SÁNG KIẾN KINH NGHIỆMMỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ CHO TRẺ 4 – 5 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON NGA THÀNH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG DẠY TRẺ KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO Người thực hiện: Trịnh Thị Thu Chức v
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN NGÔN NGỮ
CHO TRẺ 4 – 5 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON NGA THÀNH THÔNG QUA HOẠT ĐỘNG DẠY TRẺ KỂ CHUYỆN SÁNG TẠO
Người thực hiện: Trịnh Thị Thu Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường mầm non Nga Thành SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
THANH HÓA, NĂM 2021
Trang 2NỘI DUNG Trang
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 22.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề. 62.3.1 Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị các thiết bị đồ dùng đồ chơi 62.3.2 Dạy trẻ kể chuyện sáng tạo qua hoạt động học có chủ đích 82.3.3 Dạy trẻ kể chuyện sáng tạo mọi lúc mọi nơi 102.3.4 Sử dụng đồ dùng trực quan để lôi cuốn trẻ kể chuyện sáng
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài.
Như chúng ta đã biết, ngôn ngữ là một phương tiện để giao tiếp, là công cụcủa tư duy và giúp trẻ dễ dàng hòa đồng vào cuộc sống, đồng thời thông quagiao tiếp bằng ngôn ngữ giúp trẻ hiểu biết về thế giới xung quanh, về con người
và các mối quan hệ của con người trong xã hội Vì vậy khi trẻ đến trường mầmnon trẻ được tham gia thực hành các hoạt động trải nghiệm như: các hoạt độngngày hội ngày lễ, hoạt động lao đông, hoạt động vệ sinh, hoạt động học, hoạtđộng vui chơi… thông qua các hoạt động trẻ được trải nghiệm tiếp thu lĩnh hội
hệ thống với kiến thức khoa học đơn giản như: làm quen với toán, bé khám phákhoa học, hoạt động tạo hình….Đặc biệt là trong hoạt động cho trẻ làm quen vớicác tác phẩm văn học, trong đó có nội dung, hình thức dạy trẻ kể chuyện sángtạo, thông qua đó nhằm để hình thành và phát triển toàn diện về nhân cáchbanđầu và các lĩnh vực giáo dục cho trẻ, quan trọng nhất đó là lĩnh vực giáo dụcphát triển ngôn ngữ của trẻ Ngay từ những năm tháng đầu tiên của cuộc đời,ngôn ngữ phát triển và mở rộng theo từng lứa tuổi của trẻ, tạo điều kiện, phươngtiện, hình thức, cơ hội để trẻ lĩnh hội những kinh nghiệm lịch sử - xã hội của nềnvăn hoá loài người Với sự phát triển của trẻ mầm non nói chung và trẻ 4 - 5 tuổinói riêng thì lĩnh vực phát triển giáo dục ngôn ngữ có một vị thế hết sức quantrọng Nó là một trong những cơ sở, là tiền đề giúp cho sự phát triển tư duy củatrẻ, là phương tiện giúp cho trẻ giao tiếp với mọi người Đồng thời cũng thôngqua giao tiếp giúp trẻ phát triển trí tuệ để nhận biết thế giới xung quanh và pháttriển tình cảm thái độ, kỹ năng sống của trẻ
Trang 4Đặc biệt, thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo, qua nội dung câuchuyện sẽ giúp trẻ phát triển tính tư duy, óc tưởng tượng, trẻ nhận thức được cáiđẹp, cái thiện ở thế giới xung quanh và vốn từ của trẻ ngày càng phong phú,đồng thời trẻ biết yêu quý cái đẹp, trân trọng cái đẹp và có ý thức bảo vệ và giúptrẻ hướng đến cái thiện cái đẹp đó đồng thời cũng giúp trẻ có khả năng sáng tạo
ra những câu chuyện bằng chính ngôn ngữ của mình để trẻ tự kể, tự diễn đạttheo cách hiểu và cách nghĩ của chúng Trẻ rất hứng thú tham gia vào các hoạtđộng nghệ thuật, khi kể chuyện trẻ thể hiện về các kỹ năng như: ngôn từ, ngữđiệu, tính cách, hành động, hình tượng của các nhân vật trong câu chuyện sớm
đi vào tâm hồn tuổi thơ Chính vì vậy cho trẻ tiếp xúc với văn học thông quahoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo chính là con đường phát triển ngôn ngữcho trẻ tốt nhất, hiệu quả nhất Trong thực tế việc dạy trẻ 4 - 5 tuổi phát triểnngôn ngữ thông qua hoạt đông kể chuyện sáng tạoở lớp, đôi lúc tôi chỉ mangtích chất đáp ứng đủ chương trình mà chưa chú ý đến tính sáng tạo và hướngdẫn trẻ kể chuyện sáng tạo Vì vậy vẫn còn một số trẻ chưa mạnh dạn tự tin tíchcực hứng thú tham gia vào các hoạt động kể chuyện, đóng kịch nên phần nàoảnh hưởng đến quá trình tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với các tácphẩm văn học và hoạt động kể chuyện sáng tạo của lớp vì vậy cũng đã làm ảnhhưởng đến chất lượng chung toàn diện của cả độ tuổi Với mục đích mong muốnhướng dẫn trẻ phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động kể chuyện sáng tạo bằngnhiều phương pháp hình thức mới mẻ, độc đáo, mới lạ cũng như mong muốn trẻphát triển tốt hơn và góp phần nâng cao chất lượng toàn diện về giáo dục trẻ vàđưa chất lượng của lớp ngày càng đi lên, đáp ứng được với yêu cầu mục tiêuthực hiện chương trình giáo dục mầm non hiện nay Vì vậy tôi đã mạnh dạn tìm
tòi, đi sâu vào nghiên cứu và đưa ra: “Một số giải pháp phát triển ngôn ngữ
cho trẻ 4 - 5 tuổi trường mầm non Nga Thành thông qua hoạt động dạy trẻ
kể chuyện sáng tạo” để viết sáng kiến trong năm học 2020 - 2021 nhằm giúp
trẻ 4 - 5 tuổi lớp tôi phát triển ngôn ngữ tốt hơn
Trang 5“Một số giải pháp phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo cho trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi” trường mầm non Nga Thành -
Nga Sơn - Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị đầy đủ các thiêt bị đồ dùng đồ chơi
- Dạy trẻ kể chuyện sáng tạothông qua hoạt động học có chủ đích
- Dạy trẻ kể chuyện sáng tạo mọi lúc mọi nơi
- Sử dụng đồ dùng trực quan để lôi cuốn trẻ kể chuyện sáng tạo
- Ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo
- Phối kết hợp nhà trường với phụ huynh trong việc phát triển ngôn ngữ chotrẻ
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Mỗi đứa trẻ sinh ra và lớn lên chịu ảnh hưởng nhiều từ môi trường sống,gia đình và xã hội Hiện nay các bậc phụ huynh phần lớn lo kinh tế ít quan tâmđến việc giáo dục kỹ năng sống, ít trao đổi trò chuyện với con cái do đó trẻ.Những trẻ thường xuyên được giao tiếp, trò chuyện có sự phát triển nhanh nhẹn,vốn từ phong phú, biết sử dụng câu từ tròn câu, đủ nội dung trong việc giao tiếpvới mọi người, biết sử dụng câu từ bày tỏ cảm xúc mong muốn của bản thân,khả năng nghe hiểu nhạy bén.Ngược lại những trẻ ít được giao tiếp, ít tham giavào hoạt động học kể chuyện sẽ có phần nhút nhát, ngại giao tiếp bằng ngônngữ Sự phát triển ngôn ngữ của trẻ em lứa tuổi mầm non là cả một quá trình từ
dễ đến khó, từ thấp đến cao phụ thuộc và từng độ tuổi khác nhau Các tác phẩmvăn học, các bài thơ, ca dao đồng dao…
Ngôn ngữ của trẻ phát triển tốt sẽ giúp trẻ nhận thức và giao tiếp tốt gópphần quan trọng vào việc hình thành và phát triển nhân cách cho trẻ Việc pháttriển ngôn ngữ mạch lạc cho trẻ trong giao tiếp sẽ giúp trẻ dễ dàng tiếp cận vớicác hoạt động khác như: Môi trường xung quanh, làm quen với toán, âm nhạc,tạo hình Việc phát triển vốn từ luyện phát âm và dạy trẻ nói đúng ngữ pháp,không thể tách rời giữa các môn học cũng như các hoạt động của trẻ Mỗi từcung cấp cho trẻ phải dựa trên một biểu tượng cụ thể, có nghĩa, gắn liền với âmthanh và tình huống sử dụng chúng Nội dung vốn từ cung cấp cho trẻ cũng nhưhình thức ngữ pháp phải phụ thuộc vào khả năng tiếp xúc, hoạt động và nhậnthức của trẻ
Trẻ em là niềm hạnh phúc của mỗi gia đình Trẻ em hôm nay là nhữngcông dân của thế giới ngày mai, việc chăm sóc giáo dục trẻ là trách nhiệm củagia đình và của toàn xã hội Trong những năm đầu đời của trẻ quãng thời gian
đó rất dễ hình thành những nét cơ bản của cá tính và thói quen, sau đó là nhữngphẩm chất, tâm lý, nhân cách của trẻ mới dần dần ổn định và phát triển
Trang 6Vốn từ là nền móng để phát triển ngôn ngữ, mà ngôn ngữ đóng vai tròquan trọng trong sự phát triển về trí tuệ của trẻ Vốn từ được sử dụng trong lờinói được coi là một phương tiện tác động rất tinh tế trong hệ thống xây dựngmôi trường sư phạm có định hướng, bởi trong ngôn ngữ nói không chỉ có thôngtin mà còn có cả ý nghĩa tình cảm Ngôn ngữ nói có thể tạo nên hiện thực tâm lý
có sức mạnh đặc biệt
Đối với trẻ mầm non phát triển ngôn ngữ đóng vai trò quan trọng, muốndiễn đạt những suy nghĩ của mình phải dùng ngôn ngữ để trao đổi và cũng nhờngôn ngữ đó mà người lớn giúp trẻ nhận thức đúng đắn, phân biệt được cái tốtcái xấu, có tình yêu đối với con người và thiên nhiên
* Các cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm tôi nêu ở trên được tôitham khảo từ các nguồn tài liệu sau:
- Chương trình giáo dục mầm non (Dành cho cán bộ quản lí và giáo viênmầm non) do nhà xuất bản giáo dục Việt Nam phát hành
- Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp
vụ và đạo đức nghề nghiệp cán bộ quản lí và giáo viên mầm non - năm học 2019
- 2020, 2020 - 2021
- Thông tư số: 28 /2016/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 của BộGiáo dục và Đào tạo
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Trong trường mầm non cô giáo cần phải quan tâm đến việc trẻ nói như thếnào? Có biết giao tiếp không, có biết tìm đúng từ để thể hiện nhu cầu mongmuốn, suy nghĩ của mình không?
Trẻ 4 - 5 tuổi ngôn ngữ còn hạn chế, việc giao tiếp với bạn bè và mọi người xung quanh còn gặp nhiều khó khăn Chính vì vậy việc cung cấp ngônngữ cho trẻ là vô cùng quan trọng và cần thiết
Trong thực tế ngôn ngữ có tầm quan trọng rất lớn và được các trườngmầm non chú ý, cùng với sự phát triển ngôn ngữ cho trẻ mới chỉ là ở giai đoạnđầu nên vẫn còn nhiều vấn đề cần được quan tâm, vì thực tế quá trình khả năngdiễn đạt của trẻ chưa trọn vẹn Trẻ còn nói ngọng, nói ấp úng, nói thiếu câu từ
Những năm qua ở trường mầm non nơi tôi công tác đã chú trọng pháttriển ngôn ngữ cho trẻ Phát triển ngôn ngữ cho trẻ nhằm rèn luyện khả năngghi nhớ, diễn đạt đủ thành phần của câu ngày càng hoàn thiện và là một hoạtđộng thiết thực góp phần tích cực vào việc giáo dục toàn diện cho trẻ Đặc biệt
là việc giáo dục trẻ về mặt tình cảm, thẩm mỹ, khả năng ngôn ngữ nói rõ ràng, mạch lạc chính xác, ngôn ngữ biểu cảm làm phong phú vốn từ của trẻ, cung cấpcho trẻ những kiến thức đơn giản về câu từ và các phương thức diễn đạt tìnhcảm của ngôn ngữ Do đó tôi chọn đề tài: “Một số giải pháp phát triển ngôn ngữcho trẻ 4 - 5 tuổi thông qua hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo”
Trang 7Năm học 2020 - 2021 tôi được phân công giảng dạy lớp 4 - 5 tuổi tạitrường mầm non Nga Thành tôi có những thuận lợi và khó khăn sau:
2.2.1 Thuận lợi
- Năm học 2020 - 2021 tôi được phân công giảng dạy lớp 4 - 5 tuổi tạitrường mầm non Nga Thành với tổng số 31 cháu Phần lớntrẻ đều đi học chuyêncần, ngoan ngoãn, mạnh dạn, hồn nhiên, đạt yêu cầu về phát triển thể chất, pháttriển nhận thức, phát triển ngôn ngữ và tình cảm xã hội, cảm thụ cái hay cái đẹptrong cuộc sống xung quanh trẻ Đó là một thuận lợi lớn để tôi rèn luyện pháttriển ngôn ngữ cho trẻ
- Đối với bản thân tôi là giáo viên đạt trình độ trên chuẩn yêu nghề mến trẻvới 6 năm kinh nghiệm,có ý thức trách nhiệm cao trong công việc tôi luôn tựthiết kế nội dung hoạt động cho trẻ theo chương trình giáo dục mầm non, do đótôi có thể chủ động sáng tạo lồng ghép các hoạt động kể chuyện sáng tạo trongquá trình tổ chức các hoạt động cho trẻ
- Trường mầm non Nga Thành là một trường đạt chuẩn quốc gia, đạt kiểmđịnh chất lượng nên có đầy đủ cơ sở vật chất trang thiết bị đồ dùng đồ chơi phục
vụ cho hoạt động dạy trẻ kể chuyện sáng tạo Nhà trường luôn có sự đầu tư vàbồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên Thường xuyên phát động phong trào thiđua nhằm khích lệ giáo viên trong trường năng động, sáng tạo tăng cường đưagiáo dục phát triển ngôn ngữ cho trẻ lồng ghép vào các hoạt động
- Môi trường bên ngoài và bên trong lớp học được sự quan tâm của nhàtrường và địa phương từng bước xây dựng khang trang, mới mẻ phù hợp vớimôi trường lớp học mầm non, trẻ thích thú vì được học tập vui chơi trong mộtngôi trường xanh sạch đẹp
- Đồ dùng đồ chơi phong phú, được đổi mới an toàn, ngoài ra tập thể giáoviên nói chung và bản thân tôi nói riêng luôn sáng tạo làm đồ dùng đồ chơi chotrẻ liên tục theo từng chủ đề theo từng tiết dạy thu hút trẻ quan tâm hứng thú hơnkhi tham gia hoạt động
- Có sự quan tâm ủng hộ của các bậc phụ huynh học sinh trong các hoạtđộng chăm sóc giáo dục trẻ Trẻ ham học hỏi, nhanh nhẹn, hứng thú tham giavào các trò chơi, các mô hình trải nghiệm cùng cô và các bạn
2.2.2 Khó khăn.
- Do một vài trẻ mới bắt đầu ra lớp và vì vấn đề sức khỏe một số trẻ đi họckhông đềunên một số trẻ nhút nhát làm ảnh hưởng đến quá trình học Một số trẻlười vận động một số trẻ hơi hiếu động, tập trung thấp
- Khả năng về ngôn ngữ, vốn từ ít, sử dụng câu từ chưa mạch lạc, rõ ràng,trẻ chưa có nhiều kinh nghiệm trong việc lên ý tưởng cho câu chuyện, vốn hiểubiết của trẻ về thế giới xung quanh còn hạn hẹp, chưa chủ động tham gia trảinghiệm vào các hoạt động
- Về phía nhà trường chưa thực sự đầu tư về trang thiết bị, chưa có các thiết
bị hiện đại để phục vụ cho các giờ học nên cũng có phần ảnh hưởng đến chấtlượng dạy và học của giáo viên và học sinh
Trang 8- Một số phụ huynh phần lớn lo kinh tế, đi làm xa chưa quan tâm sâu sắctới việc giáo dục trẻ phát triển ngôn ngữ, chưa nắm rõ quan điểm giáo dục hiệnnay, ít trò chuyện trao đổi với giáo viênvà trẻ về tình hình của con ở trường.
Từ những thuận lợi và khó khăn trên ngay từ đầu năm học, tháng 9 năm
2020 tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng trên trẻ và đem lại kết quả như sau:
Nội dung khảo sát
Số lượng Tỉ lệ
Trẻ phát âm rõ ràng, mạch lạc 31 8 25,8% 23 74,2%Trẻ hứng thú tham gia kể chuyện
Trẻ có khả năng diễn đạt một đoạn
chuyện văn học theo trí nhớ bằng
ngôn ngữ của bản thân
Khả năng sử dụng vốn từ vào việc
Bảng 1: Kết quả khảo sát đầu năm học 2020 - 2021
Bảng khảo sát cho thấy: Đa số trẻ rất ít hứng thú, chưa phát huy được khảnăng và thế mạnh của mình vào các hoạt động kể chuyện sáng tạo Khi dạy trẻ
kể chuyện sáng tạo giáo viên chưa biết vận dụng tích hợp các môn học khác vàđầu tư sưu tầm các câu chuyện sáng tạo cho trẻ
Hiệu quả sau mỗi hoạt động dựa trên đánh giá theo bộ chuẩn còn thấp Trẻchưa thể hiện được óc sáng tạo, trí tưởng tượng và khả năng ngôn ngữ của mình.Với kết quả trên là điều rất đáng lo ngại, tôi luôn băn khoăn suy nghĩ tìm
ra những biện pháp để áp dụng đề tài đạt hiệu quả nhằm phát triển ngôn ngữ chotrẻ, nâng cao chất lượng giáo dục phát triển ngôn ngữ theo hướng lấy trẻ làmtrung tâm, giúp trẻ mạnh dạn tự tin nói lên những điều mình nghĩ, mình biết,hoạt động tích cực hơn trong hoạt động kể chuyện sáng tạo và phát triển mộtcách toàn diện Vì vậy cần phải có những giải pháp phù hợp để nâng cao chấtlượng cho trẻ 4 - 5 tuổi phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động kể chuyện sángtạo đạt hiệu quả cao hơn
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Xây dựng kế hoạch và chuẩn bị các thiết bị đồ đùng đồ chơi.
Mỗi đứa trẻ sinh ra là một cá thể riêng biệt, ở mỗi trẻ sẽ có sự khác nhau vềgia đình, hoàn cảnh, môi trường sống, thể chất, sở thích, năng lực và trình độ Vìvậy, vào đầu năm học khi được nhận lớp, bản thân tôi luôn cố gắng tìm hiểu
Trang 9hoàn cảnh gia đình, những đặc điểm, mức độ phát triển, nhu cầu học tập khámphá, khả năng tiếp thu của mỗi trẻ để dựa trên những cơ sở đó lập kế hoạch giáo dụcphù hợp với khả năng chung của trẻ, những điều trẻ có khả năng thực hiện, khôngdạy trẻ những gì quá khó với trẻ Qua đó, tôi có điều kiện hiểu hiện trạng thực tế củamỗi trẻ, quan tâm đến trẻ hơn, biết những mặt mạnh, mặt yếu của trẻ để có nhữngtác động tích cực nhằm xây dựng kế hoạch giáo dục phát triển ngôn ngữ phùhợp với từng đối tượng nhằm giúp trẻ lớp tôi hứng thú tham gia vào các hoạtđộng kể chuyện sáng tạo.
Hiện nay việc xây dựng kế hoạch phù hợp với bối cảnh địa phương đangđược nhân rộng ở các cơ sở giáo dục mầm non, chính vì điều đó kế hoạch hoạtđộng kể chuyện được tôi lựa chọn thực tế, phong phú, gần gũi với trẻ Khi trẻ kểchuyện sáng tạo trẻ sẽ phát huy mạnh sự sáng tạo của bản thân qua các đồ dùng
đồ chơi trực quan và trí tưởng tượng phong phú hơn Đa số trẻ lớp tôi là trẻ mới,khả năng tiếp thu còn chưa cao, nên khi xây dựng mục tiêu tôi chú trọng lựachọn những mục tiêu từ dễ đến khó, các bài học có nội dung gần gũi, thực tế vớicác chủ đề quen thuộc xung quanh trẻ giúp trẻ vận dụng óc sáng tạo của mìnhvào hoạt động kể chuyện để phát triển ngôn ngữ cho trẻ
Tôi xây dựng kế hoạch phát triển ngôn ngữ thông qua hoạt động kể chuyệnsáng tạo cho trẻ trong một năm học như sau:
- Tháng 9-10: Trang trí lớp phù hợp, màu sắc đẹp mắt, tạo môi trường chữtại các khu vực chơi đẹp có hình ảnh minh họa góc phù hợp, trẻ dễ nhận biết.Tạo môi trường làm quen chữ cái cho trẻ phù hợp Cho trẻ tiếp xúc với môitrường hoạt động ngoài trời, trong quá trình hoạt động cô gợi ý, tạo điều kiệncho trẻ phát triển vốn từ, phát âm, khả năng biểu đạt, óc sáng tạo ra các câuchuyện dựa trên hình ảnh minh họa, đồ dùng trực quan
- Tháng 11-12: Bố trí sắp xếp các khu vực trong lớp đảm bảo trẻ thực hiện
dễ dàng lựa chọn và sử dụng đồ vật, đồ chơi, tham gia hoạt động và thuận lợicho sự quan sát của giáo viên Góp phần giúp trẻ dễ hoạt động, tiếp thu, lĩnh hội
và phát triển ngôn ngữ
- Tháng 1-2: Tôi lôi cuốn và gợi cho trẻ sử dụng câu đơn giản, đủ nghĩathông qua các phương tiện của môi trường giáo dục: Mũ múa, rối tay, rối que…
để tạo nên những câu chuyện sáng tạo của trẻ
- Tháng 3 + 4 + 5: Thông qua môi trường xã hội giúp trẻ phát triển ngônngữ thông qua việc giao tiếp, thể hiện mối quan hệ thân thiện với bạn bè Thôngqua giao tiếp giúp trẻ phát triển kỹ năng lắng nghe Cho trẻ làm quen với việc
Trang 10đọc việc viết thông qua môi trường chữ cái Từ đó hình thành vốn từ cho trẻ đểtrẻ có khả năng diễn đạt ngôn ngữ của mình thành câu chuyện kể.
Để giúp trẻ phát triển ngôn ngữ đạt kết quả cao thì giáo viên phải chuẩn
bị môi trường cho trẻ hoạt động, vì môi trường đóng vai trò rất quan trọng nếu
cô tạo được môi trường cho trẻ hoạt động tốt thì sẽ kích thích trẻ phát triển ngônngữ, tham gia vào các hoạt động và kết quả đạt được rất cao Môi trường có phùhợp, đa dạng, phong phú thì sẽ gây hứng thú cho trẻ Đây cũng là nội dung của
phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích cực” mà
những năm gần đây Bộ Giáo dục, Phòng Mầm non Sở GD&ĐT đã triển khai.Vìthế ngay từ đầu năm học tôi đã đi sâu vào xây dựng kế hoạch và chuẩn bị đồdùng đồ chơi thông qua cuộc thi “ Xây dựng môi trường, lầm đồ dùng đồ chơi”cho năm học 2020 - 2021
* Kết quả: một sô hình ảnh trong cuộc thi đồ dùng đồ chơi của tôi
Trang 11Hình ảnh hội thi Đồ dùng đồ chơi cấp trường
2.3.2 Dạy trẻ kể chuyện sáng tạo thông qua hoạt đông học có chủ đích.
* Hoạt động cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học:
Cho trẻ làm quen với tác phẩm văn học có ý nghĩa vô cùng quan trọng đốivới sự phát triển toàn diện nhân cách trẻ, là phương tiện giáo dục hữu hiệu vì tácphẩm văn học chứa đựng trong nó những giá trị nghệ thuật phong phú, các trithức khoa học được đúc kết từ kinh nghiệm của cha ông đều ẩn chứa trong cáctác phẩm văn học đặc biệt là văn học dân gian
* Hoạt động kể truyện cho trẻ nghe:
Hoạt động này bao gồm việc đọc kể diễn cảm kết hợp với các hình thứcnghệ thuật khác để trình bày tác phẩm Việc đọc kể diễn cảm đòi hỏi cô giáophải đọc đúng giọng điệu, âm hưởng, sắc thái của tác phẩm Bằng những biệnpháp kể sáng tạo cô lựa chọn lời kể trong sáng, ngắn gọn, xúc tích giúp cho quátrình tiếp nhận tác phẩm của trẻ được tốt hơn
Kể chuyện sáng tạo có nghệ thuật mở ra cho tôi sự sáng tạo nhiều hơn Tôi
đã hoà trộn ngôn ngữ của tác phẩm và ngôn ngữ của chính mình, bằng sự cảmthụ riêng tôi có thể tô đậm ý chính, tình tiết hay, hình ảnh đẹp với những cáchtrình bày khác nhau Kể bằng giọng thủ thỉ, chậm hơn đọc, truyền cảm cùng vớiviệc trình bày tác phẩm khéo léo, nhấn mạnh ở những tình tiết sáng tạo, cùngvới việc phối hợp giọng kể với cử chỉ, điệu bộ, nét mặt, ánh mắtnhư vậy sẽ giúptrẻ cảm thấy hứng thú hơn theo dõi tác phẩm
Với những tình tiết sáng tạo trẻ đã nhận ra sự mới lạ của câu chuyện nên rấtchú ý lắng nghe và chờ đón các tình tiết mới Đồng thời giáo dục trẻ về lòng canđảm, sự quyết tâm, không ngại khó khăn, gian khổ để chuộc lại lỗi lầm của mình
* Hoạt động dạy trẻ kể lại truyện:
Trang 12Dạy trẻ kể lại truyện là một nội dung của chương trình làm quen với vănhọc ở trường mầm non Đây là hoạt động cơ bản giúp trẻ rèn luyện, thực hành,trải nghiệm nghệ thuật Nó có ý nghĩa lớn trong việc phát triển nhân cách, chuẩn
bị cho trẻ bước vào trường phổ thông trong mọi lĩnh vực nhất là lĩnh vực pháttriển ngôn ngữ
Tôi thường đưa trẻ vào hoạt động thực tiễn nghệ thuật đa dạng bằng cách tổchức cho trẻ đọc, kể diễn cảm Cho trẻ được trải nghiệm, nhập thân vào cácnhân vật, các tình huống trong tác phẩm Từ đó, nhân cách của trẻ sẽ giàu có vàphát triển khi trẻ chủ động đọc kể diễn cảm, nhập vai chơi trong các trò chơiđóng kịch một cách sáng tạo, sáng tác câu chuyện mới theo trí tưởng tưởng củamình
Tôi rất chú ý đến các tình tiết mới do trẻ sáng tạo phù hợp với nội dung câuchuyện và có tính giáo dục cao để khen ngợi, động viên trẻ kịp thời Đồng thời
bổ sung, góp ý với trẻ khi nội dung trẻ sáng tạo chưa hợp lý
* Tổ chức cho trẻ chơi trò chơi đóng kịch:
Trò chơi đóng kịch là một hoạt động rất quyến rũ, hấp dẫn đối với trẻ mẫugiáo vì trò chơi đóng kịch là một hình thức hoạt động chơi đặc biệt và độc lậpthực sự của trẻ
Trong quá trình chơi đóng kịch trẻ được trải nghiệm niềm vui thẩm mĩ,niềm vui sáng tạo và trí tưởng tượng của mình Việc cho trẻ bắt chước máy móctheo cách đọc, kể của cô giáo sẽ không mang lại những kết quả như mong muốn.Bởi vậy, khi cho trẻ chơi trò chơi đóng kịch cô giáo không bắt trẻ phải học thuộclòng, chỉ sẵn cho trẻ ngữ điệu và động tác mà phải để trẻ nghiền ngẫm tác phẩm,phát triển sức sáng tạo của trẻ trong việc diễn tả các tình tiết, tính cách, cử chỉđiệu bộ của nhân vật
Tôi thấy, năng lực hoạt động nghệ thuật và sáng tạo nghệ thuật của trẻ emkhông hoàn toàn do bẩm sinh mà chủ yếu được hình thành và phát triển trongquá trình giáo dục Vì vậy, cô cho trẻ kể chuyện sáng tạo và tổ chức cho trẻ chơitrò chơi đóng kịch thường xuyên sẽ phát hiện, động viên, tạo điều kiện để trẻphát huy năng lực sáng tạo của mình trong hoạt động nghệ thuật nói chung và
hoạt động“làm quen với tác phẩm văn học” nói riêng.
* Hoạt động tạo hình:
Trong hoạt động này, tôi thường sử dụng các tác phẩm văn học để mở bài,gây hứng thú và dẫn dắt trẻ vào nội dung bài mới Khi cho trẻ vẽ, xé dán tranhtheo đề tài tôi thường hướng trẻ vào nội dung của bức tranh trẻ vẽ lên điều gì?
kể về chuyện gì? để khi nhìn vào bức tranh trẻ có thể kể thành một câu chuyệnngắn theo trí tưởng tượng của trẻ
Ví dụ: Khi cho trẻ vẽ về đề tài “Nước và các hiện tượng tự nhiên” trẻ có thể
vẽ và trình bày tác phẩm của mình thành một câu chuyện ngắn như: “Ông mặt