Một số biện pháp giúp trẻ 25 36 tháng ham thích nghe kể chuyện

Ngày nay với công nghệ thông tin, trẻ thường xuyên xem các chương trình qua tivi, Ipas, bên cạnh đó công việc của bố mẹ rất bận rộn không có thời gian quan tâm đến các con, từ đó tạo cho

- -

-PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỈM SƠN

‘

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ 25 - 36 THÁNG HỨNG THÚ

TRONG HOẠT ĐỘNG KỂ CHUYỆN

Người thực hiện: Phùng Thị Chiên Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường mầm non Phú Sơn SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Chuyên môn

THANH HÓA NĂM 2021

MỤC LỤC

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2 2.3 Các biện pháp thực hiện 3 2.3.1 Xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động thông qua tết kể

2.3.2 Sử dụng các hình thức vào bài để thu hút trẻ vào giờ kể chuyện 6 2.3.3 Kể chuyện cho trẻ nghe ở mọi lúc mọi nơi và thông qua các

2.3.4.Thu hút trẻ tập trung vào hoạt động kể chuyện thông qua công

2.3.5 Phối kết hợp với các phụ huynh để ôn luyện, củng cố khắc sâu

kiến thức cho trẻ giúp trẻ học tốt môn kể chuyện 12 2.4 Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm 13

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, chiếm vị trí quan trọng nhất vì là nền móng cho sự phát triển nhân cách toàn diện của trẻ Trẻ em là tương lai của đất nước là hạnh phúc của mọi nhà chính vì vậy trách nhiệm không chỉ là của mỗi người, mỗi nhà mà của toàn xã hội với thế

hệ mầm non tương lai

Ngày nay với công nghệ thông tin, trẻ thường xuyên xem các chương trình qua tivi, Ipas, bên cạnh đó công việc của bố mẹ rất bận rộn không có thời gian quan tâm đến các con, từ đó tạo cho các con tính ích kỉ, lười suy nghĩ, bắt trước phim ảnh mà lứa tuổi mầm non trẻ đang phát triển tâm sinh lý, trẻ ghi nhớ và học theo rất nhanh vì vậy việc cho trẻ sớm làm quen với tác phẩm văn học nói chung và hoạt động kể chuyện nói riêng là một trong những nội dung cần thiết

và bổ ích trong chương trình giáo dục mầm non vì mỗi câu chuyện đều giới thiệu với trẻ về một góc, một mặt đời sống, có khi là lịch sử hào hùng, có khi là sinh hoạt hằng ngày như hoạt động của bác nông dân, chú bộ đội… khi tiếp xúc với các câu chuyện thông qua các nhân vật, sự vật trong truyện kể, hiện tượng gần gũi sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận và nhận biết thế giới vạn vật xung quanh, giúp phát triển óc tư duy sáng tạo, tính tò mò, luôn thích khám phá Từ đó nảy sinh trong trẻ những nhận thức tình cảm đạo đức, tình cảm thẩm mỹ biết yêu quý ông bà, cha mẹ, anh chị, em, thầy cô giáo, yêu quý loài vật thiên nhiên, cỏ cây hoa lá, từ đó làm tâm hồn trẻ ngày càng hướng thiện

Tiếp xúc với hoạt động kể chuyện, trẻ không chỉ thỏa mãn nhu cầu về nhận thức, mà còn mở rộng tầm nhìn, làm giàu tri thức, làm sâu sắc hơn quá trình quan sát xã hội, môi trường xung quanh Từ sự quan sát, thúc đẩy quá trình phân tích, so sánh, tìm hiểu nguyên nhân, kết quả, rút ra kết luận, những tri thức góp phần rèn luyện trí nhớ Tạo cho trẻ hứng thú trong hoạt động kể chuyện giúp trẻ nắm được nhiều điều thú vị, bổ ích, có kinh nghiệm sống đáng kể, cùng với đó là những kĩ năng tạo tiền đề cho trẻ bước vào cấp học sau này

Tuy nhiên trong thực tế đặc điểm tâm sinh lí nhận thức của trẻ ở độ tuổi này còn rất nhiều hạn chế do cơ quan phát âm của trẻ chưa hoàn thiện, trẻ mới học nói, nói ngọng, chưa nói đúng, nói chưa đủ câu khả năng diễn đạt ngôn ngữ chưa mạch lạc, trẻ hiếu động không chịu ngồi yên, nói tự do, hay đùa nghịch…

Vì vậy khi cho trẻ làm quen với hoạt động kể chuyện ở trường mầm non tôi nhận thấy vẫn chưa thực sự đáp ứng và phát huy hết khả năng sáng tạo của trẻ Các phương pháp cho trẻ làm quen với kể chuyện từ trước đến nay đang được sử dụng còn mang tính áp đặt, dập khuôn theo mẫu, cô nói trẻ nghe chưa phát huy hết khả năng sáng tạo và linh hoạt của trẻ khi tổ chức hoạt động kể chuyện chính

vì vậy tôi đã chọn “Biện pháp giúp trẻ 25-36 tháng hứng thú trong hoạt động kể

chuyện” nhằm tìm ra một vài kinh nghiệm tốt nhất để trẻ phát triển tốt khả năng

nhận biết, khả năng phát âm và tạo điều kiện cho trẻ hoạt động tư duy nhiều hơn, được tìm hiểu và được trải nghiệm trong những bài học đầu tiên

1.2 Mục đích nghiên cứu

Qua đề tài nhằm giúp cho giáo viên có kiến thức sâu rộng hơn về hoạt động kể chuyện cho trẻ 25 - 36 tháng ở trường mầm non Từ đó biết thêm “một

số biện pháp dạy trẻ 25 - 36 tháng hứng thú trong hoạt động kể chuyện”

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Nhóm trẻ 25 - 36 tháng D3, trường mầm non Phú Sơn, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành giáo dục mầm non, đặc biệt

là giúp trẻ hứng thú trong hoạt động kể chuyện Tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:

- Nghiên cứu qua tài liệu

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp đàm thoại, trao đổi trực tiếp

- Phương pháp trực quan

- Phương pháp thực hành

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Kể chuyện là một trong những loại hình nghệ thuật đến với trẻ sớm nhất

và cũng được trẻ yêu thích nhất Nó không chỉ giúp cho trẻ cảm thụ được nghệ thuật, mà qua đó còn giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, từ đó hoàn thiện dần về nhân cách cho trẻ

Đến với mỗi câu chuyện hay, trẻ như được bước vào thế giới của những con người hiền lành, tốt bụng; đến với thế giới của cỏ cây hoa lá muôn mầu sắc, của những con vật rất đáng yêu Tất cả như được sống, được trò chuyện như cuộc sống của con người Qua các câu chuyện giúp cho trẻ nhận thức được thế giới xung quanh, hiểu được mối quan hệ giữa con người với con người, giữa con người với con vật, giữa các con vật với nhau, đồng cảm được với các nhân vật trong truyện Vì vậy hình tượng nghệ thuật có tác dụng tích cực với việc giáo dục đạo đức, nâng cao thẩm mỹ cho trẻ Qua đó giúp trẻ phát triển tư duy, chú

ý, ghi nhớ có chủ định, đặc biệt giúp trẻ phát triển ngôn ngữ khi giao tiếp

Với những ý nghĩa, tác dụng và tầm quan trọng như vậy chúng ta thấy rằng giúp trẻ học tốt hoạt động kể chuyện là rất cần thiết và không thể thiếu được trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ ở trường mầm non, trong quá trình giáo dục toàn diện cho trẻ cả về 5 mặt (Đức, trí, thể, mỹ và lao động) Và nhiệm

vụ của các cô giáo mầm non đó là cung cấp cho trẻ những tri thức cần và đủ để trẻ có thể vững vàng bước tiếp những bước đi vững chắc trên đường đời sau này

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng biện pháp

Năm học 2020 - 2021 tôi được phân công phụ trách nhóm trẻ 25-36 tháng D3 Qua khảo sát đầu năm tôi thấy: Trẻ hứng thú khi tham gia hoạt động kể chuyện, nhưng khả năng nghe, hiểu và cảm thụ các câu chuyện còn thấp Trẻ chưa biết thể hiện giọng của các nhân vật trong truyện Chính vì vậy trong quá trình thực hiện đề tài này, tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn sau:

* Thuận lợi:

- Phòng nhóm lớp rộng rãi, thoáng mát, đầy đủ trang thiết bị phục vụ học

và chơi

- Các cháu có cùng độ tuổi ham thích tham gia các hoạt động

- Có đầy đủ tranh ảnh, mô hình minh họa các câu chuyện

- Cô giáo có trình độ tin học, ứng dụng bapoi hiệu ứng nội dung câu chuyện

- Bản thân luôn yêu nghề mến trẻ, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp

* Khó khăn

- Đa số trẻ cùng độ tuổi song khả năng nhận thức và tiếp thu của trẻ không đồng đều Vì các cháu bắt đầu đi học nên còn khóc nhiều chưa thích nghi với điều kiện sinh hoạt của lớp nên còn bỡ ngỡ Mỗi cháu lại có những sở thích và

cá tính khác nhau Trí nhớ của trẻ còn nhiều hạn chế, trẻ chưa nhớ hết trật tự của các âm khi sắp xếp thành câu vì thế trẻ thường xuyên bỏ bớt từ, bớt âm khi nói, khi trả lời hay kể lại nội dung của câu chuyện

- Phụ huynh chưa phối hợp cùng cô về nhà chưa kể lại câu chuyện cô kể trên lớp cho trẻ nghe

Xuất phát từ những thực trạng trên, ngay từ đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát trên trẻ của lớp mình Kết quả như sau:

Tổng số trẻ khảo sát 17 cháu:

Nội dung khảo sát số trẻ Tổng

Số trẻ Tỷ lệ (%) Số trẻ Tỷ lệ(%) Số trẻ Tỷ lệ(%)

Sự hứng thú khi học

môn kể chuyện 17 2 11,8% 6 35,3% 9 52,9% Khả năng nghe, hiểu

và cảm thụ các câu

chuyện

17 3 17,6% 4 23,5% 10 58,9%

Khả năng thể hiện,

giọng kể lại các câu

chuyện

17 2 11,8% 4 23,5% 11 64,7

2.3 Các biện pháp thực hiện

2.3.1 Xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động thông qua hoạt động kể chuyện

Với trẻ mầm non hình ảnh với màu sắc sặc sỡ luôn khiến cho trẻ thích thú

vì vậy để trẻ thích thú với những câu chuyện tôi luôn luôn chú ý đến môi trường xung quanh trẻ, môi trường hàng ngày lúc nào trẻ cũng được quan sát, được nhìn thấy từ đó tạo ấn tượng cho trẻ trong hoạt động kể chuyện

Để trẻ hoạt động tốt, tôi luôn chú ý đến môi trường hoạt động Môi trường hoạt động vô cùng quan trọng nó ảnh hưởng trực tiếp đển trẻ và nâng cao chất lượng hoạt động kể chuyện Chính vì thế tôi luôn chú trọng tạo môi trường hoạt động cho trẻ đó là môi trường bên trong và môi trường bên ngoài

- Môi trường trong lớp học

Tôi tận dụng diện tích lớp học để trưng bày những đồ dùng tự tạo ở giá góc hợp lí đẹp mắt, ở góc thư viện của bé tôi bố trí tranh ảnh cho trẻ dễ quan sát

và hoạt động Đối với các góc trong lớp góc kể chuyện bé nghe tôi trưng bày

tranh chuyện sáng tạo, tranh chuyện có hình ảnh nội dung câu chuyện, tranh chuyện cổ tích, truyện dân gian và một số tranh ảnh đẹp từ tạp chí, để trẻ có thể quan sát hình ảnh nhân vật, giúp trẻ hiểu ý nghĩa của cốt truyện và rèn khả năng phát triển ngôn ngữ, vốn từ cho trẻ

Hình ảnh 1: Góc kể chuyện bé nghe

Với từng chủ đề tôi kích thích tạo sự hứng thú cho trẻ bằng các hình ảnh các nhân vật trong các câu chuyện để trẻ dễ nhớ và khắc sâu nôi dung chuyện

Ví dụ: ở chủ đề “Những con vật đáng yêu” thì ngay đầu năm tôi đã làm đồ dùng những con vật gần gũi Tôi trưng bày hình ảnh con vật gọn gàng ở giá góc cho trẻ quan sát một cách dễ ràng

Hình ảnh 2: Con vật bằng đồ chơi

Bên cạnh việc tạo môi trường trong lớp kích thích hứng thú của trẻ vào câu chuyện, tôi luôn tìm hiểu nội dung câu chuyện, đưa ra các hình thức, lên giáo án chi tiết Tôi soạn bài đầy đủ, cụ thể, khoa học, rõ ràng, sáng tạo nhưng phải đảm bảo độ chính xác, các câu hỏi ngắn gọn, dễ hiểu, có hệ thống phù hợp với nhận thức của trẻ Đi đầy đủ các bước, lên lớp lần lượt từng phần rõ ràng, có

sự tích hợp hài hòa, logic các môn học và các chuyên đề với từng bài dạy Sử dụng lồng ghép nhiều phương pháp phù hợp tránh sự nhàm chán ở trẻ

- Môi trường ngoài lớp học

Ngoài môi trường trong lớp thì môi trường ngoài lớp cũng rất quan trọng

nó giúp trẻ ghi nhớ và hứng thú hơn trong hoạt động vì vậy tôi luôn chú ý đến khung cảnh hợp lý để tạo môi trường hoạt động tốt, thoải mái nhất đến cho trẻ, khuôn viên ngoài trời thoáng mát, có bóng mát, bầu không khí trong lành, đảm bảo độ an toàn cho trẻ tham gia hoạt động chơi tập, ở sân tường có vẽ những hình ảnh nhân vật ngộ nghĩnh như hình ảnh các con vịt, con gà, chú gấu, thỏ cho trẻ quan sát Hỏi đây là con gì? Con thỏ có bộ phận nào? Khi nhìn thấy con thỏ các con có nhớ cô đã kể câu chuyện gì không? Cô hỏi thêm một số câu hỏi trong câu truyện nếu trẻ hứng thú nghe cô nói (Câu truyện “thỏ ngoan”) qua đó

cô giúp trẻ khắc sâu nội dung câu chuyện

Hình ảnh 3: Tôi cùng trẻ trò chuyện về các con vật ở vườn cổ tích

Ngoài ra còn có nhiều hình ảnh rất gần gũi, có nhiều các loại hoa, cây, từ môi trường thiên nhiên gần gũi trẻ có thể cảm nhận và tưởng tượng được những câu chuyện cô kể (Đây là môi trường bên ngoài được tôi tận dụng triệt để trong quá trình nâng cao hoạt động kể chuyện cho trẻ lớp mình)

Ví dụ: Như câu chuyện “vườn hoa nhà bé Bi” tôi cho trẻ quan sát vườn

hoa và hỏi trẻ các con nhìn thấy ở đây có những loài hoa gì? Cho trẻ kể? Hoa hồng có màu gì? Hoa cúc có màu gì? để cho cây hoa tươi tốt chúng mình sẽ làm gì? Khi nhìn thấy những bông hoa này các con nhớ đến câu truyện gì? Như vậy tôi dẫn dắt vào nội dung câu truyện giúp trẻ khắc sâu nội dung câu chuyện

Hình ảnh 4: Tôi cùng trẻ quan sát vườn hoa

2.3.2 Sử dụng các hình thức vào bài để thu hút trẻ vào giờ kể chuyện

Do đặc điểm tâm sinh lý của trẻ là thích cái đẹp, màu sắc xinh động thu hút Chính vì vậy, trong các hoạt động nói chung và trong giờ kể chuyện không thể thiếu được đồ dùng trực quan Khi kể chuyện, thông qua những đồ dùng trực quan luôn hấp dẫn, lôi cuốn sự chú ý của trẻ, giúp trẻ hiểu, nhớ nội dung truyện

từ đó trẻ sẽ hứng thú nghe kể chuyện hơn Do đó, để hoạt động đạt kết quả tốt, thu hút lôi cuốn trẻ vào hoạt động kể chuyện tôi luôn luôn suy nghĩ tìm tòi để đưa đồ dùng trực quan vào từng hoạt động dạy sao cho phù hợp và đạt được kết quả cao nhất trong giờ hoạt động kể chuyện

Ví dụ: Truyện: “Quả thị”, chủ đề “Các loại quả thơm ngon”

Trước khi vào bài dạy tôi cho trẻ tham quan sa bàn cô đã chuẩn bị gồm có: Một ngôi nhà, xung quanh ngôi nhà có vườn cây ăn quả, có cây thị, và các loại cây để trẻ tự do nhận xét về khung cảnh thiên nhiên xung quanh ngôi nhà Tiếp theo tôi cho 1, 2 trẻ kể về những loại cây ăn quả mà trẻ biết, và tác dụng của các loại quả đối với cơ thể Sau đó tôi mới cho trẻ về chỗ ngồi và làm quen

với câu chuyện “Quả thị”

Hình ảnh 5: Tôi cùng trẻ đi thăm quan mô hình các loại cây

Đối với: Truyện: “Mèo con tinh nghịch”, chủ đề: “Bé và người thân trong gia đình” Tôi tạo hứng thú cho trẻ bằng cách chuẩn bị các nhân vật mèo, bà

cụ, bằng bìa cứng có gắn que để có thể điều khiển được; một sân khấu rối, và các loại cỏ cây hoa lá trang trí trên sân khấu rối Sau khi kể lần một bằng lời diễn cảm xong, tôi sẽ kể cho trẻ nghe lần hai bằng mô hình rối dẹt trên sân khấu rối Từ đó giúp trẻ hứng thú hơn trong giờ hoạt động kể chuyện

Hình ảnh 6: Tôi kể Chuyện bằng xa bàn cho trẻ nghe

Như : Truyện: “Thỏ con không vâng lời ”, chủ đề: “Những con vật đáng yêu” Tôi dùng vải vụn, bông, hột, hạt, khâu những nhân vật rối như Thỏ, Bướm để diễn rối tay cho trẻ xem Trẻ rất thích thú chỉ và gọi tên nhân vật đó Trẻ tưởng tượng như các nhân vật đó từ trong tranh truyện bước ra thật gần gũi, ngộ nghĩnh và đáng yêu

Hình ảnh 7: Tôi sử dụng dối dẹt cho trẻ quan sát

Với sự chuẩn bị đồ dùng trực quan phù hợp và bằng nhiều hình thức khác nhau đã giúp trẻ hứng thú sáng tạo trong hoạt động kể chuyện

Để hoạt động kể chuyện thu hút đối với trẻ, thì tôi phải biết cách tổ chức các hoạt động một cách sinh động mới lạ, tạo không khí giờ học luôn sôi nổi để trẻ luôn có tâm thế thoải mái hào hứng trong hoạt động Hiểu được điều đó, trong mỗi khi kể chuyện tôi luôn đưa ra những hình thức giới thiệu bài khác nhau để gây được sự chú ý cho trẻ, không lặp đi lặp lại, tránh sự nhàm chán của trẻ trong giờ học và luôn bám sát mục đích yêu cầu nội dung của tiết dạy theo đúng chủ đề

Như: Truyện “ Cây táo” chủ đề: “Những loại quả thơm ngon”

Tôi tạo tình huống: Tôi mời trẻ đến chơi nhà bà lạn Lan

Đến nhà bà các bạn lễ phép chào bà Và bà vừa hái quả ngoài vườn vào bà tặng cho một giỏ quả Các bạn lễ phép cháu xin bà Cô nói các bạn có biết bà tặng giỏ quả gì không? Đây là giỏ táo đấy các con ạ, để có quả táo thơm ngon thế này thì bà đã có rất nhiều công chắm sóc đấy các con ạ

Có một câu chuyện nói về quả táo rất là hay đó là truyện “Cây táo” đấy các con ạ, để biết Truyện “Cây táo” thế nào cô mời bà đến thăm lớp cùng các cháu và lắng nghe câu chuyện “Cây táo”