Giáo dục thẩm mỹ trong trường Mầm non là tạo môi trường giáo dục phát triển thẩm mỹ phù hợp với trẻ lứa tuổi mầm non, những điều kiện cần thiết nhằm giúp trẻ có khả năng cảm nhận vẻ đẹp
Trang 11 Mở đầu:
1.1 Lý do chọn đề tài:
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành cho các cháu thiếu niên, nhi đồng tình thương yêu và sù quan tâm đặc biệt Với Bác, trẻ em là những mầm non, những người chủ tương lai của đất nước mà Người hết lòng yêu quý và tin tưởng Bác nói: “Cái mầm có xanh thì cây mới vững, cái búp có xanh thì lá mới tươi, quả mới tốt; con trẻ có được nuôi dưỡng, giáo dục hẳn hoi thì dân tộc mới tự cường, tự lập” Việc bảo vệ và chăm sóc, giáo dục trẻ em là trách nhiệm của mỗi gia đình, nhà nước và toàn xã hội Đối với việc giáo dục và phát triển nhân cách cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non, hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển của trẻ về mọi lĩnh vực như: Thẩm mỹ, thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, tình cảm và kỹ năng xã hội, nhất là đối với sự phát triển thẩm mỹ
Giáo dục thẩm mỹ trong trường Mầm non là một trong năm lĩnh vực chủ yếu nhằm bước đầu hình thành và phát triển ở trẻ những hiểu biết và kỹ năng cơ bản đối với môi trường thiên nhiên, con người và xã hội Giáo dục thẩm mỹ trong trường Mầm non là tạo môi trường giáo dục phát triển thẩm mỹ phù hợp với trẻ lứa tuổi mầm non, những điều kiện cần thiết nhằm giúp trẻ có khả năng cảm nhận vẻ đẹp trong thiên nhiên, cuộc sống và trong tác phẩm nghệ thuật, có khả năng thể hiện cảm xúc, sáng tạo trong các hoạt động nghệ thuật, đặc biệt là tạo cho trẻ niềm yêu thích, hào hứng tham gia vào các hoạt động nghệ thuật
Hoạt động tạo hình là một hoạt động học tập mang tính nghệ thuật, giúp trẻ nhận thức thế giới xung quanh và phản ánh thế giới thông qua các hình tượng nghệ thuật, trong các hình thức hoạt động mang tính nghệ thuật Thông qua hoạt động tạo hình, trẻ sẽ có có cơ hội để thể hiện cảm xúc, ý tưởng của mình Qua đó phát triển khả năng cảm nhận cái đẹp trong thiên nhiên, trong cuộc sống, trong nghệ thuật, khơi gợi ở trẻ những cảm xúc thẩm mỹ cũng như giúp trẻ có những kiến thức, kỹ năng tạo ra cái đẹp, là tiền đề dể hình thành các phẩm chất, kĩ năng ban đầu của một con người biết tích cực sáng tạo cho xã hội sau này
Trong thực tế giáo dục mầm non hiện nay, hoạt động tạo hình đã được quan tâm nhưng vẫn còn nhiều tồn tại cần khắc phục Giáo viên chưa chú ý thực hiện tất
cả các thể loại trong hoạt động tạo hình mà mới chú trọng đến thể loại vẽ là chủ yếu còn các hoạt động cắt, xé dán, nặn chưa được thực hiện thường xuyên; chưa khai thác hết hiệu quả của các nguyên vật liệu sẵn có trong tự nhiên, phế liệu tận dụng để tạo thành các sản phẩm tạo hình phong phú, việc tuyên truyền để phụ huynh thực sự tham gia giáo dục trẻ cùng giáo viên chưa đạt hiệu quả cao
Hiểu được tầm quan trọng của hoạt động tạo hình đối với sự phát triển toàn diện của trẻ, tìm ra một số giải pháp khắc phục những tồn tại hiện nay tôi đã mạnh
dạn chọn đề tài: “Một số giải pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động tạo hình ở trường Mầm non Hoằng Thịnh, huyện Hoằng Hóa” để đi sâu nghiên cứu và thực hiện tại lớp tôi đang giảng dạy.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Tìm ra được những giải pháp hiệu quả nhất nhằm phát triển thẩm mỹ cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động tạo hình
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Trang 2Đề tài này nghiên cứu và tổng hợp “Một số giải pháp phát triển thẩm mỹ cho
trẻ thông qua hoạt động tạo hình” ở lớp 4 tuổi B trường Mầm non xã Hoằng
Thịnh, huyện Hoằng Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu
+ Phương pháp quan sát
+ Phương pháp đàm thoại
+ Phương pháp trực quan
+ Phương pháp thống kê, tổng hợp
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Trẻ mẫu giáo “Học bằng chơi, chơi mà học” Trẻ rất hiếu động, tò mò, ham muốn học hỏi, tìm hiểu thế giới xung quanh Trong khi chơi, trẻ thực sự học để lĩnh hội các khái niệm ban đầu hoặc các tri thức tiền khoa học Biết được tầm quan trọng đó, là một người giáo viên chúng ta cần phải coi trọng việc tạo ra môi trường giáo dục trẻ bằng những hoạt động thiết thực, nhằm phát triển một cách toàn diện trên tất cả các lĩnh vực: thể chất, nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm và kỹ năng xã hội Từ đó, giúp trẻ hoàn thiện nhân cách, tư duy, phát triển các kỹ năng thực hành, giao tiếp, ứng xử
Đối với việc giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ em, hoạt động tạo hình có một vị trí rất quan trọng Hoạt động tạo hình là một trong những hoạt động hấp dẫn nhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện một cách sinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những gì làm trẻ rung động mạnh mẽ và gây cho chúng những rung động xúc cảm, tình cảm tích cực Hoạt động tạo hình là một hoạt động có đầy đủ điều kiện để đảm bảo sự tác động đồng bộ lên mọi mặt phát triển của trẻ em về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ, thể chất và hình thành các phẩm chất kỹ năng ban đầu của con người như một thành viên trong xã hội biết tích cực, sáng tạo Hiểu được tầm quan trọng đó, tôi luôn tìm tòi những giải pháp, phương pháp tốt nhất để giúp trẻ hoạt động tích cực trong lĩnh vực này
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Năm học 2020 - 2021 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 4 tuổi B trường Mầm non Hoằng Thịnh, huyện Hoằng Hóa Trong quá trình thực hiện đề tài tôi thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:
2.2.1 Thuận lợi:
- Đa số các cháu trong lớp có sức khỏe tốt để tham gia vào các hoạt động
- Giáo viên nhiệt tình, có trình độ chuyên môn đạt trên chuẩn
- Ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy
- Ban giám hiệu nhà trường luôn đi sâu, đi sát trong việc tổ chức các hoạt động tại trường, tạo điều kiện cho giáo viên tham gia dự giờ chuyên đề của phòng giáo dục, nhà trường tổ chức Điều may mắn nhất là tôi được sống trong tập thể chị
em đoàn kết, yêu thương quan tâm giúp đỡ nhau trong cuộc sống hằng ngày cũng như trong công việc, cùng nhau học hỏi trao đổi, chia sẽ kinh nghiệm v v và bản thân tôi thường ham tìm tòi, học hỏi thích khám phá những cái hay cái lạ, say sưa nghiên cứu bài soạn, sáng tạo nhiều cái mới trong giảng dạy, có ý thức phấn đấu vươn lên
Trang 3- Lớp được trang bị bàn ghế ngồi học đúng quy cách của Bộ Giáo dục và Đào tạo đề ra, có ti vi, máy chiếu thuận lợi cho việc dạy và học Đồng thời cũng có tương đối đầy đủ đồ dùng, đồ chơi như tranh ảnh, đất nặn, sáp màu, keo dán, giấy màu… phục vụ cho môn học tạo hình
2.2.2 Khó khăn:
- Về phía giáo viên:
Trong khi triển khai thực hiện chương trình giáo dục mầm non, giáo viên thường chú trọng về vấn đề xây dựng kế hoạch, phát triển nhận thức và ngôn ngữ, phát triển thẩm mỹ còn thiên về cảm thụ nghệ thuật âm nhạc, chưa chú ý phát triển nghệ thuật tạo hình ở trẻ
Chưa biết tận dụng môi trường xung quanh để tạo cảm xúc thẩm mỹ cho trẻ
- Về phía trẻ:
Đa số trẻ vẫn chưa tích cực và chủ động trong học tập
Các bậc phụ huynh còn quá chú trọng đến việc làm ăn kinh tế ít quan tâm đến việc học tập của con nên khả năng tiếp cận nghệ thuật của trẻ chưa nhiều
Môi trường giáo dục trong gia đình chưa tốt cũng ảnh hưởng đến tâm hồn của trẻ khi cảm thụ trước cái đẹp Môi trường cho trẻ hoạt động trong lớp còn nghèo nàn
2.2.3 Điều tra trước khi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm:
Tôi đã tiến hành khảo sát trước khi áp dụng các giải pháp và thu được kết quả như sau:
TT Chỉ tiêu đánh giá Số trẻ Đạt % Số trẻ Chưa đạt %
1 Trẻ hứng thú tham gia hoạt động tạo hình 21/33 64% 12/33 36%
2 Trẻ có kỹ năng tạo hình 20/33 61% 13/33 39%
3 Trẻ tạo ra được sản phẩm theo yêu cầu
4 Trẻ nói được tên sản phẩm của mình 21/33 64% 12/33 36%
Bảng 1: Khảo sát về sự phát triển thảm mỹ của trẻ thông qua hoạt động tạo
hình đầu năm.
Phát huy những thuận lợi sẵn có, khắc phục một số khó khăn, tôi đi sâu vào nghiên cứu “Một số giải pháp phát triển thẩm mỹ cho trẻ 4-5 tuổi thông qua hoạt động tạo hình”
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:
2.3.1 Tận dụng phế liệu để làm đồ dùng cho trẻ hoạt động tạo hình:
Tôi tận dụng nắp của lon sữa cô gái Hà Lan làm bảng nặn và trưng bày sản phẩm cho trẻ
Trên nắp, cô ghi rõ ký hiệu của từng trẻ để trẻ có thể trưng bày sản phẩm của mình ở góc tạo hình
Hay tận dụng giấy gói quà sinh nhật, những hạt sỏi hoặc cắt xốp ra cho trẻ gói kẹo (sản phẩm này trẻ vừa làm đồ chơi ở góc bán hàng, vừa làm đồ dùng học toán:
so sánh kẹo to - kẹo nhỏ, so sánh số lượng nhiều - ít, phân biệt kẹo màu xanh - đỏ
- vàng)
Trang 4Tận dụng giấy báo cũ, giấy in, phô tô cho trẻ vo giấy, mỗi trẻ một ít xếp chồng lên nhau có sự giúp đỡ của cô sau đó dùng hồ gắn kết giấy vo lại và tô màu
để tạo thành hòn non bộ trang trí ở góc tạo hình rất đẹp
Tận dụng giấy thừa, các tờ lịch cũ cô giúp trẻ đóng thành các quyển sách, sau
đó cho trẻ sưu tầm tranh ảnh cắt hoặc xé dán vào, mỗi trẻ cảm nhận cái đẹp riêng
về quyển sách mình được cô giúp đỡ làm, từ đó có cảm hứng sáng tạo ra những câu chuyện kể cho cô và các bạn nghe
Cách làm này có tác dụng rất tích cực trong quán trình hình thành tình cảm thẩm mỹ và phát triển ngôn ngữ hình thành sự giao tiếp qua lại trong việc hỗ trợ cho việc học đối với trẻ 4 tuổi
Ngoài ra, tôi thấy hiện nay các vỏ hộp bánh, hộp đựng mỹ phẩm thường có màu sắc rất đẹp lại cứng nên tôi đã tận dụng bằng cách cắt thành nan để dạy trẻ tập đan nong 1 phỏng theo nghề truyền thống địa phương mây tre đan
Ở đây thông thường vỏ hộp có 1 mặt màu và 1 mặt trắng vì vậy khi cho trẻ thực hành tôi hướng dẫn trẻ chú ý 1 nan màu úp xuống còn 1 nan để mặt trắng lên Đây là hoạt động rèn tính kiên trì, tỉ mỉ của trẻ rất tốt Khi quan sát hoạt động tôi thấy trẻ say mê đan cho được 1 sản phẩm để khoe với cô
Hình 1: Đồ dùng, nguyên liệu cho trẻ hoạt động tạo hình.
Hay vỏ hạt dưa, giấy màu vụn, vỏ trấu, cọng rơm cho trẻ cùng cô làm hình ảnh trang trí theo chủ đề
Tóm lại, để giúp trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tạo hình thì giáo viên phải làm tốt công tác chuẩn bị, từ tranh ảnh, vật mẫu đến các nguyên vật liệu phù hợp và đủ số lượng cho tất cả mọi trẻ đều được tham gia hoạt động Biết tận dụng các phế liệu sẵn có trong sinh hoạt hàng ngày và các nguyên liệu từ thiên nhiên để cho trẻ sử dụng khi hoạt động tạo hình Có như vậy thì hoạt động học của trẻ mới đảm bảo và thu được kết quả cao hơn
2.3.2 Cung cấp hiểu biết về cái đẹp, tạo cho trẻ có cảm xúc về cái đẹp ở mọi lúc, mọi nơi:
Trang trí tạo môi trường nghệ thuật để gây cảm xúc, gây ấn tượng cho trẻ về nghệ thuật tạo hình
Trang 5Tạo môi trường đẹp trong lớp để khi trẻ đến lớp ấn tượng đầu tiên tác động vào trẻ là toàn bộ sự bài trí, cách sắp xếp trang trí lớp học của bé Bé quan sát xung quanh xem lớp mình có khác nhà bé không? Có đẹp hơn nhà bé không? Chính môi trường lớp học sẽ tạo ấn tượng khó phai trong bé Đây là tác động cần thiết để hình thành cảm xúc nghệ thuật cho trẻ Vì vậy tôi đã tìm hiểu yêu cầu của chủ đề, căn cứ vào cấu trúc phòng học của lớp mình và đặc điểm tâm lí của trẻ 4 tuổi mà tạo môi trường nghệ thuật xung quanh trẻ
Với môi trường trong lớp: Các mảng chính trong lớp như mảng chủ đề, tiêu
đề của các góc Để gây ấn tượng cho trẻ tôi thường sưu tầm, thiết kế các hình ảnh ngộ nghĩnh, đáng yêu, có màu sắc đẹp, bố cục hợp lí và có tên thật gần gũi với trẻ VD: Mảng chủ đề lớn thường ở vị trí chính để trẻ dễ nhìn dễ thấy Nội dung của mảng chủ đề thường tổng hợp các hình ảnh về chủ đề như: Chủ đề “Trường Mầm non” có hình ảnh ngôi trường, đu quay, cầu trượt có cô giáo cùng bé đi dạo Các góc hoạt động như góc gia đình tôi đặt tên là: “Tổ ấm gia đình” trong đó
có hình ảnh mẹ và bé mặc tạp dề nấu cơm, có đồ dùng dụng cụ chế biến Hay góc xây dựng tôi lấy tên: “Kiến trúc sư tí hon” hoặc “Công trình mơ ước” có hình ảnh các bé hoặc các con vật đang chuyển các vật liệu xây dựng, đang làm các bác thợ xây dựng từ các hình ảnh ngộ nghĩnh ở phía trên mảng tường Còn phía dưới mảng tường tôi thường làm bằng nhựa trong hoặc thảm gai trong đó có các sản phẩm do chính tay trẻ làm để gài vào làm tranh trang trí cho góc đó
Để phát huy tối đa tác dụng của môi trường hoạt động sau khi chuyển chủ đề tôi thay đổi nội dung chủ đề mới Tôi đã cùng trẻ thảo luận và đặt tên cho chủ đề mới và tên góc chơi của mình Nội dung ở các góc tôi giới thiệu cho trẻ về các sản phẩm bằng các ngôn ngữ nghệ thuật để tích luỹ cho trẻ có vốn hiểu biết về nghệ thuật và say mê nghệ thuật Từ đó kích thích lòng ham muốn thích tham gia tạo sản phẩm nghệ thuật để có sản phẩm trang trí lớp học của mình
Ví dụ: Ở góc tạo hình, tôi giới thiệu: "Đây là ngôi nhà nghệ thuật của chúng mình Chúng mình hãy cùng chọn một cái tên thật hay để đặt cho nó nhé" Cô gợi
ý các tên như: Hoạ sĩ nhí, bé khéo tay, bé làm hoạ sĩ, hoạ sĩ tí hon Cho trẻ thảo luận và lựa chọn, nếu trẻ nào nghĩ được tên khác hay hơn cô có thể chọn làm tên góc hoạt động
Sau đó, cô tạo hứng thú cho trẻ qua giới thiệu, cho trẻ xem các sản phẩm tạo hình như: "Bây giờ ngôi nhà này đã có tên rồi Cô giới thiệu với chúng mình đây là hình ảnh hai bạn gấu đang tập vẽ tranh, bạn gấu đang vẽ tranh này do cô tự làm lấy chúng mình thấy có gì đẹp không? Còn đây là bức tranh vẽ về ngôi nhà mơ ước của bạn Đức Phát trước học ở đây, còn đây là tranh dán hình ngôi nhà của bạn Hà Anh, còn đây là con Gà, con Vịt, quả Cam Bây giờ cô muốn mỗi bạn hãy làm thật nhiều những sản phẩm để trang trí cho ngôi nhà của chúng mình đẹp hơn nhé Cô muốn trong lớp mình ai cũng có sản phẩm được trang trí lên từng ngôi nhà nhỏ của chúng mình để cô thay các tranh vẽ của các bạn cũ, chúng mình có đồng ý không?"
Từ lời gợi mở như vậy đã kích thích trẻ tạo ra sản phẩm mới
Để gây hứng thú cho trẻ trong góc tạo hình thì tuỳ theo từng chủ đề tiến hành
mà tôi chuẩn bị mảng cung cấp kiến thức, các nguyên vật liệu phù hợp và phong phú về chủng loại
Trang 6Ví dụ: Chuẩn bị giấy màu, tranh ảnh cũ, báo, tạp chí, sáp màu, màu nước, đất nặn, vải vụn, len sợi, rơm rạ, lá cây, cỏ, hạt dưa, vỏ trứng
Nguyên vật liệu giáo viên luôn để ở trạng thái mở giúp trẻ dễ lấy để sử dụng khi vào hoạt động Bên cạnh đó, tôi chuẩn bị một bức tranh hay 1 sản phẩm tạo hình mà tôi đã cung cấp hoặc sắp cung cấp trên hoạt động chung để làm mảng cung cấp kiến thức cho trẻ thu hút sự chú ý của trẻ trong các giờ đón và trả trẻ, giờ hoạt động góc, kết hợp với lời gợi ý trẻ vào góc chơi Từ đó giúp trẻ được củng cố
và làm quen kiến thức đó giúp trẻ tăng thêm vốn kiến thức, kỹ năng hơn trong giờ hoạt động chung
Ví dụ: Với chủ đề: “Thế giới thực vật” ở góc tạo hình tôi nặn một số loại quả (cam, khế, nho, cà rốt…) bày ở giá hoặc tranh một số loại quả bằng các thể loại như vẽ, xé dán, tô màu để cung cấp kiến thức cho trẻ Khi trẻ vào góc chơi hoặc giờ đón trả trẻ tôi thu hút, gợi ý trẻ quan sát những sản phẩm đó bằng cách hỏi trẻ: Đây là quả gì? Cô nặn như thế nào?; Đây là bức tranh gì? Tranh làm bằng gì? Khi thực hiện các đề tài “ Nặn củ quả, vẽ củ quả” trẻ đã có vốn kiến thức hiểu biết qua các sản phẩm thì trẻ sẽ tự tin hơn và thực hiện tốt hơn
Hoặc với chủ đề “ Thế giới thực vật” đề tài “ Các loài hoa”, tôi chuẩn bị một
số tranh vẽ, xé dán, chấm màu về các loại hoa làm tranh cung cấp kiến thức cùng với các nguyên vật liệu phù hợp với tranh tôi cung cấp cho trẻ
Khi trẻ vào góc chơi tôi gây hứng thú tạo tình huống cho trẻ bằng cách:
- Đố trẻ cô có bức tranh gì?
- Các bông hoa được làm như thế nào?
Sau đó cho trẻ kể về bức tranh đó cuối cùng cô khái quát về một số đặc điểm chung cơ bản của một số loại hoa đó và chất liệu cô đã sử dụng để làm
Với những nhóm trẻ chưa thể hiện được, cô có thể hướng dẫn trẻ 1 cách tỉ mỉ hơn về cách vẽ, xé, chấm màu…hoặc cô kết hợp làm chung với trẻ về bức tranh đó kết hợp với lời động viên khuyến khích giúp trẻ có tâm thế hơn
Như vậy với đề tài về “Các loài hoa” khi giáo viên tiến hành cho trẻ thực hiện theo nhiều hình thức khác nhau sẽ tạo cho trẻ cảm giác thoả mái, không gò bó, chán nản, giúp trẻ tích cực, hoạt động lâu hơn trong góc chơi, đối tượng cô định cung cấp hoặc củng cố cho trẻ sẽ dần dần được hình thành trong tâm trí của trẻ Từ
đó sẽ giúp trẻ phát triển khả năng, kỹ năng về tạo hình
Không những chỉ có góc tạo hình mới phát huy khả năng tạo hình của trẻ mà
ở các góc chơi khác giáo viên cũng có thể rèn luyện kỹ năng về tạo hình cho trẻ
Cụ thể:
- Góc học tập: Trong góc học tập luôn có nội dung cung cấp cho trẻ về toán
và khám phá khoa học, thông qua các hoạt động đó giáo viên thiết kế lựa chọn các trò chơi, nội dung để củng cố cung cấp cho trẻ Từ đó giáo viên có thể lồng ghép rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ
VD: Với nội dung toán: “Tô màu số lượng theo yêu cầu của cô” thì giáo viên kết hợp rèn luyện cho trẻ kỹ năng cầm bút và kỹ năng tô màu
VD: Với nội dung môi trường xung quanh: Cô cho trẻ được cắt dán tranh ảnh, đồ dùng, con vật theo chủ đề tiến hành, cô kết hợp rèn luyện kỹ năng cầm kéo, cắt và phết hồ cho trẻ
- Góc sách: Là một góc yên tĩnh nhất, khi vào góc sách trẻ được xem các loại sách, tô vẽ, làm sách tranh, tranh truyện, kể chuyện sáng tạo cùng cô, kể về các đồ
Trang 7dùng có liên quan tới chủ đề đang thực hiện, giáo viên cũng có thể nhẹ nhàng đưa kiến thức, kỹ năng hoạt động tạo hình củng cố thêm cho trẻ
Ví dụ: Cô hướng dẫn trẻ tô tranh truyện, hướng dẫn cách tô màu cho bức tranh thêm đẹp
Như vậy ở trong mỗi góc chơi, nhóm chơi chỉ có một nhóm trẻ hoặc một cá nhân tham gia hoạt động sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho giáo viên muốn rèn trẻ cá biệt yếu kém hoặc củng cố kỹ năng cho trẻ Từ đó giúp trẻ phát triển hơn về khả năng tạo hình
Do phòng học không rộng nên tôi đã tận dụng không gian bên ngoài như hiên của phòng học làm nơi trưng bày sản phẩm của trẻ Tôi bố trí mỗi trẻ có một ô để gài sản phẩm, trẻ được nhận xét đánh giá sản phẩm, được tự tay cầm sản phẩm ra ô của mình cài vào Ở đây, trẻ được quan sát toàn bộ sản phẩm của mình và của bạn Trẻ có thể tự so sánh bài của ai đẹp hơn, ai xấu hơn, nếu bài của trẻ xấu thì trẻ sẽ thấy phải cố gắng, lần sau phải làm cho đẹp hơn để bằng bạn hoặc làm đẹp hơn để
có bài trang trí trong các góc Từ kết quả đó sẽ kích thích lòng ham muốn say mê học tạo hình của trẻ
Ngoài ra tôi còn trang trí xen kẽ trồng cây xanh, sắp xếp đồ dùng đồ chơi cho hợp lí để tạo môi trường thực sự phù hợp với tâm lý của trẻ để trẻ hứng thú tham gia hoạt động tạo hình
Đồng thời, thông qua hoạt động ngoài trời trẻ được chơi với lá cây nên tôi tận dụng luôn các lá cây đó giúp trẻ sáng tạo thể hiện các sản phẩm tạo hình để làm giàu vốn kinh nghiệm cho trẻ và kết hợp rèn luyện các kỹ năng về tạo hình cho trẻ Tóm lại, việc tạo môi trường hấp dẫn cho trẻ là một việc làm rất quan trọng góp phần nâng cao chất lượng hoạt động tạo hình trong trường Mầm non
2.3.3 Rèn luyện kỹ năng tạo hình cho trẻ:
Thực tế đã chứng minh, trẻ 4 tuổi tri giác sự vật hiện tượng bằng tư duy trực quan hành động nên rất cần sự hỗ trợ của cô, kỹ năng tạo hình của trẻ còn yếu như:
Kỹ năng cầm bút còn ngượng, nét vẽ tô còn vụng, sử dụng đường nét vụng về Trẻ chưa vẽ được nét gấp khúc mà chỉ mới sử dụng nét thẳng, nét xiên để vẽ và tô màu Chính vì vậy mà cô phải đưa ra các giải pháp rèn kỹ năng tạo hình cho trẻ
Từ việc tạo môi trường thẩm mỹ xung quanh lớp để gây ấn tượng, kích thích lòng ham muốn ở trẻ tạo ra sản phẩm để được trưng bày trang trí trong lớp Để phát huy tính tích cực hoạt động ở trẻ, một trong những phương pháp của quá trình đổi mới là lấy trẻ làm trung tâm, trẻ phải được hoạt động và sản phẩm của trẻ phải
đa dạng, phong phú, sáng tạo
Để giúp trẻ làm được sản phẩm vấn đề đặt ra là cần dạy trẻ 1 số kỹ năng cơ bản về tạo hình Vì vậy tôi đã tiến hành dạy trẻ 1 số kỹ năng tạo hình cơ bản sau:
- Kỹ năng cầm bút tạo ra các đường nét nghệ thuật:
Đây là thao tác trẻ được làm quen khi học ở lớp mẫu giáo 3 tuổi, vì vậy khi lên 4 tuổi tiến hành dậy cho trẻ tôi tiếp tục củng cố kiến thức ở trẻ, từ đơn giản đến phức tạp, các hoạt động đó được liên tục thực hiện tạo thành kỹ năng chuyên sâu
Ví dụ: Đầu tiên tôi cho trẻ vẽ những nét cơ bản, nét cong, nét tròn để vẽ thành bông hoa, quả tròn, cho trẻ thực hiện tô màu sắc nét rõ ràng, chọn màu sắc phù
Trang 8hợp, sau đó cho trẻ thực hiện những nét vẽ, đường tô nâng cao hơn, vẽ vẽ cây xanh, vẽ con mèo…
Khi trẻ thực hiện thành thạo tôi hướng dẫn cho trẻ tập vẽ các bức tranh sáng tạo theo ý thích của trẻ, thêm các chi tiết sáng tạo để bức tranh thêm sinh động, hoàn chỉnh
- Cho trẻ làm quen với bút lông, màu nước:
Sau khi trẻ sử dụng bút chì vẽ khá thành thạo, tôi thực hiện mức độ cao hơn là cho trẻ làm quen với bút lông, màu nước Ở trẻ 4 tuổi việc sử dụng màu nước là rất khó, xong thực tế tiếp xúc với trẻ tôi thấy việc cho trẻ sử dụng màu nước trẻ rất hứng thú Khi làm tôi tổ chức như sau:
+ Bước 1: Chọn và sử dụng màu không có keo, chỉ dùng màu bột pha nước (đặc tính của màu này là màu sắc đẹp, dễ rửa, không mất vệ sinh) Để gây hứng thú cho trẻ hoạt động tôi cho trẻ in bàn tay, bàn chân (ở chủ đề "Bản thân") Từ những bàn tay, bàn chân nhỏ nhắn của bé được in bằng các màu khác nhau đem trang trí lên tường làm bé rất thích thú, luôn luôn đòi cô cho tập làm họa sĩ
+ Bước 2: Tôi cho trẻ dùng bút lông vẩy màu hoặc phết màu yêu cầu kỹ năng trẻ làm: cầm bút chấm vào màu, gạt nhẹ vào mép hộp để màu không vung vãi lung tung Sau đó để cách mặt tờ giấy đến bút khoảng cách từ 25 – 30 cm vẩy nhẹ theo
ý của trẻ, có thể đan xen các màu bằng các bút khác nhau Ở kỹ năng này cô dạy trẻ có thói quen dùng bút nào màu ấy để tạo bức tranh có màu sắc đẹp
Hình 2: Cô cho trẻ sử dụng màu nước để in hình dây hoa
- Dạy trẻ kỹ năng xé, dán:
Đối với trẻ 4 - 5 tuổi vận động tinh của trẻ phát triển ở mức độ thấp Vì vậy cần rèn luyện cho trẻ một số kỹ năng xé dán cơ bản nhất cần sử dụng để tạo ra sản phẩm
Trang 9Trước khi cho trẻ thực hành, tôi cho trẻ xem các tranh xé dán để trẻ có khả năng hình dung về sản phẩm
Hình 3: Cho trẻ xem tranh mÉu xÐ dán thuyền trên biển
Khi xé dán, tôi cho trẻ tập xé từ đơn giản đến phức tạp đó là: Xé thẳng, xé vụn, xé lần tay theo hình tròn…
Dạy trẻ kỹ năng phết hồ và dán, đây là kỹ năng khó đối với trẻ 4 tuổi Vì vậy khi trẻ dán cô dạy trẻ kỹ năng đặt hình sắp xếp bố cục trước sau đó lật nên phết hồ
ở phía sau của giấy Làm như vậy trẻ dễ thao tác và định hình được sản phẩm của mình định làm ra
Trang 10
Hình 4: Trẻ thực hiện bài tập xé dán máy bay trực thăng
- Dạy trẻ kỹ năng nặn: Dạy trẻ nặn các con vật, cô hướng dẫn trẻ làm các động tác xoay tròn, ấn bẹt, lăn dọc để trẻ tạo ra sản phẩm đẹp
Hình 5: Trẻ thực hành kỹ năng nặn
Hình 6: Tranh nặn mÉu cña c«, tranh vườn hoa.
Để kỹ năng tạo hình ở trẻ được thuần thục tôi phải thường xuyên rèn luyện cho trẻ các kỹ năng trên
Tóm lại, từ các việc làm tỉ mỉ thường xuyên như vậy nên kỹ năng tạo hình của trẻ lớp tôi tăng lên rõ rệt