SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMMỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ MẠCH LẠC CHO TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA MÔN LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM VĂN HỌC TẠI LỚP MG 5-6 TUỔI A1 TRƯỜNG MẦM NON CỔ LŨNG, THANH HOÁ N
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ MẠCH LẠC CHO
TRẺ 5-6 TUỔI THÔNG QUA MÔN LÀM QUEN VỚI TÁC PHẨM
VĂN HỌC TẠI LỚP MG 5-6 TUỔI A1 TRƯỜNG MẦM NON CỔ LŨNG,
THANH HOÁ NĂM 2021
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ ĐỘ
TUỔI 24 – 36 THÁNG TUỔI
Ở TRƯỜNG MẦM NON LÂM TRƯỜNG
Người thực hiện: Bùi Thị Tý Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Lâm Trường SKKN thuộc lĩnh mực: Chuyên môn
THANH HOÁ NĂM 2018
Trang 3I MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ là một trong những mục tiêu quantrọng nhất của giáo dục mầm non Trong những năm học vừa qua nhà trường rấtquan tâm và chú trọng đến việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt
là vấn đề phát triển ngôn ngữ cho trẻ Bởi Ngôn ngữ là phương tiện quyết định
để trẻ giao tiếp, học tập và vui chơi Ngôn ngữ giữ vai trò quyết định sự pháttriển của tâm lý trẻ em, là phương tiện để giáo dục trẻ một cách toàn diện VìTiếng nói là thứ của cải vô cùng lâu đời và vô cùng quý báu của dân tộc Chúng
ta phải giữ gìn và tôn trọng nó
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 32.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
2.3.4 Giải pháp 4: Phát triển ngôn ngữ thông qua các bài ca
dao, đồng dao và trò chơi dân gian 142.3.5 Giải pháp 5: Tuyên truyền và kết hợp với phụ huynh
trong việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ
16
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động
giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 17
Trang 4Con người chúng ta khi ra đời khả năng về ngôn ngữ cũng bắt đầu pháttriển Đặc biệt là ở giai đoạn độ tuổi mầm non bắt đầu thích tìm tòi, khám phá ,
là giai đoạn phát triển ngôn ngữ mạnh mẽ nhất được coi là thời kỳ "Vàng ” của
sự phát triển ngôn ngữ, lứa tuổi từ 3 - 6 tuổi trẻ nói rất nhiều, nói từ những câu
từ đơn giản, đến những câu phức tạp Ở giai đoạn này trẻ bắt đầu thích tìm tòi,ham học hỏi những điều mới lạ xung quanh Việc giao tiếp với trẻ hàng ngày sẽgiúp cho trẻ tự tin, mạnh dạn hơn trong giao tiếp với những người thân trong giađình, bạn bè và các hoạt động ở trên lớp Chính vì vậy mà giáo dục mầm non rấtchú trọng đến việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ ở tất cả các hoạt động trong ngày
và ở mọi lúc mọi nơi, đặc biệt là thông qua hoạt động làm quen với tác phẩmvăn học nhằm góp phần phát triển toàn diện cho trẻ ở mọi lĩnh vực đặc biệt làlĩnh vực phát triển ngôn ngữ
Làm quen với tác phẩm văn học là một loại hình nghệ thuật không thểthiếu trong giáo dục mầm non Nói đến chức năng của văn học là nói đến mụcđích, ý nghĩa xã hội của văn học Mĩ h c và lý lu n ngh thu t Macxít hi nọ ậ ệ ậ ệ nay cho r ng “văn h c có nhi u ch c năng, song có ch c năng ch y u sau: ằ ọ ề ứ ứ ủ ế
ch c năng nh n th c, ch c năng Phát tri n ngôn ng m ch l c cho tr ứ ậ ứ ứ ể ữ ạ ạ ẻ thông qua b môn văn h c th lo i k chuy n có ch c năng giáo d c và ộ ọ ể ạ ể ệ ứ ụ
ch c năng th m mĩ.V i các ch c năng y, văn h c có u th đ c bi t trong ứ ẩ ớ ứ ấ ọ ư ế ặ ệ
vi c th c hi n các nhi m v giáo d c tr em tr ệ ự ệ ệ ụ ụ ẻ ướ c tu i h c đ ổ ọ ườ ng”[2].
Như vậy, có thể nói cho trẻ làm quen với tác tác phẩm văn học góp phần mở rộng nhận thức phát triển trí tuệ, giáo dục đạo đức, giáo dục thẩm mĩ, phát triển ngôn ngữ, hứng thú “đọc” sách kỹ năng đọc và kể tác phẩm cho trẻ Vì nó gắn
bó quen thuộc và gần gũi với trẻ, ngay từ khi lọt lòng mẹ, trẻ đã sống trong những câu hát ru ầu ơ ví dầu của bà của mẹ Và đó cũng là sự bắt nguồn của mọitri thức Lòng yêu thiên nhiên, yêu cái đẹp, yêu cuộc sống, yêu con người, yêu quê hương cũng bắt nguồn từ những câu ca dao những hình ảnh đẹp trong bài thơ, câu chuyện Văn học nuôi dưỡng tâm hồn đạo đức cao đẹp cho trẻ, là phương tiện giúp trẻ phát tiển ngôn ngữ..
Xã Cổ Lũng là một xã miền núi, chủ yếu là người dân tộc thiểu số sinh sống,các cháu trong lớp 100% là con em dân tộc, đời sống của các cháu còn rất nhiềukhó khăn Bố mẹ đều làm nông nghiệp và nhiều phụ huynh đi làm ăn xa, cáccháu sống cùng ông, bà, ngôn ngữ các cháu giao tiếp chủ yếu bằng tiếng mẹ đẻ,dẫn đến các cháu khi phát âm giao tiếp với mọi người xung quanh, đặc biệttrong các giờ hoạt động của môn văn học các cháu còn phát âm lẫn lộn vài câutiếng mẹ đẻ Đôi lúc người lớn chưa chú trọng đến việc giao tiếp với trẻ bằngtiếng việt, thiếu sự quan tâm đến sự phát triển ngôn ngữ của con em mình, vẫn
để trẻ tự chơi một mình, chưa tạo môi trường cho trẻ tiếp xúc và giao tiếp vớingười xung quanh Từ những việc làm nhỏ hàng ngày trong cuộc sống bình
Trang 5thường vô tình cũng làm cho ngôn ngữ của trẻ hạn chế vì trẻ không được giaotiếp bằng ngôn ngữ nhiều với mọi người xung quanh Trong thời đại hiện nay trẻ
em mắc bệnh tự kỷ có phần gia tăng một phần cũng bởi những lý do trên
Xuất phát từ những điều kiện thực tế như vậy, bản thân tôi luôn trăn trởlàm thế nào để giúp các cháu trong lớp mình phát triển ngôn ngữ một cách tốtnhất
Vào đầu năm học 2020 - 2021 tôi luôn có những suy nghĩ trăn trở làm sao
để có thể giúp đỡ các con phát âm chuẩn Tiếng Việt, mạnh dạn, tự tin hơn tronggiao tiếp Vì thế thông qua các môn học khác nhau và dạy các con ở mọi lúc mọinơi qua các hoạt động hàng ngày nhất là đối với bộ môn văn học, từ đó trẻ khámphá hiểu biết về mọi sự vật hiện tượng, về thế giới xung quanh, phát triển tư duy.Hiểu rõ tầm quan trọng phát triển ngôn ngữ cho trẻ là rất cần thiết Chính vì vậy
tôi quyết định lựa chọn đề tài: “Một số giải pháp phát triển ngôn ngữ mạch lạc
cho trẻ 6 tuổi thông qua môn làm quen với tác phẩm văn học tại lớp MG
5-6 Tuổi A1 trường mầm non Cổ Lũng”để nghiên cứu Tìm ra những giải pháp
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng mà tôi lựa chọn để nghiên cứu: “Một số giải pháp phát triển
ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ 5 - 6 tuổi thông qua môn làm quen với tác phẩm văn học tại lớp MG 5-6 Tuổi A1 trường mầm non Cổ Lũng, huyện Bá Thước”
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Nhóm phương pháp nghiên cứu, xây dựng cơ sở lý thuyết
Thu thập, phân tích, tổng hợp các tài liệu lý luận về đặc điểm phát triểntâm sinh lý của trẻ 5 - 6 tuổi qua các tài liệu, sách báo Các vấn đề liên quan đếngiáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ 5 - 6 tuổi
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, tìm hiểu thực hành trò chơi trảinghiệm
Phương pháp thống kê, thực nghiệm: Lựa chọn các biện pháp phù hợp và
áp dụng vào thực tế Đánh giá kết quả đạt được và so sánh kết quả trước và saukhi áp dụng biện pháp
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Trang 6Trong chương trình giáo dục mầm non, hoạt động học của trẻ rất phong phú,
đa dạng với nhiều hoạt động học khác nhau và được tổ chức với nhiều hình thứcmột cách linh hoạt để giúp trẻ lĩnh hội tri thức, phát triển kỹ năng của hoạt độnghọc theo nội dung của chủ đề Trong đó hoạt động làm quen văn học chiếm một
vị trí quan trọng trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ, nhằm tạo tiền đề choviệc phát triển ngôn ngữ, phát triển trí tưởng tượng, phát triển nhân cách, pháttriển tình cảm và kỹ năng xã hội, phát triển thẩm mỹ cho trẻ Trẻ được tiếp xúcvới tác phẩm văn học từ rất sớm: Từ khi lọt lòng mẹ trẻ đã được nghe những câu
ru thấm đượm tình người Lớn hơn một chút trẻ được sống trong thế giới kỳ diệucủa những câu chuyện cổ tích , những ước mơ của trẻ cứ thế chắp cánh bay xa.Thông qua hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học, giúp trẻ có đượcvốn hiểu biết, vốn từ nhất định và tạo cho trẻ tâm thế vững vàng
Để phù hợp với nhu cầu ngày càng đi lên của xã hội, hòa nhập với xu thếphát triển giáo dục, đáp ứng với chương trình thì giáo dục mầm non càng cầnphải nâng cao chất lượng hiệu quả giáo dục theo hướng giáo dục mầm non, xóa
bỏ phương thức dạy học cũ rập khuôn, thụ động, chú trọng phát huy tính tíchcực của trẻ, giúp trẻ có cơ hội được tìm tòi, khám phá, trải nghiệm trên khả năng
và vốn hiểu biết của trẻ Trên cơ sở đó Bộ Giáo dục và Đào tạo - Giáo dục mầmnon đã có chủ trương thực hiện chương trình giáo dục mầm non, đặc biệt là chiđạo thực hiện chuyên đề nâng cao chất lượng làm quen với tác phẩm văn học ởtrường mầm non Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ là một quá trình từ thấp đến caovới các giai đoạn mang những đặc trưng khác nhau tùy thuộc vào độ tuổi củatrẻ
Đối với trẻ em trên toàn thế giới nói chung và trẻ em Việt Nam nói riêngthì ngôn ngữ vô cùng quan trọng như Bác Hồ của chúng ta đã dạy: “Ti ng nói ế
là th c a c i vô cùng lâu đ i và vô cùng quý báu c a dân t c Chúng ta ph i ứ ủ ả ờ ủ ộ ả
gi gìn nó, tôn tr ng nó, ữ ọ làm cho nó ph bi n ngày càng r ng kh p” ổ ế ộ ắ [3], chính
vì vậy việc hình thành và phát triển nhân cách, là công cụ để trẻ giao tiếp, họctập và vui chơi
Ngôn ngữ là phương tiện giữ gìn bảo tồn, truyền đạt và phát triển những kinh
nghiệm lịch sử và phát triển xã hội của loài người chính vì thế mà
Nhà giáo d c h c Liên Xô đã kh ng đ nh:“Ngôn ng là công c đ t duy, ụ ọ ẳ ị ữ ụ ể ư
là chìa khóa đ nh n th c, là vũ khí đ chi m lĩnh kho tàng ki n th c dân ể ậ ứ ể ế ế ứ
t c ộ
c a nhân lo i Do v y, ngôn ng có vai trò quan tr ng đ i v i con ng ủ ạ ậ ữ ọ ố ớ ườ i, đ c ặ
bi t là giai đo n đ u c a m i ng ệ ạ ầ ủ ỗ ườ i, nên vi c giáo d c ngôn ng cho tr ệ ụ ữ ẻ
ph i b tđ u t r t s m ả ắ ầ ừ ấ ớ ”[4]
Trang 7Trẻ có nhu cầu tìm hiểu về thế giới xung quanh thông qua ngôn ngữ lời nóicủa người lớn Ngôn ngữ giúp trẻ tích cực sáng tạo trong mọi hoạt động trí tuệ
do vậy việc phát triển trí tuệ không thể tách rời với việc phát triển ngôn ngữ.Trường mầm non phát triển ngôn ngữ cho trẻ là nhiệm vụ hết sức quan trọng
nó giúp trẻ lĩnh hội cả 3 thành phần của ngôn ngữ: nghe, nói, làm quen với đọc,viết Phát triển ngôn ngữ cho trẻ lứa tuổi mầm non là trẻ nói mạch lạc Ngườigiáo viên mầm non có vai trò hết sức quan trọng trong việc giúp trẻ phát âmđúng, bởi ngay từ khi học nói trẻ đã cần phải nhớ được phải nói như thế nào.Việc ghi nhớ này diễn ra một cách tự phát trong quá trình bắt chước lời nói củaông bà, cha mẹ, cô giáo Vì thế nhiệm vụ của người giáo viên là tổ chức xâydựng môi trường ngôn ngữ, tổ chức hoạt động để trẻ được nghe, bắt chước vàđược nói, làm quen với cách đọc, viết một cách chuẩn mực nhất
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Trong những năm gần đây trường mầm non Cổ Lũng có rất nhiều phươngpháp đổi mới nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Giáo viên được phâncông phụ trách lớp có rất nhiều sáng tạo trong công tác giáo dục, đặc biệt nhàtrường rất quan tâm đến việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các tác phẩmvăn học
Để đẩy mạnh và tạo môi trường giao tiếp phong phú cho trẻ ở nhà trườngtrong xuất quá trình tổ chức và thực hiện mục tiêu phát triển giáo dục nói chung
và phát triển ngôn ngữ cho trẻ lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi nói riêng, thông qua hoạtđộng làm quen với tác phẩm văn học ở lớp tôi đã gặp phải những thuận lợi vàkhó khăn như sau:
*Thuận lợi :
Trẻ trong lớp đều có chung một độ tuổi, có sức khoẻ tốt, mạnh dạn, nhanh nhẹn
Bản thân có trình độ trên chuẩn và lớp có 2 giáo viên
Trẻ được đến trường học và ăn bán trú từ khi 3 tuổi, 4 tuổi nên đa số trẻ
đã nói được tiếng phổ thông mạch lạc
Hàng năm nhà trường đã bổ sung đầy đủ đồ dùng đồ chơi cho hoạt động học
và chơi.
Số trẻ đi học đồng đều nên đã có nề nếp thói quen học tập tốt hơn
Phụ huynh rất quan tâm đến việc học tập của trẻ như kể chuyện, đọc thơ, nóichuyện sự việc trong ngày, thể hiện giọng nói thay nhân vật trong các câuchuyện, nói mạch lạc
Số trẻ được học 2 buổi /ngày, ăn bán trú 100% tại khu trung tâm
* Khó khăn
Nhiều phụ huynh đi làm ăn xa để con cháu ở nhà với ông bà dẫn đến gặpkhó khăn trong việc tuyên truyền và trao đổi về tâm sinh lí cũng như học tập của
Trang 8trẻ tại trường, đặc biệt muốn gặp được phụ huynh để phối hợp dạy cho trẻ nói đủcâu từ, biết kể chuyện, đọc thơ và kể lại sự việc một cách linh hoạt , xúc tích đủcâu, nói mạch lạc nhưng mỗi năm học có khi chi gặp được 1 hoặc 2 lần nên đãgặp nhiều khó khăn cho việc dạy học của giáo viên hàng năm.
Nhiều trẻ còn nói ngắt từ, nói ngọng, chưa biết nhập vai theo giọng kể củacác câu chuyện , chưa cảm thụ được nhịp điệu của các bài thơ, chưa sắp xếp từ
lô gíc khi kể chuyện cho người khác nghe
Phần đông trẻ còn thói quen không thích học, khi nghe cô kể chuyện hay đọc thơ thì trẻ không hay chú ý do nhận thức của trẻ không đồng đều, tư duy cònchậm
Trẻ 100% là người dân tộc thiểu số, gia đình nông dân chiếm 95% vì vậytrong quá trình phát âm còn gặp nhiều khó khăn, hầu như trẻ phát âm còn mangnặng tiếng dân tộc và tiếng địa phương
Kết quả thực trạng
Từ những thuận lợi và khó khăn trên cho thấy phát triển ngôn ngữ của trẻchưa mạch lạc, chưa tự tin khi giao tiếp, ngay từ đầu năm học tôi luôn quan tâmđến việc phát triển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ, khi trẻ đến lớp tôi thường xuyêntrò chuyện với trẻ để trẻ trả lời, trao đổi với phụ huynh để phụ huynh cùng phốihợp với cô trong việc dạy trẻ phát âm chuẩn tiếng việt, rõ ràng mạch lạc hơn.Tôi thật sự lo lắng và tiến hành khảo sát trẻ:
* Khảo sát đầu năm
STT
Nội dung khảo sát
Số trẻ khảo sát
Khảo sát đầu năm
Số trẻ
Tỉ lệ
%
Số trẻ
Tỉ lệ
%
1 Kỹ năng nói, kỹ năng chi sự vật,
hiện tượng; Nghe kể chuyện, đọc
thơ, ca dao, đồng giao phù hợp
với độ tuổi
31 18 58 13 42
2 Phát âm, Sử dụng đúng từ ngữ và
câu Trả lời và đặt câu hỏi; chủ
động trong giao tiếp
Trang 9tôi đã lựa chọn để đưa ra các giải pháp giúp trẻ phát triển ngôn ngữ một cách tốtnhất.
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Giải pháp 1: Trang trí lớp tạo môi trường cho trẻ hoạt động.
Môi trường giáo dục giữ vai trò vô cùng quan trọng trong giáo dục mầmnon Thông qua môi trường sẽ kích thích trẻ tìm tòi, khám phá, trải nghiệm, sángtạo Từ đó góp phần phát triển hoàn thiện cho trẻ ở mọi lĩnh vực, nhất là lĩnhvực phát triển ngôn ngữ Môi trường hoạt động để trẻ phát triển ngôn ngữ mộtcách tốt nhất, nhằm giúp trẻ phát triển ngôn ngữ rõ ràng, mạch lạc là rất cần thiếttrong chương trình mầm non hiện nay
Vào đầu năm học thực hiện theo khung chương trình Giáo dục mầm non,đặc biệt thực hiện theo kế hoạch chương trình của chuyên môn nhà trường tôi đãtrang trí các góc phù hợp với độ tuổi theo từng thời điểm thực hiện các chủ đềtheo hướng mở, như khi trang trí góc học tập và góc địa phương, đưa hình ảnhnhân vật của các câu chuyện, bài thơ, ca dao, đồng dao vào góc thư viện và góchọc tập, một số góc trong và ngoài lớp học thể hiện trên các mảng tường và gắntheocác hình ảnh như các con vật hoặc bức tranh để dạy trẻ nhận biết và gọi tên,
kể chuyện qua hình ảnh, nhận dạng các chữ cái và chữ số qua các góc, các vậtxung quanh mọi lúc mọi nơi trong cuộc sống của trẻ
Hình ảnh: trẻ đang kể chuyện qua hình ảnh ở góc học tập
Từ đó quá trình thực hiện chương trình mầm non đối với trẻ 5 - 6 tuổi qua
10 chủ đề theo khung thời gian nhất định trong năm học nên khi trang trí các chủ
đề thì cô cần trang trí theo hướng mở để trẻ phát huy tính tích cực Ví dụ khi chotrẻ học chủ đề thế giới động vật thì cô trang trí gắn các hình con vật lên mảngchủ đề trên bức tường và cô giới thiệu với trẻ tên chủ đề trước khi áp dụng, dạytrẻ nhận biết, gọi tên các hình ảnh con vật, chữ cái, qua tìm hiểu và làm quen đểgiúp trẻ nói mạch lạc hơn
Để có nhiều nguồn tài liệu sưu tầm tôi huy động phụ huynh đóng góptruyện tranh, truyện cũ, các tờ báo không còn sử dụng nữa để làm phong phúhơn cho góc thư viện và góc học tập Từ ngày góc thư viện có nhiều sách truyện
Trang 10trẻ lớp tôi hứng thú hơn khi chơi ở góc, trẻ tò mò tìm hiểu hỏi tên các câuchuyện bài thơ, mặc dù trẻ chưa biết đọc Ngoài ra không những ở trong góc thưviện mà những câu chuyện, bài thơ được tôi thiết kế trên các mảng tường trongkhông gian to đã giúp trẻ cảm thụ được các tác phẩm văn học một cách dễ dànghơn.
Tôi làm một số đồ dùng đồ chơi cần thiết, đẹp mắt cho trẻ hoạt động
Ví dụ: Làm bộ tranh truyện như truyện: Chú dê đen,Ngôi nhà ngọt ngào.Làm mô hình cho một số bài thơ như: Thăm nhà bà, Rong và cá , làm các nhânvật trong truyện bằng vải, nhồi bông và các tấm bìa hình hài ngộ nghĩnh
Ngoài đồ dùng cô tự tạo cô còn cho trẻ tham gia làm đồ dùng đồ chơicùng cô để phục vụ cho môn văn học như: Buổi chiều một tuần tôi dành ra mộtbuổi cuối tuần với thời gian 30 phút để cùng trẻ làm đồ dùng đồ chơi phục vụcho môn văn học Qua những việc làm hàng ngày tôi đã tạo ra được góc thư viện
và góc học tập, giúp trẻ hứng thú tham gia vào hoạt động và hướng cho trẻ nhiều
ý tưởng hay khi trẻ kể chuyện, đọc thơ, ca dao, đồng dao Đối với góc học tậptôi còn làm sân khấu hóa để cho trẻ đóng kịch trong các tiết truyện
Hình ảnh: Tạo môi trường học tập cho trẻ
Tạo môi trường hoạt động cho trẻ phát triển ngôn ngữ mạch lạc thông quatác phẩm văn học là một trong những nhiệm vụ vô cùng quan trọng Bởi ngônngữ là phương tiện để trẻ nhận thức thế giới xung quanh, là cơ sở của mọi sựsuy nghĩ là công cụ của tư duy Song song với việc tạo môi trường giáo dục pháttriển ngôn ngữ cho trẻ, thì việc phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các tácphẩm văn học bằng nhiều hình thức khác nhau cũng vô cùng quan trọng
2.3.2 Giải pháp 2 : Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các tác phẩm văn học bằng nhiều hình thức
*Kể lại chuyện theo tranh và mô hình cùng cô.
Trang 11Để giúp trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hình thức kể chuyện theo tranh
và kể chuyện theo mô hình cùng cô, thì trước mỗi chủ đề tôi lên kế hoạch cụ thể
và lựa chọn những nội dung dễ hiểu, có các hình ảnh trong truyện đẹp, hấp dẫn,quen thuộc và có nội dung phù hợp gây được hứng thú với trẻ
Khi đã lựa chọn được các đề tài phù hợp với chủ đề, phù hợp với trẻ, tôinghiên cứu tìm tòi những hình ảnh sinh động liên quan đến câu chuyện, bài thơ
và lên mạng tìm kiếm những hình ảnh đẹp để tạo thành những slide, cắt dán cáchình ảnh để tạo thành những mô hình và truyện tranh có liên quan đến các bàithơ, câu chuyện để phục vụ cho các tiết thơ, chuyện Với những hình ảnh củacác nhân vật rõ ràng, sống động, đẹp mắt, nội dung câu chuyện rõ ràng, rất thuhút được sự chú ý của trẻ
Ví dụ: Câu chuyện “ Chú dê đen”
Tôi cho trẻ kể lại câu chuyện thông qua giáo án điện tử dưới hình thứctrình chiếu Tôi cho trẻ kể lại câu chuyện dưới sự hướng dẫn của cô, tôi đã chialớp thành ba nhóm mỗi nhóm sẽ thể hiện một nhân vật kết hợp cùng cô giáo làngười dẫn truyện Trong quá trình trẻ kể chuyện cô cho trẻ nhắc lại các câu đốithoại của nhân vật
Trẻ kể đến nhân vật nào thì tôi dùng que chi vào từng nhân vật trongtruyện sao cho phù hợp với nội dung truyện, tôi đặc biệt chú ý tới một số cháucòn nhút nhát trong lớp để khuyến khích động viên các cháu kịp thời và tự tinhơn khi kể chuyện, đọc thơ… Khi tiến hành dưới hình thức như vậy tôi thấy trẻđược thoải mái thể hiện giọng kể của mình và mạnh dạn tự tin hơn, khi kểchuyện Một số cháu thường nhút nhát trong các hoạt động nhưng khi tổ chứcdưới hình thức trình chiếu như vậy trẻ hứng thú tham gia hơn, thấy trẻ sử dụngngôn nhữ mạch lạc và rõ ràng hơn không còn lẫn lộn tiếng địa phương vào cáctiết học và ngôn ngữ của các cháu được cải thiện rõ rệt
Hình ảnh: Cô và trẻ đang trong hoạt động làm quen với tác phẩm văn học
*Kể lại truyện theo rối tay
Trong các giờ hoạt động dạy trẻ kể lại chuyện thông thường tôi chi sửdụng mô hình rối dẹt và trình chiếu thường xuyên nên tôi thấy trẻ có hiện tượngnhàm chán vì vậy tôi lựa chọn hình thức cho trẻ kể chuyện theo rối tay Để cóđược những con rối tay bền đẹp an toàn dễ sử dụng, tôi huy động phụ huynhtrong lớp đóng góp vải vụn, bìa cứng, vót các thanh tre mang đến cho cô giáo,ngoài ra tôi cũng nghiên cứu để làm thêm các đồ dùng như các cây hoa, cỏ, củ từcác các miếng xốp kết hợp với những vật liệu mà phụ huynh mang đến tôi sửdụng để dựng mô hình bằng rối cho trẻ kể chuyện
Ví dụ: Qua câu chuyện “Cáo thỏ và gà trống” với câu chuyện này tôidựng một sân khấu rối nhỏ ngay trong lớp mình, cho trẻ ngồi chiếu hình chữ U