Học sinh coi cóp bài trong sáchgiáo khoa, vở ghi, đáp án, đề cương ôn tập hoặc hỏi bài của nhau là tìnhtrạng khá phổ biến, trong một số lớp nếu có 1 vài học sinh làm được bài là cả lớp đ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NÔNG CỐNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ BẰNG HỆ THỐNG CÂU HỎI ĐƯỢC TRÌNH CHIẾU
TỰ ĐỘNG TRÊN PHẦN MỀM POWER POINT
Người thực hiện: MAI ĐÌNH HÀNH Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Thăng Bình SKKN thuộc lĩnh vực: Công nghệ thông tin
Trang 29 1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 5
10 2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm
6
12 3.1 Xây dựng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan 7
13 3.2 Tạo một bài kiểm tra bằng các bước thiết kế trình chiếu
tự động trên phần mềm Power Point
7
14 3.3 Tổ chức kiểm tra bằng hệ thống máy chiếu, tivi 15
15 4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 17
Trang 3dạy vào những thời điểm cụ thể theo mục tiêu của chương trình môn học làmột câu hỏi lớn dành cho những người làm công tác giáo dục.
Thực trạng công tác kiểm tra đánh giá ở các trường THCS hiện nay chothấy:
- Chưa đạt được sự công bằng, giáo viên dạy khác nhau nên kiểm tracũng khác nhau
- Chủ yếu là sử dụng hình thức tự luận Một số đã sử dụng trắc nghiệmnhưng vẫn chưa hiệu quả
- Giáo viên còn ngại ra đề và chấm chữa còn qua loa, chưa đánh giáđược năng lực của từng học sinh
- Việc cho điểm thường có độ tin cậy thấp vì thiếu tiêu chí đánh giá vàphụ thuộc một phần tâm trạng, kiểu trình bày của người chấm
- Chưa sử dụng các phương tiện hiện đại trong việc chấm bài và phântích kết quả kiểm tra
- Việc ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ cho kiểm tra đánh giá cònhạn chế nhiều
- Trong các bài kiểm tra 15’ đầu giờ, ở hầu hết các giáo viên đều áp dụngphương pháp vấn đáp (kiểm tra miệng) đã phần nào đánh giá thực chất hơn,nhưng trong mỗi lần kiểm tra chỉ có thể tiến hành trên 1 - 2 học sinh Phạm
vi kiểm tra thường hạn hẹp trong từng bài học từng tiểu mục của bài
- Trong các bài kiểm tra viết, nhiều giáo viên quản lý chưa tốt nên vẫnphát sinh các tiêu cực trong khi kiểm tra Học sinh coi cóp bài trong sáchgiáo khoa, vở ghi, đáp án, đề cương ôn tập hoặc hỏi bài của nhau là tìnhtrạng khá phổ biến, trong một số lớp nếu có 1 vài học sinh làm được bài là
cả lớp đều làm giống nhau, đặc biệt là các câu trắc nghiệm
Để khắc phục một số nhược điểm nêu trên, tôi đã nghiên cứu, ứng dungtrong thực tế ở trường THCS Thăng Bình và viết nên đề tài “Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá bằng hệ thống câu hỏi được trình chiếu
tự động trên phần mềm Power Point”.
Trang 43 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
a Đối tượng nghiên cứu:
“Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá bằng hệ thống câu hỏi được trình chiếu tự động trên phần mềm Power Point”, được thực hiện
trong một số tiết kiểm tra thường xuyên
Trong đề tài này, bước đầu đang giới hạn ở hình thức 100% câu hỏi làtrắc nghiệm khác quan, các câu hỏi đều ở dạng chọn đáp án đúng nhất Chủyếu vận dụng trong kiểm tra 15 phút sau mỗi chủ đề, mối chương hoặc mỗiphần
b Phạm vi nghiên cứu:
Đề tài được nghiên cứu trong phạm vi, Kiểm tra đánh giá thường xuyên
ở các môn học Hoá học, Sinh học tại trường THCS Thăng Bình và đã ápdụng thành công ở lớp 6A, 8A, 9A và 9B
4 Phương pháp nghiên cứu.
Trang 5Sau khi đã có hệ thống câu hỏi, các câu hỏi sẽ được viết trên Power Point
và chạy hiệu ứng cho mỗi câu hỏi theo thời gian mặc định.
c Vận dụng thực tế:
Học sinh quan sát trên màn chiếu, trả lời câu hỏi bằng cách điền vào phiếukiểm tra đã được kẽ sẳn
II PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Kiểm tra đánh giá kết quả học tập, của học sinh là một phần quan trọngtrong quá trình dạy và học, nó góp phần điều chỉnh phương pháp, động cơ thái
độ học tập của học sinh Nếu kiểm tra đánh giá phù hợp sẽ có tác động tích cực
Trang 6động viên, khuyến khích học sinh cũng như giáo viên biết được mức độ nắmvững kiến thức của học sinh để có biện pháp bổ sung các lỗ hổng Do vậy việcđổi mới chương trình THCS đòi hỏi phải tiến hành đồng bộ các phần trong đó cóđổi mới đánh giá Kiểm tra là hình thức và phương tiện của hoạt động đánh giá,bởi vậy trong quá trình đổi mới đánh giá kết quả học tập của học sinh cần phảiđổi mới việc kiểm tra.
Đánh giá không đơn thuần là sự ghi nhận thực trạng từ việc thuthập thông tin mà còn là đề xuất những quyết định làm thay đổi thực trạng vàđành giá không phải chỉ là việc cho điểm thường xuyên, điểm định kỳ, màphải là hoạt động thu thập tất cả những sản phẩm do học sinh làm ra trong quátrình học
Hiện nay giáo viên đang sử dụng nhiều hình thức kiểm tra đánh giá khácnhau Hình thức kiểm tra đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan đang là ưu việt,nhưng nếu vận dụng không tốt hiệu quả lại không cao, đánh giá không đúngnăng lực từng đối tượng, do HS trao đổi đáp án với nhau
Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào kiểm đánh giá vẫn còn hạn chếnhiều, vẫn đang vận dụng máy móc các hình thức kiểm tra truyền thống Trongkhi đó, chương trình bồi dưỡng giáo viên hiện nay đang chú trọng đến việc đổimới hình thức, cách tổ chức kiểm tra đánh giá người học
“Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá bằng hệ thống câu hỏi được trình chiếu tự động trên phần mềm Power Point”. Là một trong những hình
thức kiểm tra, đánh giá đã được vận dụng có hiệu quả rõ rệt Đã khắc phục đượcmột số nhược điểm trong kiểm tra đánh giá
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
- Trong quá trình dạy học, giáo viên cũng đã kiểm tra đánh giá học sinhmột cách thường xuyên Tuy nhiên, chủ yếu là kiểm tra miệng đầu giờ, kiểm tratrong quá trình dạy học, kiểm tra viết 15 phút hoặc kiểm tra một tiết
Trang 7- Số lượng học sinh được kiểm tra miệng đầu giờ chỉ được vài ba học sinh.Bài kiểm tra viết 15 phút, chủ yếu là một số ít câu hỏi tự luận nên chưa bao trùmđược kiến thức.
- Vẫn có nhiều học sinh quay cóp tài liệu hoặc trao đổi bài lẫn nhau
- Giáo viên ra đề, in ấn đề còn gặp nhiều phiền toái
- Việc chấm chữa bài kiểm tra mất nhiều thời gian, độ chính xác trong đánhgiá chưa cao Nhiều giáo viên vì thế mà ngại chấm, chữa và cho điểm theo cảmtính
- Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào kiểm tra, đánh giá còn hạn chếnhiều
- Chuẩn bị cho thực hiện đề tài này, tôi đã tiến hành khảo sát thực tế trênlớp qua bài kiểm tra thường xuyên ở dạng trắc nghiệm kết hợp tự luận bằng bài
in sẳn trên giấy Kết quả thu được đối với môn Hoá học ở 2 lớp 9A và 9B tạitrường THCS Thăng Bình như sau:
Qua đó cho thấy, chất lượng học sinh còn thấp, điểm thực tế qua năng lực
tự làm bài của các em chưa đúng ở nhiều em mà do các em cóp bài của nhau
Với trách nhiệm của người thầy, tôi thấy mình cần đưa chất lượng mônhọc nâng lên Hơn thế, phải đảm bảo sự công bằng trong kiểm tra đánh giá,nhằm giúp các em chăm chỉ học tập hơn
Tôi đã dành thời gian nghiên cứu tài liệu, nghiên cứu thực tế giảng dạycủa bản thân và đồng nghiệp Qua quá trình tìm tòi thử nghiệm tôi đã mạnh dạnchọn và nghiên cứu đề tài này
3 Các giải pháp giải quyết vấn đề.
Trong đề tài: “Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá bằng hệ thống câu hỏi được trình chiếu tự động trên phần mềm Power Point” đã đề cập đến
những vấn đề cần làm để nâng cao được chất lượng của một bài kiểm tra đánhgiá, với những nội dung sau:
Trang 83.1 Xây dựng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan.
Sau mỗi chủ đề, mỗi chương hoặc mỗi phần, giáo viên phải thực hiện kiểm trađánh giá để có hướng điều chỉnh học tập của học sinh Để có được đề kiểm tra,giáo viên phải xây dựng hệ thống câu hỏi sao cho phù hợp với nội dung, phù hợpvới học sinh và phải theo từng mức độ nhận biết
Trong đề tài này, xin chỉ đề cập đến việc xây dựng hệ thống câu hỏi trắcnghiệm khách quan, với dạng chọn đáp án đúng nhất Vì dạng câu hỏi trắc nghiệmkhách quan chọn đáp án đúng nhất, đang được các giáo viên sử dụng nhiều nhất, dohọc sinh trả lời được nhanh, dễ dàng cho việc chấm bài của giáo viên
Để có được hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan phù hợp, đảm bảoyêu cầu của việc kiểm tra đánh giá cần:
+ Hệ thống hoá lại kiến thức cần kiểm tra, đánh giá
+ Xây dựng các câu hỏi phù hợp với từng nội dung kiến thức Giáo viên cóthể tự soạn thảo hoặc sưu tầm các câu hỏi đã được đồng nghiệp soạn sẳn, sau đóchỉnh sửa lại cho phù hợp với đối tượng học sinh của mình
3.2 Tạo một bài kiểm tra bằng các bước thiết kế trình chiếu tự động trên phần mềm Power Point
Sau khi đã có hệ thống câu hỏi (thường là trên bản word), giáo viên sẽ tiến hành thiết kế trên phần phần mềm Power Point:
+) Mở trình duyệt Power Point:
+) Để đảm bảo học sinh không trao đổi bài với nhau, cần phải tạo các đề
khác nhau:
Trang 9+) Copy nội dung câu hỏi vào Slide:
- Mỗi câu hỏi gồm 4 sự lựa chọn, trong đó có một đáp án đúng nhất
- Câu hỏi trong mỗi Slide giữa các đề phải không cùng dạng, để hạn chếhọc sinh nhắc bài cho nhau
+) Tạo đồng hồ bấm thời gian:
Trang 10- Vẽ một hình tròn biểu thị cho mặt nền đồng hồ
- Tạo số cho đồng hồ: Tuỳ theo thời gian giáo viên quy định cho từng câutrả lời, 30 giây hoặc 60 giây, để tạo số lớn nhất (vì đồng hồ đếm thời gian lùi)
+) Tạo hiệu ứng thời gian chạy đồng hồ:
Bước 1: Tạo hiệu ứng xuất hiện số: Bấm chuột vào số hiển thị giờ (60) đểchọn đối tượng cần tạo hiệu ứng
Trang 11Vào Animations Add Animation chọn một hiệu ứng tuỳ ý trongEntrance (màu xanh)
Bước 2: Tạo hiệu ứng kết thúc cho số:
Vào Animations Add Animation chọn một hiệu ứng tuỳ ý trongEnxit (màu đỏ)
Bước 3: Tạo hiệu ứng thời gian chạy số:
Từ hiệu ứng Entrance (màu xanh) chọn Timing… trong Start chọn
With Previous, trongn Delay chọn 1 (1 giây) chọn OK
Trang 12Từ hiệu ứng Enxit (màu đỏ) chọn Timing… trong Start chọn After
Previous, trong Delay chọn 1 (1 giây) chọn OK
Trang 13Bước 4: Tạo các số giây giảm dần cho đông hồ:
Sau khi đã tạo hiệu ứng vào và ra cho số đầu tiên (1 giây), lúc này ta chỉcần copy lại số đó Bằng cách bấm tổ hợp phím Ctrl + D
Sau đó sửa lại bằng số tiếp theo (thấp hơn 1 đơn vị)
Trang 14Điều chỉnh vị trí cho trùng với số đầu tiên
Thao tác liên tục như vậy cho về đến số 0, lúc này ta đã có được một câu hỏitrình chiếu với thời gian là 1 phút (có thể thiết kế thời gian 30 giây)
Khi trình chiếu các số sẽ tự động đếm lùi từ cao về đến số 0
Trang 15+) Tạo Slide mới, với câu hỏi tiếp theo:
- Bấm vào Slide 1 Bấm tổ hợp phím Ctrol + D Lúc này ta có Slide 2
- Để khi trình chiếu các slide chuyển tự động từ slide này sang slide khác.Trước khi copy slide 2 (Bấm tổ hợp phím Ctrol + D), ta phải tạo hiệu ứng chạy
tự động cho slide đầu tiên, bằng chách: Vào Transitions Tích vào nút After Chọn thời gian chuyển tiếp giữa 2 câu hỏi, nên chọn 1 hoặc 2 giây để họcsinh không có thời gian trao đổi bài
Trang 16- Để có câu hỏi 2, chỉ cần copy nội dung câu hỏi (đã có sẵn) và dán vàosau đó chữa thành Câu 2
- Thực hiện tương tự với những câu tiếp theo (số lượng câu hỏi tuỳ vàotừng bài kiểm tra) Lúc này ta sẽ có một đề kiểm tra hoàn chỉnh với đầy đủ cáccâu hỏi kèm hiệu ứng trình chiếu
3.3 Tổ chức kiểm tra bằng hệ thống máy chiếu, tivi.
+) Yêu cầu học sinh chuẩn bị phiếu trả lời sẳn ở nhà:
Để không mất thời gian trong tiết kiểm tra, giáo viên cho học sinh chuẩn bịsẵn phiếu điền đáp án, chỉ cần kẽ thiếu trắc nghiệm bằng một mảnh giấy nhỏ là
Trang 17Câu 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20Đáp
án
+) Thực hiện kiểm tra:
- Trước khi kiểm tra giáo viên phải chuẩn bị sẳn máy chiếu, tivi hoặc cácphương tiện trình chiếu khác
- Yêu cầu học sinh lấy phiếu điền đáp án ra để chuẩn bị kiểm tra
- Quy định học sinh làm đề kiểm A, B xen kẽ nhau để tránh việc học sinhtrao đổi bài Yêu cầu học sinh ghi rõ đề của mình vào phiếu trắc nghiệm trướckhi làm bài
- Khi mọi việc đã chuẩn bị xong, giáo viên tiến hành trình chiếu đề kiểm tra
và cho chạy tự động:
Trang 18- Trong quá trình kiểm tra, giáo viên phải giám sát chặt việc làm bài của họcsinh để tránh trường hợp 2 em ngồi gần nhau, cùng làm một mã đề, hoặc traođổi bài lẫn nhau.
- Khi kết thúc kiểm tra, yêu cầu học sinh ngồi tại chỗ Giáo viên nhanhchóng đến thu bài từng em một Như vậy sẽ tránh được tình trạng học sinh tranhthủ trao đổi đáp án cho nhau
4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Sau khi thực hiện việc kiểm tra bằng phương pháp trình chiếu tự động, bảnthận đã nhận thấy những hiệu quả vượt trội, đó là:
4.1 Đối với học sinh:
- Rất tiện lợi cho việc trả lời, chỉ việc đọc câu hỏi và điền đáp án A, B, Choặc D vào phiếu cho mỗi câu hỏi Thay vì phải khoanh tròn vào đáp án trongcác bài kiểm tra giấy, học sinh có thể khoanh nhiều đáp án cùng lúc
- Vì câu hỏi chạy tự động theo một thời gian nhất định, từ câu này qua câukhác và mỗi học sinh một mã đề nên học sinh không có thời gian để trao đổi bàilẫn nhau Với hình thức kiểm tra trên bài kiểm tra in sẳn, học sinh không thểphân chia được thời gian nên tranh thủ hỏi bài nhau (nếu giáo viên quản khôngchặt), có khi hết giờ học sinh vẫn không khoanh hết được đáp án, hoặc có thểkhoanh bừa vào lúc cuối giờ
- Đánh giá được đúng năng lực thực chất của mỗi học sinh sau kiểm tra
- Gây được hứng thú cho học sinh khi kiểm tra
- Sau khi áp dụng đề tài vào thực tế, tôi đã tiến hành khảo sát lại trên lớp.Kết quả thu được đối với môn Hoá học ở 2 lớp 9A và 9B tại trường THCSThăng Bình như sau:
Trang 194.1 Đối với giáo viên:
- Không cần phải in ấn đề kiểm tra, chỉ cần trình chiếu trên máy chiếu hoặctivi là học sinh có thể làm bài Với hình thức kiểm tra giấy, giáo viên phải ra đề,
in ấn đề, photo cho mỗi học sinh một bản, như vậy sẽ mất một lượng kinh phí.Đối với các đề kiểm tra 15 phút, giáo viên không thể viết một lúc nhiều câu hỏitrắc nghiệm lên bảng, chỉ có thể viết một vài câu tự luận Như vậy sẽ khôngđánh giá được tổng quan kiến thức của một phần
- Giáo viên có thể sử dụng từ năm này qua năm khác một cách dễ dàng
- Thực hiện kiểm tra rất linh hoạt và nhanh gọn, vì thời gian đã được ấnđịnh sẵn nên ko thể kéo dai, nhất là trong những bài kiểm tra 15 phút Thay vìphải phát bài đến từng học sinh hoặc phải ghi đề lên bảng
- Dễ dàng quản lý trong quá trình làm bài của học sinh, vì học sinh phầnlớn thời gian phải chú tâm vào làm bài
- Chỉ cần một lần thiết kế trình chiếu, sau đó giáo viên chỉ việc sưu tầmhoặc xây dựng những câu hỏi rồi thay thế các câu hỏi của đề cũ sẽ có một đềkiểm tra mới mà không ảnh hưởng đến hiệu ứng trình chiếu
- Việc chấm bài không mất nhiều thời gian và không áp lực, chỉ cần đốichiếu phiếu của học sinh với đám án chuẩn là có kết quả đúng – sai So với bàikiểm tra bằng giấy, hiện nay phần lớn giáo viên đang bị áp lực trong việc chấmchữa bài kiểm tra của học sinh, đôi lúc còn cho điềm không đúng với bài làmthực tế của học sinh
Trang 20III PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
và phương pháp phù hợp, nhằm vận dụng sang tạo, mang lại hiệu quả cao Do
đó, đây cũng là một trong những hình thức sáng tạo trong đánh giá
Song song với sự bùng nổ của công nghệ, kiểm tra bằng trình chiếu sẽ là xuthế của tương lai, mang lại những lợi ích tốt
Mỗi giáo viên cũng đã trang bị cho mình một máy chiếu, mỗi nhà trườngcũng đã mua sắm hệ thống máy chiếu, tivi… nên không khó khăn gì cho việcthực hiện kiểm tra đánh giá bằng trình chiếu
2 Kiến nghị.
- Với hình thức kiểm tra đánh bằng việc trình chiếu, thì không thể thiếuđược phương tiện để kiểm tra đó là công cụ trình chiếu Vì vậy mỗi giáo viênphải có máy tính, mỗi lớp học phải có máy chiếu hoặc tivi
- Mỗi giáo viên nên xây dựng cho mình một hệ thống đề kiểm tra và lưutrử sẳn trong máy tính hoặc trên không gian mạng Với nhiều hình thức đề khácnhau có thể là 1 tiết, 15 phút hoặc 5 phút
- Tùy theo điều kiện thực tế của trường, tùy theo nội dung cần kiểm tra đánh giá, có thể lựa chọn ứng dụng cho phù hợp, không lạm dụng.
- Có thể thiết kế thêm một số câu hỏi tự luận, xen vào trình chiếu để đánh giá thêm về năng lực làm bài viết của học sinh Tuy nhiên, nên thu phiếu trắc nghiệm xong rồi mới trình chiếu tự luận, để tránh tình trạng học sinh trao đổi đáp án
- Để đảm bảo đánh giá đúng năng lực học sinh, hệ thống câu hỏi của đề A và đề
B phải như nhau, chỉ đổi vị trí các câu hỏi, ví dụ ở đề A là câu 1 nhưng ở đề B là câu 7.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN CỦA NHÀ TRƯỜNG Nông Cống, ngày 10 tháng 3 năm 2021
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mìnhviết, không sao chép nội dung của ngườikhác