Tiết 49 Bài 52: PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN

- Thực chất của sự thành lập PXCĐK là sự hình thành đường liên hệ tạm thời nối các vùng của vỏ đại não với nhau.. ức chế PXCĐK.[r]

Ngày soạn: … / /… Ngày giảng

Lớp 8A……… Lớp 8B………

Tiết 49

Bài 52: PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN

VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN

I MỤC TIÊU.

1 Kiến thức

Khi học xong bài này, HS:

- Phân biệt được phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện

- Trình bày được quá trình hình thành các phản xạ mới và ức chế các phản xạ cũ Nêu rõ các điều kiện cần khi thành lập các phản xạ có điều kiện

- Nêu rõ ý nghĩa của phản xạ có điều kiện với đời sống

2 Kĩ năng

- Có kĩ năng quan sát kênh hình, tư duy so sánh, liên hệ thực tế

Kĩ năng sống: Kĩ năng GQVĐ, tự tin, ra quyết định,hợp tác,ứng phó với tình huống , lắng nghe, quản lí thời gian

Kĩ năng giải thích những vấn đề thực tế, Kĩ năng lắng nghe tích cực, kĩ năng hợp tác ứng xử, giao tiếp, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin

3 Thái độ

- Giáo dục ý thức học tập, lòng yêu thích bộ môn

- Có ý thức học tập nghiêm túc

4 Định hướng phát triển năng lực học sinh

- Năng lực tự học, giải quyết vẫn đề, sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp, hợp tác

II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1 Giáo viên

- Tranh phóng to H 521; 52.2; 52.3

2 Học sinh

- Đọc và xem trước bài ở nhà

- Bảng phụ ghi nội dung bảng 52.2 SGK

III.PHƯƠNG PHÁP

PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm

Kỹ thuật động não, HS làm việc cá nhân, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút, Vấn đáp, hoạt động nhóm

IV TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC

1 Ổn định tổ chức :(1')

2 Kiểm tra bài cũ: (5')

- Trình bày cấu tạo của ốc tai dựa vào H 51.2

- Quá trình thu nhận kích thích sóng âm diễn ra như thé nào giúp ta nghe được?

Vì sao có thể xác định được âm phát ra từ bên phải hay bên trái?

3 Bài mới

Hoạt động 1: Phân biệt PXCĐK và PXKĐK (10')

- Phương pháp: - PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm

- Kỹ thuật động não:Vấn đáp, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút

- Hình thức tổ chức: cá nhân , nhóm

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:

- Phản xạ là gì?

- GV lấy 1 số VD về PXCĐK và

PXKĐK

VD:

- Phản xạ mút sữa mẹ

- Phản xạ hắt xì hơi

- Phản xạ tiết nước bọt khi nghe nói

tới chanh

- Học tập

- Yêu cầu HS hoàn thành bài tập SGK

- GV chốt lại kiến thức

+ Yêu cầu HS lấy VD cho mỗi loại

- PXKĐK là gì? PXCĐK là gì?

- HS : Phản xạ là phản ứng của cơ thể trước những kích thích của môi trường

- HS lắng nghe GV giới thiệu

- HS hoạt động nhóm và hoàn thành bài tập SGK

+ 1 HS lên chữ bài

- HS lấy VD

- 1 HS nêu khái niệm, các HS khác nhận xét, bổ sung

Tiểu kết:

- PXKĐK là phản xạ sinh ra đã có, không cần phải học tập và rèn luyện

- PXCĐK là phản xạ được hình thành trong đời sống của cá thể, là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện

Hoạt động 2: Sự hình thành phản xạ có điều kiện (10')

* Mục tiêu: - Trình bày được quat trình thành lập và ức chế phản xạ có điều kiện.

- Nêu được các điều kiện cần có khi thành lập các phản xạ có điều kiện

- Phương pháp: - PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm

- Kỹ thuật động não:Vấn đáp, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút

- Hình thức tổ chức: cá nhân , nhóm

- Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin

SGK

Nghiên cứu thí nghiệm của Paplop

- Yêu cầu HS trình bày thí nghiệm

thành lập phản xạ tiết nước bọt khi có

ánh đèn của chó

- GV hoàn thiện kiến thức

- Yêu cầu HS thảo luận và trả lời các

câu hỏi;

- Để có PXCĐK cần có những điều

kiện gì?

- Thực chất của quá trình thành lập

PXCĐK ?

- GV liên hệ thực tế; đường mòn nếu

không đi nữa sẽ có hiện tượng gì?

- Nếu trong thí nghiệm trên ta chỉ bật

đèn mà không cho ăn nhiều lần thì

hiện tượng gì sẽ xảy ra?

- Yêu cầu HS trình bày sự hình thành

PXCĐK ở người: tiết nước bọt khi

nhìn thấy khế

- Ý nghĩa của sự hình thành và ức chế

PXCĐK đối với đời sống là gì?

- Những PXCĐK nào nên duy trì,

những phản xạ nào nên ức chế?

- GV khắc sâu: những thói quen tốt

cần được duy trì, những thói quen xấu

như nghiện thuốc, nghiện ma tuý cần

phải loại bỏ

- HS đọc thông tin SGK và nghiên cứu thí nghiệm của Paplop

- 1 HS trình bày thí nghiệm

- 1 HS chỉ trên tranh

- Cần có 1 PXKĐK, hành động phải lặp đi lặp lại nhiều lần

- Dựa vào kiến thức vừa trình bày và

H 52.3A, B để trả lời

+ Cơ sẽ mọc lại như khi chưa tạo thành đường mòn

+ Nhiều lần bật đèn mà không cho chó

ăn, 1 thời gian sau chó sẽ không tiết nước bọt khi bật đèn nữa

- HS trình bày dựa vào thí nghiệm quá trình hình thành phản xạ của Paplop

- HS dựa vào thông tin và trả lời

- HS dựa vào hiểu biết và ý thức của bản thân để trả lời

Tiểu kết:

1 Hình thành PXCĐK

- Điều kiện để thành lập PXCĐK

+ Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện với kích thích không điều kiện, trong đó kích thích có điều kiện xảy ra trước 1 thời gian ngắn

+ Quá trình kết hợp đó phải lặp đi lặp lại nhiều lần

- Thực chất của sự thành lập PXCĐK là sự hình thành đường liên hệ tạm thời nối các vùng của vỏ đại não với nhau

2 ức chế PXCĐK

- Khi PXCĐK được thành lập, nếu không củng cố thường xuyên sẽ mất dần đi do

ức chế tắt dần

* Ý nghĩa:

+ Đảm bảo sự thích nghi với môi trường và điều kiện sống luôn luôn thay đổi + Hình thành các thói quen và tập quán tốt đối với con người

Hoạt động 3: So sánh các tính chất của PXKĐK với PXCĐK (13')

Mục tiêu: So sánh các tính chất của phản xạ không điều kiện với phản xạ có điều kiện

- Phương pháp: - PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm

- Kỹ thuật động não:Vấn đáp, suy nghĩ – cặp đôi - chia sẻ, trình bày 1 phút

- Hình thức tổ chức: cá nhân , nhóm

- GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập

bảng 52.2

- GV treo bảng phụ 52.2, gọi HS lên

bảng hoàn thành

- GV nhận xét, chốt lại kiến thức

+ Phản xạ không điều kiện: bền vững,

số lượng hạn chế

+ Phản xạ có điều kiện: được hình

thành trong dời sống (qua học tập, rèn

luyện), có tính chất cá thể, không di

truyền, trung ương nằm ở vỏ não

- Nêu mối quan hệ giữa PXKĐK và

PXCĐK?

………

………

………

- HS dựa vào kiến thức mục I và II, thảo luận nhóm và hoàn thành bài tập

- Đại diện nhóm lên làm, các nhóm khác nhận xét, bổ sung

- Sửa lại cho đúng với đáp án GV đã chữa

- Dựa vào SGK để trả lời

Tiểu kết:

- Bảng 52.2 SGK

- Mối liên quan: SGK

4 Củng cố (5')

- Phân biệt PXKĐK và PXCĐK?

- Đọc mục “Em có biết” và trả lời câu hỏi: Vì sao quân sĩ hết khát và nhà Chúa chịu mất mèo?

5 Hướng dẫn học bài ở nhà (1')

- Học bài và trả lời các câu hỏi SGK

- Chuẩn bị giờ sau kiểm tra 1 tiết

V RÚT KINH NGHIỆM

………

………

………