Nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ 5 6 tuổi lớp a2 ở trường mầm non nga tiến thông qua một số giải pháp tổ chức các hoạt động theo hướng trải nghiệm

Do đó năm học này tôi mạnh dạn đưa ra một số biệnpháp nâng cao chất lượng giáo dục của lớp thông qua việc tổ chức tốt các hoạtđộng giáo dục theo hướng trải nghiệm Tất cả những lý do này,

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 2-42.2 Thực trạng về chuyên môn của đội ngũ giáo viên trường Mầm

2.3 Các giải pháp đã thực hiện để giải quyết vấn đề 5-19

2.3.1 Giải pháp1: Chỉ đạo bồi dưỡng cho giáo viên xây dựng kế

2.3.2 Giải pháp 2 Bồi dưỡng nâng cao một số kiến thức, kĩ năng sư

phạm cần thiết về chuyên môn cho giáo viên. 6-9

2.3.3 Giải pháp 3: Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ

giáo viên thông qua các hình thức hoạt động chuyên môn nhà

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo

1 Mở đầu

1 Lý do chọn đề tài

Mục tiêu của giáo dục Mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm,trí tuệ, thẩm mỹ, giúp trẻ mạnh dạn tự tin, hình thành yếu tố đầu tiên của nhâncách, khơi dạy và phát triển tối đa những tiềm năng tiềm ẩn của trẻ [1]

Nhằm nâng cao chất lượng thực hiện chương trình GDMN, đổi mới cáchoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ theo quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trungtâm” Trường mầm non Nga Tiến luôn quan tâm tạo điều kiện cho trẻ đượctham gia các hoạt động trải nghiệm từ những kiến thức thực tế phù hợp với đặcđiểm của trẻ và các điều kiện thực tế sẵn có của địa phương, trường lớp

Dạy học gắn với trải nghiệm là cách kết nối kiến thức, kỹ năng với thựctiễn cuộc sống phong phú, sinh động mà trẻ em đã và sẽ trải qua trong cuộcsống Hoạt động thực nghiệm không chỉ giúp hình thành kiến thức mới mà quantrọng hơn là tạo cho trẻ có niềm say mê tìm hiểu, thích khám phá và biết cáchlĩnh hội những kiến thức mới, cách hình thành kỹ năng mới

Qua hoạt động trải nghiệm trẻ được trực tiếp làm với các vật mà mìnhđang học quả là một điều thú vị đối với trẻ Bởi cứ để cho các cháu được hoạtđộng, được trải nghiệm, được thử - sai Cuối cùng qua quá trình đó trẻ có mộtkết quả (một sản phẩm của lao động) khiến trẻ vô cùng vui sướng Mặt khácnhững kiến thức mà giáo viên muốn truyền thụ cho trẻ, được trẻ ghi nhớ mộtcách tự nhiên, sâu sắc mà không hề áp đặt, gò bó

Trong các hoạt động trải nghiệm, giáo viên mầm non có vai trò địnhhướng, hỗ trợ, đánh giá, uốn nắn, sửa sai cho trẻ Tùy thuộc vào từng hoạt độngtrải nghiệm, giáo viên đưa ra các tình huống có vấn đề để trẻ trải nghiệm vớicác tình huống đó

Là một giáo viên phụ trách chăm sóc, nuôi dưỡng giáo dục lớp 5-6 tuổi, tôinhận thấy được tầm quan trong của hoạt động trải nghiệm đối với sự phát triểncủa trẻ Tuy nhiên trong năm học qua tôi thấy kết quả giáo dục của lớp mìnhchưa đáp ứng với yêu cầu của chương trình đặt ra Trẻ chưa có nhiều cơ hộiđược học qua trải nghiệm Do đó năm học này tôi mạnh dạn đưa ra một số biệnpháp nâng cao chất lượng giáo dục của lớp thông qua việc tổ chức tốt các hoạtđộng giáo dục theo hướng trải nghiệm

Tất cả những lý do này, bản thân tôi luôn trăn trở, tìm tòi, khát khao, luônhọc hỏi mong muốn tìm ra được những giải pháp tốt nhất, sát thực, phù hợp vớiđịa phương, lớp mình để thực hiện có hiệu quả cao mà yêu cầu của chuyên đềđặt ra Tôi xin mạnh dạn trao đổi cùng với đồng nghiệp dưới dạng đề tài sáng

kiến kinh nghiệm: “Một số giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục cho trẻ

5-6 tuổi lớp A2 thông qua tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm ở trường mầm non Nga Tiến – Nga Sơn – Thanh Hóa”

1.2 Mục đích nghiên cứu

Khi nghiên cứu đề tài này mục đích của tôi thực hiện được các nội dungnhư sau:

- Trước hết để bản thân tôi hiểu rõ về các khái niệm cũng như bản chất của hoạtđộng trải nghiệm cho trẻ mầm non nói chung và 5-6 tuổi A2 lớp tôi phụ trách nóiriêng

- Thấy được tầm quan trọng của hoạt động trải nghiệm đối với trẻ

- Tìm ra những mặt tồn tại, hạn chế mà bản thân mình chưa làm được để từ

đó tìm tòi sáng tạo ra các biện pháp, hình thức tổ chức các hoạt động trảinghiệm

- Áp dụng các phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng trảinghiệm một cách linh hoạt, hiệu quả trong việc tổ chức hoạt động cho trẻ, tạotâm thế và tinh thần hoạt động tích cực, nhằm mục đích cao nhất là tạo mọi cơhội để mỗi cá nhân trẻ được thể hiện hết khả năng của bản thân, phát triển toàndiện cho trẻ

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Với đề tài này, tôi đi sâu vào nghiên cứu áp dụng chuyên đề tổ chức cáchoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ 5-6 tuổi lớp A2 của tôi chủnhiệm ở trường mầm non Nga Tiến- Nga Sơn

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở lý thuyết: Lựa chọn, sưu tầm các nguồn tài liệu có nội

dung liên quan đến đề tài nghiên cứu, để vận dụng và đưa ra các biện pháp tổchức thực hiện cho phù hợp

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế: Việc tổ chức hoạt động trải

nghiệm cho trẻ trong trường, thực tế trên trẻ, thu thập thông tin

- Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế: Để tìm hiểu, nắm bắt đặc điểm,

tình hình của trẻ, giáo viên đi điều tra từng hộ gia đình, gặp gỡ, trao đổi với phụhuynh, ghi chép đầy đủ các thông tin về trẻ

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Tổng hợp cụ thể từng tiêu chí, các

biểu bảng và điều chỉnh, xử lý số liệu phù hợp với nội dung đề tài

- Phương pháp trực quan, mimh hoạ: Dùng trực quan ( vật thật, đồ

chơi,hành động mẫu…) cho trẻ quan sát, rèn luyện sự nhạy cảm của các giácquan, thoả mãn nhu cầu tiếp nhận các thông tin

- Phương pháp tác động bằng tình cảm: Dùng cử chỉ vỗ về, vuốt ve, gần

gũi, cùng với những điệu bộ, nét mặt, lời nói âu yếm để tạo cho trẻ những cảmxúc an toàn, tin cậy thoả mẫn nhu cầu giao tiếp

- Phương pháp thực hành: Tổ chức cho trẻ hành động, thao tác trực tiếp

với đồ vật, đồ chơi, sử dụng các yếu tố chơi, các trò chơi đơn giản thích hợp để kích thích trẻ hoạt động…

- Phương pháp dùng lời nói ( trò chuyện, kể chuyện, giải thích ) Sử dụng

lời nói, lời kể diễn cảm, câu hỏi gợi mở phối hợp cùng các cử chỉ, điệu bộ phùhợp phù hợp nhằm khuyến khích trẻ tiếp xúc với đồ vật và giao tiếp với ngườixung quanh…

- Phương pháp đánh giá, nêu gương: Ở lứa tuổi nhỏ, người lớn khen, nêu

gương, kích lệ những việc làm, lời nói tốt của trẻ là chủ yếu, khuyến khích trẻtích cực tham gia vào các hoạt động…

2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Căn cứ vào tài liệu chuyên đề “ Tổ chức các hoạt động giáo dục theohướng trải nghiệm cho trẻ” hè 2019 đó là: “Hoạt động trải nghiệm của trẻ mầmnon: là quá trình trẻ hành động thực tiễn trong cuộc sống thực với các sự vật,hiện tượng, con người trong tương tác xã hội, sự định hướng của xã hội nhờhoạt động tích cực của não, các giác quan, hệ thần kinh, thân thể trẻ và hành vingôn ngữ để có được những nhận thức (cảm nhận) và cảm xúc chính xác về cácthuộc tính, tính chất của các sự vật, hiện tượng, con người trong môi trườngsống, theo đó hình thành và phát triển vốn sống kinh nghiệm vật lí, xã hội, đồngthời hé lộ những khả năng, năng lực tiềm ẩn ở mỗi đứa trẻ [2]

Căn cứ vào chương trình giáo dục mầm non ( Ban hành kèm theo Thông

tư số 172009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của Bộ trưởng Bộ Giáodục và Đào tạo và Thông tư số 28/2016/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm2016) yêu cầu về phương pháp giáo dục mầm non cho trẻ mẫu giáo đó là: “Đốivới giáo dục mẫu giáo, phương pháp giáo dục phải tạo điều kiện cho trẻ đượctrải nghiệm, tìm tòi, khám phá môi trường xung quanh dưới nhiều hình thức đadạng, đáp ứng nhu cầu, hứng thú cho trẻ theo phương châm “Chơi mà học, họcbằng chơi” Chú trọng đổi mới tổ chức môi trường giáo dục nhằm kích thích vàtạo cơ hội cho trẻ tích cực khám phá, thử nghiệm và sáng tạo ở các khu vựchoạt động một cách vui vẻ Kết hợp hài hòa giữa giáo dục trẻ trong nhóm bạnvới giáo dục cá nhân, chú ý đặc điểm riêng của từng trẻ để có phương pháp giáodục phù hợp Tổ chức hợp lý các hình thức hoạt động cá nhân, theo nhóm nhỏ

và cả lớp phù hợp với khả năng của từng trẻ, với nhu cầu và hứng thú của trẻ vàvới điều kiện thực tế.”[3]

Căn cứ theo tạp chí giáo dục mầm non Tháng 12/2017 số đặc biệt: Giáodục trẻ mầm non theo hướng trải nghiệm là phương thức sử dụng các hoạt độnggiáo dục trong đó giáo viên là người thiết kế, tổ chức, hướng dẫn các hoạt động

để trẻ được tham dự hay tiếp xúc, tương tác trực tiếp, được chiêm nghiệm, tựlực tích lũy kiến thức, kỹ năng, thái độ tạo thành kinh nghiệm riêng của bảnthân Học qua trải nghiệm giúp trẻ có cơ hội và năng lực giải quyết các vấn đềthực tiễn qua các chủ đề đa dạng mang tính tích hợp, hoạt động của trẻ phongphú, hấp dẫn; trẻ được tiếp xúc, tương tác trực tiếp với đối tượng, tự khái quátthành hiểu biết riêng của mình [4]

Ở phương Đông, hơn 2000 năm trước, Khổng Tử (3-551- 479 TCN) [5]nói: "Những gì tôi nghe, tôi sẽ quên Những gì tôi thấy, tôi sẽ nhớ Những gì tôilàm, tôi sẽ hiểu" Tư tưởng này thể hiện tinh thần chú trọng học tập từ trảinghiệm và việc làm Ở phương Tây, Aristotle [6-384- 332TCN] cho rằng:

"Những điều chúng ta phải học trước rồi mới làm, chúng ta học thông qua làmviệc đó" (7- tr41)[9]

Trong rất nhiều quan điểm, triết lý khác nhau về giáo dục trải nghiệm,không thể không nhắc đến quan điểm giáo dục Montessori Montessori khẳngđịnh: "Trẻ tự đào luyện mình trong mối quan hệ với môi trường" (8- tr60) [8]

Có nghĩa là những gì mà trẻ có được phải "thông qua hoàn cảnh sống bênngoài", thông qua hoạt động tương tác trực tiếp của trẻ với môi trường Vai tròcủa trẻ trong quá trình trải nghiệm không chỉ là người tham gia mà chính là chủthể thực hiện các tương tác với đối tượng; thông qua quá trình tương tác này màkiến tạo những kiến thức mới trở thành kinh nghiệm của bản thân

Do đó thực hiện nghiên cứu áp dụng đề tài này trong năm học là một điềuđúng đắn giúp tôi thực hiện được mục tiêu giáo dục năm học cho độ tuổi lớpmình

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi nghiên cứu

* Thuận lợi:

Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao, giúp đỡ nhiệt tình của các cấp lãnh đạo

từ Phòng Giáo dục và Đào Tạo Huyện Nga Sơn đến ban giám hiệu nhà trường

đã mở lớp tập huấn và cung cấp đầy đủ tài liệu về chuyên đề “Tổ chức các hoạtđộng giáo dục theo hướng trải nghiệm cho trẻ”

Bản thân là giáo viên trẻ luôn tâm huyết với nghề, coi học sinh như conmình, luôn có ý thức tự học, tự rèn luyện, tham khảo sách báo, tập san, thôngtin đại chúng để tìm ra các phương pháp, biện pháp dạy và hướng dẫn trẻ phùhợp tham gia đầy đủ các chuyên đề về đổi mới của ngành học

Trẻ trong lớp mạnh dạn, tự tin, nhận thức nhanh

Bên cạnh những thuận lợi khi thực hiện đề tài này bản thân tôi thấy còngặp rất nhiều khó khăn

* Khó khăn:

Năm học vừa qua nhà trường vừa xây dựng lại khuôn viên 6 phòng học,lớp tôi là một trong những lớp mới đó, đồ dùng trang thiết bị còn thiếu, cáckhu vực hoạt động như sân vận động vườn cổ tích, vườn thiên nhiên chưahoàn thiện,

Bản thân tôi còn gặp nhiều khó khăn về việc xây dựng kế hoạch, lựa chọn

đề tài, cách tổ chức các hoạt động trải nghiệm như: Việc lựa chọn đề tài,phương pháp, hình thức tổ chức, các điều kiện

Trẻ chưa được tự thực hành trải nghiệm nhiều nên trẻ chưa mạnh dạn, tựtin, chưa có nhiều kinh nghiệm trải nghiệm

Vì vậy, để đạt được mục đích, yêu cầu và hiệu quả của hoạt động học tậptrải nghiệm, bản thân tôi đã tập trung vào tìm tòi ra các giải pháp tổ chức thật sựkhoa học và phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường, lớp học, nhận thứccủa trẻ lớp mình để tiến hành các hoạt động học tập trải nghiệm phù hợp

* Kết quả thực trạng:

(Phụ lục 1: kết quả khảo sát đầu năm)

Nhận thấy tất cả những khó khăn trên và lo lắng nếu thực trạng tiếp diễnthì sẽ làm mất đi của trẻ nhiều cơ hội để phát triển Tôi cũng nhận thức đượcrằng những gì xẩy ra trong thời thơ ấu của trẻ sẽ ảnh hưởng sâu sắc và lâu dàiđến cuộc đời sau này của trẻ và đứa trẻ nào cũng có thể thành công Tôi đãquyết tâm tận dụng thuận lợi khắc phục khó khăn tìm ra những biện pháp đểthực hiện có hiệu quả đề tài của mình

2.3.Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

2.3.1 Giải pháp 1 Xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động cho trẻ khám phá, trải nghiệm tại lớp.

Xây dựng kế hoạch giáo dục là lựa chọn mục tiêu, nội dung, phương pháp phùhợp với đặc điểm của trẻ, phù hợp với điều kiện vật chất của trường, lớp, điều kiệnmôi trường tự nhiên của địa phương và văn hóa xã hội của dân tộc vùng miền Xâydựng kế hoạch sẽ giúp cho giáo viên chủ động trong việc tiến hành tổ chức thực hiệncác hoạt động giáo dục và giúp trẻ phát triển theo mục tiêu, yêu cầu đề ra và phù hợpvới nhu cầu phát triển của trẻ [9]- moodun 4 lập KHGD]

Để việc tổ chức hoạt động trải nghiệm, khám phá khoa học cho trẻ đạt hiệuquả tôi đã quan sát và tìm hiểu khả năng của trẻ trong lớp của mình phụ tráchlàm căn cứ xây dựng kế hoạch Đồng thời cân nhắc các yếu tố thuận lợi về thờitiết, nguồn học liệu, phương tiện của trường, lớp mình để sử dụng trong cáchoạt động đó Việc lập kế hoạch hoạt động tôi xây dựng và bám theo mục tiêu,nội dung chương trình Giáo dục mầm non và theo độ tuổi giáo dục của trẻ lớpmình phụ trách.

* Xác định đề tài, nội dung trải nghiệm trong chủ đề

- Các đề tài trong hoạt động trải nghiệm tôi luôn căn cứ vào mục tiêu Dựavào đó tôi lựa chọn đề tài trải nghiệm phù hợp có liên quan đến các hiện tượng,

sự kiện tự nhiên phù hợp với đặc điểm của hoạt động học Đồng thời, cần chútrọng ưu tiên các chủ để có liên quan đến những sự kiện văn hoá, xã hội diễn ravào các thời điểm cụ thể ở địa phương Trong mỗi hình thức hoạt động, nên lựachọn chủ để gẫn gũi với thực tiễn để tổ chức cho trẻ thực hành trải nghiệm

- Lựa chọn chủ đề, đề tài, nội dung khám phá cần dựa trên mục tiêu khámphá, kinh nghiệm, nhu cầu, trình độ, khả năng của trẻ, phù hợp với điều kiệnthực tế ở địa phương, trường mình

Ví dụ: Một số đề tài khám phá trải nghiệm theo chủ đề trong năm học như sau:

trường mầm

non

- Khám phá khoa học về đồ dùng, đồ chơi, và chất liệu…ở trường mầm non

- Trải nghiệm các công việc của các cô bác trong trường

- Vật chìm nổi

- Trải nghiệm quét rác sân trường

2 Bản thân Khám phá khoa học về các bộ

phận của cơ thể con người - Trải nghiệm 5 giác quan

3 Gia đình - Các hoạt động của gia đình

- Nhu cầu gia đình - Trải nghiệm tổ chứcsinh nhật

- Trải nghiệm tổ chứcbữa ăn

4 Nghề nghiệp - Tìm hiểu một số nghề gần gũi

quen thuộc

- Tìm hiểu một số nghề truyền thống của địa phương

- Trải nghiệm thăm quan mô hình bác nông dân

- Trải nghiệm nghề làm chiếu, đan lát ở Nga Tiến

5 Thế giới

động vật + Tìm hiểu môi trường sống của một số loại con vật + Thí nghiệm cá với nước

+ Quá trình phát triểncủa con vật

6 Thế giới

thực vật + Làm thí nghiệm và sử dụng công cụ đơn giản để quan sát,

so sánh, dự đoán

+ (Gieo hạt, sự phát triển của cây,)

+ Hoa quả dầm,

7 Giao thông - Tên, đặc điểm, công dụng

của một số phương tiện giao +Thực hành tham giagiao thông đường bộ

thông quen thuộc.

8 Nước và các

hiện tượng

tự nhiên

- Khám phá khoa học về nước, các hiện tượng tự nhiên: Thời tiết, mùa

- Sự kì diệu của nước+ Nước đổi màu, bốc hơi, nước chảy,…

+ Trải nghiệm thăm cánh đồng cói

10 Trường tiểu

học - Tìm hiểu một số hoạt động của trường Tiểu Học + Thăm quan trường tiểu học

- Tôi còn mở rộng thêm các nội dung dựa vào phạm trù khoa học như:+ Khoa học hóa học: nước có thể hòa tan và không tan một số chất, nướcbốc hơi, rác phân hủy được và không phân hủy được…

+ Khoa học vật lý: Sự chuyển động của nước, không khí, PTGT, …

+ Khoa học tự nhiên: Con người (sự thay đổi của cơ thể khi bé lớn lên, sựkhác biệt giữa tôi và bạn, cảm xúc của tôi…); Động vật (sự phát triển của độngvật, động vật có nguy cơ tuyệt chủng, Vì sao nhện có thể bám được trêntường…);

+ Khoa học trái đất: Trái đất, các hành tinh, đất, cát, đá sỏi…

* Xác định mục tiêu kiến thức: dựa trên kết quả mong đợi của chương

trình, trình độ của trẻ:

+ Kiến thức: Cần xác định cụ thể, rõ ràng, vừa phải Có thể là một phầncủa kiến thức hoặc chỉ là cơ hội để trẻ tiếp cận hoặc mở ra một kiến thức mớitrong một hoạt động để đảm bảo trẻ được khám phá sâu kỹ và đặc biệt là có cơhội để thực hiện các kỹ năng nhận thức

+ Kỹ năng: Cần giúp trẻ hình thành các kỹ năng nhận thức, khám phánhư: quan sát (bằng các giác quan), so sánh, phán đoán, suy luận, phân nhóm,

đo lường, miêu tả, sắp xếp theo đúng trình tự, đặt câu hỏi, thực nghiệm, giảiquyết vấn đề, thư nhập thông tin và các kỹ năng xã hội như: giao tiếp, hợp tác,hoạt động theo nhóm

+ Thái độ: Cần giúp trẻ có hứng thú với hoạt động khám phá, vận dụngnhững kiến thức, kỹ năng đã học thành những thái độ, việc làm tích cực đối vớicuộc sống khoa học trẻ

Ví dụ: Hoạt động trải nghiệm

Đề tài: Hoa quả dầm- 5-6 tuổi

Nhằm cung cấp kiến thức cho trẻ như

Biết tên một số loại quả, biết cách làm món hoa quả dầm và hiểu được lợiích của hoa quả dầm đối với sức khỏe con người thông qua hoạt động xem video quy trình làm hoa quả dầm, trò chuyện, trải nghiệm làm hoa quả dầm Đồngthời, giúp trẻ nhận biết, phân biệt được màu sắc của các loại hoa quả, dùngkhứu giác để nhận biết được mùi vị của các loại quả

Thông qua việc cung cấp kiến thức để rèn các kỹ năng cho trẻ như:

+ Trẻ biết cách quan sát và phối hợp các kỹ năng làm ra món hoa quả dầm.+ Trẻ biết rửa sạch hoa quả trước khi ăn, có kĩ năng tự phục vụ.

+ Rèn kỹ năng quan sát, ghi nhớ có chủ định, phát triển kỹ năng nhận xét.+Phát triển ngôn ngữ cho trẻ thông qua các hoạt động, rèn kĩ năng làmviệc theo nhóm

Qua đó, giúp trẻ hứng thú tham gia hoạt động, yêu thích công việc chuẩn

bị đồ ăn, đồ uống cho mình và thích ăn các món làm từ hoa quả

Kết quả : Với việc lập kế hoạch bám sát vào chương trình, đặc điểm trẻ,

phù hợp với điều kiện thực tế của trường lớp mình tôi thấy không những bảnthân đã thực hiện đầy đủ các mục tiêu của chương trình đề ra cho độ tuổi màvới việc lựa chọn mục tiêu sát với khả năng của trẻ thì trẻ có sự thay đổi rất tíchcực, các cháu rất hứng thú và vô cùng tự tin khi tham gia và thực hiện các hoạtđộng trải nghiệm, khám phá

2.3.2 Giải pháp 2: Sáng tạo trong việc xây dựng môi trường vật chất mang tính mở cho trẻ trải nghiệm

Môi trường giáo dục được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổchức, hướng dẫn cho trẻ vui chơi và hoạt động Một môi trường sạch sẽ, antoàn, có sự bố trí khu vực chơi và học phù hợp, thuận tiện có ý nghĩa to lớnkhông chỉ đối với sự phát triển thể chất của trẻ, mà còn thỏa mãn nhu cầu nhậnthức, mở rộng hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo Xâydựng tốt môi trường vật chất trong và ngoài lớp cho trẻ hoạt động cũng là tạophương tiện, điều kiện để trẻ được trải nghiệm, khám phá

a Môi trường trong lớp học:

Trong lớp học không thể thiếu những góc chơi của trẻ, do đó để làm tăng sựhứng thú, hào hứng của trẻ cuốn hút trẻ tích cực tham gia vào hoạt động tôi luôntạo nên một môi trường lớp học với những màu sắc sinh động, những nhân vật ngộnghĩnh… Môi trường có không gian, cách sắp xếp phù hợp, gần gũi, quen thuộcvới cuộc sống thực hàng ngày của trẻ; phản ánh kinh nghiệm, văn hóa của địaphương; thường xuyên thay đổi theo chủ đề theo đề tài của mỗi hoạt động, tạo ra

sự hấp dẫn mới lạ đối với trẻ Các góc hoạt động chính được duy trì thường xuyên,chúng không cần phải di chuyển đi hoặc đóng lại Vì vậy tôi luôn chú trọng vềviệc bố trí, sắp xếp các góc rất linh hoạt phù hợp để phát huy tính tích cực của trẻ,tạo cơ hội cho trẻ vui chơi, học tập trải nghiệm

Ví dụ 1: Góc thiên nhiên: là nơi dành cho các hoạt động chăm sóc cây

cối: Nhặt cỏ, bắt sâu, tưới nước.Tôi xây dựng góc thiên nhiên có các cây xanhnhư: cây vạn niên thanh, cây hoa hồng … Dàn dây leo, cùng với nhiều đồ vậtthật, khi được hoạt động nhiều với đồ vật thật, trẻ được nhìn, sờ, nắn, ngửi,…

Từ đó có hình ảnh trọn vẹn về những gì xung quanh trẻ không những thế màtôi còn phát huy tính sáng tạo của trẻ bằng cách cho trẻ làm tranh từ nguyên liệuthiên nhiên như: Hoa, lá ép khô, vỏ cây, coọng rơm, vỏ thuỷ sản …đồng thờicho trẻ chơi với sản phẩm do chính mình làm ra Từ đó tôi đã tạo ra ở trẻ niềmhăng say, hứng thú và tích cực hoạt động Trẻ càng tích cực hoạt động với đồvật bao nhiêu thì sẽ càng khám phá được nhiều cái hay cái mới và tích lũy đượcnhiều vốn kinh nghiệm hơn Đó chính là cái đích của hoạt động cho trẻ trảinghiệm qua góc chơi

Ví dụ 2: Góc khám phá khoa học

Ở góc này tôi dành riêng một kệ để các đồ dùng nguyên liệu phế phẩm màtôi sưu tầm hoặc liên hệ phụ huynh đóng góp Sau khi đem gia công làm sạch,

để đảm bảo an toàn cho trẻ cần loại những vật dụng có thể gây trầy sước, tainạn cho trẻ Tôi để phế phẩm phế liệu như: Nắp vỏ chai, vỏ hũ sữa chua, raucâu, lõi giấy vệ sinh, lõi chỉ, đĩa nhạc cũ, các hộp bánh kẹo, hộp bìa cứng Cácloại chai lọ bằng nhựa …(Không sử dụng chai thủy tinh có thể vở và gây tai nạncho trẻ) Ngoài ra còn dành một vị trí nhỏ để đựng ốc vít, kềm, mỏ lết hoặcnhững hoặc những chiếc xe lắp ráp đã hỏng, cũ (sử dụng kềm ốc vít bằng nhựa

Để ở góc này cháu sẽ tự đến chơi mày mò theo ý thích của trẻ Trẻ được thaotác và sẽ phát huy tính sáng tạo, tự tin của trẻ Trong giờ đón trả trẻ hoặc giờhoạt động vui chơi, hoặc buổi chiều ngoài giờ họat động chính thức Cô gợi ý

và cho trẻ đến góc chơi này trẻ sẽ được tự do trải nghiệm theo ý của mình

(Phụ lục 2: Hình ảnh các góc trong lớp của tôi.)

b Môi trường ngoài lớp học:

Môi trường ngoài lớp học là yếu tố góp phần tích cực trong các hoạt độngnâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục toàn diện trẻ Ngay từ đầu năm tôi đãtham mưu với Ban giám hiệu nhà trường tập trung xây dựng môi trường giáodục ngoài lớp học an toàn, đẹp, hấp dẫn trẻ để trẻ thoải mái vui chơi trảinghiệm, trong năm học qua trường tôi đã có đầy đủ các khu vực cần thiết chotrẻ vui chơi với các khu vực như sau:

- Với khu vực cầu thang tôi cùng với các giáo viên vẽ hình ảnh nội dungcác câu chuyện, trong độ tuổi mầm non, các bậc cầu thang dán chữ số và chữcái,…

- Khu vực vườn cổ tích do diện tích nhỏ tôi tham mưu với ban giám hiệuxây dựng một số câu chuyện gần gũi như: Tấm Cám, Thánh Gióng, Nàng BạchTuyết và bảy chú lùn, Cáo Thỏ, Gà Trống

- Khu vườn thiên nhiên xây dựng: Vườn hoa, cây cảnh, khu chơi với cát,chơi với sỏi đá, nước ,

- Vườn rau chia ra thành các luống rau, khu đất cho trẻ trải nghiệmgieo hạt

- Sân chơi phát triển vận động mua sắm các thảm cỏ, các thiết bị bóng,bập bênh, nhún, đích ngang, đứng,

- Sân chơi giao thông như: Bục cảnh sát, cột đèn giao thông, các biểnbáo, xe đạp, xe máy

- Một góc chợ quê,

Để hoàn thiện môi trường giáo dục tôi tham mưu với ban giám hiệu nhàtrường cùng lên kế hoạch phối phụ huynh trong trường bằng cách ủng hộ tiền,vật liệu, ngày công quyết tâm thực hiện ngay trong đầu năm học đã hoànthành

- Góc làng nghề quê bé: Khu vực làm chiếu, đan lát…

* Kết quả: Tôi đã xây dựng môi trường giáo dục vật chất trong và ngoài

lớp theo hướng mở, sắp xếp đồ dùng, đồ chơi phù hợp với nội dung của từngchủ đề, với khả năng nhận thức của trẻ, phù hợp với diện tích cũng như điềukiện thực tiễn của nhà trường, địa phương để tổ chức các hoạt động trải nghiệmcho trẻ

(Phụ lục 3: Các hình ảnh môi trường giáo dục ngoài lớp tôi )

2.3.3 Giải pháp 3: Linh hoạt trong việc trò chuyện, gợi mở trước, trong và sau hoạt động trải nghiệm.

Việc sử dụng các câu hỏi tạo tình huống để trò chuyện với trẻ trước, trong vàsau hoạt động trải nghiệm là vấn đề rất cần thiết để tạo ra một buổi trải nghiệmthành công chính vì vậy tôi luôn chú ý và thực hiện một số nhiệm vụ sau:

* Trước hoạt động trải nghiệm:

Trước hoạt động trải nghiệm tôi hướng trẻ đến đối tượng sẽ khám phá vớimục đích gợi hỏi để trẻ nêu lên hiểu biết, cách giải quyết nhiệm vụ và giúp trẻđịnh hướng lại nếu cần thiết

Ví dụ: Giáo viên hỏi “các con đã nhìn thấy trời mưa giông bao giờ chưa?”hay

“Các con đã được đi thăm cánh đồng lúa quê mình chưa?”…với những tình huốngnhư vậy giáo viên có thể khuyến khích trẻ tìm hiểu qua tranh, ảnh, sách báo để buổisau sẽ tổ chức hoạt động trải nghiệm, khám phá đạt hiệu quả cao hơn

* Trong khi tổ chức hoạt động trải nghiệm:

Trong khi tổ chức hoạt động trải nghiệm tôi khích lệ trẻ tham gia tích cựcqua quan sát, phân loại, so sánh từ đó phát hiện những thuận lợi khó khăn củatrẻ, giúp trẻ tìm cách tháo gỡ để hoàn thành nhiệm vụ trải nghiệm

Đối với trẻ mẫu giáo trẻ rất thích chơi và khám phá về thế giới của các convật, do đó trẻ luôn tò mò để khám phá về các đặc điểm nổi bật và lợi ích của cáccon vật quen thuộc, một vài mối liên hệ đơn giản giữa các con vật với môi trườngsống, cách chăm sóc bảo vệ chúng, đồng thời trau dồi óc quan sát, so sánh, nhậnbiết, đo lường, phán đoán của trẻ giúp trẻ phát triển tư duy tốt

Ví dụ: Cho trẻ quan sát con cá vàng cô hỏi trẻ:

+ Cá vàng sống ở đâu? Ở dưới nước cá thở bằng gì? Người ta nuôi cá vàng đểlàm gì? Khi bắt cá ra ngoài môi trường không có nước thì điều gì sẽ xảy ra với cávàng?

* Sau hoạt động trải nghiệm

Sau hoạt động trải nghiệm, tôi tiến hành gợi hỏi trẻ để củng cố, mở rộnghiểu biết của trẻ về những điều mà mà trẻ tìm tòi, khám phá và gợi mở, nhữngđiều trẻ còn thắc mắc chưa khám phá được Qua đó giúp trẻ biểu đạt suy nghĩ ,biết rút ra kết luận Khi mưa giông thì trời như thế nào? Khi bỏ thìa inoc vàochậu nước thì điều gì sẽ xảy ra?

Ví dụ: Hỏi trẻ một số câu hỏi sau hoạt động trải nghiệm:

Hệ thống câu hỏi gợi mở, kích thích có thể là: Hỏi về mục đích (để làmgì? ); Hỏi để kích thích trẻ sử dụng các giác quan ( Con có nhận xét gì? Nhưthế nào ? Bao nhiêu?); Hỏi để kích thích phát triển kí năng so sánh, phân loại(Con thấy nó giống và khác nhau thế nào? Hỏi để kích thích kĩ năng phán đoán,suy luận (Điều gì sẽ xảy ra nếu? Vì sao lại thế? ); Hỏi để khuyến khích trẻ xâydựng ý tưởng mới ( Tại sao con nghĩ như vậy? Có thể giải thích điều đó?) ; Hỏi

để kích thích trẻ trải nghiệm (Hiện tượng gì sẽ xảy ra nếu lấy chiếc cốc úp vàocây nến đang cháy?)

Tóm lại: Để việc trò chuyện đạt hiệu quả giáo viên cần tạo ra bầu không

khí thoải mái, gần gũi, tôn trọng và lắng nghe ý kiến của trẻ Xây dựng hệ thốngcâu hỏi ngắn gọn, dễ hiểu, đa dạng, nhiều cấp độ từ dễ đến khó Câu hỏi nên cóthách thức nhưng phải phù hợp, tạo điều kiện cho nhiều trẻ được trả lời Vớimỗi câu hỏi nên có khoảng thời gian nhất định để trẻ suy nghĩ, thảo luận và đưa

ra ý kiến Đáp án của trẻ không nhất thiết phải đúng mà thể hiện khả năng, suy

nghĩ của trẻ Khuyến khích trẻ đưa ra những câu hỏi mà trẻ còn thắc mắc vàgiúp trẻ giải đáp thăc mắc đó một cách phù hợp, có thế mới giúp hoạt động trảinghiệm mang lại hiệu quả cao hơn.

2.3.4 Giải pháp 4: Sáng tạo, linh hoạt trong các hình thức khi tổ chức các hoạt động giáo dục theo hướng trải nghiệm trong hoạt động học, vui chơi, lao động cho trẻ.

Dạy học gắn với hoạt động trải nghiệm là cách kết nối kiến thức, kỹ năngvới thực tiễn cuộc sống phong phú, sinh động mà trẻ em đã và sẽ trải qua trongcuộc sống Hoạt động trải nghiệm không chỉ giúp hình thành kiến thức mới màquan trọng hơn là tạo cho trẻ có niềm say mê tìm hiểu, thích khám phá và biếtcách lĩnh hội những kiến thức mới, cách hình thành kỹ năng mới

Khi tổ chức hoạt động KPKH về một đề tài nào đó thông qua hình thức tổchức các hoạt động trải nghiệm chúng ta có thể tổ chức nhiều hình thức khác nhaunhưng bản thân tôi đã thực hiện và thấy có hiệu quả nhất là thực hiện theo 4 giai đoạn:

+ Giai đoạn 1: Trải nghiệm thực tế

Trẻ được tham gia trực tiếp vào hoạt động Đây là bước đầu tiên khi tôi

tổ chức hoạt động KPKH Thông qua bước này trẻ được trực tiếp quan sát đốitượng bằng tất cả các giác quan Từ đó trẻ sẽ cảm nhận sự vật hiện tượng theocách riêng của mình

+ Giai đoạn 2: Chia sẻ kinh nghiệm Kinh nghiệm của trẻ được khắc

sâu, ghi nhận, điều chỉnh, chính xác hóa và đọng lại dấu ấn cảm xúc

Sau khi trẻ tiếp xúc với đối tượng và cảm nhận về đối tượng tôi sẽ sửdụng những câu hỏi để khai thác sự cảm nhận của trẻ, chính là hướng tới kiếnthức bài dạy mà tôi đưa ra trong mục tiêu của tiết dạy

+ Giai đoạn 3: Rút ra kinh nghiệm Trẻ học được kiến thức và kinh

nghiệm mới, tạo ra những hiểu biết mới

Đây là bước mà tôi cho trẻ trải nghiệm hoạt động Như trên bước 2 trẻbiết như thế nào thì bước nay chính là thể hiện kỹ năng của trẻ đó là trẻ làm nhưthế nào để chứng minh được những gì trẻ đã trả lời câu hỏi của bước 2 Sau khitrẻ làm trẻ sẽ đưa ra nhận xét cuối cùng

+ Giai đoạn 4: Vận dụng kinh nghiệm Trẻ sử dụng kinh nghiệm vào

các bối cảnh hoặc sự việc mới và kinh nghiệm cứ thế tạo ra

Sau đây là một số ví dụ mà tôi đã sử dụng 4 bước trên để tổ chức hoạtđộng KPKH cho trẻ theo hướng trải nghiệm

a Hoạt động trải nghiệm trong hoạt động học:

Trải nghiệm trong hoạt động học là vô cùng quan trọng đây là thời điểmcung cấp kiến thức cơ bản cho trẻ, vì vậy trong mỗi hoạt động tôi luôn đề rakiến thức, kỹ năng, thái độ rõ ràng trong giáo án của mình, chuẩn bị các điềukiện thật tốt trước khi bước vào các hoạt động và tùy vào mỗi hoạt động khácnhau mà cho trẻ hoạt động trải nghiệm

Ví dụ 1: Chủ đề “ Bản thân” tôi đã chọn đề tài cho trẻ trải nghiệm

“Bàn chân của bé”

Giai đoạn 1: Trải nghiệm thực tế của trẻ:

+ Tôi giới thiệu tình huống

Có một bạn búp bê bị mất đôi dép nhờ lớp mình đi tìm đôi dép, trên conđường đi có những thử thách: Đoạn đường đi bằng mũi bàn chân, đoạn đi bằngcạnh bàn chân, đoạn đi bằng gót chân Đến đoạn đường vòng vượt qua con

đường làm nhiều chất liệu khác nhau (bằng sỏi, thảm bông, thảm gai và đoạnbằng xốp)

+ Trẻ thực hành trải nghiệm.

Tôi cho trẻ đi trên các con đường có những chướng ngại vật mà tôi đãchuẩn bị, tôi hướng dẫn trẻ đi, quan sát trẻ và hỗ trợ trẻ khi cần thiết ( Tất cảcác trẻ đều được thực hiện)

Giai đoạn 2: Trẻ chia sẻ kinh nghiệm

Tôi cho trẻ cùng ngồi xuống xem đoạn video hình ảnh đôi chân đi, nhảy,thi chạy bằng 2 chân, chạy 1 chân

- Trẻ đàm thoại cùng nhau

- Nhìn lên màn hình bạn nào nhận xét về cấu tạo bàn chân như thế nào?

- Chân có tác dụng làm những việc gì?

- Các con cảm nhận gì khi đi trên những chất liệu khác nhau?

- Vì sao con biết?

Giai đoạn 3: Rút ra kinh nghiệm:

- Con đã học được điều gì khi đi tìm đôi dép cho bạn búp bê?

- Đôi chân của ta giúp ích gì trong cuộc sống hàng ngày?

- Chúng ta phải làm gì để đôi chân luôn sạch sẽ và khỏe mạnh

Giai đoạn 4: Trẻ vận dụng kinh nghiệm vào cuộc sống:

Cô có các trò chơi muốn thử tài các con

- Trò chơi 1: Tìm đôi

+ Cách chơi: Trên mỗi rổ đồ chơi cô có các bàn chân trái và phải, làm từ

giấy màu, yêu cầu trẻ mỗi tổ phải xếp được 6 đôi chân với nhau

+ Luật chơi: Kết thúc bản nhạc đội nào hoàn thành đúng và nhanh nhất

sẽ là đội chiến thắng Phải gép chân phải và trái với nhau

+ Cô tổ chức cho trẻ hoạt động

+ Cô kiểm tra kết quả và công bộ đội thắng cuộc

- Trò chơi 2: in hình bàn chân

+ Cô cho trẻ ra sân chơi với màu nước

+ Tôi cho trẻ các loại màu nước, trẻ in hình bàn chân lên thảm xốp vớicác màu sắc khác nhau Trẻ thực hiện công việc này tôi thấy trẻ rất say sưa,hứng thú

(Phụ lục 4: Hình ảnh trẻ trải nghiệm với đôi bàn chân)

Ví Dụ 2 : Trong chủ đề “ Nước và các hiện tượng tự nhiên” Chọn đề

tài “ Sự kì diệu của nước”

Giai đoạn 1: Trải nghiệm thực tế

- Giới thiệu tạo tình huống:

Cho trẻ hát bài hát “Hạt mưa xinh” và bây giờ cô mời các bạn cùng ngồixuống và hướng mắt lên màn hình theo dõi một điều thú vị đang chờ đón cácbạn ở phia trước nhé.( video về giọt nước tý xíu)

+ Chúng mình vừa được xem về điều kì diệu gì đấy ?

+ Các con có biết giọt nước tý xíu đến từ đâu không?

(Ngoài ra, nước còn đến từ ao, hồ, sông ngòi ở khắp mọi nơi trên thé giới )

- Bây giờ chúng ta cùng đi theo cuộc phưu lưu của giọt nước nhé

- Tổ chức thực hành trải nghiệm.

* Thí nghiệm 1:

- Cho trẻ các nhóm tự đổ sữa và nước lọc ra hai ly khác nhau, sau đó bỏmuỗng vào hai ly nói trên

- Trẻ quan sát 2 ly (1 ly sữa, 1 ly nước ), hỏi trẻ có nhìn thấy muỗng trong 2 ly nước và sữa không?

Vì sao ly nước ta nhìn thấy được cái muỗng còn ly sữa thì không? (Vìnước trong suốt nên ta nhìn thấy cái muỗng, còn ly sữa có màu trắng đục nên takhông nhìn thấy cái muỗng)

- Các con có biết đá từ đâu mà có?

- Tại sao đá lại có các hình dạng khác nhau?

Giai đoạn 2: Chia sẻ kinh nghiệm:

+ Nước là dung dịch như thế nào?

+ Nước có thể chuyển thành các trạng thái nào?

+ Nước có thể hòa tan các dung dịch khác không?

Giai đoạn 3: Rút ra kinh nghiệm:

Trẻ tự nhận xét và rút ra kinh nghiệm:

+ Nước là một chất không màu, trong suốt

+ Nước có thể chuyển từ chất lỏng sang chất rắn khi ở nhiệt độ dưới 0 độ

c và hình dạng của đá phụ thuộc vào từng khuôn khi cho vào ngăn đá (Dạngrắn)

+ Nước có thể hòa tan được một số chất như: Đường, cam, chanh, si rô, muối…và nước có thể đổi màu, đổi vị dưới tác động một số chất khác

Giai đoạn 4: Trẻ vận dụng kinh nghiệm vào cuộc sống:

- Trò chơi : Bé thông thái

+ Cách chơi: Cô tặng cho mỗi bạn một thẻ chữ cái a, ă, â Những bạn cóthẻ chữ cái giống nhau tạo thành một nhóm Nhiệm vụ của các nhóm là thựchiện nước đổi màu trong thời gian một bản nhạc

+ Luật chơi: Kết thúc bản nhạc đội nào hoàn thành đúng và nhanh nhất sẽ

là đội chiến thắng

+ Cô tổ chức cho trẻ hoạt động

+ Cô kiểm tra kết quả và công bộ đội thắng cuộc

Tóm lại: Trong mỗi chủ đề khác nhau và mỗi hoạt động khác nhau mà tôi

cho trẻ hoạt động trải nghiệm một cách tích cực, và tôi thấy trẻ hứng thú hơn,phát huy tính tích cực của trẻ , tính sáng tạo cá nhân trẻ bộc lộ hơn rõ nét

(Phụ lục 5: Hình ảnh trẻ trải nghiệm sự đổi màu của nước)

b Hướng dẫn tổ chức hoạt động chơi theo hướng trải nghiệm.

Chơi là thiên hướng tự nhiên, là nhu cầu của trẻ để tham gia và khám phánhững điều trẻ quan tâm, làm cho trẻ được hưởng thụ và hài lòng Qua chơi trẻ

trao đổi về chủ đề, nội dung chơi Trẻ lựa chọn công việc sẽ tham gia vào cácnhóm khác nhau Các nhóm trẻ cùng nhau thỏa thuận, phân công công việc cụthể cho các thành viên, về các khu vực hoạt động của nhóm thực hiện các côngviệc, tôi sẽ quan sát, hướng dẫn, hỗ trợ các kỹ năng mới cho trẻ; khuyến khíchtrẻ quan tâm, giúp đỡ chia sẻ với nhau trong công việc, tạo các tình huốngtương tác giữa trẻ với nhau Sự phong phú về nội dung các sự vật, hiện tượng,hoạt động của con người diễn ra trong môi trường sống sẽ trở thành các chủ đềchơi của trẻ Khi cho trẻ trải nghiệm qua chơi tôi thường chú trọng đến 2 thờiđiểm chơi để trải nghiệm đó là: Chơi ở hoạt động ngoài trời và chơi ở hoạt độngtrong lớp

* Đối với chơi ngoài trời: Tôi thường chú ý cho trẻ được trải nghiệm với

thiên nhiên như cỏ cây, hoa lá, sỏ đá, đất nước, cát, sân trường….Đế trẻ đượcthoải mái trải nghiệm cùng với thiên nhiên theo cách của mình

Ví dụ 1: Khi cho trẻ chơi ở hoạt động ngoài trời

Chủ đề: Thế giới thực vật

Đề tài “Quan sát cây đậu”

Trước khi quan sát cây đậu tôi cho trẻ cùng trải nghiệm gieo hạt vào 3chậu đất mà tôi đã chuẩn bị, sau đó hàng ngày tôi hướng dẫn trẻ cùng tướinước, với kí hiệu 3 chậu là số 1,2,3 Chậu 1 tưới nước vừa đủ ẩm đất, chậu 2tưới rất ít nước, chậu 3 không tưới nước Kết quả sau 1 tuần trẻ phát hiện tượngcác hộp cây mọc không đều nhau Hộp 1 cây không nảy mầm, hộp 2 mới nảymầm ít, hộp 3 cây nảy mầm và mọc lên xanh tốt

Cô hỏi trẻ: Vì sao 3 hộp cùng trồng vào 1 ngày mà cây mọc khác nhauTrẻ sẽ giải thích hiện tượng:

+ Chậu 1: Tưới đủ nước, đất ẩm cây mọc nhanh

+ Chậu 2: Tưới ít nước cây nảy mầm chậm

+ Chậu 3: Không tưới nước, đất khô cây khó nảy mầm

Kết luận: Cây cối muốn phát triển tốt cần tưới đủ nước cho cây

(Phụ lục 6: Hình ảnh trẻ trải nghiệm gieo hạt)

Ví dụ 2: Khi cho trẻ chơi ở hoạt động ngoài trời

(Phụ lục 7: Hình ảnh trẻ trải nghiệm tham gia giao thông sân trường)

* Đối với chơi ở các góc: Khi trẻ chơi ở trong hoạt động góc giống như

một xã hội thu nhỏ, vì qua đây trẻ được tham gia trải nghiệm những kinhnghiệm sống thật sự thú vị trong cuộc sống

- Trải nghiệm ở góc phân vai chơi “ Gia đình”

Ví dụ 1: Trò chơi: Tiếp khách

Chuẩn bị:

Một bộ ấm chén đồ chơi và đĩa kẹo

Cách chơi:

- Trẻ đóng vai là khách, bố (hoặc mẹ) đóng vai là chủ nhà.

- Chơi trong phòng ngủ của trẻ, trẻ đóng vai khách cầm một món quà vào

gõ cửa phòng, chơi trò chúc mừng năm mới

- Cô đóng vai chủ mời khách vào nhà, chủ khách cùng trò chuyện và mangtrà bánh ra tiếp khách

Đổi vai diễn vào một ngày khác, bố mẹ đóng vai là khách và trẻ là chủnhà

Mục đích trò chơi:

Đối với trẻ, trò chơi đóng vai tiếp khách này chính là một hoạt động giaotiếp xã hội Khi trẻ đóng một vai trong trò chơi, đồng thời chúng cũng đang thửcách bày tỏ tình cảm và tư duy của mình, hơn nữa cũng thử tìm hiểu mối quan

hệ với những người khác Cùng trẻ chơi các trò chơi có thể giúp chúng trảinghiệm những kỹ năng và phép lịch sự cần thiết khi giao tiếp với những ngườixung quanh

Ví dụ 2: Trò chơi nói chuyện điện thoại

Chuẩn bị: Điện thoại đồ chơi.

- Cũng có thể hỏi một số câu hỏi cần phải suy nghĩ hay phán đoán: "Xinhỏi phải đi tuyến xe buýt bao nhiêu thì tới được nhà cháu?" hoặc: "Theo cháuthì đồ dùng học tập hay một món đồ chơi thì thích hợp làm quà sinh nhật hơn?"

- Hai bên cùng đối thoại nói về càng nhiều vấn đề càng tốt

(Phụ lục 8: Hình ảnh trẻ trải nghiệm ở các góc)

Tóm lại: Qua đây cho thấy hiệu quả của biện pháp trải nghiệm qua hoạt

động chơi, thông qua việc tác động trẻ với đồ chơi đã đáp ứng được mongmuốn tự nhiên của trẻ là được cảm nhận và khám phá một cách tích cực về cuộcsống Để trẻ được trải nghiệm nhiều hơn, hứng thú với nội dung chơi của mình,giáo viên phải có các phương pháp hướng dẫn giúp trẻ suy nghĩ tìm ra nhiềucách chơi, nhiều cách tương tác với đồ chơi nhằm duy trì thời gian chơi của trẻđồng thời giúp trẻ hứng thú, sáng tạo trong hoạt động, tận dụng hiệu quả tácdụng của đồ dùng đồ chơi cho trẻ trải nghiệm

c Hướng dẫn tổ chức hoạt động lao động theo hướng trải nghiệm.

Trong trường lớp tôi luôn lựa chọn chủ đề/nhiệm vụ lao động: Lựa chọncác hình thức đơn giản, phù hợp với khả năng của trẻ như: lao động tự phục vụ,lao động vệ sinh môi trường, chăm sóc cây cối, con vật Để tổ chức tốt các hoạtđộng trải nghiệm tôi luôn chú ý

- Xác định chủ đề trải nghiệm cần phụ thuộc vào các hoạt động và sinhhoạt của trẻ, những điều kiện về thời tiết, khí hậu, tình trạng sức khỏe của trẻ

- Đảm bảo diện tích, không gian, thoáng mát đảm bảo, an toàn cho trẻ.+ Lao động tự phục vụ:

Hàng ngày trước và sau mỗi hoạt động tôi đều yêu cầu trẻ cùng cô chuẩn

bị đồ dùng và cất đồ dùng vào đúng nơi quy định

Ngoài giờ hoạt động chính tôi cho trẻ học trải nghiệm lao động tự phục vụnhư trẻ đến lớp tự cất đồ dùng cá nhân vào ba lô và tự đi cất vào ô tủ của mình,khi quần áo bẩn trẻ tự biết đi thay, hay trong giờ ăn trẻ biết tự lấy khăn và làmướt bỏ vào đĩa, bạn thì kê bàn ăn, bạn thì tự lấy ghế để vào vị trí theo yêu cầucủa cô mỗi bàn bốn bạn ngồi Trẻ đựơc lao động cùng cô và bạn trẻ cảm thấythích thú

+ Lao động vệ sinh môi trường: Mỗi ngày trẻ đến trường tôi thường cho trẻ

đi nhặt lá cây, nhặt rác, nhổ cỏ xung quanh vườn hoa trên sân trường vào mọilúc, mọi nơi và trẻ nào cũng được tham gia Trẻ rất hứng thú khi được làm sạchsân trường Chính vì thế sân trường lúc nào cũng khang trang và sạch đẹp đượcphụ huynh đánh giá rất cao về môi trường trong và ngoài lớp

+ Chăm sóc cây cối con vật: Chăm sóc cây là nhiệm vụ hàng đầu để môitrường xanh sạch đẹp, vào những buổi chiều tôi và trẻ thường cùng nhau tướicây, xới đất, nhóm thì lau lá cây,… trước hết để trẻ làm được tôi hướng dẫntường nhóm cách nhổ cỏ cầm liềm tay phải , tay trái cầm cây cỏ cho mũi liềmvào các gốc cỏ tránh đụng vào các gốc cây hoa, sau khi nhổ xong các con cùngnhau bốc cỏ bỏ vào thùng rác và cất đồ dùng vào nơi cô quy định ,còn cácnhóm tưới cây như thế nào cho đúng cách, khi tưới các con tay phải cầm camúc nước tưới từ từ vào gốc cây, khi tưới xong tất cả các dụng cụ đều được cấtvào đúng nơi quy định

(Phụ lục 9: Hình ảnh trải nghiệm qua lao động)

* Trẻ rút ra kinh nghiệm cho bản thân: Hôm nay các con thấy buổi laođộng của các con như thế nào? Các nhóm làm việc các con thấy như thế nào?

Để công việc lao động nhanh và có hiệu quả thì các con phải làm gì?( chianhóm, cùng nhau làm)

Sau khi cô hướng dẫn trẻ các nhóm thi nhau làm và cảm thấy rất hứng thú,

kỹ năng tưới cây, nhổ cổ sau mỗi chủ đề trẻ thành thạo hơn Giúp trẻ có đượcnhững biểu tượng ban đầu về kỹ năng lao động, cách sử dụng các đồ dùng, vậtdụng trong quá trình lao động, thúc đẩy tính tích cực hoạt động của trẻ

Từ đó nhắc nhở trẻ cần làm việc tích cực và tuân thủ quá trình lao động và các nội quy lao động một cách tự giác, có ý thức

Kết quả: Bằng những biện pháp cho trẻ trải nghiệm một cách tích cực

không chỉ giúp trẻ tích cực hoạt động mà còn kích thích trẻ suy nghĩ, tìm cách

mở rộng hoạt động của mình mà còn giúp trẻ nâng cao khả năng, trình độ chơilên mức cao hơn, điều này cũng có nghĩa là vốn hiểu biết của trẻ được mở rộng,trẻ được phát huy hết khả năng của mình và hoạt động góc thật sự có hiệu quả

2.3.5 Giải pháp 5: Sáng tạo tổ chức các hoạt động lễ hội theo hướng trải nghiệm

Trong lứa tuổi mầm non, trẻ rất hào hứng tiếp thu và tìm hiểu những điềumới mẻ thông qua các hoạt động mà người lớn truyền tải đến Lễ hội là mộttrong những hình thức truyền tải văn hóa, truyền thống và mang lại niềm vuicho con người Chính vì vậy, việc đưa các lễ hội, các ngày lễ lớn vào trongchương trình học của các bé mầm non là điều rất cần thiết trong giáo dục nhậnthức Thông qua những ngày lễ này, các bé có cơ hội được trải nghiệm, thấmnhuần các tư tưởng truyền thống, văn hóa đẹp của dân tộc cũng như trên thếgiới Bên cạnh đó việc các bé được trực tiếp tham gia vào các lễ hội cũng giúpquá trình ôn luyện các kiến thức đã học hiệu quả hơn, nâng cao tinh thần đoàn

kết và yêu thương bạn bè Hoạt động trải nghiệm lễ hội tại trường Mầm nonNga Tiến là khoảng thời gian các bé được vui chơi thoải mái, tăng niềm hăngsay học hỏi, giao lưu và các kĩ năng giao tiếp

Dựa vào thời gian diễn ra lễ hội, điều kiện của lớp, nhà trường để tôi lựa chọn một số lễ hội đặc trưng, gần gũi và phù hợp với hứng thú, khả năng hoạt động của trẻ

Hiểu được tầm quan trọng của việc tổ chức lễ hội mang lại kiến thức mới,

củng cố và mở rộng kiến thức về văn hóa-xã hội cho trẻ Tạo cơ hội cho trẻ thểhiện lại những kinh nghiệm đã lĩnh hội được; Rèn luyện kỹ năng nhận thức, kỹ

năng xã hội , trẻ được vận động trong các hoạt động Hình thành thái độ tích

cực của trẻ đối với bản thân, mọi người và xã hội xung quanh

Để thực hiện tốt cho trẻ trải nghiệm trước hết đến mỗi ngày lễ hội tôi có kếhoạch cụ thể, chuẩn bị địa điểm tùy vào lễ hội mà tôi chuẩn bị

Ví dụ 1: Ngày hội bé đến trường tôi chuẩn bị trang trí phông rạp cùng với

nhà trường, ngoài ra tôi cho các cháu cùng trải nghiệm với cô giáo như thổibóng, làm cờ, hoa để cầm đi khai giảng, bên cạnh đó là hàng ngày trẻ cùng tậpcác tiết mục văn nghệ có nội dung về ngày khai giảng và các cháu cùng đượctrải nghiệm với các bạn trong toàn trường

Ví dụ 2: Ngày “Tết trung thu” tôi chuẩn bị chương trình riêng ở lớp như

Trải nghiệm thực tế của trẻ:

Hàng năm cứ vào ngày 15/8 âm lịch các con lại được vui múa hát, rước đèndưới ánh trăng, hôm nay được sự thống nhất của ban giám hiệu nhà trường, các bậcphụ huynh cô tổ chức vui liên hoan trung thu cho các con về dự lễ hội trung thu củalớp có các cô Mai Thị Hường và cô Phạm Thị Phương đại diện cho ban giám hiệunhà trường Các bác trong ban chấp hành phụ huynh cùng về vui trung thu, xin mờicác con chào đón bằng một tràng pháo tay Chương trình gồm có

Các trò chơi “Trang trí mâm ngũ quả trung thu” do các con cùng nhau cắt,trang trí các loại quả xem nhóm nào trang trí nhanh và đẹp hơn

Tôi cho trẻ tự chia nhóm ra để thực hiện trong thời gian là 15 phút Sau khitrẻ cùng trải nghiệm tôi hướng dẫn và khuyến khích trẻ cùng nhau thi đua hoànthành mâm ngũ quả thật đẹp

Tiếp theo là chương trình văn nghệ tiết mục đầu tiên là bài múa: Đêmtrung thu do tốp ca thể hiện, tiếp theo là bạn Mai Anh đọc bài thơ: Trăng sáng

Và cô kể chuyện sự tích chú cuội qua màn hình ti vi và cuối cùng là bài “Rướcđèn tháng tám” tập thể lớp 5-6 tuổi A2

Đêm hội trung thu đã khép lại tôi xin chân thành cảm ơn các cô trong bangiám hiệu, các bậc phụ huynh đã về chung vui với ngày hội trung thu của cáccon xin tạm biệt và hẹn gặp lại vào các ngày lễ hội khác Sau khi các cháu đượctrải nghiệm ngày tết trung thu tôi thấy các bậc phụ huynh rất phấn khởi, các

cháu hào hứng, tự tin đọc thơ,múa hát trang trí mâm ngũ quả thật là ngộ nghĩnh,các kỹ năng, nhận thức của trẻ thấy rõ rệt.

Sau mỗi buổi tổ chức xong tôi lại cùng trẻ trò chuyện với trẻ vào lúc đón trả trẻ hay mọi lúc mọi nơi trong ngày tết trung thu con đã làm được những

gì ? Con thích nhất điều gì trong ngày này? và rút kinh nghiệm cho các buổi sautrẻ làm tốt hơn

(Phụ lục 10: Hình ảnh trải nghiệm trong các ngày tết trung thu)

Ví dụ: Chủ đề tết và mùa xuân tôi cũng tổ chức chương trình “Lễ hội

mừng xuân” như chương trình ngày khai giảng giới thiệu đại biểu, nội dungchương trình đó là: Chương trình văn nghệ sôi động , sau đó cho trẻ trải nghiệmgian hàng chợ quê trẻ có gian hàng gồm các loại quả,như chuối, bưởi cam, xoài

…bóng trang phục cho trẻ đi chơi ngày tết… bánh kẹo trẻ mua sắm cho ngàytết tôi tổ chức chợ hoa ngày tết gồm có các loại hoa đòa, hoa cúc, hoa mai tôi

và trẻ tự làm,hoa đồng tiền, các loại cây cảnh…cho trẻ cùng đi mua sắm traođổi một cách tự nhiên

Hoạt động sau cùng là tôi tổ chức các trò chơi động, tĩnh đan xen như chơikéo co, ném bóng vào giỏ, cờ lúa ngô cho trẻ cùng thi nhua xem đội nào thắng Kết thúc: Tôi tuyên bố kết thúc, cám ơn, thu dọn dụng cụ…

Sau khi trẻ trải nghiệm tôi thấy trẻ như có một cảm giác mới lạ, hấp dẫn thỏamãn nhu cầu hiểu biết vè kiến thức, kỹ năng của trẻ

Sau mỗi hoạt động ngày lễ tôi cho trẻ chia sẻ kinh nghiệm như lúc đón trả

trẻ tôi lại cho trẻ xem lại các hình ảnh, vi deo mà tôi nhờ phụ huynh quay đượccho trẻ xem lại để thấy mình trong đó và rút ra kinh nghiệm cho bản thân như:

Kỹ năng định hướng xung quanh ở nơi đông người, kỹ năng giao tiếp ứng xử, kỹnăng chơi, kỹ năng trong các hoạt động nghệ thuật; kỹ năng mua bán hàng hóa…Ngoài ra vào những ngày 8-3, ngày của bà, mẹ Tôi cho cả lớp cùng trẻnghiệm cắm hoa, thi làm bánh trôi nước trẻ được nhào bột và tự tay lăn trònnhững chiếc bánh và cùng xem các cung đoạn làm bánh cho đến lúc bánh chín

và mang bánh lên trang trí trẻ rất thích

Qua các hoạt động lễ hội tôi luôn cho trẻ rút ra cho mình một kinh nghiệm

đó là sự khóe léo, nhanh, và đòi hỏi sự đoàn kết

Kết luận: Sau mỗi hoạt động trải nghiệm tổ chức các hoạt động lễ hội tôi

thấy trẻ mạnh dạn, tự tin, kỹ năng giao tiếp của trẻ được nâng cao hơn, kiếnthức, kỹ năng trong các hoạt động được nâng cao

(Phụ lục 11: Hình ảnh trải nghiệm trong các ngày lễ hội mùa xuân)

2.3.6 Giải pháp 6: Tổ chức hoạt động giao lưu, tham quan dã ngoại, theo hướng trải nghiệm

Hoạt động trải nghiệm qua, giao lưu, tham quan dã ngoại là một hoạt độngnâng cao nhằm giúp cho trẻ mở rộng nhận thức, kỹ năng giao tiếp với bạn bè,

kỹ năng làm việc theo nhóm và làm cùng cô giáo trong trường, các bậc phụhuynh Chính vì vậy tôi nhằm hình thành ở trẻ luôn có thái độ tích cực với bảnthân trẻ và mọi người xung quanh Biện pháp này tôi chưa từng làm với trẻ ởnhững năm học trước và năm học này tôi nghĩ cần phải làm để nâng cao chấtlượng giáo dục cho lớp mình

* Đối với hoạt động giao lưu :

Như chúng ta đã biết hoạt động giao lưu theo hướng trải nghiệm là hoạtđộng được tổ chức trong phạm vi nhà trường, trẻ được giao lưu giữa các bạn