Trồng cây thuốc lá phải sử dụng nhiều loại thuốc trừsâu, diệt cỏ, các chất độc hại có trong thuốc thẩm thấu, tích tụ gây ô nhiễmnguồn nước, đất… Ngoài ra, tàn thuốc lá có thể là một tron
Trang 11.1 Lý do chọn đề tài
Hút thuốc là nguyên nhân chính gây nên ô nhiễm không khí trong nhà,
nơi làm việc, trường học, nơi công cộng và ngoài trời do khói thuốc thải rangoài không khí hàng ngàn chất hóa học độc hại Ngoài tác hại đối với sức khỏethì thuốc lá cũng góp phần không nhỏ vào việc hủy hoại môi trường
Các đầu mẩu thuốc lá và vỏ bao sau khi sử dụng sinh ra một khối lượngrác thải lớn; ước tính mỗi năm có tới 4.500 tỷ đầu lọc thuốc lá thải ra ngoài môitrường Không chỉ là rác thải bẩn, đầu lọc thuốc lá còn gây hại cho các sinh vậtdưới nước nếu bị bỏ lại trên bãi biển, sông, hồ hoặc trôi xuống cống thoát nước
vì phải mất từ 5 - 7 năm mới phân hủy hết
Mỗi năm, ước tính có 1,4% diện tích rừng bị tàn phá để lấy gỗ sấy thuốc
lá, ngoài ra, gỗ còn được sử dụng để xây lò sấy, làm giấy cuốn thuốc lá và bao bìđựng thuốc lá Trong quá trình sản xuất thuốc lá nhiều chất thải được thải ra môitrường, bao gồm: dung môi, bùn than, dầu nhựa, giấy và gỗ cũng như các chấtthải hóa học độc hại khác Thuốc lá là cây sử dụng nhiều chất dinh dưỡng trongđất Không có loại cây nào hấp thu nhiều chất dinh dưỡng trong đất (kali, phốtpho và ni tơ) nhiều như cây thuốc lá, dẫn đến hiện tượng xói mòn đất ngày càngnhanh do đất bị bạc màu Trồng cây thuốc lá phải sử dụng nhiều loại thuốc trừsâu, diệt cỏ, các chất độc hại có trong thuốc thẩm thấu, tích tụ gây ô nhiễmnguồn nước, đất… Ngoài ra, tàn thuốc lá có thể là một trong những nguyên nhângây cháy rừng và hỏa hoạn lớn vì thường cháy lâu, âm ỉ
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo: Không có mức độ an toàn trong việctiếp xúc với khói thuốc lá thụ động, nên để bảo vệ sức khỏe cộng đồng khỏi táchại của việc tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động thì không khí trong nhà phảihoàn toàn không có khói thuốc Cũng như Luật Phòng, chống tác hại thuốc lá doQuốc hội ban hành ngày 18/6/2012, "Mọi công dân được sống, làm việc trongmôi trường không có khói thuốc lá, cũng như yêu cầu người hút thuốc lá khônghút thuốc tại địa điểm có quy định cấm hút thuốc lá" như: Cơ sở y tế, trườnghọc, nơi làm việc, địa điểm vui chơi, giải trí, khu vực có nguy cơ cháy nổ cao
Thuốc lá là nguyên nhân gây nên nhiều bệnh tật và tử vong nhưng hoàntoàn có thể phòng ngừa được nếu mọi người thực hiện nghiêm theo những quyđịnh của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá Thiết lập môi trường không cókhói thuốc lá đã được chứng minh là cách tiếp cận đơn giản, hiệu quả để dựphòng phơi nhiễm và tác hại liên quan đến thuốc lá Do vậy, chung tay xây dựngmôi trường không khói thuốc lá là biện pháp hiệu quả để bảo vệ mọi ngườikhông tiếp xúc với khói thuốc lá
Thuốc lá rất có hại cho sức khỏe, là nguyên nhân gây nhiều loại bệnh vàlàm tăng tỉ lệ tử vong Tuy nhiên, tỉ lệ người hút thuốc lá đang có xu hướng tănglên, đặc biệt ở các nước đang phát triển Việt Nam hiện nay đang là một trongnhững quốc gia có tỉ lệ hút thuốc lá cao nhất trong khu vực và trên thế giới Có
Trang 2nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng đa số là do sự hiểu biết một cách cụ thể vềtác hại của khói thuốc còn hạn chế, kiến thức chưa đầy đủ, chính vì thế căn bệnh
“ nghiện” thuốc lá, thuốc lào đang lây lan ngày càng nhiều trong giới trẻ Tỉ lệthanh thiếu niên hút thuốc có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây, trong
đó có nhiều em vẫn còn học ở bậc trung học cơ sở
Tác hại của hút thuốc lá không chỉ ảnh hưởng tới sức khoẻ thể chất mà cònảnh hưởng tới sức khoẻ tinh thần và cả sự phát triển toàn diện về nhân cách (xuhướng vươn lên người lớn, tạo ra nhu cầu thử nghiệm, đọ sức, khẳng định mình)
Nghiện thuốc lá còn làm thiệt hại về kinh tế (số tiền mua thuốc của mộtngười tương hơn một nữa khẩu phần ăn một ngày) chiếm 500-850 Kcal/ngày.Chi phí để mua thuốc lá cao gấp 3 lần chi cho việc học hành của con cái và tiềnchữa bệnh cho các thành viên
Trong khi nhà nước ta đang thực hiện các biện pháp để giảm tỉ lệ ngườihút thuốc lá thì việc tích hợp nội dung phòng chống tác hại thuốc lá vào một sốmôn học là rất quan trọng Việc làm này nhằm cung cấp cho học sinh kiến thứctoàn diện và kĩ năng sống cần thiết, góp phần xây dựng một môi trường học
đường là một môi trường “không khói thuốc” Trên tinh thần đó tôi đã mạnh
dạn đưa ra đề tài “Phòng chống tác hại của thuốc lá thông qua giảng dạy bộ môn sinh học ở Trường THCS Nam Xuân”
1.3 Đối thượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của sáng kiến là việc lồng ghép giáo dục tác hại củathuốc lá thông qua giảng dạy bộ môn Sinh học ở trường THCS Nam Xuânnhằm đáp ứng được mục tiêu của môn học Điều đó đòi hỏi bản thân tôi cần cónhững giải pháp mới để áp dụng vào công tác giảng dạy Trong những năm qua,tôi đã dành nhiều thời gian cho đề tài nghiên cứu này
1.4 Phạm vi nghiên cứu
Đề tài này tôi đã xây dựng, áp dụng qua nhiều năm trong công tác giảngdạy tôi thấy có hiệu quả và năm học này tôi tiếp tục thực hiện
- Thời gian bắt đầu nghiên cứu từ tháng 9 năm 2019
- Thời gian viết bản thảo đề tài từ tháng 9 năm 2020
- Thời gian hoàn chỉnh đề tài tháng 4 năm 2021
1.5 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Tham khảo, nghiêncứu tài liệu hướng dẫn về phương pháp, kỹ thuật dạy học lồng ghép kiến thức
- Phương pháp quan sát sư phạm: Quan sát thái độ, mức độ hứng thú họctập của học sinh
Trang 3
- Phương pháp tổng kết, rút kinh nghiệm dạy và học: Tích lũy các giờ dạytrên lớp, dự giờ đồng nghiệp, đồng nghiệp dự giờ góp ý.
- Phương pháp thực nghiệm: Lựa chọn lớp thực nghiệm và lớp đối chứng;
áp dụng dạy thử nghiệm trên lớp
- Phương pháp phân tích: So sánh chất lượng giờ dạy, lực học, mức độtích cực của học sinh khi chưa áp dụng SKKN với khi đã áp dụng SKKN
1.6 Tính mới sáng tạo
- Đa số học hứng thú với môn học các em biết được tác hại của thuốc lá,thuốc phiện để khỏi lâm vào các tệ nạn xã hội
- Học sinh có ý thức bảo vệ bản thân, bảo vệ môi trường
- Vận dụng kiến thức đã học vào việc tuyên truyền đến mọi người tác hạicủa việc hút lá ảnh hưởng đến hệ hô hấp như thế nào?
- Tổ chức các cuộc thi tuyên truyền viên giỏi cho học sinh về kiến thứcliên qua đến tác hại của thuốc lá
- Đưa ra các hình thức khen thưởng đối với những bạn phát hiện ra bạnmình hút thuốc lá và có các hình thức xử lí khi học sinh hút thuốc lá trong môitrường giáo dục
Trang 4
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận
- Tại nhiều trường học, công tác tuyên truyền không chỉ dừng lại ở lýthuyết mà các thầy cô giáo đã tìm hiểu nguyên nhân, hoàn cảnh của từng họcsinh để tư vấn tâm lý, thay đổi nhận thức, hành vi theo hướng tích cực
- Theo điều tra của WHO về hút thuốc ở lứa tuổi học đường thì nam họcsinh là 6,5%, nữ học sinh là 1,2% Như vậy, cứ 100 học sinh, quân bình có từ 7đến 8 bạn hút thuốc, chỉ thế cũng đã đủ làm ô nhiễm không khí và khiến hàngtrăm bạn khác phải hút thuốc thụ động Chính vì vậy mà ngành giáo dục, cácnhà trường đã chú trọng giáo dục học sinh, ngăn chặn sớm tệ nạn hút thuốc lá.Thông qua chương trình học chính khóa hay các buổi sinh hoạt tập thể, các bạnhọc sinh đã có những nhận thức về tác hại của thuốc lá và tỷ lệ hút thuốc lá họcđường đã giảm đáng kể Điều tra toàn cầu năm 2014 về tình hình sử dụng thuốc
lá trong học sinh từ 13-15 tuổi cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điếu ở thanh thiếuniên Việt Nam giảm từ 3,3% năm 2007 xuống 2,5% năm 2014 Bênh cạnh đó, tỷ
lệ hút thuốc lá thụ động trong học sinh giảm từ 66,5% năm 2007 xuống 47,7%năm 2014 và tỷ lệ này giảm dần theo từng năm
- Theo thống kê của tổ chức y tế thế giới (WTO), hiện nay trên toàn thếgiới có 1,1 tỉ người hút thuốc lá thường xuyên và hàng năm có hơn 3 triệu ngườichết vì các căn bệnh do thuốc lá gây ra Nhưng không chỉ riêng người hút thuốc lá
bị ảnh hưởng độc hại của khói thuốc mà cả người thân xung quanh họ cũng bị ảnhhưởng theo Hàm lượng các chất độc trong dòng khói tỏa ra từ đầu điếu thuốc láđang cháy rất cao, cao gấp 30 lần so với dòng khói chính do người hút hít vào
- Qua nghiên cứu khảo nghiệm, các nhà khoa học đã có những kết luận: cứhút một điếu thuốc lá là tự mình hủy hoại đi 5 phút cuộc đời Tuổi thọ trung bìnhcủa người hút thuốc lá ngắn hơn người không hút thuốc lá từ 5 đến 8 năm Hútthuốc lá làm tăng tỷ lệ tử vong 30%-80%, chủ yếu là bệnh ung thư phổi mãn tính
và bệnh tim mạch Nguy cơ tử vong còn phụ thuộc vào thời điểm bắt đầu hútthuốc (hút càng sớm, càng nhiều, thời gian càng dài thì nguy cơ càng cao)
- Đặc biệt, WTO ước tính, nếu không có các biện pháp mạnh mẽ và kịpthời, mỗi năm kể từ 2020 sẽ có 8,4 triệu người chết do thuốc lá và 70% nạn nhân
ấy ở các nước đang phát triển Số người chết do thuốc lá sẽ tăng lên khoảng 10triệu người hàng năm kể từ năm 2030
- Ở Việt Nam, theo điều tra y tế quốc gia do Bộ Y tế tiến hành, Việt Nam
có tỷ lệ người hút thuốc lá vào loại cao nhất thế giới, trong đó có khoảng 56%nam giới ở Việt Nam hút thuốc, đó là chưa kể một lượng lớn nam giới hút thuốclào Tỷ lệ hút thuốc lá ở nữ giới là 1,8% Đặc biệt tỷ lệ hút thuốc trong nhữngngười trẻ tuổi chiếm 31,6% trong nhóm tuổi từ 15-24
- Theo chương trình Phòng chống tác hại thuốc lá Quốc gia (Vinacosh – Bộ
Y tế), hiện trung bình mỗi ngày ở Việt Nam có 100 người chết vì các bệnh liênquan tới thuốc lá, nhiều hơn con số tử vong do tai nạn giao thông đường bộ.Trung bình một năm, Việt Nam có khoảng 40.000 người chết vì các bệnh liênquan tới thuốc lá, cao hơn tổng số người chết vì tai nạn giao thông và HIV/ AIDS.
Trang 5- Như vậy việc phòng chống tác hại thuốc lá nói chung và công tác giáodục phòng chống tác hại thuốc lá trong trường học nói riêng là vấn đề cần thiết
và cấp bách Qua việc giáo dục nhằm phân tích cho các em thấy được những táchại nghiêm trọng của việc hút thuốc lá đối với sức khỏe, từ đó hiểu được vì saokhông nên hút thuốc lá Đây là việc làm cần thiết bên cạnh việc giảng dạy vănhóa để góp phần xây dựng một môi trường “không khói thuốc”
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng SKKN
2.2.1 Thuận lợi
Khi thực hiện đề tài tôi gặp những thuận lợi sau:
- Bộ môn Sinh học là môn có những nội dung kiến thức liên quan đếngiáo dục phòng chống tác hại thuốc lá
- Các em học sinh trung học cơ sở phần lớn là chưa hút thuốc lá hoặc chỉmới bắt đầu hút thuốc lá nên việc giáo dục dễ đạt hiệu quả
- Vấn đề phòng chống tác hại thuốc lá hiện nay đang là vấn đề rất được xãhội quan tâm đặc biệt công tác giáo dục phòng chống tác hại thuốc lá trong trườnghọc hiện nay đang là một trong những mục tiêu mà Bộ Giáo dục hướng tới
- Được sự ủng hộ nhiệt tình từ Ban Giám hiệu nhà trường, Ban chấp hànhĐoàn trường, Ban chấp hành Công đoàn, đặc biệt là sự giúp đỡ của các giáoviên trong tổ
2.2.2 Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi trên tôi cũng gặp những khó khăn nhất định đó là:
- Một số giáo viên vẫn còn hút thuốc lá ở trường vô tình đã tạo điều kiệncho các em có suy nghĩ sai lệch về việc hút thuốc lá Mặt khác, các em học sinhtrung học cơ sở đang ở độ tuổi rất thích tìm tòi, khám phá, muốn khẳng địnhmình nhưng các em lại chưa hiểu hết tác hại của thuốc lá nên dễ dàng bắt chướctheo Năm học 2020–2021 vẫn còn hiện tượng học sinh hút thuốc lá do các bạntrong đội cờ đỏ phát hiện được cụ thể như sau:
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để nâng cao hiệu quả dạy học lồng ghép tác hại của thuốc lá thong qua bộ môn sinh học.
2.3.1 Những nội dung kiến thức có liên quan đến tác hại thuốc lá
* Thuốc lá là gì?
Trang 6
- Thuốc lá là loại thuốc kích thích làm từ là cây thuốc lá Đây là loại cây
có độc, nhất là những lá già, có hàm lượng Nicitin cao Trên thực tế đã cótrường hợp người lớn chết do dùng khoảng 15-20g thuốc lá dưới dạng thuốcnước để thụt tháo đại trực tràng Trẻ em chỉ cần uống 1 vài gram sẽ tử vong
- Người ta thường sử dụng thuốc lá theo cách đốt lên để hít khói thuốc vàongười
- Các loại thuốc lá thuờng dùng là: thuốc lá có đầu lọc, thuốc lá không cóđầu lọc, thuốc lào, xì gà
* Tại sao người ta lại nghiện hút thuốc lá?
- Chỉ cần vài giây sau khi rít một hơi thuốc lá vào phổi, chúng ta sẽ cảmnhận được những kích thích của chất Nicotin lên hệ thần kinh trung ương và lêntoàn cơ thể Một số vùng có những thụ thể tiếp nhận Nicotine ở não, cho nên khihút thuốc lá, người hút có thể thấy trí óc sáng suốt và làm việc có hiệu quả hoặctrong những lúc căng thẳng, lo âu, thuốc lá có thể làm cho người hút cảm thấythư giãn và bình tĩnh hơn Nicotin tác động làm tăng tiết các chất dẫn truyềnthần kinh trung gian và các nội tiết tố tham dự vào chức năng kháng lại cácstress của cơ thể Những chất này làm cho người hút thuốc lá cảm thấy bìnhtỉnh, tự tin, bớt lo âu và có sức để làm việc nhiều hơn
- Tuy nhiên trên thực tế nếu chúng ta càng hút nhiều, cơ thể bị kích thíchtiết các chất nội tiết tố liên tục cho đến khi các chất này bị cạn kiệt, lúc ấy thay
vì có cảm giác sảng khoái, người bệnh lại thấy mệt mỏi hơn, khó tập trung tưtưởng, cáu gắt và suy sụp tinh thần mau chóng Tiếc rằng phần lớn những ngườinghiện thuốc lá lại không biết được vấn đề này, khi họ hút thuốc mà không thấysảng khoái thì lại có khuynh hướng tăng liều, nên càng lúc càng nghiện nặnghơn và phải gánh chịu những hậu quả rất tồi tệ
* Thành phần, độc tính của thuốc lá
Trong khói thuốc lá chứa hơn 4000 loại hoá chất Trong đó có hơn 200loại có hại cho sức khoẻ, bao gồm chất gây nghiện và các chất gây độc Người tachia ra 4 nhóm chính:
- Nicotine: Là một chất không màu, chuyển thành màu nâu khi cháy và có
mùi thuốc khi tiếp xúc với không khí Nicôtine được hấp thụ qua da, miệng vàniêm mạc mũi hoặc hít vào phổi Người hút thuốc trung bình đưa vào cơ thể 1đến 2 mg nicôtine mỗi điếu thuốc hút Hút thuốc lá đưa nicôtine một cách nhanhchóng đến não, trong vòng 10 giây sau khi hít vào
- Monoxitcarbon (khí CO): Khí CO có nồng độ cao trong khói thuốc lá
và sẽ được hấp thụ vào máu, gắn với hemoglobine với ái lực mạnh hơn 20 lầnoxy Với người hút trung bình một bao thuốc mỗi ngày thì hàm lượnghemoglobine khử có thể tới 7-8% Sự tăng hemoglobine khử làm chuyển dịchđường cong phân tách oxy - hemoglobin dẫn đến giảm lượng oxy chuyển đến tếbào gây thiếu máu ở các cơ quan
- Các phân tử nhỏ trong khói thuốc lá: Khói thuốc lá chứa nhiều chất
kích thích dạng khí hoặc dạng hạt nhỏ Các chất kích thích này gây nên các thayđổi cấu trúc của niêm mạc phế quản dẫn đến tăng sinh các tuyến phế quản, các
Trang 7tế bào tiết nhầy và làm mất các tế bào có lông chuyển Các thay đổi này làmtăng tiết nhày và giảm hiệu quả thanh lọc của thảm nhầy-lông chuyển Phần lớncác thay đổi này có thể hồi phục được khi ngừng hút thuốc
- Các chất gây ung thư: Trong khói thuốc lá có trên 40 chất trong số đó
gồm cả các hợp chất thơm có vòng đóng như Benzopyrene có tính chất gây ungthư Các hoá chất này tác động lên tế bào bề mặt của đường hô hấp gây nên tìnhtrạng viêm mãn tính, biến đổi tế bào dẫn đến dị sản, loạn sản rồi ác tính hóa
* Những nguy hại của việc hút thuốc lá
Hút thuốc lá chia làm 2 loại:
+ Hút thuốc lá chủ động: xảy ra khi người hút hít khói thuốc lá vào cơ thểmình
+ Hút thuốc lá thụ động (hít khói thuốc thụ động): là hình thức hít khóithuốc từ không khí mà không trực tiếp hút thuốc lá hoặc thuốc lào Việc hútthuốc lá thụ động cũng bị tác hại gián tiếp
* Các nguy cơ bệnh lý thường gặp khi hút thuốc lá chủ động
- Bệnh lý ở hệ hô hấp:
+ Bệnh lý ở đường hô hấp trên: như viêm mũi mãn tính, viêm họng mãntính, viêm thanh quản mãn tính, ung thư xoang hàm, ung thư vòm họng, ung thưthanh quản ung thư miệng, ung thư thực quản
Trang 8
+ Bệnh lý ở đường hô hấp dưới: viêm phế quản mãn tính, hen suyễn,ung thư phế quản
+ Bệnh lý ở phổi: viêm phổi, dãn phế nang, ung thư phổi
hệ thần kinh làm giảm số lượng các tế bào thần kinh trong não làm giảm trí nhớ,giảm trí thông minh và khả năng học tập…Nghiên cứu của các nhà khoa họcgần đây cho thấy rằng, con của những người có hút thuốc trong thời kì mang
Hút thuốc lá là nguyên nhân gây ung thư
phổi.
Trang 9thai thì tỉ lệ chậm phát triển trí tuệ tăng hơn 50% so với người không hút thuốc
và tăng 70% ở những người hút từ 1 bao / ngày trở lên
- Bệnh răng và lợi: Viêm loét, cao răng, các mảng bám vào răng làm chorăng dễ bị lung mủ, dễ rụng tự nhiên hơn
- Đối với phụ nữ và bào thai: Tăng nguy cơ ung thư cổ tử cung, giảmtrọng lượng thai nhi trung bình khoảng 200g, sinh non, băng huyết sau sinh, dễsẩy thai ngẫu nhiên, gia tăng tần suất sinh ra thai nhi bị bất thường bẩm sinh.Đứa trẻ sau khi sinh ra cũng có nguy cơ bị còi xương, trí tuệ chậm phát triển,suy dinh dưỡng do giảm tiết sữa ở người mẹ
- Đối với nam giới: hút thuốc lá có thể bị suy nhược sinh dục hay liệtdương giảm số lượng và chất lượng tinh trùng, dễ dẫn đến vô sinh
- Đối với trẻ em: Dễ bị còi xương, trí tuệ chậm phát triển, suy dinh dưỡng
do bị giảm tiết sữa ở người mẹ
- Những rối loạn về da: xuất hiện sớm các vết nhăn trên mặt, Nicotine làm
da của các ngón tay cầm điếu thuốc trở nên màu vàng nâu
* Nguy cơ của việc hút thuốc lá thụ động
- Những người không hút thuốc nhưng lại phải chung sống hay cùng làmviệc với những người nghiện thuốc lá, đặc biệt là đối tượng trẻ em vẫn có nguy
cơ bị bệnh rất cao do hít phải khói thuốc thụ động:
+ Đối với người lớn: gây ung thư phổi và các bệnh khác
+ Đối với trẻ em: rất dễ cảm nhiễm với khói thuốc lá Trẻ dễ bị viêm phếquản, viêm phổi mãn tính, bệnh lý về Tai - Mũi – Họng, nhức đầu
Hút thuốc lá gây ung thư hôi miệng và hỏng răng.
Trang 10- Công nhân làm việc trong các nhà máy sản xuất thuốc lá cũng bị nhữngnguy cơ tương tự.
* Những tác hại khác của thuốc lá
Ảnh hưởng kinh tế gia đình: người hút thuốc lá sẽ tiêu phí một khoản tiềnkhá lớn để mua thuốc lá, làm ảnh hưởng đến thu nhập của gia đình, đặc biệt ởnhững gia đình kinh tế khó khăn Hút thuốc lá chắc chắn sẽ gây ra những bệnhtật nguy hiểm như đã trình bày phần trên, chi phí để chăm sóc y tế cho chính bảnthân người hút và người bị hút thuốc lá thụ động trong gia đình là rất lớn
- Ảnh hưởng đến kinh tế quốc gia: đất canh tác dùng cho sản xuất các loạicây lương thực bị thu hẹp lại, nhường chổ để trồng cây thuốc lá vì có lợi nhuậncao hơn Một lượng giấy khổng lồ phục vụ cho việc vấn các điếu thuốc lá, vàcác loại bao bì Rác do thuốc lá cũng ảnh hưởng xấu đến môi trường sống Chiphí chăm sóc y tế cho những người dân hút thuốc lá và việc giảm ngày công laođộng của họ là những tổn thất rất lớn cho một quốc gia có nhiều người nghiệnthuốc lá Ngoài ra thuốc lá còn có nguy cơ gây ra những vụ hoả hoạn dữ dội vànhững vụ cháy rừng tàn phá tài nguyên quốc gia…
- Theo thống kê chưa đầy đủ, mỗi năm người dân trong nước tiêu tốn tớihơn 8.200 tỷ đồng để mua thuốc lá và xã hội phải dành khoảng 800 tỷ đồng đểđiều trị các loại bệnh có liên quan đến thuốc lá, chiếm 18% tổng chi phí cho y tế.
Trang 11Như vậy, thuốc lá và hút thuốc lá gây những ảnh hưởng rất nghiêm trọng đối vớikinh tế-xã hội, đe dọa sức khỏe và tính mạng của con người.
2.3.2 Mức độ và nguyên tắc lồng ghép phòng chống thuốc lá thông qua các bài giảng có nội dung kiến thức liên quan
- Mức độ: Mức độ bộ phận: Chỉ có một phần mục tiêu và nội dung của bàihọc phù hợp hoàn toàn với mục tiêu và nội dung giáo dục phòng chống thuốc lá
- Nguyên tắc lồng ghép: Có 5 nguyên tắc cơ bản trong quá trình lồng ghépgiáo dục phòng chống thuốc lá
+ Chỉ lồng ghép với những bài có nội dung thực sự liên quan đến phòngchống thuốc lá
+ Giáo dục phòng chống thuốc lá chỉ là một nội dung được lồng ghép mộtcách tự nhiên, hòa đồng trong các đơn vị kiến thức chuyên môn Do đó phải đảmbảo đặc trưng của môn học
+ Không làm tăng nội dung học tập đến mức quá tải, đảm bảo học sinhvừa nắm vững kiến thức chuyên môn vừa tăng thêm kiến thức về phòng chốngthuốc lá
+ Chia nhỏ, rải đều vấn đề phòng chống thuốc lá vào nội dung bài dạy học.+ Đảm bảo tính hấp dẫn của các hoạt động thực tiễn về phòng chốngthuốc lá thông qua các hình thức hoạt động khác nhau
2.3.3 Một số giải pháp để giáo dục cho học sinh trung học cơ sở trong việc phòng chống tác hại thuốc lá
* Giáo dục cho học sinh thông qua các bài giảng có nội dung kiến thức liên quan:
Các bài học có nội dung giáo dục phòng chống tác hại thuốc lá:
- Giáo viên giới thiệu cho học sinh thấy đượcbệnh ung thư là do tế bào ung thư đã thoát khỏicác cơ chế điều hòa phân bào của cơ thể nên nóphân chia liên tục tạo nên các khối u chèn épcác cơ quan khác Các chất độc trong khóithuốc lá có thể làm tổn thương vật chất ditruyền của tế bào làm rối loạn quá trình điềuhòa phân bào làm cho tế bào phân chia vô hạnđịnh dẫn đến tạo khối u
- Từ đó giáo viên giáo dục cho học sinh khôngnên hút thuốc vì hút thuốc làm tăng nguy cơmắc ung thư phổi
- Tư liệu về tác hại của các chất gây ung thư.