Chính vì điều đó tôi đã luôn trăn trở, tìm tòi và sáng tạo, để tìm ranhững cách thức hay, những phương pháp tốt nhất cho bài giảng của mình.Trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ hiện n
Trang 1
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG TỰ BẢO
VỆ BẢN THÂN CHO TRẺ 4 – 5 TUỔI THÔNG QUA CÁC HOẠT ĐỘNG TẠI TRƯỜNG MẦM NON THỊ
Trang 2Mục lục
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 3
Trang 31 Mở đầu.
1.1 Lí do chọn đề tài
“Trẻ em như búp trên cành,Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan”
Đây cũng là quan niệm của dân tộc ta về giáo dục, chăm sóc, nuôi dưỡngcho trẻ thơ Búp trên cành là phần lộc non, tươi mới và đẹp đẽ, cần được chămsóc và bảo vệ để trở thành cành lá xum xuê trong tương lai Chăm sóc trẻ thơ,
bảo vệ “búp trên cành” là hạnh phúc của chúng ta hôm nay, là chăm lo cho
tương lai chúng ta mai sau Chăm sóc và giáo dục trẻ em là trách nhiệm, là tìnhthương và hạnh phúc của mỗi người, mỗi gia đình, mỗi cộng đồng Song songvới việc chăm sóc và nuôi dưỡng thì chúng ta cần phải phát triển toàn diện chotrẻ Là một giáo viên mầm non, tôi nhận thấy trẻ em bây giờ rất thông minh vàlanh lợi, đặc biệt nơi mà tôi giảng dạy lại là địa bàn Thị trấn nên trẻ được tiếpxúc với sự đổi mới của thời đại, của công nghệ thông tin Từ đó, tôi luôn mongmuốn truyền đạt thật nhiều kiến thức cho trẻ, giúp trẻ phát triển hết những khảnăng vốn có Chính vì điều đó tôi đã luôn trăn trở, tìm tòi và sáng tạo, để tìm ranhững cách thức hay, những phương pháp tốt nhất cho bài giảng của mình.Trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ hiện nay vấn đề giáo dục kỹ năng tựbảo vệ bản thân cho trẻ đang là vấn đề cấp thiết vì:
Kỹ năng tự bảo vệ bản thân là những hiểu biết của một người về những sựviệc xung quanh mình cũng như cách để hành động đúng, an toàn đối với sự vật
đó Trẻ có kỹ năng bảo vệ bản thân sẽ biết cách làm thế nào để tránh xa nhữngmối nguy hiểm hoặc khám phá thế giới trong phạm vi an toàn
Khi mới sinh ra đứa trẻ nào cũng nhận được sự bao bọc kỹ càng của bố mẹ
và những người thân yêu nhất Gia đình chính là môi trường an toàn cho sự pháttriển của trẻ Tuy nhiên, cùng với thời gian trẻ lớn lên cũng đồng nghĩa với việctiếp xúc với nhiều môi trường khác nhau ngoài môi trường gia đình Trong khi
đó bố mẹ không thể lúc nào cũng ở bên trẻ 24/24 giờ được Nhiệm vụ bảo vệ antoàn cả về thể chất và tinh thần cho trẻ nhỏ được coi là quan trọng hàng đầu, bêncạnh đó còn phải giáo dục trẻ biết cách bảo vệ bản thân trước những mối nguyhiểm ngoài xã hội Ở độ tuổi mầm non trẻ xuất hiện trình trạng thụ động, khôngbiết ứng phó trong những hoàn cảnh nguy cấp, không biết tự bảo vệ bản thântrước những nguy hiểm Có nhiều nguyên nhân khác nhau gây ra tình trạng này,trong đó việc thiếu kỹ năng tự bảo vệ bản thân là nguyên nhân sâu xa nhất Do
đó, việc dạy kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ là rất cần thiết
Trong năm học này tôi được nhà trường phân công là giáo viên chủ nhiệmlớp 4 tuổi B1, cùng với việc nắm bắt tình hình đặc điểm của trẻ trong giai đoạn
4 - 5 tuổi, lứa tuổi luôn hiếu kì, ham thích tò mò, khám phá những điều mới lạ
và cũng là lứa tuổi mà trẻ dễ gặp phải nhiều mối nguy hiểm nhất bởi trẻ chưa có
kỹ năng để thu thập thông tin, phán đoán những mối nguy hiểm có thể xảy ra đốivới bản thân Trong suốt một thời gian dài suy nghĩ làm cách nào để giúp trẻ có
kỹ năng tự bảo vệ bản thân một cách tốt nhất, tôi đã tìm hiểu và áp dụng một sốbiện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ lớp mình chủ nhiệm phụ
Trang 4trách và đã thu được những kết quả không nhỏ Với mong muốn chia sẻ nhữngkinh nghiệm của bản thân trong quá trình giảng dạy tôi đã mạnh dạn nghiên cứu
đề tài “Một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi
thông qua các hoạt động tại trường Mầm non Thị trấn Thường Xuân”.
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Trên cơ sở nghiên cứu lí luận và thực tiễn, tìm các biện pháp giáo dục kỹnăng tự bảo vệ bản thân cho trẻ 4-5 tuổi Nhằm góp phần vào việc hình thành vàrèn luyện các kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ giúp trẻ có kiến thức cơ bản tựbảo vệ mình tránh khỏi những nguy hại đến bản thân, rèn luyện kỹ năng ứng phóvới những tình huống nguy hại có thể xảy ra đối với trẻ, giúp trẻ mạnh dạn, tựtin trong cuộc sống đồng thời góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dụctrẻ Mầm non trong giai đoạn hiện nay
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Nghiên cứu một số biện pháp giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻlớp 4 tuổi B1 gồm 31 cháu tại trường mầm non Thị trấn Thường Xuân
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Để nghiên cứu đề tài này tôi đã chọn phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
- Phương pháp đàm thoại
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp dùng lời (giảng giải)
- Phương pháp thống kê toán học
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Kỹ năng bảo vệ bản thân là gì?
Kỹ năng bảo vệ bản thân là những hiểu biết của một người về những sựviệc xung quanh mình cũng như cách để hành động đúng, an toàn đối với sự vật
đó Trẻ có kỹ năng bảo vệ bản thân sẽ biết cách làm thế nào để tránh xa nhữngmối nguy hiểm hoặc khám phá thế giới trong phạm vi an toàn.[2]
Giai đoạn từ 4 đến 12 tuổi có thể coi là giai đoạn mà trẻ dễ gặp phải nhiềumối nguy hiểm nhất Bởi ở giai đoạn này, trẻ thích khám phá nhưng lại chưa cónhững kỹ năng cơ bản để tìm hiểu thế giới.[5]
Một số kỹ năng bảo vệ bản thân cha mẹ có thể trang bị cho trẻ:[2]
- Kỹ năng an toàn khi tự chơi
Đây được coi là mối quan tâm hàng đầu của hầu hết các bậc phụ huynhtrong thời gian gần đây Hiện nay do tính chất của công việc cũng như điều kiệncủa mỗi gia đình, việc tự chơi của các con rất phổ biến Trong quá trình chơi,các con có thể gặp phải những mối nguy hiểm từ những đồ vật trong gia đìnhnhư phích nước, ổ điện, bếp điện từ, máy rửa bát, robot lau nhà thông minh, cầuthang và những đồ vật nhỏ Các con cần hiểu được đâu là đồ chơi, đâu là đồdùng trong gia đình, đâu là đồ vật an toàn và đồ vật không an toàn…
- Kỹ năng tránh bị xâm hại cơ thể
Trang 5Ở Việt Nam, vấn đề cho con tìm hiểu về vấn đề này chưa thực sự đượcquan tâm đúng mức Tuy nhiên, đây lại là vấn đề khá nhức nhối trong xã hộihiện nay Để đảm bảo cho con có những kiến thức cơ bản về vấn đề bảo vệ thânthể cũng như cách phòng tránh khi bị xâm hại cơ thể, cha mẹ cần trang bị chocon những kiến thức cần thiết Cha mẹ hãy giúp con hiểu được thế nào là hànhđộng xâm phạm thân thể, nếu bị xâm hại cơ thể các con nên ứng xử ra sao.
Với trẻ mầm non, bố mẹ nên dạy trẻ hiểu được quyền không bị xâm hại cơ thểmình, hiểu được những bộ phận kín trên cơ thể, không ai có quyền động chạm đến(trừ cha mẹ khi giúp con làm vệ sinh, tắm rửa và thầy thuốc khi thăm khám)
Theo các chuyên gia, có nhiều trẻ em đã bị lạm dụng tình dục do bố mẹ vôtình biến con thành một gợi ý Vì thế, cha mẹ tuyệt đối không bao giờ cho trẻ ởtruồng Không nên để con ăn mặc quá hở hang, nên coi trọng sự an toàn hơn cáiđẹp và đặc biệt không cho con ra ngoài một mình vào buổi tối
- Không đi theo và nhận quà của người lạ
Dạy trẻ tuyệt đối không đi theo người lạ, ngay cả khi họ nói sẽ giúp bé tìmđường về nhà
Cha mẹ nên dạy bé không nhận bất cứ món quà nào người lạ cho mà phải
từ chối khéo léo rằng: “Bố mẹ cháu không cho phép nhận”, đề phòng nhữngmón quà bánh kẹo đó có tẩm thuốc mê, bé ngửi hoặc ăn sẽ bị trúng mưu kẻ xấu.Sau đó, bé hãy tìm đến chỗ có người lớn hoặc chú bảo vệ đứng để tránh bịngười lạ kia tiếp tục dụ dỗ
Trường hợp người đó cứ bám theo ép bé ăn thì phải quẫy đạp và hét thật to
để mọi người đến cứu
Không đi theo người nhận là quen bố mẹ: Khi người lạ nhận là bạn của bố
mẹ đến trường đón bé, để tránh trẻ bị dụ dỗ vì tưởng là người quen, phụ huynhcần được dạy trẻ không được tin lời người lạ, kể cả người nhận là bạn của ba
mẹ, thậm chí biết cả tên ba mẹ và tên của bé
Không đi theo hàng xóm nếu chưa báo cho bố mẹ biết: Trường hợp nhận ra
họ là hàng xóm hay người quen thì bé hãy vào trường báo cho cô giáo biết rồinhờ cô gọi cho bố mẹ để xác minh xem có đúng là họ được nhờ đến đón không.Các chuyên gia cũng vẽ ra một vòng tròn giao tiếp cho trẻ theo quy tắc bàn tay
mà bố mẹ nên ghi nhớ để dạy con:
+ Người ruột thịt với bé có thể ôm ẵm, xiết tay
+ Thầy cô, bà con được nắm tay
+ Người quen: Bắt tay
+ Người lạ: Vẫy tay
+ Người đáng ngại: Xua tay, không tiếp xúc để tránh bị bắt cóc hay lạmdụng tình dục trẻ em
Trang 6muốn đưa con về con nên làm gì? Cha mẹ nên dạy con ghi nhớ tên tuổi, số điệnthoại của bố mẹ, địa chỉ nhà Tuy nhiên, khi trẻ đang hoảng sợ chưa chắc trẻ đãnhớ chính xác những thông tin này, vì thế tốt hơn hết nên cho trẻ mang theomảnh giấy ghi thông tin liên lạc của bố mẹ trong trường hợp khẩn cấp.
Làm gì khi bị lạc trong trung tâm, siêu thị:
+ Nếu bé lạc ở trung tâm mua sắm hay khu vui chơi đông người, hãy đứngtại chỗ chờ cha mẹ đến, nếu không thấy bé hãy đến nói với các chú bảo vệ hoặc
cô bán hàng nhờ họ thông báo lên loa
+ Tiếp tục chờ đợi bố mẹ đến không đi lang thang, bố mẹ sẽ quay trở lạitìm kiếm trẻ
Nếu bị lạc cha mẹ, nguyên tắc đầu tiên bé cần nhớ:
+ Bình tĩnh
+ Không khóc lóc hay chạy lung tung
+ Đứng yên tại chỗ để chờ
Làm gì khi bị lạc ngoài đường:
+ Trường hợp bị lạc ở ngoài đường, bé có thể mượn điện thoại của người điđường hoặc chú công an để gọi bố mẹ đến đón
- Kỹ năng an toàn khi tham gia giao thông
Đây là một kỹ năng quan trọng đối với trẻ khi tham gia vào xã hội Cha mẹnên giúp trẻ hiểu được một số loại biển báo cơ bản, một số loại đường cơ bản,một số người có vai trò trong việc điều hành giao thông, cách sang đường cũngnhư cách đi qua các ngã ba, ngã tư
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
2.2.1 Thuận lợi.
* Về phía nhà trường: BGH nhà trường luôn quan tâm tạo mọi điều kiệncho giáo viên học tập và rèn luyện Nhà trường mở những buổi sinh hoạt chuyênmôn, tạo điều kiện cho giáo viên đi tham dự các lớp chuyên đề, lớp tập huấn
“Kỹ năng phòng chống bạo lực, xâm hại tình dục đối với trẻ em”
* Về phía giáo viên: Có đội ngũ giáo viên yêu nghề, mến trẻ Bản thân tôi
là một giáo viên trẻ trình độ chuyên môn chuẩn luôn cố gắng trong quá trình tựhọc, tự rèn luyện và tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục
* Về phía trẻ: Trẻ đi học tỷ lệ chuyên cần cao, trẻ ngoan, lễ phép
2.2.2 Khó khăn.
* Về phía phụ huynh.
- Nhiều gia đình luôn bao bọc, nuông chiều, cho con tiếp xúc, lạm dụngmạng internet, chưa quan tâm dạy con về giới tính và những kỹ năng phòngchống, tự bảo vệ bản thân Cho con chơi tự do ở những nơi công cộng mà khôngdạy con cách tiếp xúc và đề phòng người lạ
- Nhiều phụ huynh còn chưa quan tâm đến việc dạy về giới tính và kỹ năngphòng chống xâm hại cho trẻ ở lứa tuổi mầm non, cho rằng lứa tuổi này còn quánhỏ để học
* Về phía giáo viên.
Trang 7- Đa số là giáo viên trẻ mới vào trường, vốn kinh nghiệm chưa nhiều, kỹnăng còn hạn chế.
- Trong các hoạt động tại trường, giáo viên đôi khi chưa cung cấp kiếnthức, chưa giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ Giáo dục còn chưamạnh dạn, tự tin khi nói về vấn đề xâm hại tình dục trước trẻ
- Chưa có nhiều tài liệu, sách báo về giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân,phòng chống xâm hại tình dục cho trẻ để giáo viên nghiên cứu
* Về phía trẻ.
- Trẻ chưa được bố mẹ, cô giáo giáo dục về kỹ năng tự bảo vệ bản thân:Không đi theo và nhận quà của người lạ; Biết kêu người lớn giúp đỡ khi bị lạchoặc gặp nguy hiểm; Kỹ năng tránh bị xâm hại cơ thể
- Đa số trẻ chưa có kỹ năng tự bảo vệ bản thân, chưa biết về giới tính, chưabiết ai là người được phép chạm và không được chạm vào vùng kín của mình
- Phần lớn trẻ còn nhút nhát, chưa mạnh dạn trong các hoạt động Các cháutuy cùng độ tuổi nhưng khả năng tiếp thu của trẻ chưa đồng đều
Từ thực trạng nêu trên, trước khi áp dụng các biện pháp tôi đã tiến hànhkhảo sát thực tế các kỹ năng tự bảo vệ bản thân của trẻ 4- 5 tuổi B1 với số lượng
31 cháu tại lớp tôi như sau:
B ng kh o sát th c t khi ch a s d ng bi n pháp ảng khảo sát thực tế khi chưa sử dụng biện pháp ảng khảo sát thực tế khi chưa sử dụng biện pháp ực tế khi chưa sử dụng biện pháp ế khi chưa sử dụng biện pháp ưa sử dụng biện pháp ử dụng biện pháp ụng biện pháp ện pháp
Stt Nội dung đánh giá số trẻ Tổng Đạt Chưa đạt
Số trẻ Tỉ lệ % Số trẻ Tỉ lệ %
1 Kỹ năng tránh bị xâm hạicơ thể 31 14 45 17 55
2 Không đi theo và nhậnquà của người lạ 31 16 52 15 48
Không chơi với những đồ
vật nguy hiểm, chơi ở nơi
nguy hiểm
Qua khảo sát tôi nhận thấy kỹ năng tự bảo vệ ở trẻ chưa đồng đều, phầnnhiều trẻ còn rất thụ động, chưa nhận biết được mối nguy hiểm có thể xảy ra đốivới mình, chưa có khả năng ứng phó kịp thời với những tình huống nguy cấp,chưa biết cách bảo vệ bản thân trước nguy hiểm Có nhiều nguyên nhân dẫnđến tình trạng này, trong đó việc ba mẹ trong gia đình thường xuyên không cónhà các em phải ở nhà với ông bà, kiến thức của bố mẹ và ông bà còn hạn chế
Trang 8Một bộ phận bố mẹ chiều chuộng, bao bọc trẻ, luôn có thói quen làm thay trẻtrong tất cả mọi việc vì sợ con gặp nguy hiểm hay sợ con làm hỏng việc Chính
vì thế, rất khó hình thành ý thức và kỹ năng trong đầu trẻ Từ những vấn đề nàytôi suy nghĩ để đưa ra biện pháp nào hiệu quả nhất, thiết thực nhất và dễ dàngthực hiện với thực tế của trường, lớp để mang lại hiệu quả cao trong việc giáodục kỹ năng tự bảo vệ bản thân cho trẻ
2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.2.1: Biện pháp 1: Giáo dục kỹ năng tự bảo vệ bản thân thông qua các hoạt động học.
Những kỹ năng mà tôi đã áp dụng vào để xây dựng thành hoạt động học như:Dạy trẻ không chơi với những đồ vật nguy hiểm (dao, kéo, chất tẩy rửa,đinh, ổ điện, nước sôi, bật lửa, kim tiêm, quạt, cách chơi cầu trượt ); dạy trẻcách đội và tháo mũ bảo hiểm
Ví dụ 1: Đối với kỹ năng “Dạy trẻ không chơi với những đồ vật nguy
hiểm” tôi tiến hành dạy trẻ ở chủ đề “Gia đình” tôi đã xây dựng thành hoạt độnghọc cụ thể như sau:
- Đầu tiên tối sẽ phân loại ra các nội dung, đồ dùng cần cung cấp cho trẻtrong tiết dạy (dưới dạng tranh ảnh) và chia lớp làm 02 nhóm để thảo luận:
+ Nhóm thảo luận về đồ dùng sắc nhọn: dao, kéo, đinh, cạnh bàn, cạnh ghế.+ Nhóm thảo luận về đồ dùng gây bỏng, giật: ấm nước sôi, ổ điện, bếp ga,bật lửa
Trẻ thảo luận xong tôi mời đại diện các nhóm lên giới thiệu trình bàynhững hiểu biết về các đồ dùng, cách xử lý của nhóm mình cho các nhóm cònlại xem Sau mỗi lần giới thiệu tôi sẽ đăt hệ thống các câu hỏi để cả lớp khámphá:
- Nhóm thảo luận về đồ dùng sắc nhọn: dao, kéo, đinh, cạnh bàn, cạnh ghế.+ Các con có nhận xét gì về các đồ dùng này?
+ Điều gì sẽ xảy ra nếu các con tự ý dùng dao, kéo?
+ Khi nào thì các con được dùng kéo? Khi dùng phải như thế nào?
+ Các con phải làm gì khi chơi gần cạnh bàn, cạnh ghế?
- Nhóm thảo luận về đồ dùng gây bỏng, giật: ấm nước sôi, ổ điện, bếp ga.+ Đối với những đồ dùng này thì các con phải làm sao? (mục đích câu hỏinày là giúp trẻ tránh xa)
+ Vì sao lại phải tránh xa?
+ Điều gì sẽ xảy ra khi các con nghịch ấm nước sôi hay cho tay vào ổ điện?+ Ai sẽ là người được dùng những đồ vật này?
Tiếp theo tôi sử dụng các trò chơi để nhằm khắc sâu hơn cho trẻ những gìvừa được học như trò chơi “Gạch bỏ các hành vi sai”; “Chọn đồ chơi an toàn,không an toàn”
Ví dụ 2: Đối với kỹ năng dạy trẻ đội mũ bảo hiểm đúng cách, đây là một
trong những kỹ năng mà tôi cho rằng rất là quan trọng phải chú tâm nhiều, tôimuốn hình thành cho trẻ của mình thói quen chấp hành đội mũ bảo hiểm khi
Trang 9tham gia giao thông từ khi còn rất nhỏ đây là một điều đặc biệt cần thiết khitham gia giao thông để đảm bảo an toàn cho chính bản thân mình Với kỹ năngnày tôi tiến hành dạy trẻ như sau:
- Đầu tiên tôi sẽ cho trẻ xem 1 số hình ảnh khi bé ngồi trên xe máy: Bé đội
mũ bảo hiểm, bé không đội mũ bảo hiểm, đội mũ bảo hiểm bị ngược, đội mũbảo hiểm nhưng không cài dây quai sau đó đàm thoại cùng trẻ:
+ Các con vừa nhìn thấy những gì?
+ Theo các con hành vi nào đúng? Hành vi nào sai khi tham gia giao thông?+ Vì sao không đội mũ bảo hiểm, đội mũ bảo hiểm bị ngược, không cài dâyquai mũ bảo hiểm là hành vi sai?
+ Để đảm bảo an toàn khi tham gia giao thông các con phải làm gì?
+ Vậy làm thế nào để đội mũ bảo hiểm đúng cách?
- Bước tiếp theo tôi chia lớp thành 3 đội chọn quy trình các bước đội mũbảo hiểm vào băng cài theo suy nghĩ của trẻ
+ Bước 1: Cầm mũ bảo hiểm và xác định phía trước, phía sau của mũbảo hiểm
+ Bước 2: Lật ngửa mũ bảo hiểm và kéo dây quai sang 2 bên
+ Bước 3: Đội mũ bảo hiểm lên đầu
+ Bước 4: Cài chặt 2 dây quai cho vừa khít với cằm
- Mời đại diện trẻ lên nói trình tự các bước đội mũ bảo hiểm đồng thời tôigiáo dục trẻ: Khi các con được người lớn chở đi học, đi chơi các con nhớ phảiđội mũ bảo hiểm và phải đội đúng cách để bảo vệ an toan cho bản thân
- Khi ngồi trên các phương tiện giao thông không trêu đùanhau, không thò đầu thò cổ ra ngoài khi ngồi trên ô tô, tàu
- Khi đi bộ phải đi trên vỉa hè và luôn luôn đi bên phải đường
Trang 10- Khi qua đường phải có người lớn dắt qua…
Ví dụ 3: Qua tiết học Khám phá khoa học chủ đề “Bản thân”: Trò chuyện
với trẻ về bản thân, tôi dạy trẻ các kỹ năng sau:
+ Kỹ năng thực hiện các thao tác vệ sinh cá nhân để trẻ có ý thức giữ gìn
Ví dụ 4: Trong chủ đề “Gia đình”, trong tiết: “Trò chuyện với trẻ về những
người thân trong gia đình” tôi và trẻ cùng trò chuyện về các nội dung sau:
+ Trò chuyện với trẻ về gia đình mình Cho trẻ tự kể về gia đình của mình,trong gia đình có những ai? Trẻ nhận thức được đâu là người thân, đâu là người lạ + Dạy trẻ phân biệt các mối quan hệ ruột thịt, anh em họ hàng, làng xóm…+ Trẻ làm quen với quy tắc “Năm ngón tay” từ đó dạy trẻ ứng xử theo quytắc 5 ngón tay với người thân trong gia đình và những người quen biết
+ Kỹ năng xử lý khi có người lạ đến nhà mà bố mẹ đi vắng
+ Kỹ năng khi trẻ ở nhà một mình