PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUAN HOÁSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGÀY HỘI, NGÀY LỄ CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON HỒI
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUAN HOÁ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGÀY HỘI, NGÀY LỄ CHO TRẺ 5 – 6 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON HỒI XUÂN,
HUYỆN QUAN HÓA
Người thực hiện: Nguyễn Thị Linh
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Hồi Xuân SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn
Trang 2MỤC LỤC
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm
4
2.3.
1
Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch tổ chức, giáo dục ngày
hội ngày lễ cho trẻ
6
2.3.
2
2.3.
3
Biện pháp 3: Phát huy tính tích cực của trẻ trong quá trình
tổ chức lễ hội
9
2.3.
4
Biện pháp 4: Phối hợp với phụ huynh trong công tác tổ
chức, giáo dục ngày hội, ngày lễ
11
2.3.
5
Biện pháp 5: Đánh giá rút kinh nghiệm sau khi tổ chức lễ
hội
12
2.3.
6
Biện pháp 6: Làm tốt công tác tham mưu sưu tầm, mua
sắm trang thiết bị, cơ sở vật chất
12
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động
giáo dục, đối với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
13
TÀI LIỆU THAM KHẢO 18
Trang 41 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài
Lễ hội là một hoạt động không thể thiếu trong đời sống tinh thần của con người trên thế giới nói chung và người Việt Nam nói riêng Hoạt động lễ hội được diễn ra không chỉ để thỏa mãn nhu cầu tâm linh, tinh thần của con người
mà còn có ý nghĩa giáo dục sâu sắc Lễ hội diễn ra là còn để nhắc nhở con người
ta nhớ về cội nguồn, nhớ về những người đã dày công xây dựng và bảo vệ đất nước Hay một số lễ hội diễn ra còn để duy trì và bảo tồn nền văn hóa đặc sắc riêng của dân tộc mình
Hiểu rõ tầm quan trọng của lễ hội mà Nhà nước ta luôn duy trì và phát huy nền văn hóa tốt đẹp của đất nước Một trong những biện pháp giáo dục lễ hội hiệu quả nhất đó là đưa hoạt động lễ hội vào lồng ghép vào chương trình chăm sóc - giáo dục trong các trường học nhằm giáo dục truyền thống của đất nước cho thế hệ chủ nhân tương lai của đất nước ngay từ khi tuổi còn ấu thơ
“Đối với trẻ lứa tuổi mầm non là lứa tuổi hình thành những nền tảng ban đầu của sự phát triển nhân cách con người Ở lứa tuổi này, trẻ tiếp thu sự giáo dục chủ yếu của cha mẹ, thầy cô từ môi trường gia đình, nhà trường để phát triển toàn diện về nhận thức, tình cảm, thể chất, thẩm mĩ” [1]
Hơn thế nữa hoạt động lễ hội ở trường MN cũng là một trong những hoạt động được quy định trong Điều lệ trường mầm non ban hành kèm theo thông tư
số 52/2020/TT-BGDĐT ngày 21/12/2020 của Bộ trưởng bộ GD&ĐT; Chương trình chăm sóc giáo dục trẻ Mầm non do Bộ GD và ĐT ban hành kèm theo Thông tư số 17/2009/TTBGDĐT và Thông tư số 28/2016/TT-BGDĐT của Bộ
trưởng Bộ GD-ĐT “Hoạt động này có vai trò quan trọng góp phần phát triển toàn diện cho trẻ, giúp trẻ tìm hiểu về cuộc sống xã hội trong những thời điểm
có ý nghĩa nhất để giáo dục truyền thống và mang lại niềm vui, niềm tự hào cho trẻ [2] Trong ngày lễ hội, trẻ được tự do, thoải mái thể hiện khả năng của mình,
có được những cảm xúc vui sướng, phấn khởi Đây là một hoạt động vô cùng quan trọng không chỉ để thỏa mãn nhu cầu tinh thần cho trẻ mà còn mang tính giáo dục cao đối với trẻ Sự hấp dẫn của ngày hội ngày lễ sẽ tạo ra ấn tượng sâu sắc đối với trẻ, làm cho trẻ có thể nhận thức và ghi nhớ lâu hơn, hình thành dần cho trẻ khái niệm về những ngày hội ngày lễ và có ý nghĩa giáo dục tác động đến trẻ một cách nhẹ nhàng Đồng thời giúp cho trẻ có cơ hội được thể hiện tình cảm, thái độ của mình với những sự kiện mà trẻ được trải nghiệm thông qua các hoạt động văn hóa văn nghệ Thông qua việc tổ chức các ngày hội ngày lễ chúng
ta có thể phát triển cho trẻ đầy đủ các yếu tố: đức, trí, thể, mĩ ngay từ khi tuổi
Trang 5còn thơ ấu Tạo tiền đề cho sự phát triển toàn diện của trẻ sau này Tạo cho phụ huynh sự phấn khởi, niềm tin tưởng khi đưa trẻ đến trường mầm non
Xong trên thực tế cho thấy không phải trường nào cũng tổ chức tốt hoạt động này Mỗi năm học, chúng ta chỉ có thể tổ chức được 3- 4 ngày hội ngày lễ cho trẻ mà trong năm có hơn chục ngày hội ngày lễ mà chúng ta phải giáo dục cho trẻ để trẻ nhớ và hiểu Và việc tổ chức các ngày hội ngày lễ trong các trường mầm non nói chung và trường mầm non Hồi Xuân chúng tôi nói riêng, thì việc
tổ chức, giáo dục các ngày hội ngày lễ cho trẻ chỉ mới mang tính tượng trưng chưa phát huy hết tính chất của ngày hội ngày lễ
Hiện nay trong nhà trường vẫn còn một số giáo viên khi tổ chức các hoạt động lễ hội cho trẻ còn áp đặt trẻ, nặng về hình thức biểu diễn, chỉ quan tâm cho trẻ tập dượt mà chưa chú ý đến phát triển cá nhân, phát huy tính tích cực chủ động của trẻ, chưa tạo được một sân chơi thực sự có ý nghĩa với trẻ, chưa chuẩn bị cho trẻ tham gia tích cực trong ngày hội, ngày lễ Khi tổ chức giáo viên chưa chú ý đến tất cả trẻ được tham gia, chưa chú ý đến chương trình của lễ hội
Nhận thức được tầm quan trọng của việc tổ chức ngày hội, ngày lễ cho trẻ, từ những hạn chế thực tiễn của nhà trường, tôi đã suy nghĩ, làm thế nào
để giáo viên hiểu hơn về việc trẻ là trung tâm của ngày hội, ngày lễ, làm thế nào
để tạo được một sân chơi thực sự có ý nghĩa với trẻ, làm sao cho trẻ mạnh dạn
tự tin có những kỹ năng cần thiết khi tham gia các hoạt động lễ hội Bản thân
tôi đã nghiên cứu đề tài: “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong tổ chức hoạt động giáo dục ngày hội, ngày lễ cho trẻ 5 - 6 tuổi Trường Mầm Non Hồi Xuân, huyện Quan Hóa” nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác
chăm sóc giáo dục trẻ
1.2 Mục đích nghiên cứu
Với đề tài này tôi hy vọng đem lại hiệu quả cao nhất trong việc giúp trẻ ghi nhớ và hiểu một cách sâu sắc nhất về những ngày hội ngày lễ của đất nước như: Ngày Quốc khánh 2/9, ngày hội đến trường của bé 5/9, Ngày phụ nữ Việt Nam 20/10, ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, ngày tết dương lịch, ngày Tết Nguyên đán, ngày sinh nhật Bác 19/5 Qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt như: Tạo cho sân chơi hấp dẫn trẻ, giúp trẻ mạnh dạn tự tin trước mọi người; Giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi, sáng tạo qua việc “Chơi mà học”; Kịp thời phát hiện những tài năng trẻ và có kế hoạch bồi dưỡng; Nhằm thu hút được sự quan tâm của phụ huynh để có sự phối hợp trong công tác chăm sóc, giáo dục trẻ Ngoài ra, sáng kiến này tôi còn mong muốn bản thân mình và các bạn đồng
Trang 6nghiệp khác có được vốn kinh nghiệm quý báu trong công tác tổ chức các ngày hội ngày lễ
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Khuôn viên môi trường trong và ngoài lớp học, các thiết bị phương tiện, giáo viên, trẻ độ tuổi 5 - 6 tuổi Trường Mầm Non Hồi Xuân, huyện Quan Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp xây dựng kế hoạch, chương trình
- Phương pháp tổ chức các hoạt động lễ hội trong trường mầm non
- Phương pháp đàm thoại, dùng lời nói
- Phương pháp kiểm tra thực tiễn, so sánh đối chiếu
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Theo Từ điển Tiếng Việt (2017), “Lễ hội là cuộc vui tổ chức chung, có các hoạt động lễ nghi mang tính văn hóa truyền thống của dân tộc” [3] Sự hấp dẫn
của ngày hội, ngày lễ sẽ giúp trẻ hiểu và ghi nhớ sâu sắc hơn nội dung giáo dục của các ngày hội, ngày lễ Qua đây trẻ cũng được thể hiện tình cảm, thái độ của mình với những sự kiện mà trẻ được trải nghiệm thông qua hoạt động văn hóa văn nghệ Đây cũng là một hình thức ôn luyện củng cố các nội dung đã học, cùng với việc thể hiện những tiết mục văn nghệ có nội dung theo chủ đề ngày hội, ngày lễ có ý nghĩa to lớn trong việc giáo dục trẻ tình cảm, đạo đức, tình yêu quê hương đất nước, lòng biết ơn và yêu mến những người đã quan tâm chăm sóc mình Hiểu rõ tầm quan trọng của việc giáo dục ngày hội, ngày lễ cho trẻ mầm non là vô cùng quan trọng, vậy nên Bộ giáo dục và đào tạo đã ra chỉ thị số: 40/2008/CT-BGD và ĐT ngày 22/7/2008 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và Đào tạo
về việc phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh
tích cực” trong các trường học, trên cơ sở tập trung thực hiện các nhiệm vụ: “Tổ chức các hoạt động tập thể vui tươi lành mạnh; tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao, các trò chơi dân gian và các hoạt động vui chơi giải trí tích cực khác phù hợp với lứa tuổi” [4].
Ngày 27/7/2009 Bộ giáo dục và đào tạo đã ban hành cuốn sách “Tổ chức các hoạt động lễ hội ở trường mầm non” Cuốn sách đã nêu rõ tầm quan trọng của việc tổ chức hoạt động lễ hội trong trường mầm non và gợi ý một số kịch bản, một số trò chơi, câu chuyện, bài hát sử dụng trong hoạt động lễ hội
Đây là cơ sở cũng là tài liệu để bản thân áp dụng vào quá trình nghiên cứu
và thực hiện sáng kiến kinh nghiệm
Trang 72.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Trường Mầm non Hồi Xuân là đơn vị nằm trên địa bàn Thị trấn Hồi Xuân, huyện Quan Hóa, tỉnh Thanh Hóa Người dân nơi đây chủ yếu là dân tộc Thái sống chủ yếu bằng nghề nương rẫy và trồng trọt và chăn nuôinên đời sống kinh
tế vẫn còn nghèo.Trường được thành lập năm 1996, trải qua hơn 20 năm xây dựng và phát triển nhà trường, đến nay trường đã được xây dựng tương đối khang tranggồm có 13 nhóm, lớp; 3 khu gồm một khu chính và hai khu lẻ, các khu ở cách xa nhau 5 – 7 Km, có khu phải đi qua sông qua đò Từ năm học 2014 -2015 được sự quan tâm của nhà nước, các cấp ủy đảng chính quyền, trường mầm non Hồi Xuân đã được đầu tư xây dựng trường chuẩn và đã được công nhận là trường Mầm non đạt chuẩn Quốc gia mức độ I
Năm học 2020 - 2021,tôi được nhà trường phân công giảng dạy lớp mẫu giáo 5 - 6 tuổi tại điểm trường chính, với tổng số là 28 trẻ Trong đó trẻ nam là
18 cháu, trẻ nữ là 10 cháu, trẻ dân tộc chiếm 90% Khi bước vào thực hiện đề tài này bản thân cũng gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
- Thuận lợi:
Được sự quan tâm chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào tạo Quan Hóa cung cấp tài liệu, tổ chức mở các lớp triển khai chuyên đề hướng dẫn về việc “Tổ chức ngày hội ngày lễ trong trường Mầm non”;
Nhà trường đã tạo điều kiện bổ sung thêm một số đồ dùng, trang phục lễ hội, khu sân khấu trong và ngoài lớp Lớp học rộng rãi thoáng mátlà cơ hội để tôi tổ chức các ngày lễ hội kỷ niệm cho trẻ tại lớp mình phụ trách;
Bản thân năng động, sáng tạo và ham học hỏi, có năng khiếu về cách xây dựng kế hoạch và lên chương trình tổ chức cho trẻ;
Phụ huynh rất quan tâm đến việc phối hợp với cô giáo trong việc tổ chức ngày hội cho các con, góp một phần không nhỏ tạo cho trẻ có ngày hội ngày lễ thêm vui tươi, sôi động và ý nghĩa;
Trẻ đi học chuyên cần nên việc chăm sóc giáo dục trẻ không bị gián đoạn, trẻ được tiếp thu kiến thức một cách thường xuyên và tiếp thu mọi kiến thức theo quy trình từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp
- Khó khăn:
Đa số trẻ trong lớp là con em dân tộc thiểu số, ở nhà các con chủ yếu giao tiếp bằng tiếng mẹ đẻ nên ngôn ngữ giao tiếp cũng như kỹ năng xã hội còn hạn chế;
Trang 8Trang thiết bị đồ dùng đồ chơi phục vụ giảng dạy cũng như các phương tiện âm thanh, ánh sáng, trang phục để tổ chức về ngày hội ngày lễ cho trẻ chưa thực sự phong phú;
Trẻ tham gia trình diễn văn nghệ còn nhút nhát rụt rè, chưa tự tin khi lên sân khấu;
Giáo viên là người dẫn chương trình đôi khi cũng chưa tự tin trước đông người, diễn đạt chưa lưuloát,chưa truyền cảm
Từ những thực trạng trên tôi đã tiến hành khảo sát về sự hiểu biết, năng lực tham gia các ngày hội ngày lễ và ý thức trách nhiệm khi tham gia lễ hội của trẻ trong lớp, kết quả đạt như sau:
ST
T
Kết quả
T
Kết quả đạt được
1
Trẻ tự tin, thích tham gia các hoạt
động lễ hội
28
%
2
Trẻ hiểu được ý nghĩa của ngày lễ
%
3
Trẻ có kỹ năng khi tham gia ngày lễ
%
4 Khả năng phối hợp hoạt động nhóm
%
Từ kết quả khảo sát trên cho thấy khả năng nhớ, hiểu, tích cực tham gia vào các hoạt động lễ hội cho trẻ chiếm tỉ lệ đạt vẫn còn chưa cao Bản thân tôi nhận thấy cần phải kịp thời có những giải pháp thiết thực, hiệu quả để giúp trẻ nhớ , hiểu và tự tin, tích cực trong các hoạt động ngày hội ngày lễ hơn nữa, giúp trẻ phát triển một cách toàn diện ở tất cả các lĩnh vực Đức - Trí – Thể - Mỹ Vì vậy
tôi đã tập trung nghiên cứu, tìm tòi và áp dụng “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả trong tổ chức hoạt động giáo dục ngày hội, ngày lễ cho trẻ 5 - 6 tuổi Trường Mầm Non Hồi Xuân, huyện Quan Hóa” như sau:
Trang 92.3 Các biện pháp đã thực hiện để nâng cao hiệu quả trong tổ chức hoạt động giáo dục ngày hội, ngày lễ cho trẻ 5 - 6 tuổi Trường Mầm Non Hồi Xuân năm học 2020 – 2021.
2.3.1 Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch tổ chức, giáo dục ngày hội, ngày lễ cho trẻ.
Vậy làm thế nào để xây dựng kế hoạch ngày hội, ngày lễ cho trẻ đạt kết quả tốt nhất trong năm học? Đây không phải là câu hỏi của riêng bản thân tôi mà còn là câu hỏi của bao bạn đồng nghiệp khác Để trả lời cho câu hỏi này, ngay từ đầu năm học bản thân tôi đã tham mưu cùng ban giám hiệu đưa ra ý tưởng xây dựng kế hoạch tổ chức các ngày hội, ngày lễ trong năm học cho toàn trường Bản thân tôi đã dựa trên kế hoạch tổ chức ngày hội ngày lễ của nhà trường, trên
cơ sở đó xây dựng kế hoạch tổ chức, giáo dục ngày hội ngày lễ sao cho phù hợp với tình hình của lớp và trẻ lớp mình Cách xây dựng kế hoạch tôi dựa trên những nội dung như sau:
- Trước tiên tôi xác định trong tháng, chủ đề đó có những ngày hội, ngày
lễ nào cần tổ chức cho trẻ trải nghiệm
- Vạch ra mục đích, yêu cầu của ngày hội, ngày lễ
- Chuẩn bị: Kịch bản chương trình, trang phục, bài trí sân khấu…
- Hình thức tổ chức như thế nào
- Kết quả sau khi tổ chức ngày hội, ngày lễ
Sau mỗi lần tổ chức ngày hội, ngày lễ, tôi căn cứ vào kết quả thực hiện ngày hội như thế nào, trên cơ sở đó phát huy những mặt đã thực hiện được và rút kinh nghiệm, khắc phục những hạn chế, vướng mắc cho những buổi tổ chức ngày hội tiếp theo để tạo cho buổi lễ thành công hơn
Ví dụ: Trong tháng 9, xác định có 2 ngày hội trọng tâm là ngày hội đến
trường của bé và ngày tết trung thu Tôi đã xây dựng kế hoạch cụ thể như sau:
Thời
gian
Tên ngày hội, ngày lễ
Mục đích - yêu
cầu
Chuẩn bị Hình thức tổ
chức
Kết Quả
Ngày hội đến trường
- Trẻ hiểu ngày
hội đến trường của bé là ngày bắt đầu năm học mới
- Kịch bản ngày hội đến trường của bé
- Các tiết mục văn nghệ
-Cô tổ chức
cho trẻ tham gia Chương trình văn nghệ chào mừng
Trang 109
- Tạo cho trẻ cảm nhận được không khí vui tươi, phấn khởi, hào hứng được đến lớp học, yêu cô giáo và các bạn
- Trang phục biểu diễn, dụng cụ âm nhạc
- Âm thanh, loa đài
…
năm học với chủ đề “Ngày hội đến trường của Bé”: Hát,
thơ…
- Cho các cháu
cầm hoa, bóng bay chào đón ngày hội trong tâm trạng vui tươi, phấn khởi
Tết
trung
thu
- Trẻ hiểu và biết ngày tết trung thu
là ngày tết dành riêng cho trẻ
- Giúp trẻ hiểu về
sự tích chú Cuội, chị Hằng Nga, sự tích bánh Trung thu, phá cỗ, rước đèn, múa lân…
- Giáo dục trẻ biết yêu quý ngày hội truyền thống của dân tộc ta
- Kịch bản
“Bé vui hội trăng rằm”
- Các tiết mục văn nghệ
- Trang phục biểu diễn, dụng cụ âm nhạc
- Trang trí sân khấu
- Âm thanh, loa đài
- Giáo viên sẽ xây dựng kịch bản với chủ đề
“Bé vui hội trăng rằm”
- Cô làm người dẫn chương trình tổ chức cho trẻ vui múa hát, đọc thơ, kể chuyện, giải các câu
đố, chơi trò chơi về chị hằng, chú cuội
và rước đèn, phá cỗ
Nhờ việc nghiên cứu tìm tòi và xây dựng kế hoạch ngày hội, ngày lễ một cách cụ thể, phù hợp với đặc điểm tình của trường, lớp tôi phụ trách mà trong năm học này ngày hội, ngày lễ của lớp tôi khi tổ chức luôn đạt hiệu quả cao, trẻ hứng thú, ham thích được đến trường, lớp, yêu cô giáo, đoàn kết với các bạn Được Ban giám hiệu nhà trường ghi nhận và tuyên dương
2.3.2 Biện pháp 2: Làm tốt công tác chuẩn bị.