Sử dụng phương pháp dạy học tích hợp để nâng cao ý thức phòng tránh chấn thương cho học sinh thông qua bài học phòng tránh chấn thương trong hoạt động thể dục thể thao

Trong hệ thống giáo dục nội dungđặc trưng của giáo dục thể chất được gắn liền với giáo dục, trí dục, đức dục, mỹdục và giáo dục lao động.” [1] Tác dụng của giáo dục thể chất và các hình

CHO HỌC SNH THÔNG QUA BÀI HỌC:

"PHÒNG TRÁNH CHẤN THƯƠNG TRONG HOẠT ĐỘNG THỂ DỤC THỂ THAO" MÔN THỂ DỤC LỚP 7,

THANH HOÁ NĂM 2021

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 5 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 7 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 8 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo

dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

27

1 Phần mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

Ngay từ thời xa xưa Thể dục thể thao đã được coi là một nền văn hoánhằm hoàn thiện con người: " Vận động là sức khoẻ, là sự sống", các nhà triếthọc thời cổ đại đã đề cao cái đẹp trong sự phát triển hài hoà, luôn “trong sạch vềđạo đức, phong phú về tinh thần và hoàn thiện về thể chất” do thể dục thể thaođem lại

Giáo dục thể chất là một trong những mục tiêu giáo dục toàn diện củaĐảng và Nhà nước ta, và nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân Giáo dục thểchất được hiểu là: “Quá trình sư phạm nhằm giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ, hoànthiện về thể chất và nhân cách, nâng cao khả năng làm việc, và kéo dài tuổi thọcủa con người”

“Giáo dục thể chất cũng như các loại hình giáo dục khác, là quá trình sưphạm với đầy đủ đặc điểm của nó, có vai trò chủ đạo của nhà sư phạm, tổ chứchoạt động của nhà sư phạm phù hợp với học sinh với nguyên tắc sư phạm Giáodục thể chất chia thành hai mặt tương đối độc lập: Dạy học động tác (giáodưỡng thể chất) và giáo dục tố chất thể lực Trong hệ thống giáo dục nội dungđặc trưng của giáo dục thể chất được gắn liền với giáo dục, trí dục, đức dục, mỹdục và giáo dục lao động.” [1] Tác dụng của giáo dục thể chất và các hình thức

sử dụng , luyện tập TDTT có chủ đích áp dụng trong các trường học là toàndiện, là phương tiện để hợp lý hoá chế độ hoạt động, nghỉ ngơi tích cực, giữ gìn

và nâng cao năng lực hoạt động, học tập của học sinh trong suốt thời kỳ học tậptrong nhà trường, cũng như đảm bảo chuẩn bị thể lực chung và chuẩn bị thể lựcchuyên môn phù hợp với những điều kiện của nghề nghiệp trong tương lai Điều đó đã khẳng định vai trò quan trọng của giáo dục thể chất trong hệthống giáo dục hiện nay Giáo dục sức khoẻ là một mặt không thể thiếu đượccủa nền giáo dục phổ thông toàn diện trong nhà trường xã hội chủ nghĩa, nó làmột bộ phận của nền văn hoá xã hội, một di sản quý hoá của loài người gópphần tích cực hình thành nên mẫu người phù hợp với tiêu chuẩn do xã hội quyđịnh Giáo dục sức khoẻ tồn tại và phát triển theo các bước tiến bộ của xã hộiloài người Nó không bao giờ mất đi mà ngược lại ngày càng phát triển cả vềchiều rộng và chiều sâu Thông qua giáo dục bộ môn thể dục thể thao đã bồidưỡng cho học sinh những phẩm chất đạo đức, đồng thời “giúp học sinh biếtđược những kỹ năng cơ bản để tập luyện giữ gìn và nâng cao sức khỏe, nângcao thể lực , góp phần rèn luyện nếp sống lành mạnh, tác phong nhanh nhẹn,tính kỷ luật thật thà, thói quen tự giác tập luyện thể dục thể thao, giữ gìn vệsinh , có sự tăng tiến về thể lực, thi đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể và thể hiệnkhả năng của bản thân về thể dục thể thao, biết vận dụng những kiến thức đã họcvào nếp sống sinh hoạt ở trong và ngoài nhà trường, góp phần chuẩn bị cho thế

hệ trẻ có nếp sống tác phong công nghiệp” [2]

Trong chương trình học ở trường THCS bao gồm nhiều môn học khácnhau Tuy nội dung các môn học và nhiệm vụ của chúng có thể khác nhau, songchúng vẫn có những mối quan hệ nhất định, nhiều khi là rất chặt chẽ Chính đặctrưng này của chương trình học ở bậc THCS đã giúp học sinh phát triển toàndiện nhân cách của học sinh, cũng là biểu hiện quan trọng của chất lượng giáo

dục phổ thông Tuy nhiên, trong thực tế dạy học các môn học nói chung, việcthực hiện đầy đủ các nhiệm vụ của môn học, cũng như khai thác mối quan hệgiữa các môn học đang gặp rất nhiều khó khăn Điều đó dẫn đến chất lượng giáodục phổ thông, mà biểu hiện cụ thể là năng lực vận dụng kiến thức vào thực tế,cũng như năng lực giải quyết vấn đề của học sinh bị hạn chế Góp phần khắcphục những hạn chế này của chất lượng giáo dục, nhiều nước có nền giáo dụctiên tiến đã nghiên cứu và vận dụng lý thuyết sư phạm tích hợp hay dạy học tíchhợp vào quá trình giảng dạy.

Sự tích hợp này sẽ làm rõ được sự gắn kết giữa các kiến thức ấy, đồngthời tránh được sự trùng lặp không cần thiết về nội dung của các môn học Nóicách khác, dạy học tích hợp giúp giảm được kiến thức không thực sự phù hợpvới mục đích giáo dục, để có điều kiện tăng kiến thức phù hợp Tức là dạy họctích hợp góp phầp đắc lực vào giáo dục toàn diện Hơn nữa, khi mỗi sự vật, hiệntượng được nhìn nhận trong mối quan hệ hữu cơ với các sự vật, hiện tượng khácthì sẽ khơi dậy được cảm hứng tìm tòi, khám phá của người học

Đây là một yêu cầu cấp thiết đối với ngành giáo dục nói chung, trườngTrung học cơ sở tôi đang giảng dạy nói riêng Thấy được sự thiết thực đối vớitình hình chung của xã hội hiện nay và thực tế đối với ngôi trường mà hiện naytôi đang công tác Tôi đã áp dụng phương pháp dạy học tích hợp vào giảng dạyđối với môn Thê dục lớp 7 tại trường Trung học cơ sở nơi tôi đang trực tiếpcông tác để nâng cao chất lượng bài học cho bộ môn của mình

Môn Thể dục lớp 7 là một môn khoa học tự nhiên,có phạm trù rộng lớn,

nó vừa sử dụng các kiến thức cơ bản các môn như Toán học, vật lí, sinh học, Mỹthuật, Giáo dục công dân vừa là một môn học mang tính giáo dục cao về cácphẩm chất đạo đức, về giáo dục môi trường cho học sinh thông qua mônhọc.Vì vậy học sinh phải biết tìm cách giải thích, phân tích, so sánh, tổng hợpcác kiến thức của các môn học khác nhau vào quá trình học tập của mình để thấyđược mối quan hệ giữa chúng với nhau Có thể nói kiến thức của môn Thể dụclớp 7 có liên quan đến rất nhiều các môn khoa học khác kể cả khoa học tự nhiên

và khoa học xã hội để giải quyết các tình huống, các nội dung trong quá trìnhhọc tập của học sinh, vì vậy trong quá trình giảng dạy giáo viên phải biết lồngghép để đưa những kiến thức của các môn học khác vào môn học này, có nhưthế học sinh mới thật sự hiểu một cách sâu sắc về nội dung bài học mà giáo viêncần truyền đạt

Tuy nhiên khi tập luyện thể dục thể thao các em thường phải những tainạn đáng tiếc xảy ra mà khi các tai nạn xảy ra sẽ làm ảnh hưởng đến việc họctập, ảnh hưởng đến sức khỏe của người tập và nó đã đi ngược lại với mục đíchcủa việc tập luyện thể thao Cho nên vấn đề đặt ra là tập luyện thể thao nâng caosức khỏe, nâng cao thành tích trong thi đấu mà không để xảy ra chấn thương ,không gây ảnh hưởng đến học tập, lao động và sức khỏe đó là vẫn đề cần thiết

Vì thế trong quá trình giảng giảng, giáo viên cần hướng dẫn để các em biết cách

tự phòng tránh những chân thương cho bản thân các em Tuy nhiên, các em vẫnthường lơ là, không biết cách tự phòng tránh cho mình trong quá trình tậpluyện

Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn Thể dục tại trường Trunghọc cơ sở, trong những năm qua tôi thấy việc đưa phương pháp dạy học tích hợpvào bài dạy mang lại hiệu quả rất cao Nó không chỉ góp phần củng cố lạinhững kiến thức của những môn học khác mà nó còn mang lại sự hứng thú, khơigợi sự tìm tòi, học hỏi, suy nghĩ, động não của học sinh qua từng bài học, để Thểdục không còn là một môn học “ tứ chi phát triển”

Xuất phát từ lí do trên, tôi đã chọn đề tài : “Sử dụng phương pháp dạy học tích hợp để nâng cao ý thức phòng tránh chấn thương cho học sinh thông qua bài học : “ Phòng tránh chấn thương trong hoạt động thể dục thể thao” môn thể dục lớp 7, ở trường THCS với mong muốn chia sẻ những kinh

nghiệm về dạy học theo chủ đề tích hợp để nâng cao chất lượng giảng dạy vớiđồng nghiệp

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Đáp ứng những yêu cầu chung của ngành giáo dục trong việc giảng dạy

bộ môn Thê dục thì nghiên cứu đề tài: “ Sử dụng phương pháp dạy học tích hợp để nâng cao chất lượng giáo dục” để làm rõ lí luận và thực trạng của việc

dạy học theo phương pháp dạy học tích hợp để nâng cao chất lượng dạy học làrất cần thiết

Đề tài này với mục tiêu là:

- Góp phần nâng cao chất lượng giờ học

- Góp phần tạo hứng thú cho học sinh, lôi cuốn học sinh tham gia mộtcách tự giác, tích cực vào môn học, tránh sự nhàm chán, nội dung đơn giản

- Giúp học sinh phát triển năng lực vận dụng những kiến thức đã đượchọc từ các môn học như : Toán học, Vật lí, Sinh học, Giáo dục công dân, Mỹthuật trong học tập, trong cuộc sống giúp các em học đi đôi với hành Giúphọc sinh xây dựng thái độ học tập đúng đắn, phương pháp học tập chủ động, tíchcực, sáng tạo; lòng ham học, ham hiểu biết; năng lực tự học; khơi gợi sự tìm tòi,học hỏi, suy nghĩ, động não của học sinh trong học tập

- Nâng cao năng lực kết hợp một cách linh hoạt, có tổ chức hợp lý cáckiến thức, kỹ năng đã được trang bị nhằm giải quyết những yêu cầu phức hợpcủa một hoạt động, bảo đảm cho hoạt động đó đạt kết quả tốt đẹp trong một tìnhhuống nhất định của bài học

- Giúp học sinh củng cố và nắm vững hơn những kiến thức đã học để vậndụng những kiến thức giải quyết những bài tập hay xây dựng kiến thức cho bàihọc mới; nắm vững kiến thức đã học, có khả năng liên hệ, liên kết các kiến thứcbởi những vấn đề thực tiễn liên quan đến kiến thức khoa học;

- Hình thành cho học sinh kĩ năng quan sát, thu thập, phân tích và xử lýthông tin, hình thành phương pháp nghiên cứu khoa học; hình thành và pháttriển kĩ năng nghiên cứu thực tiễn; Có tâm thế luôn luôn chủ động trong việcgiải quyết những vấn đề đặt ra trong thực tiễn;

-Từ đó góp phần nâng cao ý thức tự giác tích cực, phát huy sự đoàn kết,giúp đỡ nhau trong học tập, rèn luyện nếp sống lành mạnh, giáo dục ý thức giữgìn và bảo vệ môi trường sống cho học sinh Đồng thời góp phần nâng cao ýthức được hoạt động của bản thân, có trách nhiệm với chính mình, với gia đình,

nhà trường và xã hội ngay trong cuộc sống hiện tại cũng như tương lai sau nàycủa các em;

Từ đó giúp cho học sinh tiếp thu kiên thức nhanh hơn, sâu hơn, đạt hiệuquả học tập tốt hơn

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Nghiên cứu, tổng kết một số kinh nghiệm trong quá trình thực hiện, sửdụng phương pháp dạy học tích hợp, đưa “ Phương pháp dạy học tích hợp” vàomôn Thể dục lớp 7 trường Trung học cơ sở qua bài dạy:

“ Phòng tránh chấn thương trong hoạt động thể dục thể thao”

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Để nghiên cứu nội dung này bản thân tôi đã sử dụng rất nhiều phươngpháp dạy học tích cực khác nhau để xây dựng bài học như:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết:

Tìm hiểu các yếu tố lí thuyết của các môn học như: Toán học, Vật lí, Sinhhọc, Giáo dục công dân, Mỹ thuật có nội dung tích hợp với bài dạy

Lựa chọn những thông tin, kiến thức, kỹ năng cần để học sinh có khảnăng tiếp cận các vấn đề trong các tình huống học tập của môn học

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin :

Biết tìm hiểu, xác định các thông tin, kiến thức của các môn học khác cóliên quan đến vấn đề cần giải quyết trong bài học

Lựa chọn chính xác kiến thức nào cần và có thể huy động vào các tìnhhuống cần giải quyết trong bài học

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu:

Khảo sát mức độ tham gia của học sinh trong giải quyết vấn đề, khả năngứng dụng những kiến thức của các môn học khác vào môn thể dục của học sinhtrong quá trình giải quyết vấn đề đặt ra

Khảo sát thống kê, so sánh các số liệu về mức độ nắm bắt các kiến thứccủa các môn học khác và năng lực vận dụng những kiến thức đã được học củahọc sinh vào thực tế

Đề xuất được giải pháp giải quyết tình huống

Thực hiện giải pháp giải quyết tình huống và nhận ra sự phù hợp haykhông phù hợp của giải pháp thực hiện

- Phương pháp quan sát: Quan sát thực tế chất lượng của học sinh để cónhững phương pháp giảng dạy phù hợp nhằm nâng cao chất lượng học sinh

- Phương pháp so sánh- đối chiếu: so sánh giữa giải pháp cũ thường làmvới giải pháp mới để có sự kế thừa và phát huy

- Phương pháp phân tích, tổng hợp: tìm hiểu kĩ các nội dung, tổng hợp

những kết quả đã có trong việc rèn kĩ năng theo hướng phát huy tính chủ độngsáng tạo của học sinh

- Phương pháp trao đổi, thảo luận: trao đổi với đồng nghiệp để bổ sung,hoàn thiện các phương pháp rèn kĩ năng cho học sinh; trao đổi với học sinh, lắngnghe ý kiến từ phía các em

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm :

Sử dụng phương pháp tích hợp trong bài dạy nhàm giúp học sinh nhậnthức về việc vận dụng kiến thức nhiều môn học để giải quyết các tình huống

được cải thiện, giúp các em học tập tích cực, hiểu rộng hơn, sâu hơn về vấn đềđặt ra trong môn học Từ đó các em được tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức vàđược suy nghĩ, sáng tạo nhiều hơn, biết vận dụng các kiến thức vào thực tế tốthơn dẫn đến các em sẽ đạt hiệu quả cao trong học tập

Đối với giáo viên, qua phương pháp này sẽ giúp giáo viên nắm chắc hơn về

lí luận và kiến thức, kỹ thuật trong dạy học tích hợp liên môn, được tiếp cận tốthơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn những vấn đề đặt ra Từ đó học sinh cảm thấy yêuthích bộ môn Vật lý nên kết quả học tập cao hơn so với trước khi chưa áp dụngphương pháp dạy học tích hợp

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm :

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:

Nghị quyết số 29 khoá XI đã chỉ rõ:“Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương

pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo

và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ , khuyến khích

tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập

đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy học”[3]

Dạy học tích hợp là một quan niệm dạy học nhằm hình thành ở học sinhnhững năng lực giải quyết hiệu quả các tình huống thực tiễn dựa trên sự huyđộng nội dung, kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau Dạy học tíchhợp đòi hỏi việc học tập trong nhà trường phải được gắn với các tình huống củacuộc sống mà sau này học sinh có thể đối mặt vì thế nó trở nên có ý nghĩa đối

với các em Với cách hiểu như vậy, dạy học tích hợp phải được thể hiện ở cả nội

dung chương trình, phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra đánh giá, hìnhthức tổ chức dạy học

Nói một cách ngắn gọn: “dạy học tích hợp là định hướng về nội dung vàphương pháp dạy học, trong đó giáo viên tổ chức, hướng dẫn để học sinh biếthuy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau nhằm giảiquyết các nhiệm vụ học tập, đời sống; thông qua đó hình thành những kiến thức,

kĩ năng mới; phát triển được những năng lực cần thiết, nhất là năng lực giảiquyết vấn đề trong học tập và trong thực tiễn cuộc sống.” [ 4]

Như vậy, dạy học tích hợp có thể hiểu đó là một quan điểm dạy học nhằmhình thành và phát triển ở học sinh những năng lực cần thiết trong đó có nănglực vận dụng kiến thức để giải quyết có hiệu quả các tình huống thực tiễn Điều

đó cũng có nghĩa là để đảm bảo cho mỗi học sinh biết vận dụng kiến thức đượchọc trong nhà trường vào các hoàn cảnh khác nhau, các tình huống khác nhau.Dạy học tích hợp đòi hỏi việc học tập ở nhà trường phổ thông phải được gắn vớicác tình huống của cuộc sống sau này mà học sinh có thể phải đối mặt và chính

vì thế nó trở nên có ý nghĩa đối với học sinh Với cách hiểu như vậy, dạy họctích hợp phải được thể hiện ở cả nội dung chương trình, phương pháp dạy học,phương pháp kiểm tra đánh giá, hình thức tổ chức dạy học Như vậy, dạy họctích hợp sẽ phát huy tối đa sự trưởng thành và phát triển cá nhân mỗi học sinh,

giúp các em thành công trong vai trò người chủ gia đình, người công dân, ngườilao động tương lai

Về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Nguyễn Vinh Hiển cho biết: "Dạy

học tích hợp sẽ mang lại nhiều lợi ích như giúp học sinh áp dụng được nhiều kỹ

năng, nền tảng kiến thức tích hợp giúp việc tìm kiếm thông tin nhanh hơn,khuyến khích việc học sâu và rộng, thúc đẩy thái độ học tập tích cực đối với họcsinh Thay đổi cách dạy này không gây ra sự xáo trộn về số lượng và cơ cấu giáoviên, không nhất thiết phải đào tạo lại mà chỉ cần bồi dưỡng một số chuyên đề

dạy học tích hợp Không đòi hỏi phải tăng cường quá nhiều về cơ sở vật chất và

Chính vì vậy, mục đích của dạy học tích hợp là để hình thành và phát triểnnăng lực học sinh, giúp học sinh vận dụng để giải quyết những vấn đề trong thựctiễn của cuộc sống Dạy học tích hợp có những đặc điểm sau đây:

- Thiết lập các mối quan hệ theo một logic nhất định những kiến thức, kỹnăng khác nhau để thực hiện một hoạt động phức hợp

- Lựa chọn những thông tin, kiến thức, kỹ năng cần cho học sinh thựchiện được các hoạt động thiết thực trong các tình huống học tập, đời sống hàngngày, làm cho học sinh hòa nhập vào thế giới cuộc sống

- Làm cho quá trình học tập mang tính mục đích rõ rệt

- Giáo viên không đặt ưu tiên truyền đạt kiến thức, thông tin đơn lẻ, màphải hình thành ở học sinh năng lực tìm kiếm, quản lý, tổ chức sử dụng kiếnthức để giải quyết vấn đề trong tình huống có ý nghĩa

- Khắc phục được thói quen truyền đạt và tiếp thu kiến thức, kỹ năng rờirạc làm cho con người trở nên"mù chữ chức năng", nghĩa là có thể được nhồinhét nhiều thông tin, nhưng không dùng được

Như vậy, dạy học tích hợp là cải cách giảm tải kiến thức không thực sự cógiá trị sử dụng, để có điều kiện tăng tải kiến thức có ích Để lựa chọn nội dungkiến thức đưa vào chương trình các môn học trước hết phải trả lời kiến thức nàocần và có thể làm cho học sinh biết huy động vào các tình huống có ý nghĩa.Biểu hiện của năng lực là biết sử dụng các nội dung và các kỹ năng trong mộttình huống có ý nghĩa, chứ không ở tiếp thụ lượng tri thức rời rạc

Nhiều nghiên cứu và thực tế giáo dục trên thế giới đã chỉ ra rằng có rấtnhiều phương thức dạy học khác nhau để đạt được mục tiêu giáo dục đề ra trong

đó dạy học tích hợp là phương thức dạy học duy nhất có thể đạt được mục tiêugiáo dục là phát triển năng lực cho người học để nhằm phục vụ cho các quá trìnhhọc tập sau này hoặc nhằm hoà nhập học sinh vào cuộc sống lao động Trongquá trình dạy học môn Thể dục nói chung, Giáo viên cần phải đảm bảo tính giáodục, tính hệ thống, tính nguyên tắc, tính khoa học, phát triển tư duy cho học

sinh, liên hệ thực tế theo nội dung bài học và quan trọng nhất là nội dung kiếnthức phải phù hợp với học sinh.

Qua thực tiễn giảng dạy tôi thấy rằng, việc dạy tích hợp trong môn Giáo dụcthể chất đều đảm bảo các nguyên tắc trên, đặc biệt là nguyên tắc đảm bảo tính tựgiác và phát triển tư duy cho học sinh

Trước đây, giáo viên chỉ chú trọng cung cấp những kiến thức mới, nhữngphần trọng tâm của bài học chứ chưa chú trọng lồng ghép những kiến thức cầnthiết phải tích hợp Bởi vì những kiến thức cần tích hợp chỉ là một đơn vị kiếnthức nhỏ trong một bài học hay một chủ đề Giáo viên thường quan niệm mộtđơn vị kiến thức cần phải giảng dạy tích hợp là nằm trong các bộ môn khác sẽgiảng dạy

Sử dụng phương pháp dạy học tích hợp là một trong các phương pháp dạyhọc lấy học sinh làm trung tâm, yếu tố quan trọng là nhằm mục đích nâng caochất lượng học tập của học sinh, hình thành cho các em nhiều hiểu biết, hứngthú học tập, đặc biệt giúp cho các em có kiến thức bao quát, giúp cho học sinhthích học, ham học, cổ vũ thúc đẩy các em học sinh chủ động, hứng thú trongcác tiết học, yêu thích môn học hơn

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

Bản thân tôi có thể khai thác hệ thống tư liệu, tranh ảnh trên mạng Internet, tự làm một số đồ dùng để phục vụ công tác giảng dạy

Học sinh luôn chăm ngoan, có ý thức tự giác, tích cực trong học tập, cóđầy đủ đồ dùng , trang phục, đảm bảo yêu cầu của những tiết học, có khả năngtruy cập vào các kênh thông tin để tìm hiểu vấn đề

2.2.2 Khó khăn.

Mặc dù, “Giáo dục thể chất là môn học chính khoá thuộc chương trìnhgiáo dục nhằm cung cấp kiến thức, kỹ năng vận động cơ bản cho người họcthông qua các bài tập và trò chơi vận động, góp phần thực hiện mục tiêu giáodục toàn diện cho học sinh Nhà nước đã có chính sách đầu tư xây dựng cơ sởvật chất cho Giáo dục thể chất và thể thao trong nhà trường nhưng thực tế từtrước tới nay môn học Thể dục vẫn được coi là môn học phụ Chính vì vậy, sựquan tâm và đầu tư của không ít trường đối với môn học này chưa thật đầy đủ,thiết bị phục vụ giảng dạy, tập luyện vẫn còn nhiều thiếu thốn, không chú trọngđầu tư, nên phần lớn giáo viên đang trực tiếp giảng dạy môn Thể dục còn gặp rấtnhiều khó khăn trong công tác giảng dạy

Là giáo viên đang trực tiếp giảng dạy tại trường THCS, mặc dù đã được

sự quan tâm của lãnh đạo ngành, của ban giám hiệu nhà trường cũng như địaphương, xong do đây là một xã vùng cao đặc biệt khó khăn và khá xa trung tâmnên nó có những ảnh hưởng không nhỏ đến công tác giảng dạy của giáo viên và

học tập của học sinh Đặc biệt là việc đầu tư cơ sở vật chất phục vụ cho công tácgiảng dạy còn rất hạn chế Về phần học sinh thì đa số các em học sinh ở đây làngười dân tộc thiểu số, điều kiện gia đình khó khăn, tỉ lệ hộ nghèo trong toàn xãchiếm tới 55% , bố mẹ các em phần lớn đi làm ăn xa nên việc học tập của các

em chưa được quan tâm đúng mức Bên cạnh đó việc tiếp cận với công nghệthông tin, tham khảo tài liệu để phục vụ cho bài học, môn học là rất hạn chế Vìthế chất lượng giảng dạy ở các môn học đạt hiệu quả chưa cao

2.2.3 Nguyên nhân cuả thực trạng

Với thực tế hiện nay, trong quá trình giảng dạy môn Thể dục ở các nhàtrường, giáo viên chỉ cốt làm sao để học sinh thực hiện cơ bản đúng kỹ thuật củađộng tác và thành tích đạt tiêu chuẩn rèn luyện thân thể là được.Giáo viên chưaquan tâm và đầu tư sâu vào các tiết dạy lí thuyết cho các em

Bên cạnh đó, còn do một số học sinh chỉ thích được tập luyện, vui chơingoài sân tập, các em không thích các tiết học trong lớp

- Một số ít học sinh còn thụ động, chưa tự giác, tích cực để tìm hiểu bài Đối với bản thân tôi là một giáo viên đang trực tiếp giảng dạy bộ môn thểdục tại trường THCS thì vấn đề phòng tránh chấn thương cho học sinh trong quátrình tập luyện và thi đấu là nhiệm vụ hàng đầu, bởi lẽ trong quá trình tham giatập luyện thể dục thể thao cũng như các hoạt động vui chơi khác thì đồng hànhcùng với nó là những chấn thương , chấn thương không loại trừ một ai , khôngloại trừ một môn thể thao nào, để hiểu được chấn thương trong hoạt động thểdục thể thao là vô cần quan trọng và cần thiết

Qua thực tiễn giảng dạy tôi thấy rằng, việc dạy tích hợp trong môn Thểdục hiện nay đang còn rất hạn chế Là một giáo viên đang trực tiếp giảng dạymôn Thể dục tại trường THCS tôi luôn tìm hiểu, nghiên cứu các nội dung bàihọc, các nội dung có thể tích hợp các bộ môn khác như: Toán học, Vật lí, Sinhhọc, Giáo dục công dân, Mỹ thuật trong bộ môn mình phụ trách để lồng ghép,tích hợp giáo dục cho học sinh nhằm nâng cao chất lượng giáo dục Với mongmuốn bài giảng có hiệu quả, mang tính giáo dục cao, phù hợp với từng lớp,từng đối tượng học sinh, gây được sự hứng thú học tập của học sinh Vì vậy tôi

đã lựa chọn và thực hiện dự án: “Sử dụng phương pháp dạy học tích hợp để nâng cao ý thức phòng tránh chấn thương cho học sinh thông qua bài học : “ Phòng thánh chấn thương trong hoạt động thể dục thể thao” môn thể dục lớp

7, ở trường THCS

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Bản thân tôi đã Sử dụng phương pháp dạy học tích hợp những môn học khác

để nâng cao ý thức phòng tránh chấn thương cho học sinh thông qua bài học : “ Phòng thánh chấn thương trong hoạt động thể dục thể thao” môn thể dục lớp 7 ởtrường THCS

2.3.1 Những nguyên tắc cần tuân thủ trong việc sử dụng phương pháp tích hợp trong tiết dạy môn Thể dục

Để sử dụng các môn học khác trong dạy học Thể dục một cách hiệu quả, gópphần nâng cao chất lượng bài học, nâng cao hứng thú học tập cho học sinh, đòihỏi giáo viên phải tuân thủ một một số nguyên tắc sau:

- Giáo viên cần có sự chuẩn bị kĩ lưỡng về kiến thức tích hợp trong bài,tham khảo nhiều tài liệu, nắm chắc được kiến thức Hướng học sinh đến nhữngkiến thức chuẩn, có ý nghĩa và có giá trị đối với bài học.

- Nguyên tắc đảm bảo tính cơ bản, khoa học

Có nghĩa là việc tích hợp các môn chỉ là yếu tố phụ, chiếm thời gian vừa

đủ, giáo viên không sa vào giải thích, giảng giải về các nội dung khi tích hợp màgiảm thời gian dành cho nội dung chính của bài học Việc đưa những nội dungtích hợp cũng phải phù hợp với nội dung của đơn vị kiến thức cần cung cấp,không lan man, dài dòng

Có nhiều vấn đề, nhiều cách giải thích những nội dung khi tích hợpnhưng điều quan trọng là giáo viên phải xác định đúng những vấn đề, những nộidung trả lời có liên quan đến nội dung bài học, có tác dụng làm rõ đơn vị kiếnthức cần thiết

- Nguyên tắc đảm bảo tính vừa sức.Nội dung câu hỏi đua vào bài dạyphải ngắn gọn, phù hợp với tâm lý lứa tuổi, hoàn cảnh và trình độ nhận thức củahọc sinh Ngôn ngữ phải trong sáng, dễ hiểu, biểu cảm

- Nguyên tắc phát huy tính tích cực của học sinh

Giáo viên cần phải lựa chọn các câu hỏi, những môn học có nội dung chophù hợp với những kiến thức cơ bản, phục vụ, làm sáng rõ cho bài học để từ đóhọc sinh hiểu sâu sắc bài học, kích thích sự ham học, khơi dậy nội lực của mình.Giáo viên sử dụng phương pháp vấn đáp không đơn thuần là để giả thích mà còn

để cụ thể hoá kiến thức, khắc sâu nội dung kiến thức để học sinh tiếp nhậnchúng một cách nha nh nhất, và có khả nặng vận dụng lượng kiến thức đã thunạp được trong thực tiễn vận động

- Không làm thay đổi đặc trưng của môn học Không biến một giờ Thểdục thành giờ Toán học, Vật lí, Sinh học, Giáo dục công dân, Mỹ thuật haythành bài học về các vấn đề khác Có nghĩa là nội dung phần tích hợp phải đượctiềm ẩn trong bài học, có mối liên hệ logic trong bài học

- Khai thác nội dung tích hợp cần có tính chọn lọc, tính hệ thống Theo nguyêntắc này, các kiến thức tích hợp cần khai thác có hệ thống, được sắp xếp hợp lílàm cho kiến thức môn học thêm phong phú, sát thực tiễn, tránh trùng lặp,không gây qua tải, không làm mờ đi nội dung chính

2.3.2.Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:

2.3.2.1 Xác định và tìm hiểu kiến thức có liên quan đến bài hoc.

- Tích hợp giáo dục qua môn Sinh học:

Giúp các em hiểu được sự phát triển của cơ thể người đối với hệ cơ, của

hệ xương, hệ hô hấp, hệ tuần hoàn trong quá trình vận động, nếu không biếtcách phòng tránh tự bảo vệ mình sẽ dẫn đến chấn thương

Giúp các em hiểu được cấu tạo của cơ thể người trong quá trình vận động,các em hiểu được cơ chế vận động của hệ cơ, của hệ hô hấp, hệ tiêu hóa để từ đócác em biết cách vận động hợp lí, có chế độ ăn uongs phù hợp trước, trong vàsau khi tập luyện, hít thở đều trong khi luyện tập sao cho khoa học để giữ gìnsức khỏe

Giúp học sinh nắm được các loại chấn thương thường gặp khi tham giahoạt động thể dục thể thao

- Tích hợp giáo dục qua môn: Giáo dục công dân:

Giáo dục học sinh về ý thức tổ chức, tinh thần đoàn kết, tính kỉ luật trongtập thể, tham gia tập luyện thể thao để rèn luyện thân thể một cách kiên trì, sựquyết tâm vượt qua mọi khó khăn mới đạt được kết quả như mong muốn

Qua bài học giúp học sinh rèn luyện tính kiên trì, lòng quyết tâm, tính

thật thà, tính trung thực, tính kỉ luật, sự đoàn kết, sáng tạo…

-Tích hợp giáo dục qua môn: Công nghệ

Giúp học sinh biết cách chọn lựa cho mình những trang phục khi tậpluyện phù hợp, gọn gàng, đơn giản, nhưng vẫn đảm bảo tính thẩm mỹ và antoàn

- Tích hợp Giáo dục môi trường :

Học sinh hiểu được ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường, biết dọn vệ sinh sân bãisạch sẽ đảm bảo an toàn trước giờ học Giáo dục học sinh biết trồng cây để cómôi trường dâm mát tập luyện trong những ngày hè nóng bức và cũng là để tăngcường lượng Oxi làm giảm khí Cácboníc trong không khí, giúp con người cảmthấy thoải mái, dễ chịu Giáo dục học sinh biết chăm sóc và bảo vệ cây xanh,yêu thiên nhiên, sống hòa hợp với thiên nhiên, bảo vệ thiên nhiên và môi trườngsống

- Tích hợp Kỹ năng sống:.

+ Biết vận dụng những kiễn thức đã học để tự rèn luyện nâng cao sứckhỏe, phát triển thể lực, xây dựng thói quen tự giác luyện tập thể dục thể thaothường xuyên, liên tục cho bản thân đồng thời qua đó rèn luyện tính kiên trì, sựbền bỉ, sức dẻo dai cho học sinh

- Kỹ năng sống: + Biết vận dụng để tự rèn luyện sức khỏe, phát triển thểlực, xây dựng thói quen luyện tập thường xuyên, tự tin, dẻo dai để học tập vàlàm việc tốt,

+ Giúp học snh biết tạo cho mình một nếp sống lànhmạnh, tập luyện thể dục thể thao thường xuyên, không uống riệu bia,hút thuốc,

và dùng các chất ma túy, Không tự ra ao hồ, sông , suối, biển tắm hoạc tập bơikhi không có người hướng dẫn

+ Từ đó giúp học sinh nắm vững kiến thức, có năng lựcvận dụng những kiến thức của các môn học trên đề giải quyết các vấn đề đặt ratrong bài học, gắn liền với thực tiễn

2.3.2.2 Đối với giáo viên:

- Phải chuẩn bị chu đáo kế hoạch bài dạy, tìm hiểu sâu những kiến thức cóliên quan đến nội dung bài dạy, cũng như những nội dung cần tích hợp có sửdụng trong bài dạy, những hình ảnh, những câu trả lời hợp lí nhất, câu hỏi vàcâu trả lời phải ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu để học sinh nắm bắt 1 cách nhanhchóng nhất

- Phải bao quát được toàn bộ lớp trong quá trình giảng dạy, tạo đượckhông khí thoải mái, bình đẳng để các học sinh trong nhóm học tập để các emhoàn thành nhiệm vụ được giao một cách nhanh nhất và có hiệu quả nhất

2.3.2.3 Đối với học sinh.

- Phải chuẩn bài, sách vở chu đáo theo yêu cầu của giáo viên đã hướng dẫn

- Phải tự giác, tích cực, chủ động trong quá trình học tập

- Biết lựa chọn những lượng kiến thức phù hợp với câu hỏi của giáo viên vàtiếp nhận chúng một cách chủ động

2.3.2.4 Tổ chức thực nghiệm đề tài:

Tiến hành dạy bài : “Phòng tránh chấn thương trong hoạt động thể dục thể

thao.” môn thể duc lớp 7 trường THCS A đối với 2 lớp 7A và 7B

- Lớp 7A không áp dụng phương pháp dạy học tích hợp

I Mục tiêu bài dạy:

1 Kiến thức:

Học sinh biết được ý nghĩa của việc phòng tránh chán thương khi hoạt động thể dục thể thao và các nguyên nhân cơ bản để xảy ra chấn thương và cách phòng tránh các chán thương trong tập luyện và thi đấu thể dục thể thao

Học sinh tích cực xây dựng phát biểu bài học

II Yêu cầu của bài dạy:

1 Về kiến thức của học sinh

a) Kiến thức về CNTT

- Giúp học sinh làm quen với việc tiếp thu bài học bằng việc trình chiếuPowerPoint, vận dụng các phần mềm

b) Kiến thức chung về môn học

- Biết vận dụng để tích hợp với các nội dung bài học với hình ảnh, thông quacác trò chơi giúp các em tích cực hơn trong bài học, tích hợp với các bộ mônkhác

2 Về trang thiết bị/Đồ dùng dạy học

a) Trang thiết bị/Đồ dùng dạy học liên quan đến CNTT:

Máy tính, USB, Đĩa CD, máy chiếu, màn chiếu, máy ảnh

b) Trang thiết bị khác/Đồ dùng dạy học khác:

- Bút chỉ

III Chuẩn bị cho bài giảng:

1 Chuẩn bị của Giáo viên:

- Giáo án, Sách giáo khoa, sách giáo viên

- Thuộc, hiểu, nắm chắc bài giảng

- Máy tính sách tay, màn chiếu, máy chiếu

2 Chuẩn bị của Học sinh:

- Sách giáo khoa, vở ghi

IV Nội dung và tiến trình bài giảng

1 Tổ chức lớp (thời gian 1 phút): Kiểm tra sĩ số.

1 Kiểm tra bài cũ:

- Mục đích tập luyện TDTT là gì ?

- Khi tập luyệnTDTT em đã gặp

phải chấn thương nào chưa ?

3 Giảng bài mới (thời gian 38 phút):

a) Giới thiệu, dẫn nhập (3’)

GV: Các bạn trong lớp mình có hay chơi thể thao không, chơi thể thao để tăngcường xức khoẻ, nhưng khi chơi thể thao đã có nhiều bạn để xảy ra chấn thươngvậy làm thề nào để hiểu và phòng tránh được chấn thương, ngày hôm nay thầytrò mình sẽ đi giải đáp vấn đề này

b) N i dung b i m i - ội dung bài mới - ài mới - ới -

Nội dung Hoạt

động của giáo viên

Hoạt động của học sinh

Bài học của chúng ta hôm nay gồm 2 phần:

SL 3

Lý thuyết: Nguyên nhân và cách phòng tránh chấn thương

trong hoạt động thể dục thể thao

1.Ý nghĩa của việc phòng tránh chấn thương trong hoạt động thể dục thể thao

2 Một số nguyên nhân và cách phòng tránh chấn thương khi hoạt động thể dục thể thao

Trước hết chúng ta đi tìm hiểu phần 1

Lý thuyết Nguyên nhân và cách phòng tránh chấn thương

Viếtbảng

Trìnhchiếu

Nghe

HSghibài

Lý thuyết: Nguyên nhân và cách phòng tránh chấn thương

trong hoạt động thể dục thể thao

1.Ý nghĩa của việc phòng tránh chấn thương trong hoạt động thể dục thể thao

? Mục đích của tập luyện thể dục thể thao là gì?

Mục đích khi tham gia tập luyện TDTT là nâng cao sức khoẻ,

phát triển thể lực Do không biết hoặc coi thường, không tuân

theo các nguyên tắc phương pháp khoa học trong hoạt động

TDTT nên người tập để xảy ra chấn thương

* GV tích hợp môn Sinh học:

SL5

Tích hợp môn Sinh học:

Dựa vảo những hiểu biết của bản thân cũng như những kiến thức

đã học của môn sinh về sự phát triển của cơ thể người đối với hệ

cơ, của hệ xương, hệ hô hấp, hệ tuần hoàn Em hãy cho biết việc

tập luyện thể dục thể thao có ý nghĩa như thế nào đối vơi

sự phát triển cơ thể của con người ?

Tập luyện TDTT sẽ:

- Làm cho cơ phát triển: sức nhanh, sức mạnh,sức

bền, độ đàn hồi và linh hoạt của cơ tăng lên giúp

con người nâng cao sức khoẻ

- Làm cho xương tiếp thu máu được đầy đủ hơn, các tế bào

xương phát triển nhanh và trẻ lâu, xương dày lên cứng

và dai hơn, khả năng chống đỡ tăng lên, học tập đạt

hiệu quả cao hơn giúp người tập phát triển thể lực.

SL 6

Viếtbảng

Hỏi-Hỏi

Nhậnxétvàtrìnhchiếu

Trìnhchiếu

HStrảlời vàghibài

HStrảlời vàghibài

Họcsinhquansát vàghi bài

Lý thuyết: Nguyên nhân và cách phòng tránh chấn thương

trong hoạt động thể dục thể thao

1.Ý nghĩa của việc phòng tránh chấn thương

trong hoạt động thể dục thể thao : Mục đích cơ bản và quan trọng nhất khi tham gia

tập luyện thể dục thao lòa nâng cao sức khỏe,

phát triển thể lực của mỗi người Thế nhưng do

không không biết hoặc biết nhưng coi thường, không tuân

theo các nguyên tắ, phương pháp khoa học

trong hoạt động TDTT nên người tập để xảy

Khi tham gia các hoạt động thể dục thể thao, người tham gia thường gặp các chấn thương như:

Căng cơ, bong gân, trật khớp, dãn dây chằng, trầy sớt, gãy xương

….

Giáo viên nêu một vài chấn thương cụ thể

- Xây xát nhẹ hoặc có chảy máu ít, ngoài da

SL8

Hỏi

-Nhậnxét vàTrìnhchiếu

Trìnhchiếu

HS trảlời

HSquansát -nhậnxét

- Xây xát nhẹ hoặc có chảy máu ít, ngoài da.

- Choáng, ngất

SL10

- Choáng ngất

Tổn thương cơ

-SL11

- Tổn thương cơ

-

Trìnhchiếu

Trìnhchiếu

Trìnhchiếu

HSquansát -nhậnxét

HSquansát -nhậnxét

HSquansát -nhậnxét