Tích cực làm đồ dùng đồ chơi tự tạo an toàn và khoa học phù hợp với trẻ 112.3.4 Giải pháp 4: Hướng dẫn giáo viên tích hợp lồng ghép nội dung giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích thôn
Trang 1
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HOẰNG HÓA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN, NHÂN VIÊN THỰC HIỆN ĐẢM BẢO AN TOÀN, PHÒNG, CHỐNG TAI NẠN
THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON HOẰNG THỊNH, HUYỆN HOẰNG HÓA
Người thực hiện: Tạ Thị Cúc Chức vụ: Phó Hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Hoằng Thịnh
SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý
Trang 22.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2
Giải pháp 2 Bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên, nhân viên
kiến thức, kỹ năng cơ bản về cách phòng, tránh và xử lý các
tình huống khi tai nạn xảy ra.
82.3.3
Giải pháp 3: Chỉ đạo giáo viên thường xuyên loại bỏ đồ dùng,
đồ chơi nguy hiểm Tích cực làm đồ dùng đồ chơi tự tạo an
toàn và khoa học phù hợp với trẻ
112.3.4
Giải pháp 4: Hướng dẫn giáo viên tích hợp lồng ghép nội
dung giáo dục phòng tránh tai nạn thương tích thông qua
các hoạt động trong ngày của trẻ
112.3.5
Giải pháp 5 Tích cực làm tốt công tác tham mưu tăng
cường cơ sở vật chất nhằm đảm bảo an toàn, phòng, chống
tai nạn thương tích cho trẻ
142.3.6 Giải pháp 6: Thực hiện công tác tuyên truyền phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ. 162.3.7
Giải pháp 7: Phối hợp với trạm y tế, phụ huynh học sinh để
làm tốt công tác đảm bảo an toàn, phòng, chống tai nạn
thương tích cho trẻ.
172.3.8
Giải pháp 8: Kiểm tra đánh giá việc thực hiện xây dựng
trường học an toàn, phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ
Tài liệu tham khảo
Danh mục đề tài đã xếp loại
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài.
Giáo dục mầm non là giai đoạn khởi đầu đặt nền móng cho sự hình thành
và phát triển nhân cách trẻ em Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ pháttriển về thể chất, trí tuệ, thẩm mĩ, tình cảm và kỹ năng xã hội Hình thànhnhững yếu tố đầu tiên của nhân cách, phát triển ở trẻ những chức năng tâmsinh lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kỹ năng sống cầnthiết phù hợp với lứa tuổi
Trong công tác chăm sóc giáo dục toàn diện cho trẻ thì công tác chăm sócsức khỏe và đảm bảo an toàn cho trẻ được coi là một trong những mục tiêu vôcùng quan trọng Hiện nay tình hình tai nạn thương tích (TNTT) ở trẻ em trongcác cơ sở giáo dục mầm non cũng thường xảy ra ảnh hưởng rất nghiêm trọngtới sức khỏe, tình cảm và tính mạng của trẻ, nhưng chưa có biện pháp hữu hiệu,nguyên nhân chủ yếu là do cơ sở vật chất chưa đảm bảo yêu cầu, số lượng giáoviên thiếu nhiều so với quy định, số lượng trẻ quá đông, trong khi đó trẻ em lạirất hiếu động, tò mò, ham hiểu biết nên dễ xảy ra tai nạn như: ngã, chấnthương, chảy máu, hóc, sặc, bỏng…
Việc đảm bảo an toàn phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ ở độ tuổimầm non là nhiệm vụ vô cùng quan trọng đã được các cấp, các ngành và toàn
xã hội quan tâm Chính vì vậy, ngày 15 tháng 4 năm 2010, Bộ giáo dục và Đào
tạo ban hành Thông tư số 13/2010/TT-BGD&ĐT “Qui định về xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non” nêu rõ nội dung xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn
thương tích Để đảm bảo an toàn cho trẻ khi được chăm sóc, nuôi dưỡng, giáodục tại các cơ sở giáo dục mầm non Ngày 5 tháng 11 năm 2012, Bộ Chính trị
ra Chỉ thị số 20- CT/ TƯ về việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối vớicông tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em trong tình hìnhmới Ngày 10 tháng 9 năm 2013, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Mầm non tiếp tụcgửi công văn số 6221/BGD&ĐT- GDMN về việc đảm bảo an toàn cho trẻ emtại cở sở giáo dục mầm non
Vậy chúng ta phải làm thế nào để đảm bảo an toàn cho trẻ trong thời gian
cả một ngày, một tháng, một năm học Đây là vấn đề mà tôi luôn phải suy nghĩ
và với trách nhiệm là một Phó hiệu trưởng nhà trường tôi đã nhận thức đượcviệc phải xây dựng môi trường an toàn và phòng tránh tai nạn thương tích chotrẻ là rất quan trọng và cấp thiết Với mong muốn là 100% số trẻ của trườngMầm non Hoằng Thịnh được an toàn mọi lúc, mọi nơi, không có tai nạnthương tích xảy ra với trẻ trong thời gian ở trường, ở lớp và cả ở gia đình
Chính vì vậy, tôi xin mạnh đưa ra một số kinh nghiệm nhỏ trao đổi với
đồng nghiệp đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Một số giải pháp chỉ đạo giáo
viên, nhân viên thực hiện đảm bảo an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ trường mầm non Hoằng Thịnh, huyện Hoằng Hóa”.
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Đánh giá thực trạng của công tác đảm bảo an toàn, phòng, tránh tai ạn thương
tích cho trẻ ở trường mầm non Hoằng Thịnh Tìm ra hệ thống các giải pháp chỉ đạo
Trang 4thực hiện đảm bảo an toàn cho trẻ, nhằm nâng cao kiến thức, kỹ năng xử lý các tìnhhuống và phát hiện các nguy cơ gây tai nạn thương tích cho đội ngũ giáo viên, nhânviên Giáo dục trẻ kỹ năng tự phục vụ, bảo vệ bản thân khi cần thiết, hình thànhnhân cách ban đầu, kỹ năng sống cho trẻ ở trường mầm non.
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Giáo viên, nhân viên, phụ huynh và học sinh Trường mầm non Hoằng Thịnh
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp lý luận: về các khái niệm an toàn, tai nạn thương tích, các tainạn thương tích thường gặp ở từng lứa tuổi cụ thể, điều lệ trường mầm non, các vănbản hướng dẫn thực hiện đảm bảo an toàn cho trẻ
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: lựa chọn, sưu tầm, thu thập thông tin,phân tích tổng hợp các nguồn tài liệu có nội dung liên quan đến đề tài nghiên cứu đểvận dụng đưa ra các giải pháp tổ chức thực hiện cho phù hợp
- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: quan sát, kiểm tra, khảo sát thực tế,thống kê số liệu giáo viên, nhân viên về mức độ kỹ năng xử lý các tình huốngtai nạn xảy ra
2 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lí luận
Trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích là trường học màcác yếu tố nguy cơ gây tai nạn thương tích cho trẻ được phòng, chống và giảmtối đa hoặc loại bỏ Toàn bộ trẻ em trong trường được nuôi dưỡng, chăm sócgiáo dục trong môi trường an toàn cả về thể chất lẫn tinh thần
Việc xây dựng trường học an toàn phải có sự tham gia của trẻ em trong
độ tuổi mầm non, cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường, các cấp ủyĐảng, chính quyền, các ban ngành đoàn thể, nhân dân địa phương và các bậcphụ huynh phối hợp trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ tạo môi trường antoàn cho trẻ được tham gia hoạt động học tập và vui chơi
Tai nạn là sự kiện xảy ra bất ngờ ngoài ý muốn, do tác nhân bên ngoàigây nên các tổn thương, thương tích cho cơ thể Có 2 loại tai nạn: Tai nạnkhông chủ định thường không có nguyên nhân rõ ràng, khó có thể đoán trướcđược như ngã, bỏng, ngộ độc, chết đuối… Tai nạn có chủ định như bạo lực,bạo hành trẻ em
Tai nạn thương tích luôn rình rập quanh ta, nó có thể xảy ra bất cứ lúc nào,
ở mọi lúc, mọi nơi và mọi lứa tuổi nhưng tập trung nhiều nhất vẫn là trẻ mầmnon Vì ở độ tuổi này cơ thể trẻ còn non yếu, sức đề kháng kém, sở thích của trẻlại hay tò mò, hiếu động thích khám phá thế giới xung quanh nhưng kinh nghiệmsống lại chưa có, mà tai nạn thương tích là một trong những nguyên nhân hàngđầu dẫn đến tử vong và gây ra những biến chứng trầm trọng cho trẻ
Đối với trẻ dưới 3 tuổi: Ở lứa tuổi này các cơ quan trong cơ thể trẻ pháttriển chưa hoàn thiện, trẻ tập bò, tập đi lại, tò mò muốn tìm hiểu xung quanh,chưa biết tự bảo vệ mình do đó trẻ thường gặp các loại tai nạn thương tích đólà: Dị vật đường thở do sặc bột, sặc thức ăn, bị dị vật lỗ mũi, lỗ tai là do trẻ tựnhét hạt đỗ, hạt lạc hoặc bị bỏng nhất là bỏng nước sôi, ngã xuống nước,điện giật…
Trang 5Đối với trẻ lớn hơn 3 tuổi : Trẻ hiếu động, nghịch ngợm hơn hay chạynhảy tự do nên thường gặp các tai nạn thương tích như: vấp ngã, đuối nước, dongộ độc thực phẩm, điện giật, do vật sắc nhọn, ngạt đường thở, bỏng, các loạisúc vật cắn hoặc tai nạn giao thông.
Như vậy, phòng chống tai nạn thương tích có vai trò hết sức to lớn đối với
sự phát triển của trẻ Qua nghiên cứu và thực tế hàng ngày được giám sát, tiếpxúc và tham gia vào các hoạt động chăm sóc, giáo dục các cháu trong trường,tôi nhận thấy rằng những yếu tố ảnh hưởng đến tai nạn thương tích cho trẻmầm non là do cơ sở vật chất không đảm bảo an toàn, do thiếu sự giám sát củangười lớn (cô giáo) nên trẻ có thể tiếp xúc với các yếu tố gây nguy cơ tai nạnthương tích, về giới tính thì trẻ trai thường hiếu động hơn trẻ gái nên có xu thế
dễ mắc tai nạn thương tích hơn trẻ gái Hoặc một số yếu tố khác như vào ngàynghỉ, tai nạn thương tích thường xảy ra với các trẻ ở gia đình có hoàn cảnh khókhăn thiếu sự chăm sóc của cha mẹ và người lớn Vì thế, cần phải có cơ sở vậtchất đảm bảo và có sự giám sát của người lớn (cô giáo) thì mới hạn chế đượctai nạn thương tích
Từ những cơ sở lý luận trên tôi có một số những giải pháp tham mưu vớiHiệu trưởng, với chính quyền địa phương, cùng các bậc phụ huynh xây dựngcác kế hoạch ngắn hạn, dài hạn mang tính thiết thực cùng đồng hành với giáo
viên thực hiện các quy chế của nhà trường, thực hiện “Các giải pháp đảm bảo
an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ ở trường mầm non Hoằng Thịnh”
2.2 Thực trạng vấn đề
Trường Mầm non Hoằng Thịnh được thành lập năm 1993 nằm ngay trungtâm xã Hoằng Thịnh, đến nay Trường đã trải qua 28 năm xây dựng và trưởngthành Cùng với sự quan tâm, giúp đỡ của các cấp lãnh đạo và sự chỉ đạo trựctiếp của phòng GD&ĐT, trường MN Hoằng Thịnh đã từng bước phấn đấu xâydựng trường Mầm non đạt chuẩn quốc gia theo các tiêu chí do Bộ GD&ĐT quyđịnh Đặc biệt là năm học 2018 - 2019 trường đã được Sở Giáo dục và Đào tạo
về kiểm tra đánh giá và công nhận là trường đủ điều kiện đạt chuẩn Quốc giamức độ 2 Trường có tổng số 480 trẻ, chia làm 16 nhóm lớp Trong đó Nhà trẻ:
50 trẻ được chia làm 3 nhóm; Mẫu giáo 430 trẻ chia làm 13 lớp Tổng số cán bộ,giáo viên, nhân viên là 33 đồng chí Trong đó: Cán bộ quản lý 3 đ/c; giáo viên
29 đ/c; nhân viên 1 đ/c Trình độ chuẩn đạt 90%; trên chuẩn đạt 81% Còn 3đồng chí trung cấp đang học nâng cao Nắm bắt được tình hìnhthực tế của nhàtrường bản thân là cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn trong quá trình chỉ đạogiáo viên thực hiện việc dạy kỹ năng sống cho trẻ ở nhà trường tôi đã gặp nhữngthuận lợi và khó khăn sau:
Trang 6Nhà trường có đội ngũ cán bộ giáo viên có bề dày kinh nghiệm trong côngtác nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ Có tinh thần đoàn kết cao, đồng tâm,đồng sức để thực hiện tốt mục tiêu nhiệm vụ năm học Giáo viên có phẩm chấtđạo đức tốt, có tinh thần trách nhiệm cao trong công tác an toàn tuyệt đối chotrẻ Nhà trường nhiều năm liền đạt thành tích cao trong công tác quản lý vàgiảng dạy Trong những năm qua nhà trường luôn đạt được nhiều thành tích caotrong các hội thi do ngành tổ chức Đặc biệt năm học 2018 – 2019 được côngnhận là trường đạt chuẩn quốc gia mức độ II và năm 2015 đã tham gia đánh giángoài đạt cấp độ 3.
Trường có đầy đủ các đồ dùng đồ chơi trong và ngoài lớp có khuôn viênrộng để trẻ tham gia mọi hoạt động Có đủ điều kiện môi trường trong và ngoàilớp để hoạt động và phát triển một cách toàn diện
Hệ thống phòng cháy chữa cháy của nhà trường đầy đủ, đạt tiêu chuẩn BGH luôn quan tâm tạo mọi điều kiện cho công tác y tế trường học, phốikết hợp chặt chẽ với trạm y tế xã và TT y tế dự phòng huyện thực hiện chăm sócsức khỏe ban đầu cho CB, GV, NV và toàn bộ trẻ trong nhà trường theo đúngquy định Nhân viên nuôi dưỡng và giáo viên phụ trách chăm sóc nuôi dưỡngđược tham gia các buổi tập huấn chuyên môn do ngành y tế tổ chức
Từ đó đến nay nhà trường đã nâng cao chất lượng chăm sóc và giáo dục,lồng ghép tích hợp việc thực hiện đảm bảo an toàn, phòng, chống tai nạn thươngtích cho trẻ trường mầm non vào các hoạt động trong ngày đảm bảo theo yêucầu góp phần vào việc đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ
2.2.2 Khó khăn:
Nhà trường tuy đã có phòng y tế riêng nhưng chưa có đầy đủ đồ dùng,dụng cụ phục vụ cho việc sơ cấp cứu Chưa có nhân viên y tế để chăm sóc sứckhỏe cho trẻ mà nhân viên y tế là giáo viên kiêm nhiệm Kỹ năng phòng, chống
và xử lý các tai nạn thương tích cho trẻ của giáo viên đôi khi còn lúng túng,chưa linh hoạt
Cha mẹ trẻ đa số là công nhân, nông dân, làm hàng nan nên bận rộn vàkhông quan tâm nhiều kiến thức về đảm bảo an toàn, phòng, chống tai nạnthương tích cho trẻ
Trẻ mầm non tuy lứa tuổi còn nhỏ nhưng chưa được sự quan tâm đúngmức về phòng chống tai nạn thương tích ở gia đình và nhà trường
2.2.3 Kết quả khảo sát thực trạng:
Đối với giáo viên, nhân viên: Xây dựng tiêu chí khảo sát theo 3 mức độ: Mức độ 1: Giáo viên có kỹ năng phòng tránh và thường xuyên chủ động xử
lý các tai nạn thương tích cho trẻ một cách linh hoạt.
Mức độ 2: Giáo viên có kỹ năng phòng tránh và thường xuyên chủ động xử
lý các tai nạn thương tích cho trẻ
Mức độ 3: : Giáo viên chưa linh hoạt thực hiện kỹ năng phòng tránh và xử lý
các tai nạn thương tích cho trẻ
Trang 7Đạihọc
(Phụ lục 1): Khảo sát các tiêu chí theo bảng kiểm
1 Tổ chức nhà trường gồm 12 tiêu chí (từ 1-12) 11 tiêu chí 1 tiêu chísố 11
2 Cơ sở vật chất gồm 50 tiêu chí( từ 13- 62 ) 49 tiêu chí 1 tiêu chísố 19
3 Giáo viên / người trông trẻ gồm 4 tiêu chí (từ 63-66) 4 tiêu chí 0
4 Quan hệ giữa gia đình và nhà trường gồm 2tiêu chí ( từ 67-68) 2 tiêu chí 0
Căn cứ vào kết quả khảo sát thì tỷ lệ giáo viên, nhân viên chưa linh hoạtthực hiện kỹ năng xử lý tình huống tai nạn thương tích còn cao (mức độ 3) tới27% Khảo sát theo bảng kiểm tuy là đạt 66/68 tiêu chí của nội dung phòng,chống tai nạn thương tích, còn tiêu chí 11 thì có thể khắc phục khả thi vì có bổsung giáo viên theo định biên, nhưng tiêu chí 19 thì phải có thời gian, vì liênquan đến số phòng học cho nhóm trẻ nhà trẻ
Như vậy, với thực trạng của nhà trường cho thấy, ở đây nguy cơ gây tainạn thương tích là cao cụ thể: với tổng số trẻ toàn trường là 480 trên tổng sốphòng học kiên cố là 15 phòng tất cả các hoạt động từ học tập, vui chơi và ănngủ đều tổ chức tại phòng chung (3 trong 1), trong đó 50 cháu nhà trẻ/ 2phòng; còn lại 430 cháu mẫu giáo/ 13 phòng so với số lượng trẻ định biên theođiều lệ trường mầm non là quá mức quy định Bên cạnh đó, tuy là phòng họckiên cố nhưng đầu tư làm nhiều lần nên một số hạng mục đang trên đà xuốngcấp như trần nhà bị nứt bóc trốc, hệ thống vệ sinh luôn trong tình trạng quá tảinên dễ bị tắc nghẽn Mặt khác, số giáo viên chưa đủ theo định biên/ nhóm, lớp,việc tập huấn kỹ năng phòng, tránh và xử lý tình huống tai nạn thương tích có
tổ chức ngay đầu năm học, tuy nhiên việc xử lý tình huống cấp cứu hoặc tainạn còn phụ thuộc vào năng lực, kỹ năng của từng giáo viên mà tai nạn thìluôn bất định Điều này cho thấy sự mâu thuẫn rất lớn trong việc đảm bảo chấtlượng chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục trẻ tại trường mầm non
Trang 8Để đảm an toàn cho trẻ trong trường, nhà trường đã tổ chức thực hiệntrên cơ sở bám sát nội dung của thông tư 13/2010/TT- BGĐ&ĐT ngày 15tháng 4 năm 2010 Qui định về xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tainạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non; căn cứ vào nhiệm vụ từng nămhọc, nhà trường căn cứ vào tình hình, điều kiện thực tế của địa phương, căn cứvào các hoạt động của cô và trẻ; căn cứ vào sự nhận thức của phụ huynh; nhàtrường đã xây dựng kế hoạch đưa ra tiêu chí đảm bảo an toàn, phòng, chống tainạn thương tích cho trẻ Căn cứ vào kết quả đánh giá sức khỏe qua biểu đồtăng trưởng của trẻ từng giai đoạn và khám sức khoẻ định kì, phân loại sứckhoẻ hàng năm và đánh giá xếp loại giáo viên theo quyết định 02/2008- BGD ĐT Trong những năm học trước đây, nhà trường đã thực hiện có hiệu quảtheo nội dung của thông tư 13/2010/ TT- BGD&ĐT về xây dựng trường học
an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích trong cơ sở giáo dục mầm non.Trường mầm non Hoằng Thịnh luôn đảm bảo an toàn, không có tai nạn thươngtích phải nhập viện, không xảy ra bạo lực học đường, không xảy ra mất Antoàn vệ sinh thực phẩm, ngộ độc thực phẩm, đây là sự nổ lực, cô gắng của cảtập thể nhà trường và của các bậc phụ huynh cũng như toàn dân trong xã, làniềm vui thực sự và có điều may mắn đi kèm Tuy nhiên không vì thế mà nhà
trường “chủ quan” vì tai nạn có thể xảy ra bất cứ lúc nào, bất kỳ ở đâu hoặc
mọi lúc mọi nơi Do vậy, việc phòng, chống tai nạn thương tích luôn được nhàtrường thực hiện thường xuyên và mang tích cấp bách
Căn cứ vào thực trạng và các điều kiện thuận lợi, khó khăn của nhà
trường, tôi luôn trăn trở và đã mạnh dạn đưa ra “Một số giải pháp chỉ đạo giáo
viên, nhân viên thực hiện đảm bảo an toàn phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non Hoằng Thịnh” như sau:
Vì vậy, việc xây dựng kế hoạch sát với thực tế, phù hợp với thực trạng coinhư ta đã thành công được một nửa công việc, từ thực trạng của nhà trường, ngay
từ đầu năm học, tôi đã chủ động xây dựng kế hoạch chỉ đạo giáo viên, nhân viênnhà trường xây dựng trường học an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻvới mục tiêu: Nâng cao nhận thức, trách nhiệm cho cán bộ, giáo viên, nhân viên,phụ huynh và học sinh; 100% trẻ được đảm bảo an toàn tuyệt đối về thể chất vàtinh thần; không xảy ra tai nạn thương tích; không xảy ra ngộ độc thực phẩm…100% cán bộ, giáo viên, nhân viên được tập huấn kiến thức, thực hành kỹ năng xử
lý tình huống tai nạn cấp bách… trình hiệu trưởng phê duyệt, hiệu trưởng thànhlập ban chỉ đạo gồm Bí thư chi bộ - Hiệu trưởng là trưởng ban, hai phó hiệutrưởng là phó ban, đồng chí tổ trưởng chuyên môn, đồng chí bí thư đoàn thanhniên làm ban viên (vì trường mầm non Hoằng Thịnh chưa có nhân viên y tế) và 1
Trang 9đại diện Ban đại diện cha mẹ học sinh làm ban viên
Ban chỉ đạo triển khai, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên vàđưa kế hoạch vào thực hiện thường xuyên; trên cơ sở văn bản Chỉ thị số13/2010/TT-BGDĐT ban hành qui định về xây dựng trường học an toàn,phòng, chống tai nạn thương tích cho trẻ tại các cơ sở giáo dục mầm non
Cụ thể: Hiệu trưởng tham mưu về kế hoạch xây dựng, tu sửa cơ sở vật chất vàtrang bị đủ đồ dùng thiết bị cho các nhóm lớp
Phó Hiệu trưởng đảm nhiệm công tác nuôi dưỡng, chăm sóc chỉ đạo cácnhóm, lớp sắp xếp môi trường lớp học, tổ chức tập huấn cách phòng, tránh tainạn thương tích, lập kế hoạch phòng, tránh dịch bệnh
Chỉ đạo thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm, theo dõi, nhắc nhở các nhómlớp thực hiện giữ gìn sức khỏe cho trẻ, hướng dẫn giáo viên thực hiện các biệnpháp phòng bệnh theo mùa như dịch tay, chân, miệng, dịch cúm A; sốt xuấthuyết; đau mắt đỏ và dịch bệnh khác
Phó Hiệu trưởng đảm nhiệm công tác giáo dục, chỉ đạo các nhóm, lớptrang trí lớp, sắp xếp đồ dùng đồ chơi, học liệu, tạo môi trường thân thiện vàlồng ghép nội dung đảm bảo an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích vào cáchoạt động giáo dục trong ngày
Tổ trưởng chuyên môn tổ chức triển khai các biện pháp xử trí tai nạnthương tích trong các buổi sinh hoạt chuyên môn Giáo viên ở nhóm, lớp tổchức sắp xếp xây dựng môi trường lớp học an toàn, có thùng đựng rác luôn cónắp đậy, thường xuyên kiểm tra đồ dùng thiết bị bị hư hỏng, các giá góc, tủđựng đồ dùng cá nhân để tu sửa, bổ sung kịp thời Thực hiện nghiêm túc chế độsinh hoạt hàng ngày của trẻ theo đúng độ tuổi, bao quát chăm sóc trẻ chu đáokịp thời phát hiện những nguy cơ gây tai nạn hoặc bệnh tật của trẻ để thông báongay cho cha mẹ trẻ và nhà trường để cùng phối hợp xử trí
Tổ chức triển khai kịp thời kế hoạch hành động phòng, chống tai nạn
thương tích cho trẻ đến từng cán bộ giáo viên Nhà trường đã thành lập ban
chăm sóc sức khỏe; xây dựng kế hoạch tổ chức thực hiện xây dựng trường học
an toàn, phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ
Tổ chức bồi dưỡng kiến thức cho 100% cán bộ giáo viên, nhân viên vềcác nội dung phòng, chống tai nạn thương tích trong nhà trường, tạo điều kiện
để cán bộ giáo viên, nhân viên được tham gia thực hành các động tác sơ cấpcứu ban đầu khi trẻ gặp tai nạn
Chỉ đạo giáo viên xây dựng kế hoạch lồng ghép các nội dung giáo dục antoàn giao thông, giáo dục sức khỏe cho trẻ trong các hoạt động để cung cấpcho trẻ những kỹ năng sơ đẳng về tự chăm sóc và bảo vệ bản thân, tránh xanhững vật, nơi có thể gây tai nạn cho trẻ (ổ điện, nồi canh, hột hạt, đồ chơi bịhỏng ), thường xuyên kiểm tra các thiết bị đồ dùng đồ chơi bị hư hỏng loại
bỏ kịp thời
Như vậy, việc xây dựng kế hoạch cụ thể chi tiết sát với tình hình thực tế vàtriển khai kịp thời đến từng cán bộ giáo viên, nhân viên đã có tác dụng rất lớn choviệc chủ động phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ trong từng bộ phận của nhà
Trang 10trường và tinh thần phối hợp để thực hiện nhiệm vụ đạt hiệu quả.
2.3.2 Giải pháp 2 Bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên, nhân viên kiến thức, kỹ năng cơ bản về cách phòng, tránh và xử lý các tình huống khi tai nạn xảy ra.
Giáo viên, nhân viên là lực lượng trực tiếp thực hiện mọi hoạt động chămsóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ hàng ngày Vì vậy, việc bồi dưỡng kiến thức, kỹnăng cơ bản về đảm bảo an toàn, phòng, chống và xử lý các tình huống khi tainạn xảy ra là rất quan trọng
Để giáo viên có những kinh nghiệm, kỹ năng về phòng, chống tai nạnthương tích, xác định được các nguyên nhân chủ quan và khách quan xảy ra tainạn để có biện pháp khắc phục kịp thời
Cách xử lí khi trẻ bị bỏng: Khi trẻ bị bỏng phải nhanh chóng đưa trẻ rakhỏi nơi nguy hiểm, loại bỏ các tác nhân gây bỏng như cắt bỏ quần áo hoặcgiày tất, đồ trang sức nơi vùng bị bỏng trước khi phần bị bỏng phồng sưng Kịpthời ủ ấm cho trẻ, tránh mất nhiệt về mùa lạnh Di chuyển trẻ đến chỗ có nướcsạch để rửa vết thương, nếu bỏng hóa chất thì phải rửa nhiêu lần, và ngâm ngayvùng bị bỏng vào nước mát ngay sau khi bị bỏng trong vòng 20 phút, nhằm hạnhiệt tại nơi bị bỏng Tuyệt đối không được lấy vật gì bám chặt vào vết bỏng,không bôi dầu mỡ lên vết bỏng, không dùng băng dính để che vết bỏng, khôngchọc thủng các nốt bỏng, không dùng bất cứ loại thuốc gia truyền nào đổ lênvết bỏng, chuyển trẻ đến ngay cơ sở y tế gần nhất khi trẻ có các dấu hiệu: Bỏngnặng rộng hơn 1 bàn tay trẻ, bỏng ở bộ phận sinh dục, trẻ kêu rát và run tay… Cách xử lý tai nạn do vật sắc nhọn: Tuyệt đối không được tìm mọi cách đểlấy vật sắc nhọn đã cắm sâu ra khỏi vết thương Trước tiên phải rửa sạch và sáttrùng vết thương bằng thuốc sát trùng hoặc nước muối sinh lý Băng cố định
dị vật tại chỗ để cầm máu Nếu vết thương sâu, chảy nhiều máu, sau khi sơ cấpcứu xong phải đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế gần nhất
Cách phòng, tránh tai nạn gây ngạt đường thở: Do trẻ tự nhét đồ chơi vàomũi, tai mình hoặc nhét vào tai, mũi bạn Các vật trẻ có thể nhét vào mũi, tai là hạtcườm, con xúc xắc, các loại hạt, quả ( hạt na, đậu ), do sặc cháo, sặc cơm canh,thậm chí có trường hợp trẻ còn nhét cả đất nặn vào tai Trẻ còn ngậm đồ chơi vàomiệng có thể bị rách niêm mạc miệng hoặc hít vào gây dị vật đường thở
Nếu trẻ còn hồng hào, khóc được, nói được, la hét, không khó thở, cô giáo nên đặt ở tư thế ngồi thở, giữ yên trẻ và đưa đến bệnh viện để khám và gắp dị vật ra Nếu trẻ xuất hiện tím tái, khó thở, không khóc hoặc khóc yếu, cô giáo nhanhchóng gọi cấp cứu, người hỗ trợ và tiến hành thủ thuật vỗ lưng, ấn ngực.Đuối nước: Mùa hè là thời điểm số vụ tai nạn đuối nước trẻ em gia tăng Có nhiềunguyên nhân dẫn đến tai nạn đuối nước ở trẻ em Trong đó nguyên nhân phổ biếndẫn tới những tai nạn đuối nước thương tâm là do sự thiếu giám sát của người lớn, đểtrẻ tự do vui chơi tại những khu vực nguy hiểm như sông, suối, ao, hồ
Để phòng, tránh đuối nước việc đầu tiên là phải dạy trẻ biết bơi Khi trẻ đi bơiphải có người lớn luôn bên cạnh, trông và theo dõi trẻ
Điều quan trọng nhất là ở trường cũng như ở nhà không nên đựng nước ở xô,thùng Nếu bắt buộc phải có (nước để dùng) thì phải có nắp đậy thật chặt để trẻ
Trang 11không mở được
Cách phòng, tránh tai nạn do ngã: Nguyên nhân chủ yếu là do trẻ chạy, nhảy,
nô đùa, xô đẩy nhau nơi vui chơi ở trường cũng như ở nhà, nguyên nhân khác là dotrơn trượt, vấp ngã do đường đi mấp mô hoặc tai nạn giao thông,…nhận biết dấuhiệu, cách xử lý tai nạn do ngã gây ra, nếu chấn thương phần mềm thì bị xây xớttrên cơ thể, sưng tấy ở những bộ phận bị va đập, rách da do ngã vào vật sắc nhọn,
có thể gây chảy máu Bầm tím và sưng do va chạm mạnh, dẫn tới hiện tượngchảy máu dưới mô da làm sưng và đổi màu, các vết thương thường tan dần vàbiến mất sau khoảng một tuần Cách xử lý là đắp lên vết thương một chiếc khănnhúng nước lạnh vắt ráo, hoặc khăn bọc đá lạnh trong khoảng nửa giờ, cầnkiểm tra xem trẻ có bị bong gân hay gãy xương, nếu trẻ kêu đau nhiều hoặc đaukhi cử động chân tay bị bầm tím, nếu bong gân thì xử lý tiếp theo….Khi trẻ bịtai nạn phải bình tĩnh xử trí sơ cứu ban đầu tại chỗ, đồng thời báo cho cha mẹ
và y tế nơi gần nhất để cấp cứu kịp thời
Có thể nói có rất nhiều nguy cơ dẫn đến tai nạn thương tích ở trẻ em Cáchphòng ngừa hiệu quả nhất là sự quan tâm chú ý của người lớn khi trông trẻ Chỉmột phút thiếu tập trung có thể dẫn đến hậu quả vô cùng nghiêm trọng
Phối hợp trong công tác quản lý để xây dựng kế hoạch đầu tư cơ sở vật chất,mua sắm trang thiết bị phòng, tránh tai nạn thương tích (bông, băng, nẹp cứuthương…) cũng cố và phát triển phòng y tế để đáp ứng được nhiệm vụ phòng,tránh tai nạn thương tích cho trẻ
Kết quả: Từ những buổi tập huấn rất hữu ích và những tài liệu mà nhà trườngcung cấp, bản thân tôi và đồng nghiệp đã tự nâng cao được kiến thức về phòngtránh tai nạn thương tích và biết cách xử lý kịp thời các tai nạn có thể xảy ra
đến với trẻ
Để giảm thiểu tối đa về các tai nạn thương tích xảy ra ở trường Trườngmầm non Hoằng Thịnh luôn xác định rõ trách nhiệm của mỗi cán bộ, giáo viên,nhân viên đối với trẻ là không vắng mặt khi trẻ đang ở nhóm, lớp Luôn quan
sát trẻ mọi lúc, mọi nơi: phương châm chăm sóc trẻ là “Rời tay không rời mắt, rời mắt không rời tâm” tùy vào nhiệm vụ cụ thể của từng thành viên từ khâu vệ
sinh đến ăn, ngủ và hoạt động giáo dục
Nhà trường xác định bồi dưỡng kiến thức xây dựng trường học an toàn, phòng,tránh tai nạn thương tích cho trẻ là một modun phải bồi dưỡng hàng năm, đượcđánh giá thường xuyên trong sinh hoạt chuyên môn và xây dựng tiêu chí thi
đua hàng năm của giáo viên Tiêu chí “Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ được đưa lên hàng đầu”.
Vì vậy, vào đầu năm học tôi đã xây dựng kế hoạch triển khai bồi dưỡngkiến thức nội dung phòng, tránh tai nạn thương tích trong các cơ sở giáo dụcmầm non theo Thông tư 13/2010/BGD&ĐT cho 100% cán bộ giáo viên, nhânviên Hướng dẫn tìm hiểu về bảng kiểm và cách sử dụng bảng kiểm Phân địnhbảng kiểm cho từng bộ phận để thực hiện: Cụ thể, tập huấn về kỹ năng xử trícác tai nạn thường gặp ở trẻ và kiểm tra kỹ năng xử lý các tình huống cấp cứu ởtrẻ trong trường
Tổ tưởng chuyên môn đưa các biện pháp xử lý tai nạn thương tích vào
Trang 12trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, đánh giá xếp loại giáo viên hàng thángđều có tiêu chí đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ, tuyệt đối giáo viên khôngđược vắng mặt khi trẻ có mặt tại nhóm lớp (Điều lệ trường mầm non)
Ảnh 1: Cán bộ giáo viên tham gia chuyên đề đảm bảo an toàn, phòng,
chống tai nạn thương tích cho trẻ.
Bản thân tôi thường xuyên phối hợp với tổ chuyên môn, giám sát, kiểmtra, theo dõi, đánh giá về công tác trông coi chăm sóc trẻ, tình hình thực hiệnđảm bảo an toàn trường lớp, đồ dùng, đồ chơi, ngăn chặn bạo hành trẻ Nhàtrường tuyên truyền về nội dung xây dựng trường học an toàn, phòng tránh tainạn cho trẻ tại bảng tin để các bậc cha mẹ trẻ cùng biết và phối hợp thực hiện
Ảnh 2: Biểu bảng tuyên truyền các hoạt động của trẻ có lồng ghép nội
dung đảm bảo an toàn, phòng, chống tai nạn thương tích
Với biện pháp này, nội dung của công tác xây dựng trường học an toàn,phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ đã được đội ngũ cán bộ giáo viên, nhânviên nắm bắt rõ ràng và chủ động phối hợp thực hiện
2.3.3 Giải pháp 3: Chỉ đạo giáo viên thường xuyên loại bỏ đồ dùng, đồ chơi nguy hiểm Tích cực làm đồ dùng đồ chơi tự tạo an toàn và khoa học phù hợp với trẻ.
Như chúng ta đã biết đồ chơi không thể thiếu được đối với trẻ, đồ chơiđược ví như cơm ăn nước uống hàng ngày của trẻ Vì trẻ mầm non “Học bằngchơi – Chơi bằng học” Nếu hàng ngày đến lớp trẻ hoạt động mà không có đồchơi thì coi như hoạt động đó không thành công Qua đó chúng ta thấy đượctầm quan trọng của đồ chơi là rất cần thiết đối với trẻ và thời gian trẻ tiếp xúcvới đồ chơi hàng ngày là rất nhiều Vì vậy chúng ta cần phải loại bỏ những đồchơi gây nguy hiểm, không hợp vệ sinh cho trẻ
Theo quy định của nhà trường giáo viên phải vệ sinh đồ dùng, đồ chơihàng tuần để đảm bảo vệ sinh và loại bỏ được các đồ chơi bị hư hỏng Đối với
cơ thể trẻ non nớt, da mỏng khi chơi các đồ chơi bị hỏng trở nên sắc nhọn dẫnđến trẻ dễ bị trầy xước như: đứt tay, xước da, vật sắc nhọn có thể gây chảymáu Để hạn chế tối đa các tai nạn có thể xảy ra đến với trẻ, tôi phát động giáoviên sáng tạo làm thêm một số loại đồ dùng, đồ chơi phù hợp với lứa tuổi vàđảm bảo tính an toàn, khoa học cho từng hoạt động
Ví dụ: Trong từng chủ đề: Ngoài đồ dùng, đồ chơi sẵn có, giáo viên làm thêm các đồ dùng, đồ chơi bằng sốp hoặc các nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương
Ảnh 3: Phát động giáo viên làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ đảm bảo an toàn, khoa
học và phù hợp với chương trình học và lứa tuổi của trẻ.
2.3.4 Giải pháp 4: Hướng dẫn giáo viên tích hợp lồng ghép nội dung giáo dục
Trang 13phòng tránh tai nạn thương tích thông qua các hoạt động trong ngày của trẻ
Mỗi ngày đến lớp trẻ ở với cô giáo từ 8-10 tiếng và có rất nhiều hoạt độngđược diễn ra: Từ học tập, vui chơi đến ăn, ngủ, vệ sinh Trong bất cứ hoạtđộng nào trẻ cũng có thể xảy ra tai nạn nhưng không phải vì thế mà chúng tabắt trẻ ngồi im một chỗ Nếu thế thì trẻ sẽ bị thụ động, không phát triển được.Chúng ta phải để cho trẻ hoạt động, khuyến khích trẻ tìm tòi, khám phá
Song điều quan trọng là chúng ta phải dạy trẻ như thế nào để không xảy rathương tích Đặc thù của trẻ mầm non là: “Học mà chơi, chơi mà học” nên việcgiáo dục kiến thức, kỹ năng về phòng, tránh tai nạn thương tích cho trẻ là rấtcần thiết Trong hoạt động học tập hay vui chơi trẻ luôn cần sự giám sát của côgiáo, việc sử dùng đồ dùng trực quan để trẻ tri giác sự vật hiện tượng xungquanh Nội dung giáo dục hướng dẫn trẻ phòng chống tai nạn thương tích đượcthực hiện như thế nào để giúp trẻ nắm được những kiến thức, kỹ năng để phòngtránh tai nạn thương tích đối với bản thân trẻ
* Đối với hoạt động đón, trả trẻ:
Đón, trả trẻ là hoạt động diễn ra thường xuyên liên tục mỗi ngày nên đòihỏi mỗi cô giáo cần rèn tính cẩn thận, đảm bảo an toàn cho trẻ Để làm tốt hoạtđộng này tôi luôn chỉ đạo giáo viên nhắc nhở trẻ để đồ dùng đúng chỗ, gọngàng tránh rơi xuống người, đầu bạn Khi sử dụng, bảo quản đồ dùng cá nhân:Kéo khóa ba lô, tháo ba lô, giày dép, mũ đúng cách; Biết bảo quản tài sảnchung: tủ cá nhân, giá cốc hoặc giá phơi khăn
Ví dụ: Khi trẻ lấy, cất đồ dùng cá nhân như ba lô quần áo, mũ vào tủ cá nhânhay đóng mạnh sập cửa tủ gây tiếng động lớn và có thể kẹt tay mình hoặc taybạn Vì vậy tôi chỉ đạo giáo viên luôn luôn nhắc nhở và hướng dẫn trẻ cáchđóng, mở tủ nhẹ nhàng, an toàn
Song song với hoạt động đón, trả trẻ thì việc trò chuyện cũng tạo ấn tượngkhông nhỏ đối với trẻ Khi trò chuyện đầu giờ cùng trẻ, giáo viên cho trẻ quansát tranh, hình ảnh, video clip những nguy cơ xảy ra tai nạn, các mối nguy hiểmxung quanh trẻ, những tai nạn có thể xảy ra Cho trẻ nhận xét các hành độngtrong tranh và cùng trao đổi, thảo luận để tìm ra những cách làm đúng, nhữngđiều không nên làm trong từng tình huống cụ thể Qua đó, giáo dục trẻ biết phảilàm gì để đảm bảo an toàn
* Đối với hoạt động học:
Nếu như trong hoạt động đón, trả trẻ và trò chuyện đã góp phần nào giúp trẻnhận biết được cách phòng tránh tai nạn thương tích có thể xảy ra thì việc giáo dụctrẻ trong giờ học cũng hết sức quan trọng
Đối với hoạt động thể dục: Khi tổ chức cho trẻ hoạt động giáo viên phải luônnhắc trẻ xếp hàng ngay ngắn không xô đẩy nhau, biết chờ đền lượt Đồng thờiquan tâm đến địa điểm, sân bãi tập và dụng cụ tập luyện
Ví dụ: Ghế băng bằng phẳng, không cập kênh, túi cát cần được bao kín, sạch sẽ trànhnguy cơ khi trẻ tập cát bay vào mắt làm tổn thương mắt Thang leo phải đảm bảo antoàn, không bị han dỉ, bong tróc sơn tránh trẻ bị ngã trong quá trình tập luyện
Đối với hoạt động khám phá khoa học: Hoạt động này là hoạt động nhận thức
Trang 14tương đối khó và cần sự tư duy cao Để lồng ghép được nội dung giáo dục phòngtránh tai nạn thương tích sao cho phù hợp giáo viên luôn nghiên cứu và tìm tòi:
Ví dụ: Đề tài “ Đồ dùng trong gia đình” Chủ đề “ Gia đình”
Kiến thức cung cấp cho trẻ một số loại đồ dùng trong gia đình Nội dung tíchhợp để trẻ nhận biết, phòng tránh điện giật, phòng bỏng Sau khi cho trẻ khám phá
đồ dùng trong gia đình có sử dụng điện như: Nồi cơm điện, bàn là, quạt điện, ấmđun nước Trẻ biết được tác dụng, cách sử dụng của những đồ dùng đó Đặc biệttrẻ được hướng dẫn cách nhận biết những nguy cơ gây tan nạn có thể xảy ra khi sửdụng đồ điện Giáo dục trẻ tuyệt đối không được sờ vào nồi cơm khi đang nấu,không sờ vào bàn là, ấm nước khi đang dùng, không tự ý cắm các đồ dùng điệnvào phích điện để phòng bị điện giật, bỏng gây nguy hiểm đối với trẻ Giúp trẻnắm bắt kiến thức và có những kỹ năng phòng tránh tốt
Hay đối với hoạt động tạo hình: Hoạt động tạo hình là hoạt động nhằmphát triển thẩm mỹ, giúp trẻ yêu quí cái đẹp và thông qua các ngôn ngữ tạohình để sáng tạo ra những sản phẩm theo trí tưởng tượng phong phú của mình.Với hoạt động này trẻ có thể tạo nên cho mình những bức tranh nhiều màu sắcnhờ bộ sáp màu sặc sỡ, các nguyên vật liệu như: Khuy, nút cài, kéo Cácnguyên vật liệu này tưởng chừng an toàn nhưng lại tiềm ẩn những nguy cơ gâytai nạn thương tích rất cao nếu như trẻ nuốt phải khuy áo hoặc kéo cắt vào tay
Để tạo hứng thú học tập và đảm bảo an toàn cho trẻ, giáo viên đã hướng dẫn trẻcách dùng màu an toàn, hợp vệ sinh, tuyệt đối không đưa bút chì, màu vẽ, khuy áo lên miệng tránh hóc sặc dị vật Khi dùng kéo, hướng dẫn trẻ cầm kéo bằng tay phải,mắt nhìn theo hướng cắt của kéo để không vào tay; sau khi cắt xong để kéo vào rổ,không cầm kéo đùa nghịch vì sẽ chọc vào mắt, tay chân bạn bên cạnh
* Đối với hoạt động vui chơi:
Hoạt động vui chơi ở trường mầm non thực sự đóng vai trò chủ đạo đốivới sự phát triển của trẻ Thông qua vui chơi, hành động chơi với những mốiquan hệ bạn bè cùng chơi, trẻ tiếp thu được những kinh nghiệm xã hội đồngthời rèn luyện cho trẻ các thao tác, kỹ năng giao tiếp với mọi người
Giờ chơi trong lớp: Khi chơi trong lớp trẻ có thể gặp các tai nạn như dịvật mũi, tai do trẻ tự nhét đồ chơi như hạt cườm, con xúc sắc, các loại hạt quả,đất nặn… vào mũi, tai mình hoặc nhét vào tai, mũi bạn Trẻ hay ngậm hoặcchọc đồ chơi vào miệng gây rách niêm mạc miệng, hít vào gây dị vật đườngthở, nuốt vào gây dị vật đường ăn Vì vậy, cô không nên cho trẻ chơi các đồchơi quá nhỏ, tránh trường hợp trẻ cho vào miệng, mũi
Chơi tự do ngoài trời: Sau những hoạt động học trong lớp, trẻ rất hứngthú khi được ra sân chạy nhảy nô đùa và chơi những đồ chơi yêu thích Nênthường xảy ra các tai nạn như: Ngã xô đẩy bạn để dành đồ chơi; chạy vấp ngãvào các bậc thềm, bồn hoa, ghế đá có cạnh sắc nhọn Để chơi tự do ngoài trờiđược đảm bảo an toàn, tôi chỉ đạo giáo viên phải luôn theo sát, bao quát trẻ và
xử lý tốt các tình huống có thể xảy ra
Ảnh 4: Trẻ tham gia hoạt động góc dưới sự hướng dẫn, quan sát của cô giáo đảm bảo an toàn.