Một số giải pháp chỉ đạo giáo viên nâng cao hiệu quả làm đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên và nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương tại trường mầm non nga bạch

Có thể dùng luôn những đồ vật thông thườngtrong sinh hoạt hằng ngày, sử dụng trực tiếp những vật liệu tự nhiên làm đồchơi, trò chơi và chế tạo đồ chơi, trò chơi bằng những vật thu lượm đ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO HIỆU QUẢ LÀM ĐỒ DÙNG DẠY HỌC,

ĐỒ CHƠI TỰ TẠO TỪ NGUYÊN VẬT LIỆU THIÊN NHIÊN

VÀ NGUYÊN VẬT LIỆU SẴN CÓ Ở ĐỊA PHƯƠNG

TẠI TRƯỜNG MẦM NON NGA BẠCH, HUYỆN NGA SƠN,

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 42.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 6

Giải pháp 1: Làm tốt công tác tham mưu định hướng kế hoạch,

thời gian làm đồ dùng dạy học, đồ chơi cho giáo viên. 6Giải pháp 2: Bồi dưỡng nâng cao kiến thức kỹ năng làm đồ dùng,

đồ chơi cho đội ngũ giáo viên thông qua chuyên đề. 7Giải pháp 3: Tổ chức thực hành làm đồ dùng dạy học, đồ chơi tự

tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên và nguyên vật liệu sẵn có ở địa

phương.

10

Giải pháp 4: Sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học, đồ chơi vào các

Giải pháp 5: Nâng cao hiệu quả làm đồ dùng dạy học, đồ chơi tự

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,

1 MỞ ĐẦU:

1.1 Lý do chọn đề tài:

Như chúng ta đã biết: “Mục tiêu của giáo dục mầm non là giúp trẻ em pháttriển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiêncủa nhân cách, chuẩn bị cho trẻ em vào lớp một; hình thành và phát triển ở trẻ

em những chức năng tâm sinh lí, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng,những kĩ năng sống cần thiết phù hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đanhững khả năng tiềm ẩn, đặt nền tảng cho việc học ở các cấp học tiếp theo vàcho việc dạy học suốt đời”[1] Để đạt được mục tiêu này chúng ta cần thực hiện

ba nội dung đó là chăm sóc- nuôi dưỡng và giáo dục trẻ Một trong ba nội dungquan trọng đó chính là giáo dục Và để đạt được mục tiêu giáo dục thì việc sửdụng đồ dùng đồ chơi trong các hoạt động giáo giục là một yếu tố vô cùng cầnthiết, bởi vì: Đồ dùng, đồ chơi có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với trẻ, đồchơi là một nhu cầu thực tế không thể thiếu được trong cuộc sống Nó cần chotrẻ như thức ăn, nước uống và còn giúp trẻ phát triển cả về thể chất lẫn tinh thần

Đồ chơi tự tạo có muôn hình, muôn vẻ, bởi chúng được tạo ra từ những vậtliệu sẵn có, dễ kiếm, dễ làm Nguồn đồ chơi tự tạo là vô tận, làm đồ chơi tự tạo

là hoạt động sáng tạo và độc đáo Có thể dùng luôn những đồ vật thông thườngtrong sinh hoạt hằng ngày, sử dụng trực tiếp những vật liệu tự nhiên làm đồchơi, trò chơi và chế tạo đồ chơi, trò chơi bằng những vật thu lượm được.[2] Với phương châm: “Học bằng chơi, chơi mà học”[3] thì đồ dùng dạy học,

đồ chơi là phương tiện để trẻ hoạt động vui chơi mà hoạt động vui chơi là hoạtđộng chủ đạo của trẻ Mầm non Ngoài đồ dùng dạy học ra, đồ chơi vốn là thứtrẻ yêu thích nhất, không có đồ chơi trẻ không có phương tiện, môi trường đểhoạt động và thực hiện các trò chơi Cách thức chơi với đồ chơi và những thứ đồchơi mà trẻ yêu thích được thay đổi theo sự phát triển và hiểu biết của trẻ thìchính đồ chơi đó lại trở thành đồ dùng dạy học của trẻ, giúp trẻ có nhiều cơ hộitrải nghiệm và lĩnh hội các kiến thức thông qua đồ chơi được sử dụng trong cáctrò chơi Vì vậy càng có nhiều cách để trẻ chơi với một đồ chơi thì trẻ càng có

cơ hội dạy học và tích lũy kiến thức theo các cách khác nhau

Từ nhận thức trên, tôi thiết nghĩ việc trang bị các kiến thức và nâng cao kỹnăng làm đồ dùng dạy học, đồ chơi cho giáo viên mầm non trong nhà trường làviệc làm hết sức cần thiết và bổ ích vì đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo là mộthoạt động mang tính sáng tạo và độc đáo Sự sáng tạo và độc đáo được thể hiện

ở chỗ cùng một nguyên vật liệu mỗi người lại có ý tưởng riêng, cách thức riêng

để tạo ra sản phẩm theo phong cách của mình Chính vì vậy để phát huy năng

lực sẵn có của mỗi người tôi quyết định chọn đề tài: “Một số giải pháp chỉ đạo nâng cao hiệu quả làm đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên và nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương tại trường Mầm non Nga Bạch, huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hóa” với mong muốn góp sức nhỏ bé của

mình trong việc nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ mầm non mà ở mộtgóc độ nhất định nào đó được bắt đầu từ đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo

1.2 Mục đích nghiên cứu.

- Nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, kỹ năng sư phạm; pháthuy tính sáng tạo, sự kiên trì, tính khéo léo, kỹ năng làm và sử dụng đồ dùng dạyhọc, đồ chơi cho giáo viên trong trường

- Tìm ra một số giải pháp chỉ đạo làm đồ dùng, đồ chơi từ các nguyên vậtliệu thiên nhiên và nguyên liệu sẵn có ở địa phương trong trường mầm non NgaBạch nhằm nâng cao hiệu quả toàn diện về các lĩnh vực giáo dục cho trẻ

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Một số giải pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả làm đồ dùng, đồ chơi tựtạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên và nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương ápdụng cho giáo viên tại trường Mầm non Nga Bạch

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết:

Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu: Lựa chọn các nguồn tài liệu cónội dung liên quan đến đồ dùng, đồ chơi để vận dụng và đưa ra các giải pháp tổchức thực hiện cho phù hợp như: Chương trình giáo dục mầm non, tài liệu chuẩnhướng dẫn làm đồ dùng đồ chơi trong trường mầm non, chương trình Bồi dưỡngthường xuyên

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

+ Phương pháp quan sát sư phạm: Quan sát quá trình giáo viên và trẻ thamgia các hoạt động làm đồ dùng, đồ chơi và hiệu quả đạt được trong quá trình trẻhoạt động với đồ dùng đồ chơi, nhằm điều tra khảo sát khả năng đạt được củagiáo viên tại trường Sau khi quan sát thu thập những vấn đề liên quan và ghichép lại một cách cụ thể, chính xác với giáo viên

+ Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức cho giáo viên và trẻ hànhđộng, thao tác trực tiếp với đồ vật, đồ chơi thích hợp để tạo ra sản phẩm

+ Phương pháp phỏng vấn: Thu thập thông tin để giáo viên nắm bắt một sốnội dung liên quan đến việc làm đồ dùng dạy học, đồ chơi

- Phương pháp trực quan, minh họa: Sử dụng các mô hình hoặc các vi deo

có liên quan đến đồ dùng đồ chơi nhằm phục vụ cho quá trình làm đồ dùng đồchơi của cô và trẻ

- Phương pháp dùng lời nói: Nhằm gợi mở hướng dẫn cho giáo viên và trẻtrong quá trình làm đồ dùng đồ chơi

- Phương pháp đánh giá, nêu gương: Đánh giá cao những giáo viên và trẻ

đã tích cực tham gia phong trào làm đồ dùng đồ chơi và khen thưởng kịp thờinhững giáo viên có sự sáng tạo trong hoạt động

Từ thực tế của nhà trường bản thân đã đưa ra một số giải pháp chỉ đạo giáoviên làm đồ dùng dạy học, đồ chơi từ các nguyên vật liệu thiên nhiên và nguyênvật liệu sẵn có phục vụ cho các hoạt động của trẻ nhằm nâng cao hiệu quả làm

đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo trong nhà trường

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.

2.1 Cơ sở lý luận:

Mọi người đều công nhận rằng đồ chơi, trò chơi là nhu cầu tự nhiên khôngthể thiếu đối với cuộc sống của trẻ Nhu cầu về đồ chơi của trẻ là thiết yếu và vôtận: Tuy nhiên, có thể chúng ta không có tiền mua hoặc không có khả năng muatất cả các đồ chơi cho trẻ Để thỏa mãn hoạt động vui chơi của trẻ, chúng ta cóthể tự làm lấy đồ chơi cho trẻ Đồ chơi tự tạo được làm từ nguyên vật liệu dễkiếm và cũng dễ chế tạo những sản phẩm gần gũi với hoạt động của trẻ và luônđổi mới.[4]

Đồ chơi tự tạo có ý nghĩa và tác dụng rất tốt Đồ chơi tự tạo góp phần tolớn trong giáo dục - phát triển toàn diện trẻ bao gồm: Phát triển vận động giúptrẻ luyện vận động các cơ tay, sự khéo léo của bàn tay, ngón tay và luyện vậnđộng đi, chạy, nhảy, bật… Phát triển nhận thức giúp trẻ luyện các giác quan (thịgiác, thính giác, xúc giác…) nhận biết môi trường xung quanh, so sánh, họcđếm, định hướng trong không gian, giải quyết vấn đề…Phát triển ngôn ngữ làcung cấp vốn từ, kích thích trẻ nói, giúp cho trẻ làm quen với thơ, truyện, đóngkịch…Phát triển cảm xúc, tình cảm nhằm gợi cho trẻ những cảm xúc tình cảmkhác nhau (vui nhộn, thoải mái, âu yếm, nhẹ nhàng) Phát triển xã hội giúp trẻbiết hợp tác chia sẻ, quan tâm đến mọi người…[5]

Đồ dùng đồ chơi là sách giáo khoa của trẻ, là người bạn thân thiết khôngthể thiếu được đối với trẻ, nó là món ăn tinh thần của trẻ mầm non; nó cần chotrẻ như thức ăn, nước uống hàng ngày Được chơi với đồ chơi trẻ say mê hoạtđộng, giúp trẻ phát triển về trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ và phát triển nhân cáchtheo đặc điểm tâm sinh lý Vì vậy giáo viên cần phải tìm tòi sáng tạo nhiều đồdùng, đồ chơi để làm và dạy trẻ làm để trẻ tự mình sáng tạo ra sản phẩm vàthành quả của trẻ

Phương pháp giáo dục mầm non chủ yếu là thông qua việc tổ chức cáchoạt động để giúp trẻ em phát triển toàn diện Muốn trẻ chơi tốt thì phải có đồdùng đồ chơi, ngoài nguồn đồ dùng đồ chơi do nhà trường cung cấp thì đồ dùng

đồ chơi do giáo viên tạo ra cũng vô cùng đa dạng và phong phú Một trongnhững yêu cầu của chương trình Giáo dục mầm non là tạo điều kiện thuận lợicho trẻ được tích cực tìm tòi, khám phá mọi lứa tuổi Khi làm đồ chơi phải đảmbảo thực hiện theo mục tiêu giáo dục, mang tính thẩm mỹ và phải giúp trẻ pháttriển trí tưởng tượng, kích thích cho trẻ tính độc lập, sáng tạo, đồng thời phảiphù hợp với từng lứa tuổi và đảm bảo được sự an toàn cho trẻ Bên cạnh đó cầncăn cứ vào đặc điểm tâm sinh lý trẻ lứa tuổi mầm non như:

Đối với trẻ nhà trẻ các cháu còn nhỏ cô giáo phải là người đóng vai trò chủđạo vì trẻ chưa thể làm đồ chơi một mình được mà phải có người lớn hỗ trợ Đối với trẻ mẫu giáo 3, 4 tuổi thì trẻ đã biết sử dụng màu sắc để tạo ra đượccác sản phẩm đơn giản cô giáo là người đóng vai hỗ trợ những chi tiết khó khithực hiện Còn đối với trẻ 5 tuổi thì trẻ đã có thể tự mình làm được đồ dùng đồchơi theo ý tưởng của mình mà không cần đến những người lớn, đồ dùng đồ

chơi làm được thường có màu sắc sặc sỡ, hình dạng phong phú, hấp dẫn hơn Vìvậy, tôi căn cứ vào các tài liệu hướng dẫn sau đây:

Căn cứ theo sách hướng dẫn tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dụcnhóm trẻ 12-36 tháng tuổi, lớp 3, 4, 5 tuổi của đồng tác giả: TS Lê Thu Hương,

TS Trần Thị Ngọc Trâm, TS Lê Thị Ánh Tuyết nhà xuất bản giáo dục Việt Nam.[6]

Căn cứ theo thông tư 28/2016/TT- BGDĐT ngày 30/12/2016 ban hànhchương trình giáo dục mầm non.[7]

Căn cứ Thông tư số 36/2011/TT- BGDĐT ngày 17/8/2011 ban hànhchương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên mầm non (MODULE MN 30:

“Làm đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo”.[8]

Căn cứ Thông tư 12/2019/TT-BGDĐT ngày 26/8/2019 ban hành chươngtrình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên mầm non (M0DULE GVMN 22: Làm

đồ dùng dạy học, đồ chơi từ nguyên liệu địa phương).[9]

Dựa trên các tài liệu và thực tế nhà trường bản thân đã đi sâu nghiên cứu,tìm hiểu nhằm nâng cao hiệu quả làm đồ dùng, đồ chơi cho giáo viên Qua đóxác định đây là một việc làm vô cùng cần thiết để phát huy tinh thần tự giác tíchcực, lòng yêu nghề, sự say mê sáng tạo của đội ngũ giáo viên nhằm tạo ra sảnphẩm mang lại hiệu quả trong việc tổ chức cho trẻ học và chơi

2.2 Thực trạng.

*.Thuận lợi:

- Đối với nhà trường:

+ Được sự quan tâm của Phòng Giáo dục huyện Nga Sơn, các cấp uỷ Đảngchính quyền địa phương tạo điều kiện bổ sung cơ sở vật chất trang thiết bị đồdùng đồ chơi tạo điều kiện thuận lợi để nhà trường hoạt động một cách tích cực + Trường mầm non Nga Bạch nằm trên địa bàn thuộc khu vực vùng venbiển Cũng chính từ miền này là cơ sở tạo điều kiện cho việc tìm kiếm nguyênvật liệu dễ dàng, thuận lợi đa dạng và phong phú tạo điều kiện cho việc làm đồdùng dạy học, đồ chơi cho trẻ

- Đối với giáo viên:

Nhà trường có đội ngũ giáo viên trẻ nhiệt tình, đoàn kết hăng say công tác,

tích cực tham gia vào các hoạt động của nhà trường đặc biệt là việc làm đồ dùng

đồ chơi phục vụ cho trẻ, có nhiều giáo viên có năng khiếu tạo hình và khả năngsáng tạo trong việc làm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các hoạt động của trẻ

- Đối với học sinh:

Các cháu ngoan đi học đều, trẻ đến trường được học đúng độ tuổi nên việctriển khai thực hiện kế hoạch chăm sóc, giáo dục của nhà trường diễn ra thuậnlợi

- Đối với phụ huynh:

Đa số phụ huynh quan tâm đến con em, có ý thức phối hợp với nhà trường

và giáo viên trong chăm sóc giáo dục trẻ

* Khó khăn:

Trong quá trình thực hiện bên cạnh những thuận lợi thì bản thân cũng gặpnhững khó khăn như sau:

- Đối với nhà trường

+ Nhà trường đang trong quá trình phấn đấu đạt chuẩn Quốc gia mức độ I

về cơ sở vật chất trường vẫn còn thiếu các phòng chức năng Đồ dùng đồ chơiđược bổ sung hằng năm nhưng chưa đồng bộ và hiện đại

+ Số lượng giáo viên còn thiếu so với định biên, chỉ có 1 giáo viên/nhóm,lớp Vì đặc thù riêng của ngành học, giáo viên phải đứng lớp cả ngày, thời giandành cho việc tìm kiếm và làm đồ dùng dạy học, đồ chơi còn ít, phần lớn chỉtrong thời gian hè, ngày nghỉ và tranh thủ quĩ thời gian còn lại trong ngày

- Đối với giáo viên:

Vẫn còn một số giáo viên còn hạn chế trong việc hiểu cách làm, biết cáchvận dụng và khả năng sáng tạo khi làm đồ dùng, đồ chơi

Một số giáo viên chưa phát huy hết tác dụng của những đồ dùng dạy học,

đồ chơi đã có

- Đối với học sinh:

Số lượng học sinh/nhóm lớp đông nên ảnh hưởng đến các hoạt động của trẻđặc biệt là việc trẻ tham gia làm đồ dùng đồ chơi cùng cô giáo

- Đối với phụ huynh:

Vẫn còn một số ít phụ huynh đi làm ăn xa nên chưa quan tâm đến con em,việc phối hợp với nhà trường và giáo viên trong chăm sóc giáo dục trẻ còn hạnchế

* Kết quả của thực trạng:

Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong việc chỉ đạo, hướng dẫn và động viêncác giáo viên ở các nhóm lớp tự làm đồ dùng, đồ chơi từ các nguyên, vật liệusẵn có nhưng để đáp ứng được với yêu cầu thì phần nào đó còn hạn chế, số đồdùng, đồ chơi phục vụ cho các hoạt động giáo dục đã có nhưng chưa phong phú

về hình thức và chủng loại Để có những biện pháp chỉ đạo phù hợp ngay từ đầunăm học tôi đã khảo sát chất lượng đầu năm kiểm tra kiến thức, kỹ năng củagiáo viên và trẻ kết quả như sau:

Tổng số giáo viên: 16 cô

Tổng số học sinh: 415 cháu

Trong đó: Học sinh nhà trẻ: 61 cháu; học sinh mẫu giáo: 354 cháu

(Bảng khảo sát đầu năm học- phụ lục 1)

Xuất phát từ thực tế trên, làm thế nào để khơi dậy niềm đam mê hứng thúvới đồ chơi và cách làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ, làm thế nào để giáo viên và trẻnâng cao kiến thức, kỹ năng làm đồ dùng, đồ chơi từ nguyên vật liệu thiênnhiên, nguyện vật liệu tận dụng, sẵn có của địa phương để giảm bớt chi phí mua

đồ dùng, đồ chơi có sẵn, đắt tiền mà nhiều khi không phù hợp với lứa tuổi, làmthế nào để khi có đồ dùng, đồ chơi đẹp, hấp dẫn: Sẽ lôi cuốn trẻ hứng thú thamgia hoạt động, tôi quyết định lựa chọn các giải pháp trọng tâm để thực hiện cóhiệu quả như sau:

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

2.3.1 Giải pháp 1: Làm tốt công tác tham mưu định hướng kế hoạch, thời gian làm đồ dùng dạy học, đồ chơi cho giáo viên.

Để có đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho trẻ không phải bất cứ lúc nào giáo viêncũng có thời gian để làm, hơn nữa các giáo viên ít có cơ hội học hỏi lẫn nhaunâng cao kiến thức kỹ năng làm đồ chơi Câu hỏi đặt ra là: Làm thế nào để mìnhhoàn toàn chủ động có nhiều đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo trong suốt nămhọc Vì thế ngay từ đầu năm học bản thân đã xây dựng kế hoạch về việc chỉ đạogiáo viên làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên và nguyên liệu sẵn

có theo từng đợt sau đó tham mưu với Ban giám hiệu về kế hoạch đã xây dựng,Ban giám hiệu đã thống nhất và duyệt kế hoạch mà Tôi đưa ra, cụ thể:

Đợt 1: Làm đồ dùng làm đồ dùng dạy học, đồ chơi, trang trí môi trường

giáo dục chuẩn bị cho năm học mới với nội dung xây dựng môi trường giáo dụclấy trẻ làm trung tâm

Đợt 2: Phát động phong trào làm đồ dùng dạy học, đồ chơi lập thành tích

chào mừng ngày nhà giáo Việt Nam 20/11

- Mỗi lớp làm ít nhất 3 bộ đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các hoạt động

Đợt 3: Tham gia hội thi: “Đồ dùng đồ chơi sáng tạo” cấp trường chào

mừng ngày quốc tế Phụ nữ 8/3

Mục đích:

Là cơ hội cho giáo viên khẳng định khả năng sáng tạo của mình trong việclàm đồ dùng dạy học, đồ chơi cho trẻ

Tạo động lực thúc đẩy phong trào làm đồ dùng, đồ chơi của nhà trườngngày càng mạnh mẽ và trở thành hoạt động thường xuyên, liên tục trong nhàtrường.

* Biện pháp thực hiện:

- Chỉ đạo giáo viên trong toàn trường tham gia làm đồ dùng đồ chơi dự thi

- Chỉ đạo các giáo viên phối hợp với Ban đại diện cha mẹ trẻ ở các nhómlớp tham gia ủng hộ nguyên vật liệu và cùng giáo viên làm đồ dùng đồ chơitham gia hội thi đạt kết quả

Ngoài ra trong cả năm học Tôi cũng định hướng cho giáo viên có kế hoạch

bổ sung đồ dùng dạy học, đồ chơi tự làm theo tháng, theo chủ đề Giáo viên căn

cứ vào chương trình của từng độ tuổi, từng chủ đề xem độ tuổi đó, chủ đề đó cónhững trò chơi gì, bài học gì, cần những đồ dùng dạy học đồ chơi nào, cái gì đã

có và có thể vận dụng được, còn cái gì chưa có để chủ động làm

Ví dụ: Đối với trẻ mẫu giáo 5 tuổi đang thực hiện chủ đề “Bản Thân”, chủ

đề tiếp theo là chủ đề “Gia Đình” thì ngoài những đồ dùng dạy học, đồ chơi đã

có thì cần phải chủ động bổ sung thêm đồ dùng, đồ chơi mới đầy đủ và phùhợp cho đề “Gia Đình”

Sau khi kế hoạch được duyệt tôi đã triển khai cho giáo viên thực hiện theocác nội dung kế hoạch nhà trường đã xây dựng

Kết quả: Từ việc xây dựng và triển khai kế hoạch cụ thể đã định hướng cho

giáo viên trong việc sắp xếp thời gian và công việc một cách hợp lý để tham giavào quá trình làm đồ dùng đồ chơi sáng tạo Giáo viên đã xác định được việccần thiết của việc làm đồ dùng đồ chơi và vai trò của đồ dùng đồ chơi trong cáchoạt động giáo dục, từ đó giáo viên ngày càng tích cực hơn tham gia vào việclàm đồ dùng đồ chơi phục vụ cho các hoạt động để giúp trẻ học và chơi mộtcách hứng thú, tích cực

2.3.2 Giải pháp 2: Bồi dưỡng nâng cao kiến thức kỹ năng làm đồ dùng,

đồ chơi cho đội ngũ giáo viên thông qua chuyên đề.

Bồi dưỡng và nâng cao kiến thức, kỹ năng làm đồ dùng dạy học, đồ chơicho đội ngũ giáo viên là một việc làm vô cùng cần thiết bởi vì muốn tạo ranhững đồ chơi đẹp phong phú hấp dẫn trước hết bản thân mỗi giáo viên cần phải

có kiến thức, kỹ năng cơ bản trong việc làm đồ dùng dạy học, đồ chơi Vì vậyTôi luôn xác định rõ mục đích, nội dung và hình thức bồi dưỡng cho giáo viênnhư thế nào để đạt hiệu quả

* Mục đích của việc bồi dưỡng:

Nhằm nâng cao vốn kiến thức, kỹ năng cho giáo viên trong việc làm đồdùng, đồ chơi cho trẻ và nâng cao nhận thức, trách nhiệm của đội ngũ giáo viêntrong phong trào làm đồ dùng, đồ chơi

Phát huy óc sáng tạo, kỹ năng làm, rèn luyện tính kiên trì, khả năng khéoléo của đôi bàn tay cho cô và trẻ

Đưa việc làm đồ dùng đồ chơi tự tạo trở thành hoạt động thường xuyên củanhà trường góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện chương trình giáo dục mầmnon và tạo môi trường giáo dục thân thiện, an toàn

* Nội dung của việc bồi dưỡng:

Trao đổi, chia sẻ những kinh nghiệm đã làm đồ dùng, đồ chơi từ cácnguyên vật liệu thiên nhiên và nguyên vật liệu sẵn có của địa phương ở mỗi lớp,mỗi cá nhân giáo viên

Giúp nhau thực hành làm các đồ dùng dạy học, đồ chơi theo ý tưởng riêng

và cách làm của mỗi người

+ Đồ chơi tự tạo: Là những đồ vật được chế tạo từ các nguyên vật liệu đơngiản, dễ kiếm (nguyên vật liệu tự nhiên; nguyên vật liệu đã qua sử dụng)

- Tầm quan trọng của đồ dùng đồ chơi đối với sự phát triển tâm - sinh lý, trítuệ, thể lực, tình cảm thẩm mỹ và góp phần hình thành nhân cách trẻ thơ

Đối với phát triển trí tuệ: Trong quá trình chơi với đồ dùng đồ chơi trẻđược tiếp xúc với nhiều nguyên vật liệu khác nhau (lá cây, gỗ, nhựa ) qua đótrẻ biết được những thuộc tính và cách sử dụng đồ dùng đồ chơi sao cho phùhợp Điều này góp phần không nhỏ vào việc phát triển khả năng quan sát, ghinhớ có chủ định và làm giàu vốn sống, kinh nghiệm cho trẻ

Đối với phát triển tình cảm - kỹ năng xã hội: Trong quá trình chơi với đồdùng đồ chơi, trẻ sẽ học cách giao tiếp ứng xử một cách tự nhiên, nhẹ nhàng,qua đó góp phần hình thành nhân cách cho trẻ Trẻ thích thú, hào hứng khi đượcchơi với chính đồ chơi do cô giáo mình làm ra trẻ có cơ hội được trải nghiệmnhững cảm xúc đặc biệt như tình yêu thương, lòng mong muốn được làm nhữngđiều tốt đẹp cho người thân và học cách ứng xử phù hợp Điều đó góp phần làmphong phú thêm đời sống tâm hồn trẻ Từ đó sẽ hình thành ở trẻ thái độ biết trântrọng, giữ gìn sản phẩm lao động của cô giáo, đồng thời giáo dục ý thức tiếtkiệm cho trẻ cũng như thói quen biết bảo vệ môi trường xung quanh

Đối với phát triển thể lực: Đồ chơi còn giúp phát triển thể lực, sức khỏe chotrẻ Khi được chơi với đồ chơi yêu thích trẻ sẽ có trạng thái tinh thần vui vẻ sảngkhoái, các trò chơi xếp hình bằng vỏ bao diêm xâu vòng bằng các loại hột hạt

là phương tiện góp phần rèn luyện, phát triển các tố chất vận động, kỹ năng vậnđộng và phát triển các nhóm cơ của trẻ

Đối với phát triển thẩm mỹ: Trong quá trình chơi với các đồ chơi yêu thíchtrẻ quan sát, tìm hiểu về các sự vật, hiện tượng, điều đó sẽ giúp trẻ nhận ra cáiđẹp về màu sắc, hình dáng, bố cục nhận ra những nét độc đáo tạo nên sự hấp

dẫn của đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo, gợi cho trẻ sự thích thú, phát triển khảnăng cảm thụ cái đẹp, tạo ra những rung động tinh tế trong tâm hồn trẻ Sựphong phú đa dạng trong vẻ đẹp của đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo chính làyếu tố kích thích sự xuất hiện của những rung động, những xúc cảm thẩm mỹ,hình thành nên tình cảm thẩm mỹ giúp trẻ biết thưởng thức và mong muốn tạo racái đẹp trong tự nhiên, cuộc sống và nghệ thuật.

- Ý nghĩa của đồ dùng đồ chơi: Việc làm đồ dùng đồ chơi có ý nghĩa rấtlớn: Nó làm phong phú hơn số lượng đồ dùng đồ chơi trong quá trình chăm sóc

và giáo dục trẻ Giúp giáo viên chủ động trong việc chuẩn bị đồ dùng đồ chơitrong các hoạt động Phát huy được tính tự lập, khả năng sáng tạo, ý thức tiếtkiệm, bảo vệ môi trường và biết chia sẻ kinh nghiệm giữa các đồng nghiệp vớinhau Có thể phối hợp với phụ huynh trong việc đóng góp các nguyên vật liệu

để làm đồ dùng đồ chơi

- Những yêu cầu sư phạm đối với đồ dùng đồ chơi:

+ Đồ dùng đồ chơi phải đảm bảo tính giáo dục: Có hình dáng màu sắc, âmthanh hấp dẫn trẻ Phản ánh các sự vật hiện tượng xung quanh gần gũi với trẻ

Là phương tiện giáo dục giúp trẻ phát triển toàn diện

+ Đồ dùng đồ chơi phải đảm bảo an toàn vệ sinh: Làm đồ dùng đồ chơibằng những nguyên vật liệu dễ lau rửa Phải sơn đồ dùng đồ chơi bằng nhữngloại sơn không độc hại Các bộ phận chi tiết nhỏ của đồ dùng đồ chơi cần đượcgắn chắc chắc và không có cạnh sắc nhọn Các nguyên vật liệu để làm đồ dùng

đồ chơi phải được làm sạch trước khi tạo thành đồ chơi

+ Đồ dùng đồ chơi phải đảm bảo tính thẩm mỹ: Đồ dùng đồ chơi phải đẹp,hình dáng kích thước màu sắc bố cục của sản phẩm phải thể hiện sự hài hòa cânđối, sự trau chuốt gọn gàng trong từng sản phẩm

+ Đồ dùng đồ chơi phải mang tính thực tiễn: Phản ánh được xã hội mà trẻđang sống

* Các nguyên vật liệu làm đồ dùng đồ chơi gồm có:

+ Nguyên vật liệu thiên nhiên: Lá cây, cành cây, hoa quả và hạt; Vỏ ngao,

vỏ ốc, trai, hến, sò; Rơm rạ, vỏ trứng, lông gà; Tre nứa, cói, gỗ, sọ dừa

+ Nguyên liệu tái sử dụng (sẵn có): Giấy bìa, họa báo, bưu thiếp, và vỏ hộpcattong; Các loại, vải vụn, bít tất găng tay cũ, len; Vỏ hộp chai nhựa…

+ Nguyên vật liễu mua sẵn: Xốp màu, giấy màu, giấy trang kim, bóng kính,dây kim tuyến, đất nặn…

* Quy trình hướng dẫn làm đồ dùng đồ chơi: Giáo viên nghiên cứu tài liệusau đó đưa ra cách làm, khuyến khích những giáo viên có cách làm hay độc đáo

và sáng tạo

Ngoài ra tôi còn hướng cho giáo viên tham khảo cách làm đồ dùng đồ chơitrên truyền hình, trên mạng Internet và một số tài liệu như: tập san, tạp chí giáodục đó là: Tài liệu hướng dẫn trẻ làm đồ dùng đồ chơi từ nguyên vật liệu thiênnhiên của Thạc sỹ Nguyễn Thị Bách Chiến chuyên viên vụ giáo dục mầmnon[10] Tài liệu Hướng dẫn tạo hình bằng nguyên vật liệu thiên nhiên của tác

giả Phạm Thị Việt Hà- Nhà xuất bản giáo dục Việt Nam[11], MODULE MN 30:Làm đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo

Kết quả: Thông qua việc mở lớp chuyên đề bồi dưỡng kiến thức làm đồ

dùng đồ chơi cho giáo viên tôi đã thu được kết quả đáng kể Đội ngũ giáo viênnhà trường đã nắm được kiến thức làm đồ dùng dạy học, đồ chơi cho trẻ Mọingười đều phấn khởi và khẳng định họ học được nhiều điều bổ ích như cáchlàm, kỹ năng làm và nhất là kỹ thuật làm nhanh hơn, chính xác hơn và có những

đồ dùng dạy học, đồ chơi mà theo họ cách làm dễ hơn nhưng tạo sản phẩm lạiđẹp hơn Mỗi giáo viên đã tích lũy được kinh nghiệm quý báu cho bản thân và

tự làm đồ dùng đồ chơi phục vụ thiết thực cho các hoạt động học tập và vui chơicủa trẻ giúp trẻ phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo trong mọi hoạt động

(Hình ảnh: Chuyên đề đồ dùng đồ chơi sáng tạo-Phụ lục 2.1 )

2.3.3 Giải pháp 3: Tổ chức thực hành làm đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo từ nguyên vật liệu thiên nhiên và nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương.

Sau khi triển khai chuyên đề bước tiếp theo tôi tổ chức cho giáo viên thựchành làm đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo một phần giúp cho đội ngũ giáo viêncủng cố cách làm, qui trình làm, mặt khác quan trọng hơn cả là họ tạo ra đượcnhiều sản phẩm cho các cháu hoạt động, vui chơi Để động viên và khuyếnkhích tinh thần làm đồ dùng đồ chơi chúng tôi gắn kết quả làm đồ chơi tự tạovào tiêu chí thi đua trong năm học để các lớp và giáo viên phấn đấu

Để tạo thành phong trào lớn và phát huy hết các thế mạnh của từng giáoviên Tôi chỉ đạo cho giáo viên thực hiện làm theo hình thức chia các lớp làmthực hành theo nhóm và phân công nhiệm vụ cho từng nhóm

Nhóm 1: Gồm khối nhà trẻ và khối 3 tuổi

Nhiệm vụ: Thực hành làm đồ dùng dạy học, đồ chơi từ các nguyên vật liệuthiên nhiên: Lá cây, vỏ cây, cành cây, hạt đậu, hạt lạc, hạt vừng, các loại hạt tráicây, tre, trúc, cói đay, rơm, rạ, bẹ ngô…

Nhóm 2: Gồm khối 4 tuổi.

Nhiệm vụ: Thực hành làm đồ dùng dạy học, đồ chơi từ các nguyên vật liệutái sử dụng sẵn có: Vải, len, sợi, giấy bìa, họa báo, bưu thiếp, hộp cattong chai,lọ…

Trong quá trình chuẩn bị làm đồ chơi tôi thường nhắc nhở giáo viên phảiluôn quan tâm đến các loại màu sắc (xanh, đỏ, vàng ) hình dáng (tròn, dài,nhọn, bẹt ) tính chất (cứng, mềm, xốp, ráp ) tạo điều kiện để dạy trẻ sao chophù hợp với từng độ tuổi và khi trẻ tiếp xúc trực tiếp trẻ sẽ nhận ra được đồdùng đồ chơi đó được tạo nên từ nguyên vật liệu gì

Thực hành làm đồ dùng dạy học, đồ chơi:

Nhóm 1: Làm đồ chơi, đồ dùng dạy học từ nguyên vật liệu thiên nhiên:

+ Từ lá cây, cành cây, hoa quả và hạt: Các loại lá cây, cành cây có nhiềumàu sắc, kích thước, hình dạng khác nhau và rất dễ kiếm từ thiên nhiên để làmthành các đồ chơi vô cùng phong phú theo ý thích Từ lá cây có thể làm thành đồchơi con cá, con bướm, cái kèn…Quả cà pháo, quả bàng gắn lại với nhau tạothành con gà, con vịt, con kiến (phục vụ cho hoạt động khám phá hoa học)…Một số loại hột hạt có thể xâu lại thành chuỗi vòng cho trẻ chơi Các loại hạthồng xiêm, hạt mít, hạt vải, hạt na…cho trẻ chơi xếp hình, đếm

+ Vỏ ốc, ngao, trai, hến, sò: Là nguyên vật liệu rất dễ kiếm và có thể làmthành các đồ chơi như: Xâu các vỏ ốc để tạo thành chuỗi vòng cổ, gắn các vỏngao, hến tạo thành hình thù các con vật, cây cối hay sơn các màu khác nhau lên

vỏ ngao, hến cho trẻ chơi các trò chơi phân biệt, đếm, thậm chí những chiếc vỏtrai có kích thước khác nhau để làm bộ đồ nấu ăn: vỏ to làm nồi, chảo, vỏ nhỏlàm bát, đĩa (phục vụ ở góc đóng vai trong nhóm chơi bán hàng)

+ Rơm rạ, vỏ trứng, lông gà…

Rơm, rạ là nguyên vật liệu rất dễ kiếm ở vùng nông thôn, vì vậy giáo viên

có thể tận dụng để làm các đồ chơi đơn giản như búp bê, mũ, ổ gà, ổ chim Đan, tết: thành cái làn, mũ, xoong, nồi, chảo rán, bát thìa, cốc uống nước…phục vụ cho các buổi chơi và các trò chơi đóng vai; các con vật, các hình khối

… Tết thành con tôm, con cá, con cua (các con vật sống dưới nước để phục vụchủ đề thế giới động vật, cái đĩa, cái bát, cái cốc… (đồ dùng ăn uống) phục vụcho khám phá khoa học, nhận biết và các hoạt động khác Bện thành những sợidây tròn, dây dẹt (Để dạy học: Nhận biết dài- ngắn; tròn, dẹt; Để chơi: Chơi kéo

co, nhảy dây) các thảm tròn, thảm hình chữ nhật, thảm vuông, thảm hình tamgiác (làm đồ dùng học toán: Nhận biết hình tròn, vuông, chữ nhật, tam giác; Đểchơi : ngồi chơi ô ăn quan, chồng nụ chồng hoa, nu na nu nống…) nhằm ôn lạicác trò chơi truyền thống, các trò chơi dân gian phục vụ một số nội dung trongchuyên đề “Lấy trẻ làm trung tâm” Những chiếc lông gà sau khi được rửa sạch,phơi khô giáo viên làm thành những quả cầu lông để chơi trò chơi tung- bắt, làmđuôi cho con công hoặc trang trí vương miện

+ Tre, trúc, song mây: Từ những nan tre nhỏ làm sạch đánh bóng trơn, ghéplại với nhau, sau đó dùng keo 502 và mạt cưa để đính chúng lại cho chắc, sau đóghép lại thành lăng Bác Hồ (ở góc chơi xây dựng) Từ các ống, các đoạn tre ngà,trúc vàng có màu vàng óng rất đẹp, với kích thước dài ngắn, to, nhỏ khác nhau

có thể làm bộ lồng ghép, bộ gõ, bộ lăn, xúc xắc, cán cờ, đũa dài, đũa ngắn, làmtầu hỏa, làm cối giã gạo, làm thùng xách nước…những đoạn trúc nhỏ hơn có thểlàm đồ chơi xâu hạt

Nhóm 2: Làm đồ dùng dạy học, đồ chơi từ các nguyên vật liệu tái sử dụng

sẵn có tại địa phương: vải, len, sợi, giấy bìa, họa báo, bưu thiếp, chai, lọ … Đây

là nguồn nguyên vật liệu vô cùng phong phú dễ kiếm và dễ làm thành sản phẩm + Từ giấy gấp thành máy bay, mũ calô, chim, con thuyền, bông hoa, cáimáy ảnh, con ếch… Vỏ hộp bánh làm thành ti vi, bộ bàn ghế và các con vật như

con mèo, con chó, con lợn… Lõi chỉ bằng gỗ thì làm bánh xe lăn, bằng giấy thìcắt thành khoanh nhỏ nhuộm màu làm đồ chơi xâu hạt Bao diêm cũ bọc giấymàu làm đồ chơi xếp hình, làm xúc xắc cho trẻ nhà trẻ.

+ Từ vải vụn, len, bít tất, găng tay cũ có thể làm thành những con rối trongcác câu chuyện, may váy cho búp bê…

+ Từ chai, lọ nhựa, hộp sữa chua có thể làm thành con công, con thỏ, conlợn, trống cơm, xúc xắc…Những ống nhựa, dây nhựa truyền huyết thanh bỏ đi

có thể rửa sạch làm ống nghe cho trẻ chơi trò chơi bác sĩ…Những miếng xốpchèn hàng cũng có thể tạo ra nhiều đồ chơi lý thú như cắt bộ ghế, bộ ấm chén, tủquần áo, con cá, con chim bồ câu Những dây buộc hàng bằng ni lông các màuđan thành những bộ lồng rất đẹp không kém lồng nhựa

Nhóm 3: Làm đồ dùng dạy học, đồ chơi từ các nguyên liệu khác: Xốp, xốp

màu, xốp dạ, bóng kính: Từ xốp màu, xốp dạ có thể làm thành những bát hoa,vườn hoa, vườn cây ăn quả, vườn rau cho trẻ quan sát, hay làm thành những conchuồn chuồn, con bướm trang trí cho cửa ra vào, tạo nên những hình ảnh bắtmắt Bóng kính làm những bao đựng sản phẩm tạo hình cho trẻ, bên ngoài baodán những hình ảnh bằng xốp vừa trang trí và làm ký hiệu riêng cho trẻ…

Khi thực hiện làm đồ dùng đồ chơi tôi nhắc nhở và khuyến khích giáo viênthường kết hợp nhiều màu sắc để tạo nên những đồ dùng đẹp, sinh động, hợp sởthích của trẻ Chất liệu làm đồ dùng đẹp, bền, giá thành thấp, tiết kiệm, hiệu quảgiá trị sử dụng cao nhiều nhất đó là các đồ dùng làm từ nguyên vật liệu thiênnhiên và nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương Đặc trưng của trẻ mầm non làthích khám phá, vì thế đồ dùng, đồ chơi làm ra phải đảm bảo an toàn, không gâythương tích, có độ bền cao Đặc biệt, các đồ dùng đồ chơi phải đẹp mắt thì trẻ sẽrất hứng thú khi sử dụng

Một lưu ý quan trọng khi làm đồ dùng đồ chơi là đối với trẻ nhà trẻ chưathể tham giam làm đồ dùng đồ chơi cô có thể để trẻ quan sát cô làm Đối với trẻmẫu giáo đặc biệt là trẻ 5-6 tuổi trẻ đã có thể làm đồ dùng đồ chơi cùng cô Vìvậy giáo viên cần động viên khuyến khích để trẻ làm cùng cô

Trong quá trình thực hiện tôi yêu cầu giáo viên đưa ra nhiều nguyên vậtliệu để tìm hiểu, khám phá ý tưởng của trẻ để phát huy tính tích cực cho trẻ như:

vỏ chai lọ (Nước khoáng, C2, lon bia, vỏ thạch, can nhựa ) và hỏi trẻ có thểlàm được những đồ chơi gì? Ví dụ trẻ có thể nói (làm con lợn, búp bê, máy bay,thuyền buồm ) Sau đó giáo viên có thể nói thêm những sản phẩm mà nhữngnguyên vật liệu trên có thể làm để mở rộng sự hiểu biết cho trẻ

Trong khi làm cô giúp trẻ rèn kỹ năng phân loại từ đơn giản đến phức tạpcác loại đồ chơi, xắp xếp chúng thành những đồ dùng phục vụ cho việc học, việcchơi Trong khi cùng trẻ làm đồ dùng, đồ chơi thì yêu cầu giáo viên phải hướngdẫn các bước làm cụ thể, rõ ràng và dễ hiểu để trẻ có thể làm được

Ví dụ: Chuẩn bị nguyên liệu để làm “Con công” thì phải chuẩn bị được các

nguyên vật liệu đó là: xốp màu, vỏ hộp sữa chua, thìa sữa chua, keo nến, hộtvòng; Hay để làm con “Gà mái” cần có: rơm, keo nến, hạt na, chỉ buộc; Làmcon “Hươu cao cổ” cần có: cói khô, xốp màu, que kem; Làm con bướm, con cá

cần có: vỏ ngao, vỏ trai, hạt vòng, xốp màu; Làm “Thuyền buồm” cần có: Vỏcan nước rửa bát, xốp màu, que kem; Làm con trâu cần có lá mít, lá đa; Làmchiếc đồng hồ đeo tay cần có lá dừa, lá dứa

Khi trẻ tham gia làm đồ dùng, đồ chơi giáo viên trò chuyện để tạo mốiquan hệ gần gũi thân thiện cùng trẻ Khi hướng dẫn cho trẻ làm, chúng ta phảibiết cách gợi ý cho trẻ làm đồ dùng đồ chơi sao cho đảm bảo phù hợp với sựphát triển của trẻ, đặc biệt là trẻ lớn Khi cho trẻ thực hiện cùng, cô hướng dẫn

để trẻ làm từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp dần, phù hợp với tình hìnhlớp, địa phương Phát huy được sự sáng tạo, linh hoạt giúp trẻ hứng thú tham giacác hoạt động Bằng hình thức này trẻ tham gia rất hứng thú, chủ động tìm tòi,khám phá, trải nghiệm để lĩnh hội kiến thức một cách tốt nhất phù hợp với việcthực hiện các loại chương trình và cũng là thực hiện tốt một số nội dung của xâydựng trường mầm non lấy trẻ làm trung tâm mà ngành đang chỉ đạo

Sau đợt phát động làm đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo các lớp xuất hiện rấtnhiều đồ dùng dạy học, đồ chơi đẹp, hấp dẫn, có giá trị sử dụng Nhiều đồ chơicòn sáng tạo hơn ban đầu như lớp cô Hoàng Thị Thùy, cô Lê Thị Dung, côTrịnh Thị Trang (Khối lớp 5 tuổi); Cô Bùi Phương Thuỷ, Cô Khương Quỳnh(Khối lớp 4 tuổi) cô Hoàng Thuỷ, cô Đoàn Linh (Khối lớp 3 tuổi), cô LãNguyệt, (Khối nhà trẻ)

Kết quả: Có thể nói sản phẩm làm ra muôn màu muôn vẻ được trưng bày

như là một “thư viện” đồ chơi tạo thành bức tranh sinh động, đẹp mắt và vôcùng hấp dẫn

Về chất lượng sản phẩm: Chất lượng đảm bảo, bền, đẹp, có giá trị sử dụng,hình thức phong phú và nhiều thể loại khác nhau

Về số lượng: Nhiều hơn, đủ cho các hoạt động học và chơi của trẻ Theothống kê của các lớp số lượng đồ chơi được tính theo bộ:

Đồ dùng đồ chơi làm từ nguyên vật liệu thiên nhiên dùng cho các hoạtđộng học: 45 bộ

Đồ dùng đồ chơi làm từ nguyên vật liệu tái chế sẵn có ở địa phương dùngtrong các hoạt động vui chơi: 35 bộ

Đồ dùng đồ chơi làm từ nguyên vật liệu mua sẵn dùng để trang trí: 25 bộ

(Hình ảnh: Giáo viên thực hành làm đồ dùng dạy học, đồ chơi - phụ lục 2.2).

(Hình ảnh: Sản phẩm sau đợt thực hành làm ĐDĐC- phụ lục 2.3)

(Cách làm một số đồ dùng dạy học, đồ chơi từ nguyên vật liệu thiên nhiên và

nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương- Phần phụ lục) 2.3.4 Giải pháp 4: Sử dụng hiệu quả đồ dùng dạy học, đồ chơi vào các hoạt động của trẻ.

Sau khi đã có nguồn đồ dùng dạy học, đồ chơi phong phú vấn đề đặt ra làlàm thế nào để các giáo viên và trẻ sử dụng nguồn đồ dùng đồ chơi vào các hoạtđộng một cách có hiệu quả Một yếu tố để phát huy tối đa hiệu quả đồ dùng dạyhọc, đồ chơi đã làm tôi đã cùng ban giám hiệu chỉ đạo các lớp xây dựng môitrường lớp học khoa học, sắp xếp đồ dùng đồ chơi hợp lý giúp trẻ dễ thấy, dễlấy, dễ sử dụng, dễ cất nhằm tạo điều kiện cho trẻ được chơi với đồ chơi thường

xuyên theo ý thích cá nhân của mình Đặc biệt là các đồ dùng dạy học đồ chơi

đó được phát huy tác dụng trong mỗi buổi chơi, mỗi trò chơi và với nhiều cáchchơi khác nhau

Ví dụ: Một bộ vỏ ngao có thể phân loại to nhỏ, nhiều ít, xếp cao thấp; Xếp

hình các loại quả, các chữ số, chữ cái, bông hoa, các con vật; Hoặc xếp thànhnhiều hình dáng khác nhau: Từ con cá đang nằm chỉ cần xếp lại cái đuôi theohình cong từ dưới lên một chút thành cá đang quẫy đuôi bơi rất đẹp Trẻ có thểchơi cá nhân hoặc theo nhóm và cùng nhau thảo luận cách chơi

Đối với trẻ, hoạt động một ngày của trẻ diễn ra từ lúc đón trẻ đến khi trảtrẻ Vì vậy khi làm đồ dùng đồ chơi giáo viên cần cho trẻ được hoạt động nhiềutrên sản phẩm Khi được trải nghiệm những sản phẩm do mình và cô giáo là ratrẻ sẽ thấy tự tin, tích cực và hứng thú hơn trong mọi hoạt động

Ví dụ: Đối với trẻ nhà trẻ:

* Bộ đồ chơi xếp- tháo, bộ xếp lồng làm từ tre

Trẻ sử dụng vào hoạt động chơi tập có chủ đích, hoạt động chơi ở các khuvực Khi hoạt động với những đồ dùng, đồ chơi này giúp trẻ phát triển các giácquan, các tố chất vận động, rèn luyện các kỹ năng, cầm, nắm, tháo, lắp, … vàrèn luyện cơ tay cho trẻ

* Bộ tranh lá cây tạo thành các con vật; Vỏ trứng làm thành con cá vàng,Rơm rạ làm thành búp bê trai, búp bê gái

Trẻ sử dụng trong hoạt động nhận biết, hoạt động với đồ vật, hoạt độngchơi ở các khu vực Quá trình chơi với các đồ dùng đồ chơi giúp trẻ phát triển vềthể chất, nhận thức ngôn ngữ và đặc biệt là quá trình hình thành và phát triểnnhân cách trẻ

Ví dụ: Đối với trẻ mẫu giáo

* Bảng học toán: Số lượng

Sử dụng trong hoạt động làm quen với toán hoặc sử dụng trong hoạt độnggóc hoặc chơi trong thời điểm đón trả trẻ Trẻ sử dụng loại đồ chơi này sẽ đượcthỏa mãi nhu cầu về vui chơi, về nhận thức: Nhận biết các nhóm có số lượng làbao nhiêu, chữ số ứng với nhóm số lượng, thao tác đếm, xếp tương ứng 1-1

* Bộ rối tay hình người, hình các con vật

Sử dụng loại rối này làm các nhân vật truyện trong hoạt động làm quen vớivăn học, hoạt động góc Khi sử dụng loại rối này thỏa mãn nhu cầu của trẻ đó là:Tưởng tượng: Trẻ có thể tưởng tượng ra các nhân vật rối và làm theo ý thích củamình Giao tiếp: hai trẻ sử dụng nhân vật rối và nói chuyện giao tiếp với nhau Trong hoạt động góc chủ đề hiện tượng tự nhiên khối lớp 3-4 tuổi tôi chỉđạo các khối, giáo viên đưa ra sử dụng bộ đồ dùng, đồ chơi tự làm để cho trẻhoạt động ở góc xây dựng, trẻ được thực hiện, được tái tạo lại những công trìnhbằng đồ dùng tự làm là các hàng rào dùng bằng các nan tre và hộp sữa để từ đótrẻ thực hành tái tạo lại sản phẩm, tiếp thu kiến thức , kỹ năng tốt

Trong hoạt động học trẻ 5-6 tuổi "Khám phá khoa học" về đồ dùng giađình Để trẻ dễ liên hệ đồ dùng trong gia đình tôi yêu cầu giáo viên sử dụng các

đồ dùng trong gia đình mà cô đã làm cho trẻ quan sát và nhận xét về đồ dùng đó

Từ đó trẻ được trải nghiệm, sử dụng có hiệu quả và ghi nhớ đặc điểm của đồdùng trong gia đình.

Trong hoạt động góc cho trẻ sử dụng đồ chơi giáo viên tự làm ra, xây dựng

mô hình theo chủ đề, trẻ tái tạo lại sự việc như sa bàn giao thông trẻ tái tạo lạiviệc tham gia giao thông của con người trong thực tế từ đó trẻ thấy được các đồdùng đồ chơi tuy giống nhau nhưng có thể sử dụng được với các chủ đề khácnhau, tạo ra các mô hình phù hợp các chủ đề Trẻ biết cách giữ gìn, biết bảo vệnhững sản phẩm mà cô và trẻ đã làm ra

Để giúp giáo viên hiểu được tầm quan trọng của đồ chơi với sự phát triểncủa trẻ Nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, hiệu quả công việc, tôi thườngxuyên trò chuyện với giáo viên về việc thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, nuôidưỡng, giáo dục tại các lớp, từ đó gợi ý cho giáo viên tự nhận xét về quá trình tổchức các hoạt động hằng ngày: ý tưởng thiết kế, hình thức tổ chức, đồ dùng đồchơi phục vụ hoạt động và hiệu quả của đồ chơi đối với sự thành công của cáctiết dạy cũng như tác dụng của đồ chơi đối với sự phát triển nhận thức của trẻ để

bổ sung và điểu chỉnh cho các hoạt động sau và rút ra bài học về sự cần thiết của

đồ dùng, đồ chơi đối với sự phát triển toàn diện của trẻ

Kết quả: Sau khi chỉ đạo giáo viên sử dụng các đồ dùng dạy học, đồ chơi

đã làm vào các hoạt động tôi thấy hiệu quả giờ học tăng lên rõ rệt, trẻ hứng thú,tích cực, tự tin tham gia vào các hoạt động, trẻ có ý thức cao trong việc giữ gìnbảo quản các sản phẩm do cô và trẻ làm ra

(Hình ảnh: Trẻ chơi ở góc xây dựng với ĐDĐC do cô và trẻ làm ra - phụ lục 2.4)

2.3.5 Giải pháp 5: Nâng cao hiệu quả làm đồ dùng dạy học, đồ chơi tự tạo thông qua hội thi.

Tôi xác định đây là một giải pháp quan trọng để thực hiện tốt nhiệm vụnăm học và đáp ứng được yêu cầu đồ dùng dạy học, đồ chơi cho trẻ Trên cơ sởphát động làm đồ dùng dạy học, đồ chơi dưới các lớp chúng tôi tổ chức hội thitheo cấp trường Tổ chức thi vào tháng 3 năm 2021 Vì thế ngay từ đầu năm họcbản thân đã xây dựng kế hoạch về việc chỉ đạo giáo viên làm đồ dùng đồ chơi từnguyên vật liệu thiên nhiên và nguyên liệu sẵn có cho cả năm học sau đó thammưu với Ban giám hiệu về kế hoạch đã xây dựng, Ban giám hiệu đã thống nhất

và duyệt kế hoạch mà tôi đưa ra, cụ thể:

* Mục đích - yêu cầu:

- Phát động phong trào thi đua tự làm đồ dùng, đồ chơi, thiết bị dạy họctrong đội ngũ giáo viên nhằm tạo ra nhiều đồ dùng đồ chơi bền đẹp, có giá trị sửdụng cao để nhân rộng cách làm đồ dùng đồ chơi trong đội ngũ giáo viên làmphương tiện hỗ trợ việc nâng cao chất lượng vui chơi, học tập cho trẻ trongtrường mầm non

- Tạo cơ hội cho giáo viên phát huy khả năng sáng tạo trong nghiên cứu,cải tiến, tự làm đồ dùng, đồ chơi cho trẻ phục vụ thiết thực việc đổi mới nộidụng, phương pháp dạy học theo chương trình giáo dục mầm non

- Bổ sung trang thiết bị, đồ dùng dạy học trong nhà trường