép giáo dục trẻ biết phòng tránh ngộ độc
do ăn uống hoặc hít phải hóa chất độc hại
03 Phương tiện giao
thông
Lồng ghép giáo dục kỹ năng đảm bảo an toàn khitham gia giao thông như: đội mũ bảo hiểm, ngồingay ngắn hay khi ngồi trên ô tô không thò đầu,thò tay ra ngoài
04 Các hiện tượng tự
nhiên
Giáo dục trẻ kỹ năng phòng chống đuối nước,phòng chống bỏng do nước nóng Biết ăn mặcphù hợp thời tiết để cơ thể khỏe mạnh
05 Trường Tiểu học Lồng ghép giáo dục trẻ nhận biết những nguy
hiểm có thể xảy ra và biết cách phòng tránh
Với cách xây dựng kế hoạch cụ thể như vậy, bản thân tôi nghiêm túc thựchiện, lồng ghép giáo dục cho trẻ thông qua các hoạt động và các thời điểm hàng
Trang 8ngày đã mang lại hiệu quả tốt Trẻ trong lớp đa số đều có nề nếp, ngoan ngoãnbiết được những nguy cơ có thể gây ra tai nạn thương tích cho mình trong khivui chơi cũng như trong sinh hoạt hàng ngày để phòng tránh và có các kỹ năngphòng tránh tai nạn thương tích Trẻ đến lớp luôn được đảm bảo an toàn, khỏemạnh và tự tin tham gia các hoạt động.
2.3.2 Xây dựng môi trường an toàn cho trẻ trong các hoạt động ở trường mầm non.
Đối với trẻ mầm non, trường lớp gắn bó với trẻ như gia đình của trẻ, làngôi nhà thứ hai của trẻ Tất cả mọi thứ trong ngôi nhà thứ hai ấy phải luôn luônđược tươi mới, sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp, đặc biệt là phải đảm bảo an toàncho trẻ
Theo nội dung của thông tư số 13/2010/TT-BGDĐT ngày 15/4/2010 của
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành về quy định xây dựng trường học
an toàn, phòng chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non Thìtrường học an toàn, phòng chống tai nạn thương tích là trường học được gọi là
an toàn khi ở đó các yếu tố nguy cơ gây tai nạn thương tích cho trẻ được phòng,chống và giảm tối đa hoặc loại bỏ Toàn bộ trẻ em trong trường được chăm sóc,
nuôi dạy trong một môi trường an toàn [2] Vì vậy, việc xây dựng môi trường
giáo dục ở trường mầm non không chỉ cần đảm bảo phù hợp để trẻ phát triển vềthể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm - kỹ năng xã hội, khả năng thẩm mỹ, sángtạo mà hơn hết môi trường ở lớp và ở trường cần đảm bảo an toàn hạn chế tối đacác nguy cơ gây tai nạn cho trẻ Vì vậy, việc thiết kế môi trường giáo dục tronglớp mầm non phải tuân thủ các nguyên tắc sau:
Cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi có đảm bảo theo qui chuẩnthì mới tạo được môi trường cho trẻ hoạt động an toàn Điều kiện thuận lợi củalớp tôi đó là phòng học được xây dựng kiên cố, đủ diện tích, rộng rãi Nhà vệsinh khép kín nên rất thuận tiện cho trẻ trong sinh hoạt hàng ngày Đường điện
đi ngầm trong tường, ổ điện thiết kế trên cao, xa tầm với của trẻ Đồ dùng, đồchơi, bàn ghế được trang bị đầy đủ, đảm bảo theo qui định Khu vực nguy hiểmnhư: Cầu thang, lan can đều có rào chắn, vách ngăn để tránh gây mất an toàncho trẻ
Hình ảnh cơ sở vật chất đảm bảo an toàn
Trang 9Để đảm bảo an toàn cho trẻ khi đến lớp, ngay từ đầu năm học, dưới sự chỉđạo của ban giám hiệu nhà trường, tôi đã kiểm tra, rà soát lại tất cả các đồ dùng,
đồ chơi trong lớp, ngoài trời để tham mưu sữa chữa, bổ sung kịp thời CSVC bị
hư hỏng và loại bỏ các yếu tố gây mất an toàn cho trẻ
-Với môi trường trong lớp: Môi trường trong lớp có ảnh hưởng đến quá
trình phát triển của trẻ Vì vậy mà tôi đã luôn luôn quan sát, xử lý kịp thời những
mối nguy hiểm đối với trẻ Đồng thời tôi tạo không gian hợp lí cho trẻ trong các
hoạt động học, vui chơi, ăn ngủ… Bố trí, sắp xếp giá góc, đồ dùng gọn gàng,ngăn nắp vừa tầm với để trẻ có thể dễ lấy và cất khi sử dụng Các đồ dùng, đồchơi có thể gây nguy hiểm như: dao, kéo, súng bắn nến… sau khi dùng xongphải cất gọn đúng nơi quy định; hay những đồ dùng dễ vỡ tôi đều cất cao khỏitầm tay với của trẻ và thường xuyên bao quát nhắc nhở trẻ cẩn thận trong các
hoạt động để tránh tai nạn thương tích
Hình ảnh: Lớp học được sắp xếp gọn gàng
-Với môi trường ngoài lớp học: Đối với trẻ môi trường ngoài lớp học góp
phần hết sức quan trọng trong quá trình học tập và vui chơi của trẻ, là yếu tốgiúp trẻ phát triển toàn diện Thông qua hoạt động vui chơi ngoài lớp học, trẻđược tiếp xúc trải nghiệm với sự vật hiện tượng xung quanh Nói như vậy đểkhẳng định sự cần thiết khi tạo dựng môi trường ngoài lớp học đối với trẻ
Tôi đã chủ động tham mưu với BGH sắp xếp lại môi trường ngoài lớp, tạomôi trường luôn xanh, sạch, đẹp và an toàn Hành lang lớp học tôi bố trí bồnhoa, cây cảnh, góc thiên nhiên một cách gọn gàng, có lối đi an toàn cho trẻ hoạtđộng trải nghiệm Khu vực chơi được bố trí khoa học, đồ dùng thiết bị đảm bảo
và được kiểm tra thường xuyên trước mỗi giờ hoạt động để loại bỏ nguy cơkhông an toàn cho trẻ Sân chơi bằng phẳng, quét dọn vệ sinh sạch sẽ hàng ngày
Trang 10Hình ảnh: Môi trường ngoài lớp học
Với sự chủ động và cùng phối hợp với nhà trường trong xây dựng môitrường an toàn cho trẻ trong các hoạt động như vậy, các cháu trong lớp tôi khiđến lớp luôn được đảm bảo an toàn tuyệt đối, không có các tai nạn thương tíchxảy ra
2.3.3 Nắm vững kiến thức về các loại tai nạn thương tích, nguyên nhân và phương pháp phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ.
Bản thân là một giáo viên mầm non trực tiếp đứng lớp nên tôi nhận thấyviệc chăm sóc và đảm bảo an toàn cho trẻ trong lớp rất quan trọng Từ đó tôikhông ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ qua các lớp tậphuấn chuyên đề của Phòng giáo dục tổ chức, qua các tài liệu chuyên môn phòngtránh tai nạn thương tích cho trẻ mẫu giáo để nắm vững kiến thức về các loại tainạn thương tích, nguyên nhân để có những phương pháp phòng tránh tai nạn
thương tích cho trẻ đạt hiệu quả[5].
Sau đây là một số tai nạn thương tích thường gặp đối với trẻ, cụ thể nhưsau:
- Các tai nạn do ngã:
+ Nguyên nhân: Chủ yếu do sàn nhà, nhà vệ sinh trơn trượt, cầu thang
hoặc sân chơi không bằng phẳng do trẻ có tính hiếu động, chưa biết cách chơi
an toàn, chạy nhảy, dẫn đến các tai nạn ngã gây nên thương tích cho trẻ
Tai nạn do các thiết bị đồ chơi ngoài sân không chắc chắn, an toàn: Thiết bị
đồ chơi ngoài trời chủ yếu do nhà trường và giáo viên tự chế hoặc được cấp đãnhiều năm, độ bền và độ an toàn hạn chế, thiếu kiểm tra, bảo dưỡng thườngxuyên nên khi trẻ chơi thường xảy ra các trường hợp hỏng hóc, sập, trượt ốcvít
+ Cách xử trí ban đầu khi trẻ bị ngã gãy xương: Trước hết giáo viên
phải thật bình tĩnh, sau đó giữ chỗ xương gãy ở tư thế bất động bằng cách: Dùng
2 nẹp bằng gỗ hoặc thanh tre to bản, có chiều dài lớn hơn 2 khớp lân cận, đặt sátvào hai bên xương gãy rồi dùng cuộn băng hay miếng vải dài cuộn chặt haimiếng nẹp lại và nhẹ nhàng đưa trẻ đến bệnh viện
- Vết thương do vật sắc nhọn đâm, cắt phải:
+ Nguyên nhân: Có thể do trẻ sử dụng kéo, mảnh vỡ đồ chơi trong khi vui
chơi, hay do trẻ đùa nghịch xô đẩy nhau, dùng que làm kiếm nghịch, chọc
Trang 11nhau Trẻ có thể cầm gạch, sỏi ném đùa nhau hoặc chạy nhảy va vào các bậcthềm gây chấn thương phần mềm, rách da, gẫy xương.
+ Cách xử lý khi trẻ ngã bị vết thương chảy máu: Trước hết cần trấn an,
động viên tinh thân trẻ, rửa vết thương bằng nước đun sôi để nguội, bôi cồn sáttrùng, cầm máu bằng băng ép lại Trường hợp vết thương rộng hay ở mặt, nênđưa trẻ đến ngay bệnh viện
- Hóc - sặc, dị vật đường thở:
+ Nguyên nhân: Do trong khi trẻ chơi với đồ chơi, trẻ có thể ngậm; tự nhét
đồ chơi vào mũi, vào tai mình hoặc nhét vào tai, mũi bạn Các vật trẻ có thể nhétvào mũi, tai là hạt cườm, con xúc xắc, các loại hạt, thậm chí có trường hợp trẻcòn nhét cả đất nặn, giấy xốp màu vào mũi, tai gây dị vật đường thở Hoặc trẻngậm kẹo, nuốt thạch vào gây dị vật đường ăn
+ Nguyên nhân: Nguyên nhân gây bỏng có nhiều loại, trong đó chủ yếu
xảy ra do nước sôi, thức ăn (canh, cháo, súp…) mang từ nhà bếp lên còn đangrất nóng, nếu không chú ý mà chia cho trẻ ăn uống ngay hay trẻ sơ ý làm đổ sẽgây bỏng cho trẻ Nếu không may trẻ bị bỏng ở tay hoặc bất cứ chỗ nào trên cơthể trẻ việc đầu tiên và quan trọng nhất là chặn đứng tác hại của nhiệt ngay cảkhi da không còn tiếp xúc với tác nhân gây bỏng, vì nhiệt tích tụ ở vết bỏng vẫntiếp tục gây tổn thương sâu hơn, cô cho trẻ ngâm chỗ bị bỏng bằng nước mát
Trang 12sạch giúp giảm nhiệt, giảm đau, giảm phù nề, viêm nhiễm và giảm độ sâu củavết thương.
+ Cách xử trí khi trẻ bị bỏng nước
sôi: Việc sơ cứu ban đầu khi trẻ bị
bỏng là một trong những yếu tố
quan trọng giúp cho vết thương
không bị ăn sâu vào bên trong và
tránh tình trạng bị bội nhiễm Khi
trẻ bị bỏng nước sôi nên nhanh
chóng làm mát vết bỏng cho trẻ
bằng cách mở vòi nước cho chảy từ
từ lên vết bỏng hoặc ngâm trong
chậu nước lạnh sạch khoảng 15-20
phút Nhẹ nhàng tháo bỏ những vật
cứng trên vùng bỏng như giầy, dép,
vòng trước khi vết bỏng sưng nề,
tránh làm bẩn vết bỏng và giữ
không để vỡ nốt phồng Nếu bỏng
nặng phải đưa ngay trẻ đến sở y tế
Hình ảnh: Cô hướng dẫn trẻ xử trí khi bị
bỏng nước sôi
- Do điện giật: Nguyên nhân do các thiết bị điện, dây điện bị hở hoặc ổ
cắm điện để ở vị trí thấp, thiếu an toàn mà trẻ với tới
- Tai nạn do đuối nước: Do bản tính hiếu động của trẻ, trẻ thích nghịch
nước Do yếu tố môi trường chứa đựng những nguy cơ có thể gây đuối nước chotrẻ: trẻ bị ngã vào xô, chậu có nhiều nước, bể nước không có rào chắn
- Các tai nạn do ngộ độc: Chủ yếu do ngộ độc thực phẩm, trẻ ăn phải quả
độc, thức ăn có dược phẩm độc hại không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm,
do trẻ uống nhầm thuốc
- Tai nạn thương tích do súc vật và động vật hoang dã: Hầu hết trẻ em
đều có tính hiếu động nên việc chơi với các loại động vật nuôi và động vật khácthường dễ gây ra tai nạn thương tích do bị cắn, đốt, trích Trong đó tai nạn chủyếu do súc vật và côn trùng cắn (Chó, mèo, rắn, rết, ong đốt, kiến đốt ) vàthường xảy ra ở nơi vui chơi, một số ít xảy ra ở gia đình
Để phòng, tránh tai nạn xảy ra khi trẻ tiếp xúc với các loại động vật, giáoviên cần dạy cho trẻ biết những con vật có thể gây nguy hiểm cũng như nơichúng thường lẩn tránh Đồng thời cần hướng dẫn trẻ cách vui chơi an toàn như:không nghịch tổ ong; không trêu chọc chó, mèo và các vật nuôi; không chơi gầncác bụi rậm để tránh rắn cắn, nếu phải đi qua thì nên dùng gậy khua vào bụi rậm
để rắn ra ngoài rồi mới đi…
Tất cả các nội dung trên đều được tôi áp dụng thực hiện trong quá trìnhchăm sóc giáo dục trẻ hàng ngày Vì vậy, trong thời gian vừa qua trẻ lớp tôikhông xảy ra các tai nạn thương tích, trẻ được tham gia các hoạt động an toàn từtrong lớp cho đến ở gia đình trẻ
2.3.4 Lồng ghép giáo dục các kỹ năng phòng tránh và xử lý tai nạn thương tích thường gặp cho trẻ qua các hoạt động hàng ngày.
Như chúng ta đều biết, tai nạn thương tích xảy ra bất ngờ ngoài ý muốn và