Mục lụcPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP TRẺ HỨNG THÚ, TÍCH CỰC THAM GIA VÀO CÁC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TẠI LỚP MẪU GIÁO A2 TRƯỜNG MẦM NON ĐI
Trang 1Mục lục
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP TRẺ HỨNG THÚ, TÍCH CỰC THAM GIA VÀO CÁC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM TẠI LỚP MẪU GIÁO A2 TRƯỜNG MẦM NON ĐIỀN LƯ, HUYỆN BÁ THƯỚC,
Trang 21.1 Lý do chọn đề tài 1
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 22.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 22.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
2.3.1 Thực hành trải nghiệm với môi trường tự nhiên bằng các
2.3.2 Giúp trẻ hứng thú tích cực tham gia trải nghiệm với các
tình huống để có cách ứng xử tốt trong cuộc sống 72.3.3 Giúp trẻ hứng thú tích cực tham gia trải nghiệm trong hoạt
động khám phá khoa học, hoạt động ngoài trời 102.3.4 Tổ chức cho trẻ tham gia trải nghiệm thông qua hoạt động
Trang 31 Mở đầu.
1.1 Lý do chọn đề tài.
“Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai”[1], trẻ em là niềm vui, niềm hạnhphúc của gia đình – trẻ em là công dân của thế giới ngày mai, việc bảo vệ chămsóc giáo dục trẻ là trách nhiệm của mỗi gia đình và toàn xã hội Đây là lời khẳngđịnh, cũng là lời nhắn nhủ đối với tất cả mọi người về một thế hệ trẻ, thế hệtương lai của đất nước, cũng là điều mà người lớn chúng ta phải thể hiện vai tròtrách nhiệm của mình trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ thơ Với vaitrò to lớn ấy, bậc học mầm non là bậc học nền tảng, là cơ sở, tạo tiền đề cho cácbậc học tiếp theo Vì vậy mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em pháttriển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiêncủa nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp 1
Thời thơ ấu của mỗi chúng ta với biết bao sự mới lạ của thế giới xungquanh cần được khám phá Tuổi thơ bắt đầu từ những câu hỏi, sự tò mò và háohức, luôn mong muốn tìm ra được những điều mới lạ, đặc biệt Đó cũng là thờigian rất phù hợp để trẻ có thể hoà mình với những trải nghiệm khám phá khoahọc, thông qua trải nghiệm thế giới xung quanh trực quan sinh động Hoạt độngtrải nghiệm được sử dụng như là một hình thức, một phương pháp, quan điểmgiáo dục ở nhiều nước trên thế giới Các nhà giáo dục dựa vào trải nghiệm như
là cách phát triển kinh nghiệm của mỗi cá nhân Qua trải nghiệm giúp trẻ sửdụng tổng hợp các giác quan để có thể tăng khả năng lưu giữ những điều đã tiếpcận được lâu hơn
Trong quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ, giáo viên và phụhuynh đều biết rằng: Trẻ học tập trải nghiệm có thể diễn ra ở mọi nơi Nó có thểdưới dạng một hình thức tham quan các danh lam tháng cảnh ở địa phương.Tham gia hội chợ tết quê em, trải nghiệm làm các món bánh trong ngày tết trungthu hay thăm quan siêu thị Cùng với việc trẻ được thực hành hoặc dành thờigian làm vườn với ông bà, bố mẹ hay với cô giáo và các bạn… Tất cả đều lànhững trải nghiệm mà chúng ta đã kết nối với con cái của chúng ta Qua đó sẽthúc đẩy việc ghi nhớ kỹ năng, kiến thức và cảm xúc
Trường mầm non Điền Lư trong những năm qua việc tổ chức cho trẻ hoạtđộng trải nghiệm tại trường đã được thực hiện Tuy nhiên nội dung hình thứcvẫn chưa được chú trọng Tôi nhận thấy các hoạt động trải nghiệm chưa thực sựphong phú Đồ dùng, dụng cụ và các nguyên vật liệu còn sơ sài, chưa mang tínhthẩm mỹ cao Phần đa trẻ tham gia trải nghiệm rất thụ động, chưa tích cực Côhướng dẫn gì trẻ làm đấy, chưa tự giác tham gia và cũng chưa biết cách tạo racác sản phẩm sáng tạo theo ý mình Trẻ chưa mạnh dạn tự tin trao đổi với côgiáo, các bạn và phụ huynh khi tham gia vào hoạt động trải nghiệm Bên cạnh
đó vẫn còn nhiều trẻ hay rụt rè ngại thực hiện hoặc có thì các kỹ năng trong cáctrải nghiệm còn chậm Một phần do trẻ ở nhà hầu hết cha mẹ hay ông bà thườnglàm giúp trẻ mọi việc, nên các thao tác khi trẻ tham gia trải nghiệm còn vụng về.Như vậy có thể nói khi trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào các hoạt động trảinghiệm, sẽ giúp trẻ: Sống an toàn, sống khỏe, sống lành mạnh, sống có ích, sốngvui tươi Qua đó giúp trẻ biết ý thức tự giác chủ động khi thực hiện nhiệm vụ
Trang 4được giao Đồng thời có những hiểu biết, thể hiện hành vi thói quen, cách ứng
sử phù hợp, mạnh dạn tự tin hơn trong giao tiếp Từ đó trẻ dễ thích ứng vớinhiều hoàn cảnh và điều kiện khác nhau trong cuộc sống Giúp trẻ phát triển mộtcách toàn diện Vậy tổ chức các hoạt động trải nghiệm như thế nào để tạo hứngthú và tích cực tham gia của trẻ ? Đó là điều mà bản thân tâm huyết và trăn trở
Do đó tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Một số giải pháp giúp trẻ hứng thú, tích cực tham gia vào các hoạt động trải nghiệm tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A2 trường mầm non Điền Lư, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa”
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu về thực trạng và hiệu quả của việc giúp trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổihoạt động trải nghiệm Từ đó đề xuất một số biện pháp giúp trẻ hứng thú, tíchcực, tự tin, chủ động sáng tạo trong các hoạt động trải nghiệm
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu về một số giải pháp giúp trẻ hứng thú, tích cực tham gia hoạtđộng trải nghiệm tại lớp mẫu giáo 5-6 tuổi A2 trường mầm non Điền Lư, BáThước, Thanh Hóa”
1.4 Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Nghiên cứu tài liệu,sách báo, tập san có liên quan đến hoạt động trải nghiệm của trẻ
+ Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Khảo sát thực
tế khả năng tích cực, hứng thú của trẻ 5-6 tuổi khi tham gia vào các hoạt độngtrải nghiệm Sự ảnh hưởng của hoạt động trải nghiệm đối với sự phát triển củatrẻ
+ Phương pháp thống kê, sử lý số liệu: Đánh giá kết quả đạt được và sosánh kết quả trước và sau khi áp dụng biện pháp
+ Phương pháp thực hành, trải nghiệm: Tổ chức các hoạt động trảinghiệm để trẻ được thực hành, khám phá Tìm hiểu những điều mới lạ và sựthay đổi của sự vật, hiện tượng xung quanh trẻ
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.
2.1 Cơ sở lý luận:
Hoạt động trải nghiệm giúp cho việc học trở nên thú vị hơn với trẻ vàviệc dạy trở nên thú vị hơn với người dạy Khi trẻ được chủ động tham gia tíchcực vào quá trình hoạt động, trẻ sẽ có hứng thú và chú ý hơn đến những điều
được tiếp cận và ít gặp vấn đề về tuân thủ kỷ luật Theo tác giả Nguyễn Thanh
Hải,Viện Nghiên Cứu Giáo dục STEM Đại học Missouri, Mỹ đã viết“ Trongquá trình nghiên cứu giáo dục và dạy học cho trẻ em tại Mỹ, tôi nhận thấy rằngchương trình giáo dục ở đây đặc biệt chú trọng đến các trải nghiệm khoa họcsớm cho trẻ Đó là những hoạt động đơn giản nhưng rất vui và rất cuốn hút họcsinh Những trải nghiệm đó góp phần hình thành cho trẻ không chỉ về kiến thứckhoa học, kỹ năng thực hành mà còn tư duy bậc cao”[2] Nói chung, học tập trảinghiệm là học thông qua thực hành – người học là người tham gia tích cực trongquá trình giáo dục, không phải là nhân chứng thụ động cho nó Bất kỳ hoạt độngnào cũng phải tạo phản ứng, cảm xúc mạnh mẽ cho người học Toàn bộ quá
Trang 5trình này sau đó sẽ thúc đẩy phản hồi, thay đổi và hành động – dưới hình thứccác kỹ năng, thái độ, tư duy hoặc thực hành mới.
Như vậy có thể nói con đường để khắc sâu những kiến thức trước tiênphải nói đến đó là được làm và thực hành Nếu trẻ không tích cực hoạt động,mọi thuận lợi từ phía môi trường bên ngoài và thuận lợi về mặt sinh học đều trởnên vô tác dụng Cá nhân trẻ càng tích cực hoạt động bao nhiêu đặc biệt là thamgia các hoạt động trải nghiệm, thì tâm lý càng phát triển bấy nhiêu và càngnhanh chóng hoàn thiện bản thân Việc tham gia hoạt động trải nghiệm của trẻmẫu giáo chỉ mới đúng nghĩa là: Tham gia thực hiện, tham quan, thực hành vàlàm quen với các hoạt động trải nghiệm đơn giản Tuy nhiên, việc tạo môitrường và tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ tham gia vào các hoạt động trải nghiệmnói chung có ý nghĩa rất lớn trong việc phát triển trí tuệ Hình thành được kỹnăng ban đầu cho trẻ, giúp trẻ biết tập trung chú ý, tích cực phát biểu, tham giasôi nổi trong các hoạt động trải nghiệm Biết thể hiện sự tự tin của bản thân, biếtchủ động sáng tạo theo ý thích của mình Tổ chức cho trẻ được tham gia vào cáchoạt động trải nghiệm tại trường mầm non, là hình thức tổ chức các hoạt độnggiáo dục đa dạng, phong phú nhằm kích thích trẻ tích cực tham vào các hoạtđộng Qua đó hình thành ở trẻ những hành vi theo hướng tích cực, chủ độngtrong cuộc sống hàng ngày Có tri thức, giá trị, thái độ và kỹ năng phù hợp Cáchoạt động trải nghiệm cho trẻ không chỉ dừng lại ở mục đích vui chơi, khám phá
mà phải xem như một nội dung, phương tiện, nhằm tập hợp và giáo dục trẻ Sựhấp dẫn của các hoạt động trải nghiệm sẽ tạo điều kiện cho trẻ sự say mê, niềmphấn khởi, niềm thích thú, từ đó có thể khơi nguồn cho sự sáng tạo
Để làm được điều đó trước hết, giáo viên phải có tay nghề vững vàng.Phải biết yêu nghề, mến trẻ, tức là phải có năng lực sư phạm Bao gồm năng lựckhoa học, vốn hiểu biết về các sự vật hiện tượng bên ngoài một cách chính xác,logich Phải hiểu về học sinh và nắm bắt được đặc điểm tâm lý lứa tuổi của trẻ.Biết được trẻ cần gì và nhu cầu hứng thú của trẻ ra sao? …Bên cạnh đó, việc lựachọn nội dung và có phương pháp tác động phù hợp đến trẻ là điều hết sức cầnthiết Tóm lại, giáo dục trải nghiệm là việc giáo viên tổ chức cho trẻ tương tácvới đối tượng Trong đó đặc biệt nhấn mạnh đến vai trò của (trí óc và đôi tay) Quá trình xây dựng kế hoạch và tổ chức các nội dung trải nghiệm cần được thiết
kế dựa trên vốn kinh nghiệm Khơi gợi sự hứng thú, trí tò mò nhằm thỏa mãnnhu cầu khám phá của trẻ Trong hoạt động trải nghiệm, việc trẻ tích cực, chủđộng tiến hành trải nghiệm quan trọng hơn kết quả của quá trình đó Vì vậychúng ta là những cô giáo mầm non, cần thực hiện tốt việc tổ chức các hoạtđộng cho trẻ trải nghiệm Từ đó sẽ giúp trẻ có được hành trang, chuẩn bị điềukiện cho trẻ bước vào lớp một, và tham gia học tập thật tốt ở trường phổ thôngsau này
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1 Thuận lợi
Năm học 2020 – 2021 tôi được Ban giám hiệu nhà trường phân công phụtrách lớp mẫu giáo 5- 6 tuổi A2 với tổng số trẻ là 23 cháu Trẻ trong cùng một
Trang 6độ tuổi nên rất thuận lợi cho các hoạt động của trẻ tại lớp Luôn được sự ủng hộnhiệt tình của phụ huynh trong công tác thực hiện nhiệm vụ được giao
Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu nhà trường, nhiệttình, tâm huyết bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, để từng bước nâng cao chấtlượng đội ngũ giáo viên Đặc biệt trong năm học này nhà trường chú trọng hơnđến các hoạt động trải nghiệm của các lớp, và các hoạt động trải nghiệm do nhàtrường phối hợp với hội cha mẹ học sinh tổ chức
100% cán bộ, giáo viên trong nhà trường có trình độ chuẩn trong đó cónhiều cán bộ, giáo viên có trình độ trên chuẩn nên thuận lợi cho việc học hỏikinh nghiệm của bản thân
Lớp tôi được phân công 2 giáo viên phụ trách có trình độ trên chuẩn.Nhiệt tình yêu nghề, mến trẻ Luôn gương mẫu trong các nhiệm vụ được giao.Luôn tâm huyết với nghề và có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các giáo viên phụtrách nhóm lớp để cùng thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ
100% trẻ đã trải qua các lớp mẫu giáo nhỡ và bé nên đa số trẻ có nền nếptrong các hoạt động, đoàn kết trong khi chơi với bạn, có ý thức tự lấy và cất đồchơi đúng nơi quy định
2.2.2 Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi trên thì bản thân còn gặp không ít những khókhăn trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ Đặc biệt là tổ chức các hoạt động trảinghiệm tại lớp, cũng như các hoạt động trải nghiệm do nhà trường phối hợp vớihội cha mẹ học sinh tổ chức cụ thể như sau:
Cơ sở vật chất, đồ dùng, đồ chơi trang thiết bị để chuẩn bị cho các hoạt độngtrải nghiệm còn đơn điệu, sơ sài Chưa thực sự thu hút và gây hứng thú với trẻ
Do đặc thù công việc giáo viên phải thực hiện đúng các thời điểm trongngày theo quy định, để nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Có rất ít thờigian để tổ chức các hoạt động trải nghiệm tại lớp Nếu có tổ chức được cũngchất lượng hoạt động chưa cao
Trẻ đa phần là con em những gia đình nông dân Hoàn cảnh khó khăn nênkhông có nhiều thời gian quan tâm đến việc học tập và các hoạt động của trẻ tạitrường lớp Một số gia đình lại quá nuông chiều con, không cho trẻ tự làm một sốcông việc nên dẫn đến các kỹ năng của trẻ còn hạn chế và chưa biết cách làm
Một số trẻ còn nhút nhát trong giao tiếp, chưa mạnh dạn, tự tin vào các hoạtđộng trả nghiệm, hoạt động tập thể, thao tác trải nghiệm chưa khéo léo
2.2.3 Khảo sát kết quả đầu năm học tháng 09/2020.
Để thực hiện tốt việc giúp trẻ mẫu giáo 5 - 6 tuổi hứng thú tích cự thamgia vào các hoạt động trải nghiệm, đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát thựctrạng về khả năng tham gia của trẻ vào các hoạt động trải nghiệm tại lớp Cáchoạt động trải nghiệm do nhà trường tổ chức, kết quả cụ thể như sau:
TT Lĩnh vực khảo sát
Tổng
số trẻ trong lớp
Mức độ % trên trẻ Đạt Chưa đạt Số
lượng
Tỉ lệ
%
Số lượng
Tỉ lệ
%
1 Trẻ tích cực tham gia, trao 23 10 43 13 57
Trang 7đổi cùng nhau vào hoạt động
trải nghiệm
2 Trẻ khéo léo, sáng tạo khi
tham gia trải nghiệm
3 Các thao tác, kỹ năng của trẻ
khi thực hiện trong các hoạt
động trải nghiệm
23
4 Trẻ mạnh dạn, tự tin khi tham
gia hoạt động trải nghiệm
-là cây gì? Lá cây sao có màu xanh? tại sao nước lại lỏng? Nước ở đâu đến? vàrất nhiều câu hỏi mà trẻ muốn biết Hiểu rõ được điều đó, ngay từ đầu năm họctôi đã nghiên cứu và lựa chọn một số các thí nghiệm đơn giản, dễ làm, vừa sứcvới trẻ Giúp trẻ thấy được sự biến đổi kỳ diệu của thiên nhiên và mối quan hệqua lại phụ thuộc của nó Để tổ chức cho trẻ được thực hành, thí nghiệm Tôi đãxây dựng kế hoạch cụ thể trong kế hoạch giáo dục nhóm lớp, vào các chủ đề phùhợp và được ban giam hiệu ký duyệt Trước khi cho trẻ tham gia vào một số thínghiệm đơn giản Đầu tiên tôi xác định rõ nội dung cho trẻ trải nghiệm là gì?Trẻ đạt được những gì khi trải nghiệm điều đó? Với nội dung này cần phảichuẩn bị những gì? Sử dụng phương pháp, biện pháp nào phù hợp để tiến hành
* Với chủ đề thực vật tôi đã lựa chọn nội dung cho trẻ trải nghiệm
Ví dụ 1: “Sự phát triển của cây”
Tôi cho trẻ làm thí nghiệm bằng cách gieo hạt rau cải vào đất và để ở hainơi khác nhau Một là nơi có ánh sáng và một là không có ánh sáng, để trẻ biếtđược ánh sáng đối với cây xanh quan trọng như thế nào
+ Chuẩn bị: Mỗi tổ một hộp nhựa đã qua sử dụng Được vệ sinh sạch sẽđục thủng đáy bỏ đất vào trong Có ký hiệu riêng của mỗi tổ, hạt rau cải để trẻreo
Trang 8+ Cách tiến hành: Tôi chia lớp thành hai tổ, khuyến khích tất cả trẻ thamgia cùng cô Trẻ gieo hạt rau cải vào hộp nhựa có đựng đất bên trong Sau đótưới nước vào hạt mới gieo Khi trẻ thực hiện tôi quan sát và hướng dẫn trẻ Yêucầu tổ 1 mang hộp đã gieo hạt của mình vào đặt trong góc lớp không có ánhsáng chiếu vào Tổ 2 thì mang hộp của mình ra ngoài hiên có ánh sáng chiếuvào Cô đưa ra yêu cầu: Mỗi ngày các con sẽ tưới nước cho cây của tổ mình mộtlần Tưới nước một lượng vừa đủ, không tưới quá nhiều Các con sẽ quan sáttừng ngày hạt gieo của mình phát triển như thế nào Hầu hết trẻ đều rất hứng thú
và tích cực tham gia Sau một tuần tôi cho hai tổ mang hộp gieo hạt của mìnhtrưng bày trước lớp để cả lớp cùng khám phá Cô tổ chức vào buổi hoạt độngchiều
- Cô gợi hỏi trẻ tổ 1 đứng trước hộp sản phẩm hạt đã gieo của mình đểcho trẻ nhận xét đánh giá:
+ Con nhận thấy hạt của tổ mình như thế nào? Khi được tưới nước màkhông có ánh sáng thì cây như thế nào vậy? (Cây nhỏ và dài)
+ Lá của cây sẽ như thế nào? (Lá màu trắng) Vì sao?
+ Thân cây như thế nào? (nhỏ và dài) Tại sao thân cây lại nhỏ và dài ?(Vì để trong nơi không có ánh sáng)
Khi trẻ trả lời cô yêu cầu trẻ nói to, hướng dẫn trẻ mạnh dạn, tự tin chỉvào cây của mình để nhận xét Mỗi câu hỏi với mỗi trẻ cô có thể linh hoạt hỏikhác nhau để trẻ được trả lời Tôi luôn chú ý khuyến khích trẻ nhút nhát được trảlời nhiều hơn
Với tổ 2 cô gợi hỏi những câu tương tự:
+ Hạt gieo của tổ mình để ở đâu?(để ngoài hành lang ạ)
+ Con nhận xét gì về cây của tổ mình khi có ánh sáng?(Cây khỏe và tohơn)
+ Thân như thế nào? (Thân cây to, tròn và ngắn)
+ Lá cây như thế nào?(Màu xanh ạ) Lá cây to hay nhỏ? (Lá cây to ạ)
Cô gợi ý cho trẻ so sánh sự khác biệt rõ ràng giữa cây có ánh sáng và câykhông có ánh sáng Trẻ quan sát và trao đổi cùng bạn về cây gieo hạt của tổmình
( Cô và trẻ đang quan sát sự phát triển của cây)
Trang 9Qua thí nghiệm gieo hạt và quan sát sự lớn lên của cây tôi nhận thấy trẻrất thích thú Tích cực tham gia và hăng say trả lời câu hỏi của cô Mỗi bé biếtcẩn thận chăm tưới nước cho hạt gieo hàng ngày Biết chăm chú theo dõi sự nảymầm của hạt Thích thú được mang cây để cho cô và bạn xem Điều đó làm tôirất vui và là động lực để tôi tiếp tục cho trẻ thực hành các thí nghiệm tiếp Tôilựa chọn thí nghiệm với các thí nghiệm đơn giản như: Sự đổi màu hạt gạo, Sựbay hơi của nước, Nước chỉ chảy xuôi không chảy ngược, Chìm nổi…
Ví dụ 2: Thí nghiệm sự đổi màu của hạt gạo
+ Chuẩn bị: Chuẩn bị 3 bò gạo nếp bỏ vào 3 chậu, 3 chai nước ép của lángom 1 chai màu đỏ, 1 chai màu xanh, 1 chai màu tím, xếp bàn ghế thành 3 tổtrong lớp
+ Cách tiến hành: Mời 3 tổ về vị trí, mỗi tổ cử một đại diện lên lấy chainước màu Sau đó đổ chai nước màu vào các chậu có đựng gạo nếp của tổ mình,sau 4 tiếng tất cả các bạn cùng quan sát sự thay đổi của những hạt gạo như thếnào Cho cả lớp đi quan sát từng chậu nước của các tổ Sau đó cô cho trẻ về chỗngồi và cùng trao đổi về các kết quả của 3 tổ, cô gợi hỏi để trẻ trả lời:
- Ai có nhận xét gì về kết quả thí nghiệm của tổ 1?(hạt gạo chuyển thànhmàu đỏ)
- Vì sao lại chuyển thành màu đỏ?(Vì hạt gạo có màu trắng khi đượcngâm trong chậu nước màu đỏ hạt gạo đã ngấm nước màu và đổi thành màu đỏ)
- Còn tổ 2 ai có nhận xét gì ?
- Gạo trong chậu của tổ 2 đã chuyển sang màu gì vậy? (màu xanh)
- Vì sao nó thành màu xanh nhỉ? (Vì hạt gạo có màu trắng khi được ngâmtrong chậu nước màu xanh hạt gạo đã ngấm nước màu và đổi thành màu xanh.)
- Còn tổ 3 gạo trong chậu bây giờ có màu gì vậy? (màu tím)
- Vì sao lại có màu tím ?(Vì hạt gạo có màu trắng khi được ngâm trongchậu nước màu tím hạt gạo đã ngấm nước màu và đổi thành màu tím)
Khi cho trẻ quan sát cô gợi hỏi trò chuyện cùng trẻ Gợi hỏi những trẻ cònchậm và ít nói để trẻ được trả lời Khi trẻ được thí nghiệm như vậy tôi thấy trẻrất hứng thú tham gia và trao đổi thảo luận xôi nổi cùng cô Với một số thínghiệm khác tôi sẽ lựa chọn những thời gian thích hợp để tổ chức cho trẻ đượctrải nghiệm
Có thể nói với những thí nghiệm đơn giản với môi trường tự nhiên mà tôi
đã lựa chọn cho trẻ được khám phá trải nghiệm Tôi nhận thấy trẻ rất thích thú
và tích cực tham gia cùng cô và các bạn Trẻ rất tự tin thực hiện cùng bạn, hăngsay trao đổi và trả lời các câu hỏi Rất háo hức chờ đợi kết quả sản phẩm củamình Chỉ như vậy thôi tôi cảm thấy rất vui và hạnh phúc, vì bản thân đã mộtphần nào đó giúp trẻ hứng thú, tích cực tham gia trải nghiệm Đó cũng là độnglực để tôi tiếp tục lựa chọn các biện pháp tiếp theo
2.3.2 Giúp trẻ hứng thú tích cực tham gia trải nghiệm với các tình huống để có cách ứng xử tốt trong cuộc sống
Trong xã hội hiện nay kỹ năng sống là vô cùng trọng đối với trẻ lứa tuổimầm non Bởi hơn ai hết với trẻ lứa tuổi này kỹ năng sống còn nhiều hạn chế.Trẻ chưa thể lường trước được những mối nguy hiểm luôn rình rập xung quanh
Trang 10mình Chưa biết cách ứng sử đúng theo các tình huống và chuẩn mực đạo đức xãhội.
Vậy để trẻ có những cách ứng sử tốt trong cuộc sống hàng ngày Giáoviên hoặc người lớn không chỉ dạy cho trẻ hiểu trên lý thuyết, tranh ảnh hoặcnhững đoạn video Mà trẻ cần có được những trải nghiệm thực tế bằng các tìnhhuống đóng vai, bàn thảo nhóm hay thực hành giải quyết vấn đề trong nhữngtình huống hằng ngày Với cách trải nghiệm như vậy các thông điệp truyền tảiđến trẻ sẽ có hiệu quả hơn so với việc đưa ra những lý thuyết đơn thuần
Tôi đã nghiên cứu về một vài tình huống cụ thể, phù hợp với từng chủ đề.Phù hợp với tình hình của lớp và đặc điểm của trẻ lớp mình để tổ chức cho trẻđược hứng thú, tích cực tham gia trải nghiệm
Ví dụ 1: Với chủ đề Trường mầm non, tôi đã tổ chức cho trẻ được trảinghiệm với một tình huống cụ thể trong giờ hoạt động ngoài trời khi trẻ đangchơi tự do có sự giám sát của cô giáo: Có một người lạ đến chỗ các bạn nhỏđang chơi Người này mặt đeo khẩu trang kín mít, sau đó gọi tên một vài trẻ rangoài Trong tình huống này cô lặng lẽ quan sát sau đó giúp trẻ biết được nhữngmối nguy hiểm khi đi với người lạ Biết tránh xa không lại gần, không đi theongười lạ
+ Chuẩn bi: Cô nhờ một phụ huynh đóng vai người lạ Mặt đeo khẩutrang, mắt đeo kính đen Trẻ đang chơi trong khu vực đu quay, cầu trượt, côđang quan sát trẻ chơi thì có người lạ đến
+ Cách tiến hành: Người lạ đi đến khu vực trẻ đang chơi, chào các cháu.Sau đó bác gọi 2-3 tên của trẻ trong lớp và nói:
- Ánh Dương đi với bác nào, mẹ cháu bảo bác đón cháu, cháu lấy cặp đirồi về cùng bác bác sẽ mua kẹo cho cháu (tôi để ý quan sát cháu Ánh Dương cóphản ứng gì không, sau đó tôi đi lại gần và hỏi: Ánh Dương con biết ai đâykhông? Nếu cháu nói không tôi lại hỏi cả lớp? Các con có biết ai đây không?Trẻ nói không biết, sau đó người lạ lại gọi 2-3 bạn tiếp theo cũng với cách hỏitương tự Tôi quan sát cách phản ứng của trẻ Khi trẻ không đi theo người lạ côgiáo sẽ mời người lạ ra khỏi sân trường để cho các bạn học Tôi quay vào vàcùng trao đổi với trẻ )
- Cô đến bên trẻ được người lạ gọi tên hỏi và quan sát thái độ của trẻ đótrước:
+ Ánh Dương tại sao con không đi theo Bác? (vì con không biết đó là ai)+ Người lạ bảo sẽ mua kẹo cho con sao con không đi? (vì đi theo người lạrất sợ và nguy hiểm ạ) Một vài trẻ được gọi tên khác cô cũng gợi hỏi tương tự
Cô gợi hỏi cả lớp cho nhiều trẻ được trao đổi cùng cô và các bạn
+ Các con có biết ai vừa đến lớp mình không? (không ạ)
+ Có bạn nào đi theo người lạ không? Vì sao lại không đi? (vì đi theongười lạ là rất nguy hiểm)
+ Nếu đi theo người lạ điều gì sẽ sảy ra? (Bị bắt cóc, không được về nhà)Với một tình huống bất ngờ sẩy ra như vậy tôi nhận thấy trẻ rất chú ý.Chăm chú quan sát từng hành động của người lạ Phản ứng rất nhanh và bất ngờkhi nghe người lạ gọi tên mình nhưng nhất định trả lời con không đi theo Tôi
Trang 11kết hợp lồng giáo dục cho trẻ biết những mối nguy hiểm khi đi theo người lạnhư: Sẽ bị bắt cóc, không được về với bố mẹ, nguy hiểm đến tính mạng…
* Ví dụ 2 : Với chủ đề bản thân
Ngay từ đầu năm học, tôi đã cùng thống nhất với phụ huynh của lớp tôiđóng quỹ sinh nhật cho các cháu Cứ định kì tuần thứ 2 của hàng tháng tôi phốihợp cùng với ban chấp hành phụ huynh của lớp tổ chức sinh nhật cho các cháutrong tháng đó Để tổ chức buổi sinh nhật cho các bạn trong tháng 10 tôi đãchuẩn bị thực hiện như sau:
+ Chuẩn bị: Tôi lên danh sách các bé sinh vào tháng 10 Dự trù kinh phí
và nhờ một phụ huynh đứng ra đi mua bánh kẹo, bánh sinh nhật và một vài đồdùng để trang trí Chuẩn bị một số bài hát, bản nhạc phù hợp
+ Cách tiến hành: Tổ chức cho trẻ vào buổi chiều sau khi trẻ ăn quà chiềukhoảng sau một tiếng Cô cho tất cả trẻ được chuẩn bị cho buổi sinh nhật Chomột nhóm bạn chia bánh kẹo Một nhóm thì trang trí treo bóng bay, cắm hoa vào
lọ, kê bàn ghế theo sự thỏa thuận với các bạn Cô chỉ đóng vai là người bạn thảoluận cùng trẻ Sau khi công tác chuẩn bị xong, chờ các phụ huynh của các bé cóngày sinh nhật đến đủ bắt đầu tổ chức chương trình
Cô đóng vai là người dẫn chương trình: Để buổi sinh nhật thêm sôi độngngay bây giờ chúng ta cùng đến với các tiết mục văn nghệ do các bé lớp 5-6 tuổiA2 thể hiện
+ Tổ 1 lên hát gõ phách theo nhịp bài: Cả nhà đều yêu
+ Tổ 2 lên hát húa minh họa bài : Cháu yêu bà
+ Tổ 3 lên hát nhảy lắc hông theo bài : Mẹ yêu không nào
+ Nhóm bạn nữ lên múa bài: Bông hồng tặng mẹ
+ Nhóm bạn trai lên hát kết hợp vận động bài: Ông cháu
Tiếp theo chương trình xin mời các bạn sinh trong tháng 10 lên ngồiquanh bánh sinh nhật nào Cho trẻ chắp tay, nhắm mắt và ước, cho trẻ thổi nến
cô đếm 1,2,3 thổi nào, tất cả trẻ cùng thổi Cả lớp hát bài: Chúc mừng sinh nhật.Cho trẻ liên hoan bánh kẹo vui cùng các bạn
( Cô cùng phụ huynh tổ chức sinh nhật cho trẻ)