Một số giải pháp hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức vật lý vào thực tiễn cuộc sống ở trường THCS kỳ tân, huyện bá thước

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚCSÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP HƯỚNG DẪN HỌC SINH VẬN DỤNG KIẾN THỨC VẬT LÝ VÀO THỰC TIỄN CUỘC SỐNG Ở TRƯỜNG THCS KỲ TÂN, HUYỆN BÁ THƯỚC Người

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP HƯỚNG DẪN HỌC SINH VẬN DỤNG KIẾN THỨC VẬT LÝ VÀO THỰC TIỄN CUỘC SỐNG

Ở TRƯỜNG THCS KỲ TÂN, HUYỆN BÁ THƯỚC

Người thực hiện: Lê Văn Trường Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường THCS Kỳ Tân SKKN thuộc môn: Vật lý

THANH HOÁ NĂM 2021

1 MỞ ĐẦU Trang 1

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm Trang 2 2.2.Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm Trang 3 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề Trang 5 2.3.1 Giải pháp 1 : Tăng cường sử dụng bài tập định tính và câu

2.3.5 Giải pháp 5 : Tăng cường hướng dẫn và tổ chức học sinh

tham gia cuộc thi khoa học kỹ thuật dành cho học sinh phổ thông

Trang 15

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo

dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

Trang 18

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài:

Nghị quyết số: 29-NQ/TW, ngày 4/11/2013 “Về đổi mới căn bản, toàndiện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trongđiều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế” đãđược Hội nghị Trung ương 8 (khóa XI) thông qua Quan điểm chỉ đạo của Nghị

quyết là: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển, được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội.” [1]

Để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục và phát triển toàn diện con ngườiViệt Nam thì việc nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và chất lượng dạyhọc các môn học nói riêng là một yêu cầu rất cấp thiết trong giai đoạn hiện nay

Đó cũng là yêu cầu nhiệm vụ không chỉ đối với nhà trường mà còn đối với từnggiáo viên đang trực tiếp giảng dạy môn học được phân công phụ trách Trong đó

có việc nâng cao chất lượng dạy học môn Vật lý

Môn Vật lý là một bộ phận khoa học tự nhiên nghiên cứu về các hiệntượng vật lý trong tự nhiên và cuộc sống Những thành tựu của vật lý được ứngdụng vào thực tiễn sản xuất và ngược lại chính thực tiễn sản xuất đã thúc đẩykhoa học vật lý phát triển Vì vậy học vật lý không chỉ đơn thuần là học lýthuyết vật lý mà phải biết vận dụng vật lý vào thực tiễn sản xuất Chương trình môn Vật lý THCS nội dung kiến thức bao gồm nhiều phầnkhác nhau như: Cơ học, nhiệt học; Quang học; Điện học; Điện từ học; Nănglượng và sự chuyển hóa năng lượng Đối với học sinh THCS, kiến thức vật lý

mà các em lĩnh hội được trên lớp học ngày càng nhiều, nội dung ngày càngphong phú cả về chiều rộng lẫn chiều sâu Nhiều em nhận thức đúng tầm quantrọng của môn Vật lý , có thái độ ý thức cao trong học tập, có phương pháp họctập tốt, luôn tập trung chú ý lắng nghe giáo viên giảng bài, tích cực làm bài tập,

… Vì vậy, nhiều em đã nắm chắc nội dung kiến thức, nhất là kiến thức lý thuyết.Tuy nhiên thực tế cho thấy một trong những điểm yếu của việc dạy và học vật lýhiện nay là sự tách rời lý thuyết với thực tế cuộc sống Học sinh không có thóiquen vận dụng kiến thức vật lý để giải quyết những vấn đề gặp phải hàng ngày.Với những kiến thức về chuyển động cơ học, chuyển động đều, chuyển độngkhông đều,lực đẩy Ác - si - mét, Áp suất; Áp suất khí quyển…ở trên lớp các

em có thể viết một cách đầy đủ và chính xác các công thức của chuyển độngthẳng đều, chuyển động không đều đọc đúng định nghĩa về chuyển động đều,chuyển động không đều , các khái niệm về vận tốc, áp lực, áp suất, các địnhluật về công…

Thế nhưng, với những câu hỏi đại loại như: Lấy thêm một số thí dụ trongthực tế về chuyển động thẳng đều, về chuyển động không đều sẽ làm chonhiều em lúng túng Nhiều học sinh còn không thể giải thích được những hiệntượng gần gũi với đời sống như: Tại sao người ta không đóng chai nước ngọtthật đầy ? tại sao các xe ô tô chở xăng thường thả kéo lê một sợi dây xích nhỏ

từ gầm xe xuống mặt đường ?

Vì vậy để giúp học sinh nắm vững các kiến thức và vận dụng các kiến

thức vật lý vào thực tế cuộc sống, tôi đã chọn đề tài : “Một số giải pháp hướng

dẫn học sinh vận dụng kiến thức Vật lý vào thực tiễn cuộc sống ở trường THCS Kỳ Tân, huyện Bá Thước ” để làm đề tài nghiên cứu.

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Mục đích của tôi khi viết sáng kiến này là nhằm tìm ra những giải phápchung nhất và hiệu quả nhất trong việc hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thứcvật lý vào thực tiễn cuộc sống Đồng thời thông qua nghiên cứu cũng là cơhội tự học, tự bồi dưỡng để nâng cao năng lực chuyên môn cũng như nghiệp vụ

sư phạm của bản thân trong quá trình công tác ở đơn vị

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của sáng kiến là một số giải pháp hướng dẫn họcsinh vận dụng kiến thức Vật lý vào thực tiễn cuộc sống ở trường THCS Kỳ Tân

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Tham khảo, nghiêncứu tài liệu hướng dẫn về phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực nói chung vàphương pháp, kỹ thuật dạy học sử dụng bản đồ tư duy Tham khảo SGK, SGV,sách chuẩn kiến thức kĩ năng bộ môn Vật lý

- Phương pháp quan sát sư phạm: Quan sát thái độ, mức độ hứng thú họctập của học sinh

- Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm dạy và học: Tích lũy các giờ dạytrên lớp, dự giờ đồng nghiệp, đồng nghiệp dự giờ góp ý

- Phương pháp thực nghiệm: Lựa chọn lớp thực nghiệm và lớp đối chứng;

áp dụng dạy thử nghiệm trên lớp

- Phương pháp phân tích: So sánh chất lượng giờ dạy, lực học, mức độtích cực của học sinh khi chưa áp dụng SKKN với khi đã áp dụng SKKN

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Theo điều 2 Luật giáo dục (14/6/2019):“Mục tiêu giáo dục nhằm phát triển toàn diện con người Việt Nam có đạo đức, tri thức, văn hóa, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp; có phẩm chất, năng lực và ý thức công dân; có lòng yêu nước, tinh thần dân tộc, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế” [2] Để đáp ứng được

mục tiêu giáo dục hiện nay thì yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục phải

được đặt lên hàng đầu Theo điều 7 Luật giáo dục có nêu: “Nội dung giáo dục phải bảo đảm tính cơ bản, toàn diện, thiết thực, hiện đại, có hệ thống và được cập nhật thường xuyên; coi trọng giáo dục tư tưởng, phẩm chất đạo đức và ý thức công dân; kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp, bản sắc văn hóa dân

tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại; phù hợp với sự phát triển về thể chất, trí tuệ, tâm sinh lý lứa tuổi và khả năng của người học” “Phương pháp giáo dục phải khoa học, phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học; bồi dưỡng cho người học năng lực tự học và hợp tác, khả năng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươn lên”[2].

Phương pháp dạy học là một bộ phận hợp thành của quá trình sư phạmnhằm đào tạo thế hệ trẻ có tri thức khoa học, về thế giới quan và nhân sinh quan,thói quen và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tế

Phương pháp dạy học có mối liên hệ biện chứng với các nhân tố khác củaquá trình dạy học Những phương pháp dạy học phải thống nhất biện chứng giữaviệc giảng dạy của giáo viên với việc học tập của học sinh Đồng thời góp phần

có hiệu quả vào việc thực hiện tốt các khâu của quá trình dạy học Xác định kếhoạch giáo dục, giáo dưỡng, phát triển bộ môn một cách nhịp nhàng, cụ thể hoánhiệm vụ dạy học trên cơ sở đặc điểm của học sinh, điều chỉnh kế hoạch dạy họccho sát với diễn biến thực tế, tổ chức và hướng dẫn học sinh học tập ở trên lớpcũng như ở nhà phù hợp với dự định sư phạm

Để nâng cao chất lượng giáo dục thì phải đổi mới phương pháp giáo dục,khắc phục lối truyền thụ một chiều, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo,kích thích tính tự học, tự nghiên cứu của học sinh, phải biết kết hợp lý thuyết vớithực hành, không tách rời kiến thức trong nhà trường với thực tế cuộc sống Nóicho cùng kiến thức giảng dạy ở nhà trường nếu không được lồng ghép, tích hợp,liên hệ cụ thể bằng thực tế phong phú, sống động của đời sống muôn màu muôn

vẻ, không vận dụng vào cuộc sống thì sẽ chỉ là lý thuyết, là vấn đề sách vở màthôi Hơn nữa trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đang đặt

ra cho ngành giáo dục nước ta những yêu cầu bức bách và những nhiệm vụ hếtsức to lớn Sản phẩm của giáo dục ngày nay phải là những con người năng động,

có tri thức tiên tiến, những con người không chỉ biết học cách bắt chước mà phảibiết tạo ra những giá trị mới để giải quyết những vấn đề nhiều mặt trong đờisống xã hội và kinh tế của địa phương mình Để trò sáng tạo thì người thầy phảibiết sáng tạo trước; phải hướng tới việc tạo điều kiện cho học sinh tự chiếm lĩnhkiến thức thông qua việc cho học sinh tập dượt giải quyết một số vấn đề vật lýtrong thực tế cuộc sống

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Năm học 2020 - 2021 là năm học Bộ giáo dục và đào tạo cùng với các cơ

sở giáo dục đang chuẩn bị tốt nhất các điều kiện để thực hiện đổi mới chươngtrình giáo dục phổ thông 2018 và chuẩn bị thay sách giáo khoa lớp 6 bậc THCSvào năm học 2021-2022, chính vì thế các điều kiện để phục vụ hoạt động dạyhọc đang được các nhà trường quan tâm đầu tư nhằm đáp ứng nhu cầu đổi mớigiáo dục

Việc đổi mới phương pháp dạy cùng với sự hỗ trợ đắc lực của các phươngtiện kĩ thuật đã và đang phần nào đạt được những yêu cầu đặt ra Tuy nhiên, cácphương pháp này đòi hỏi mất rất nhiều thời gian, trang thiết bị dạy học trong khi

do điều kiện học tập ở nhà trường còn chưa trang bị được máy chiếu cho tất cả

các lớp học và một tiết học trên lớp chỉ có 45 phút thì không đủ thời gian chocác hoạt động

Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy một trong những điểm yếu của việcgiảng dạy vật lý hiện nay ở nhà trường là tách rời lý thuyết đối với thực tế cuộcsống Học sinh không có thói quen vận dụng kiến thức vật lý để giải quyếtnhững gì gặp phải trong cuộc sống hàng ngày Đối với đa số học sinh hiện nay,quá trình học tập vật lý chỉ diễn ra trên lớp học Sau khi rời khỏi lớp học và nhàtrường thì quá trình học tập “biến mất” Đặc biệt, sau những lần thi cử, kiến thứclưu lại trong tâm trí học sinh không nhiều

Thực trạng những hạn chế trên xuất phát từ một số nguyên nhân cơ bảnnhư sau:

Về phía nhà trường:

Đồ dùng, thiết bị dạy học của nhà trường được cấp cách đây đã gần 20năm, theo thời gian nhiều đồ dùng, thiết bị đã hư hỏng hoặc xuống cấp, donhững khó khăn nhất định về kinh phí nên các đồ dùng, thiết bị dạy học ít được

bổ sung điều này làm cho học sinh ít có điều kiện để nghiên cứu, quan sát vàtiến hành các thí nghiệm vật lý và đồng thời tác động đến giáo viên trong việcđổi mới phương pháp dạy học, không tạo được cho giáo viên những điều kiệntốt để có thể sử dụng các hình thức dạy học phát triển phẩm chất, năng lực củahọc sinh và do đó lối “dạy chay” vẫn là cách dạy học còn khá phổ biến

Về phía giáo viên:

Thứ nhất, nhìn chung việc soạn giáo án còn thiên về cung cấp kiến thức

giáo khoa một cách thuần túy, chưa thật sự coi trọng việc soạn và sử dụng bàigiảng theo hướng tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh, điều này làmcho học sinh khá thụ động trong việc lĩnh hội và vận dụng kiến thức

Thứ hai, nội dung thi, đánh giá kết quả học tập của học sinh còn nặng về

lý thuyết, chưa gắn lý thuyết với thực tiễn đời sống Nội dung các bài thi vàkiểm tra chủ yếu tập trung vào nội dung kiến thức mà chưa có những câu hỏimang tính vận dụng kiến thức vào thực tiễn Với những kì thi cao hơn đối họcsinh là thi chọn học sinh giỏi bộ môn các cấp thì nội dung các đề thi chủ yếucũng là nội dung kiến thức giáo khoa và vận dụng kiến thức để giải các bài tậpđịnh lượng

Những năm gần đây, nội dung đề thi đã có những thay đổi tích cực, tuynhiên “tính thực tiễn” vẫn chưa thể hiện rõ nét trong nội dung mỗi đề thi

Về phía học sinh:

Một bộ phận học sinh ý thức học tập chưa tốt, thụ động trong học tập, lườisuy nghĩ, lười ghi chép, tái hiện một cách máy móc rập khuôn những gì giáoviên giảng;…Từ đó, học sinh không rèn được ý thức và thói quen vận dụngnhững điều đã học vào cuộc sống hằng ngày

Kết quả chất lượng dạy học môn Vật lý năm học 2017 - 2018 và năm học

2018 - 2019 ở trường THCS Kỳ trước khi áp dụng đề tài nghiên cứu này là :

Bảng số 1: Kết quả chất lượng môn Vật lý năm học 2017 – 2018 và năm học 2018 – 2019:

Bảng số 2: Kết quả khảo sát mức độ tích cực, chủ động học tập và vận dụng kiến thức Vật lý vào thực tiễn cuộc sống:

Năm học HS Số Rất tích cực Tích cực Bình thường Không tích cực

Qua quan sát trên lớp tôi nhận thấy việc học sinh vận dụng kiến thức Vật

lý vào thực tiễn cuộc sống còn rất nhiều hạn chế chính vì vậy mà kết quả đạtđược còn thấp Nhiều năm tôi trăn trở suy nghĩ phải chăng do cách tổ chức giờhọc chưa thực phù hợp, áp dụng phương pháp dạy học chưa phù hợp Năm họcnày tôi đã vận dụng một số kinh nghiệm hướng dẫn học sinh vận dụng kiếnthức Vật lý vào thực tiễn cuộc sống trong giảng dạy bộ môn mình phụ trách,kết quả là đã làm thay đổi căn bản suy nghĩ, cách học và vận dụng kiến thức Vật

lý vào thực tiễn cuộc sống của học sinh cũng như sự hứng thú, tích cực, chủđộng sáng tạo của học sinh từ đó đem lại hiệu quả cao trong học tập

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức Vật lý vào thực tiễn cuộc sống ở trường THCS Kỳ Tân, Bá Thước.

2.3.1 Giải pháp 1: Tăng cường sử dụng bài tập định tính và câu hỏi thực tế.

Trong các giờ học Vật lý, giáo viên đã được trang bị tương đối tốt cáchthức tổ chức dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động nhận thức của học sinhthông qua những đợt tập huấn, bồi dưỡng về các phương pháp dạy học hiện đại,nhất là khả năng vận dụng công nghệ thông tin trong dạy học Vật lý ; các tài liệutham khảo về bài tập định tính và câu hỏi thực tế ngày càng được phổ biến rộngrãi trong đội ngũ giáo viên và học sinh, nhờ đó giáo viên sẽ có nhiều cách lựachọn và sử dụng để nâng cao chất lượng giờ học, phát huy được tính tích cựchoạt động của học sinh trong quá trình dạy học Vật lý

Trong tiết học giáo viên phải biết lồng ghép đưa bài tập định tính và câuhỏi thực tế vào sao cho phù hợp với nội dung kiến thức từng bài, từng nhómkiến thức Trong phần củng cố, vận dụng kiến thức việc sử dụng bài tập địnhtính và câu hỏi thực tế là biện pháp mang lại hiệu quả cao nhất Giáo viên có thểđưa vào để củng cố từng phần hoặc cả bài Các bài tập và câu hỏi nên đa dạng,

phong phú, có thể là giải thích hiện tượng vật lý trong cuộc sống, bài tập liênquan đến cuộc sống yêu cầu học sinh giải quyết, bài tập có tính giáo dục tưtưởng, đạo đức của học sinh, kể một số câu chuyện liên quan kiến thức đã họchoặc nêu một số ứng dụng…chẳng hạn như :

Vật lý 6

Ví dụ 1: Trong phần củng cố Bài 1,2 :“ Đo độ dài ”; giáo viên có thể đặt

câu hỏi sau : Người ta thường hay nói màn hình ti vi này kích thước là 49 inch.

Em hiểu như thế nào về câu nói này ?

Ví dụ 2: Khi học xong nội dung: “ Sự nở vì nhiệt của chất rắn” , giáo

viên có thể đặt câu hỏi: Khi đi khám răng, bác sĩ thường hay khuyên chúng ta không nên ăn đồ ăn quá nóng hoặc quá lạnh Vì sao ?

Giải thích :

Vì chúng ta ăn thức ăn quá nóng hoặc quá lạnh thì răng chúng ta sẽ bị nở

ra hoặc co lại đột ngột vì nhiệt dẫn đến hỏng men răng.

Ví dụ 3: Khi học xong nội dung “Sự bay hơi và ngưng tụ”, giáo viên có

thể đặt câu hỏi: Em hãy nêu một vài ứng dụng về sự bay hơi và ngưng tụ trong thực tế đời sống ?

Ví dụ 1: Khi học xong Bài 17 : “ Sự nhiễm điện do cọ xát”; giáo viên có

thể đặt ra câu hỏi sau để giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực tế cuộc sống

: Tại sao các xe ô tô chở xăng thường thả kéo lê một sợi dây xích nhỏ từ gầm xe xuống mặt đường ?

Giải thích:

Khi xe chạy thì thùng xe sẽ cọ sát với không khí, do đó thùng xe sẽ bị nhiễm điện, điều này rất nguy hiểm với các loại xe chở xăng dầu, vì nó sẽ gây cháy/ nổ bình xăng( vì khi xăng tiếp xúc với tia lửa điện sẽ gây cháy) Vì vậy, người ta dùng dây xích nối với thùng xe để dẫn điện tích từ thùng xe xuống đường, do đó thùng xe không còn bị nhiễm điện nữa.

Ví dụ 2: Để giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực tế sau khi học

xong bài : “Môi trường truyền âm”, giáo viên đặt ra câu hỏi : Tại sao khi xem

phim, nếu đứng xa màn ảnh ta thường thấy miệng các diễn viên mấp máy sau đó mới nghe tiếng ?

Giải thích:

Vì vận tốc ánh sáng trong không khí lớn hơn vận tốc âm thanh truyền trong không khí Nên ta nhìn thấy miệng các diễn viên mấp máy, rồi mới nghe thấy tiếng.

Vật lý 8

Ví dụ 1: Sau khi học xong Bài 5: “ Sự cân bằng lực - Quán tính”; giáo

viên yêu cầu học sinh giải thích tại sao :

a) Khi nhổ cỏ dại không nên bứt đột ngột ?

b) Con chó đang đuổi một con thỏ Khi chó sắp bắt thỏ, con thỏ thình lình

rẽ ngoặt sang hướng khác Tại sao thỏ rẽ như vậy thì chó khó bắt được thỏ ?

Ví dụ 2: Sau khi học xong Bài 6: “ Lực ma sát ”; giáo viên đưa ra các câu

hỏi sau để giúp học sinh vận dụng kiến thức vào thực tế :

Một số người khi đếm tiền thường có thói quen chấm tay vào lưỡi để làm ướt ngón tay.

- Tại sao người ấy phải làm như vậy ?

- Việc làm này có mất vệ sinh không ? Khắc phục bằng cách nào ?

Ví dụ 3: Sau khi học xong nội dung Bài 23 : “ Đối lưu - Bức xạ nhiệt”,

giáo viên có thể đặt ra các câu hỏi sau để giúp học sinh khắc sâu kiến thức:

a) Ngồi gần lò than, lò sưởi, bóng đèn điện dây tóc em cảm thấy nóng Vậy sự truyền nhiệt đã xảy ra theo con đường nào?

b) Vào những ngày trời nắng, nếu sờ vào yên xe, em thấy yên xe nóng hơn các bộ phận khác Tại sao ?

Giải thích:

a) Trong những trường hợp này nhiệt truyền đến em chủ yếu theo hình thức bức xạ nhiệt.

b) Do vật có màu càng sẫm và sần sùi thì hấp thụ nhiệt càng nhiều Yên

xe thường có có màu đen nên hấp thụ nhiệt nhiều hơn và nóng hơn các bộ phận khác.

Vật lý 9

Ví dụ 1: Khi học xong nội dung bài : Hiện tượng khúc xạ ánh sáng; giáo

viên có thể đặt câu hỏi: “Khi đi bơi hoặc xuống ao hồ, sông ngòi, bể bơi cần chú ý điều gì ?”để củng cố bài học.

Hướng dẫn:

Nếu ai không biết hiện tượng khúc xạ ánh sáng thì họ thường ước lượng nhầm độ sâu của nước Cho nên khi đi bơi hoặc xuống ao hồ, sông ngòi, bể bơi cần chú ý là qua con mắt của chúng ta đáy hồ ao, sông ngòi, bể chứa nước hình như nông hơn gần 1/3 độ sâu thực sự của nó.

Ví dụ 2: Khi học nội dung bài : Điện trở của dây dẫn - Định luật ôm; giáo

viên có thể đặt câu hỏi : Vì sao chim không bị điện giật khi đậu trên đường dây điện trần cao thế ?

Hướng dẫn:

Khi chim đậu như vậy thì giữa cơ thể chim và đoạn dây dẫn nằm trong khoảng giữa hai chân của chim tạo thành một đoạn mạch mắc song song Do điện trở của con chim là lớn hơn rất nhiều điện trở của đoạn dây dẫn nằm giữa khoảng hai chân của chim Do vậy cường độ dòng điện chạy qua cơ thể con chim rất nhỏ nên con chim được an toàn.

2.3.2 Giải pháp 2 : Nâng cao chất lượng các tiết học thí nghiệm thực hành Vật lý

Thí nghiệm là phương tiện để vận dụng tri thức vào thực tiễn Trong dạyhọc Vật lý , thí nghiệm không những có vai trò rất lớn trong việc tích cực hóahoạt động nhận thức của học sinh, thể hiện ở khía cạnh cung cấp kiến thức, rènluyện thao tác chân tay, tác động đến các giác quan của học sinh…, mà nó còn

có một vai trò rất lớn khác trong việc giúp học sinh củng cố và vận dụng kiếnthức một cách vững chắc Các kiến thức vật lý được giảng dạy trên lớp cần phảiđược khắc sâu trong tiềm thức của học sinh, theo đó học sinh phải thường xuyêncủng cố và vận dụng kiến thức đã học vào thực tế cuộc sống Thí nghiệm sẽ gópphần giúp cho học sinh có điều kiện vận dụng những kiến thức đã học vào thực

tế cuộc sống, từ đó xoá bỏ dần lối học vẹt, lí thuyết suông đã tồn tại nhiều nămtrước đây

Hình ảnh: Công tác vệ sinh, bảo dưỡng thiết bị dạy học luôn được Thầy và trò

quan tâm và thường xuyên thực hiện

2.3.3 Giải pháp 3: Tăng cường sử dụng các bài tập có tính thực tế cao.

Trong quá trình ra bài tập cho học sinh thay vì chỉ đưa ra những bài toánvới các số liệu tính toán đơn thuần, giáo viên có thể thay thế bằng một bài toánvật lý có tính thực tiễn cao Học sinh cũng có thể vận dụng làm được nhưng sựhứng thú sẽ cao hơn, thông qua đó các em biết được học kiến thức đó để sửdụng vào những việc gì chứ không phải cứ đơn giản là áp dụng các định luật vật

lý , thay số tính toán mà chẳng biết học để làm gì Đồng thời, giáo viên cũng nênquan tâm hơn các bài tập trong sách bài tập có liên quan đến việc thiết kếphương án thí nghiệm bởi nó rèn kỹ năng vận dụng vào thực tế cho học sinh

Ví dụ 1: Để đo độ cao của xã Kỳ Tân so với mực nước biển người ta tiến

hành đo áp suất khí quyển tại bờ biển được P0 = 76cmHg và đo áp suất khíquyển tại xã Kỳ Tân được p = 68cmHg Cho biết trọng lượng riêng của không

khí (coi như không đổi) là 12,5N/m3, của thuỷ ngân là 136000N/m3 Hãy tính độcao của xã Kỳ Tân so với mực nước biển

- Vậy chiều cao xã Kỳ Tân so với mực nước biển là 870,4m

Ví dụ 2: Máy rửa xe: Nhãn mác của một loại máy rửa xe có ghi như