Một số giải pháp quản lí, chỉ đạo, tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường THCS quảng tâm TP thanh hóa

Những việc chúng tôi làm nhằm góp phần thúc đẩy tổ chuyên môn nhà trường hoạt động có hiệu quả, thực hiện đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy học, nâng cao chất lượng

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

Mục tiêu giáo dục THCS là “Dạy chữ- dạy người- dạy nghề", qua dạy học, hình thành cho học sinh các năng lực chủ yếu đó là: năng lực hành động, năng lực thích ứng, năng lực cùng sống và làm viêc, năng lực tự khẳng định mình Điều đó phù hợp với bốn trụ cột giáo dục Thế giới thế kỉ XXI là: học

để biết, học để làm việc, học để làm người, học để hoà nhập Để đạt được mục tiêu đó đòi hỏi giáo dục đào tạo nói chung và trường THCS nói riêng phải có nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh về đạo đức, trí tuệ, thể chất và thẩm mĩ cùng các kĩ năng cơ bản phát triển năng lực

cá nhân, tính năng động sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam XHCN, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực cao phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá- hiện đại hoá đất nước, phù hợp với thực tiễn và truyền thống Việt Nam, tiêp cận trình độ giáo dục phát triển của các nước trong khu vực và trên Thế giới trong xu thế hội nhập toàn cầu

Trường THCS Quảng Tâm là một trường thuộc vùng ven của thành phố Thanh Hóa, việc nâng cao chất lượng giáo dục để hòa nhập với mặt bằng chung của giáo dục thành phố Thanh Hóa là vấn đề mà cán bộ quản lý, giáo viên nhà trường luôn trăn trở Làm thế nào để nâng cao chất lượng khi mà cơ

sở vật chất còn khó khăn, đội ngũ cán bộ, giáo viên còn thiếu về số lượng, một bộ phận học sinh chưa thực sự được gia đình quan tâm đầu tư cho việc học hành Trong bốí cảnh như vậy, mỗi cán bộ quản lí, mỗi giáo viên trong nhà trường đều đã trăn trở để tìm ra những giải pháp phù hợp, hữu hiệu nhằm phát huy nội lực, tập trung đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy học và trong bối cảnh hiện nay, khi chúng ta đang ở trong thời đại 4.0 và chuẩn bị thực hiện chương trình mới 2018 thì muốn nâng cao chất lượng dạy học cần phải đổi mới phương pháp dạy học, giáo dục

Để đổi mới phương pháp, nâng cao chất lượng dạy học, chúng ta không thể không quan tâm đến vai trò của đội ngũ giáo viên và tổ chuyên môn bởi tổ chuyên môn là một bộ phận quan trọng không thể thiếu được của nhà trường, nếu tổ chuyên môn hoạt động tốt, hiệu quả, mọi thành viên đều có trách nhiệm cao, nỗ lực hết mình thì chắc chắn mọi công tác của tổ sẽ trôi chảy, thành tích của tổ sẽ cao Nếu tất cả các tổ chuyên môn hoạt động tốt thì thành tích của trường cũng sẽ tốt Vì vậy việc quản lý, chỉ đạo sinh hoạt tổ chuyên môn nhằm nâng cao chất lượng dạy học là một vấn đề không thể thiếu được của mỗi nhà trường

Chỉ đạo các tổ chuyên môn đổi mới cách thức sinh hoạt, nâng cao hiệu

quả sinh hoạt chuyên môn bằng việc tổ chức dạy học- dự giờ các tiết bài có nội dung tích hợp, các bài khó trong đó có sử dụng các kỹ thuật dạy học hiện đại, sử dụng bản đồ tư duy là hết sức cần thiết và hiệu quả Sinh hoạt chuyên môn có nội dung cụ thể, thiết thực, hiệu quả hơn trước, sinh hoạt chuyên môn của nhà trường chúng tôi trong các năm qua đã phần nào tiếp cận được xu thế chung của giáo dục, làm thay đổi nhận thức và hành động của giáo viên trong sinh hoạt chuyên môn

Từ việc chỉ đạo, quản lí công tác sinh hoạt tổ chuyên môn trong nhà trường, tôi đã đúc rút được kinh nghiệm từ những việc làm mà tôi đã cùng tập thể lãnh đạo nhà trường thực hiện trong các năm học 2017-2018, 2018-2019,

2019-2020 “Một số giải pháp quản lý, chỉ đạo, tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường THCS Quảng Tâm” Những việc chúng tôi làm nhằm góp

phần thúc đẩy tổ chuyên môn nhà trường hoạt động có hiệu quả, thực hiện đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao chất lượng dạy học, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, xây dựng, củng cố uy tín của cán bộ giáo viên nói riêng, của trường THCS Quảng Tâm nói chung với học sinh, phụ huynh, lãnh đạo nhân dân địa phương

1.2 Mục đích nghiên cứu

Sáng kiến kinh ngiệm “Một số giải pháp quản lý, chỉ đạo, tổ chức sinh hoạt tổ chuyên môn ở trường THCS Quảng Tâm” sẽ đưa ra một số giải

pháp cụ thể, hữu hiệu trong quản lý, chỉ đạo tổ sinh hoạt chuyên môn tại trường THCS Quảng Tâm Các giải pháp chúng tôi đã đúc rút trong SKKN trên đang được tiếp tục thực hiện trong năm học 2020- 2021 và sẽ liên tục được chúng tôi điều chỉnh, cập nhật để hoàn thiện hơn Sáng kiến kinh nghiệm tôi trình bày sau đây sẽ góp phần đắc lực hơn trong công tác quản lý chuyên môn nhà trường của bản thân tôi và các đồng nghiệp

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của SKKN này là tổ chuyên môn trong nhà trường

và hoạt động sinh hoạt tổ chuyên môn của tổ

Sáng kiến kinh nghiệm này giúp cán bộ quản lý nhà trường chỉ đạo tổ đổi mới sinh hoạt chuyên môn, trong đó chủ yếu thực hiện sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học nhằm nâng cao trình độ, năng lực sư phạm của giáo viên, nâng cao chất lượng giảng dạy, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục

ở trường THCS Quảng Tâm

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu các tài liệu về quản lý, chỉ đạo, tổ chức thực hiện sinh hoạt chuyên môn, Quy định, thông tư… của tổ chuyên môn trong nhà trường Tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của giáo viên, kinh nghiệm bản thân rút ra trong quá trình thực hiện, một số ý kiến đóng góp của đồng nghiệp…Từ đó rút ra một số giải pháp tổ chức, quản lý tổ chuyên môn sinh hoạt chuyên môn

cấp tổ trong nhà trường

Thời gian nghiên cứu: trong các năm học 2017-2018, 2018-2019,

2019-2020 và đang tiếp tục thực hiện trong năm học 2019-2020-2021

2 Nội dung

2.1 Cơ sở lí luận

2.1.1.Khái niệm tổ chuyên môn trong nhà trường phổ thông

Tổ chuyên môn là tổ hợp các cá thể trong môi trường giáo dục, tổ chuyên môn là tổ chức cơ sở của bộ máy chính quyền nhà trường trực tiếp quản lý giáo viên về mặt tư tưởng, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, kế hoạch giáo dục, giảng dạy và kết quả giáo dục học sinh Là nơi tổ chức thực hiện chương trình theo nội dung, phương pháp và biên chế đã quy định; nơi triển khai toàn bộ các hoạt động giáo dục tới học sinh Tổ chuyên môn là nơi tập

hợp đoàn kết giáo viên, tiến hành trao đổi chuyên môn, phát huy những sáng kiến kinh nghiệm giáo dục Đây cũng chính là nơi chịu trách nhiệm trực tiếp

về chất lượng hiệu quả dạy và học của nhà trường Đồng thời tổ chuyên môn

là nơi kịp thời hỗ trợ nâng cao tay nghề giáo viên, giúp cán bộ quản lý phân loại giáo viên theo nghiệp vụ sư phạm.Vì vậy, hoạt động của tổ chuyên môn

vô cùng quan trọng, là nền tảng vững chắc cho hoạt động giáo dục chuyên môn của nhà trường

2.1.2 Nhiệm vụ của tổ chuyên môn

Xây dựng và thực hiện kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch dạy học, phân phối chương trình và các hoạt động giáo dục khác của nhà trường

Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếp loại các thành viên của tổ theo quy định của Chuẩn nghề nghiệp giáo viên trung học và các quy định khác hiện hành

Giới thiệu tổ trưởng, tổ phó Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên

Tổ chuyên môn sinh hoạt hai tuần một lần và có thể họp đột xuất theo yêu cầu công việc hay khi Hiệu trưởng yêu cầu

2.1.3 Chức năng của tổ chuyên môn

Giúp Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn nhà trường điều hành các hoạt động nghiệp vụ chuyên môn liên quan đến dạy và học; các hoạt động giáo dục, tự học, tự bồi dưỡng và các hoạt động khác liên qaun đến chuyên môn trong nhà trường

Trực tiếp quản lý giáo viên trong tổ theo nhiệm vụ quy định Tổ chuyên môn là đầu mối để Hiệu trưởng quản lý nhiều mặt, nhưng chủ yếu vẫn

là hoạt động chuyên môn, tức là hoạt động dạy học trong trường

Tổ trưởng chuyên môn phải là người có khả năng xây dựng kế hoạch; điều hành tổ chức, hoạt động của tổ theo kế hoạch giáo dục, phân phối chương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học của nhà trường; tổ chức bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên trong tổ; đánh giá, xếp loại và đề xuất khen thưởng, kỉ luật giáo viên thuộc tổ mình quản lý

2.1.4 Sinh hoạt tổ chuyên môn

Sinh hoạt chuyên môn là một hoạt động nhằm bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, năng lực sư phạm cho giáo viên, góp phần tháo gỡ những khó khăn trong quá trình giảng dạy và thực hiện nhiệm vụ Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn là những vấn đề thực hiện nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục học sinh, thực hiện các văn bản chỉ đạo, thực thi nhiệm vụ năm học và các yêu cầu mang tính thực tiễn được mang ra thảo luận, phân tích dưới nhiều góc độ

và rút ra những kết luận sư phạm, những biện pháp khả thi có thể vận dụng vào thực tiễn, từ đó nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên

Để việc sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học trong nhà trường đi đúng hướng, đạt được mục tiêu thì cần thiết phải quản lí, chỉ đạo nội dung này một cách khoa học, chặt chẽ và có những biện pháp quản lí khả thi nhất phù hợp với điều kiện thực tế về đội ngũ giáo viên, tình hình học sinh trong môi trường sư phạm của nhà trường

2 2 Thực trạng

Trong các năm trước đây, chúng tôi nhận thấy tình hình sinh hoạt tổ chuyên môn của trường đôi khi vẫn còn mang tính hình thức, các thành viên trong sinh hoạt chuyên môn cấp tổ chưa thực sự quan tâm đến trao đổi, bàn bạc, giải quyết các vấn đề về chuyên môn, mà chỉ thực hiện công việc báo cáo

số liệu liên quan đến giáo viên, học sinh, dạy học, sinh hoạt chuyên môn còn nặng về sự vụ hành chính Với không ít giáo viên, việc dạy chuyên đề minh họa đối chứng, thao giảng các cấp đang là nghĩa vụ, họ không còn coi đó là ngày hội giảng mà chỉ là thực hiện nghĩa vụ khi được nhà trường phân công,

dự giờ thăm lớp đôi khi là bắt buộc, đối phó với việc kiểm tra của các cấp quản lý Vì vậy, sinh hoạt chuyên môn thuần túy mang nặng tính quản lý hành chính, ít chú trọng đến cùng nhau bàn thảo các vấn đề liên quan đến bài khó, nội dung khó, vấn đề khó trong dạy và học

Các năm học qua, trường THCS Quảng Tâm ổn định về mặt cơ cấu và biên chế Trường có 2 tổ chuyên môn: tổ KHTN có 12 người, trong đó 01 CBQL- Hiệu trưởng, 10 giáo viên, trình độ đại học 10/11, Thạc sỹ 1/11 Tổ KHXH có 12 người, trong đó 01 CBQL- Phó Hiệu trưởng, 11 giáo viên, trình

độ Thạc sĩ 1/12, đại học 9/ 12, CĐSP 2/ 12 Nhìn chung, đội ngũ giáo viên có trình độ đạt chuẩn, có sức khỏe, phẩm chất đạo đức tốt, có năng lực chuyên môn, có uy tín với học sinh, phụ huynh và nhân dân địa phương, nhiệt tình trong công việc và có khả năng hoàn thành tốt nhiệm vụ Hoạt động chuyên môn của nhà trường có nền nếp, chất lượng dạy và học ổn đinh và được nâng lên qua từng năm học

Trong các năm học trước, chúng tôi nhận thấy tình hình sinh hoạt chuyên môn của trường THCS Quảng Tâm đôi khi vẫn còn mang tính hình thức, các thành viên trong tổ khi sinh hoạt chưa thực sự mạnh dạn trao đổi về chuyên môn Sự thay đổi trong sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học chiếm nhiều thời gian hơn, mỗi giáo viên phải nghiên cứu bài kỹ hơn trong khi ngoài giờ giờ dạy theo định mức là 19 tiết/ tuần giáo viên còn phải làm công tác kiêm nhiệm khác, soạn bài, chấm bài, chuẩn bị phương tiện dạy học chiếm rất nhiều thời gian.Vậy làm thế nào để giáo viên hào hứng tham gia sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là cả một vấn đề cần quan tâm của công tác quản lí chuyên môn trong nhà trường, đòi hỏi phải xây dựng kế hoạch khoa học, phù hợp, nội dung sinh hoạt phải thiết thực, gắn bó chặt chẽ với nhiệm vụ của giáo viên, làm cho giáo viên thấy tham gia sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là một nhu cầu để nâng cao chất lượng Theo quy định, nhà trường xây dựng kế hoạch cho các tổ chuyên môn sinh hoạt một tháng hai lần vào chiều thứ 3 của tuần thứ 2 và tuần thứ 4 của mỗi tháng trong năm học

Vấn đề quản lý, tổ chức tổ chuyên môn sinh hoạt chuyên môn còn bộc lộ một số tồn tại: Cán bộ quản lí và tổ trưởng chưa thống nhất, chưa thể hiện đổi mới quản lí trong việc phân cấp, phân quyền làm cho giáo viên khó thực hiện công việc, tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò của mình, thường có tâm lí coi mình cũng như giáo viên bình thường khác; chưa chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch, chưa mạnh dạn đề xuất các ý kiến để nâng cao

chất lượng sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học Một số giáo viên chưa thực sự hiểu rõ cơ sở lý luận về sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học, còn mơ hồ chưa xác định cần làm gì, làm thế nào, tâm lý ngại thay đổi, cách sinh hoạt cũ đã đi vào tiềm thức, đã quen thuộc Một số ít giáo viên

do năng lực chuyên môn, năng lực sư phạm chưa tốt nên chưa mạnh dạn tham gia các hoạt động đổi mới sinh hoạt chuyên môn, đổi mới phương pháp dạy học, giáo dục

Trong cuộc thi giáo viên giỏi cấp trường, thường tổ chức vào tháng 10,

11 hằng năm, một số giao viên khi tham gia dạy học mang tính trình diễn, khi góp ý, đánh giá giờ dạy, các đồng nghiệp thường nể nang nhau, không chỉ ra hết những thiếu sót hoặc chưa chỉ ra được phương pháp cách thức dạy học để đạt được hiệu quả cao

2.3 Những giải pháp

Trước tình hình đó, chúng tôi đã chỉ đạo các tổ chuyên môn đổi mới cách thức sinh hoạt, nâng cao hiệu quả việc dự giờ các tiết dạy đối chứng chuyên đề bằng cách chỉ đạo, tổ chức cho các tổ chuyên môn chọn cử, phân công giáo viên dạy các tiết học có nội dung tích hợp, các bài khó trong đó có

sử dụng các kỹ thuật dạy học hiện đại, sử dụng bản đồ tư duy… Ban giám hiệu chúng tôi nhận thấy cần tăng cường công tác quản lý, chỉ đạo để việc sinh hoạt chuyên môn tổ, đặc biệt chú trọng sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học để nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên, góp phần đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường đạt hiệu quả cao hơn Mặc dù gặp nhiều khó khăn trong đổi mới sinh hoạt chuyên môn song được sự quan tâm, chỉ đạo, hỗ trợ của chuyên viên Phòng GD&ĐT, của đồng nghiệp, việc tổ

chức, quản lý tổ sinh hoạt chuyên môn có chất lượng, hiệu quả đã góp phần

nâng cao chất lượng dạy học, chất lượng giáo dục của trường THCS Quảng Tâm trong những năm học qua

2.3.1 Quản lý, chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học

Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là hoạt động chuyên

môn của giáo viên nhằm tập trung phân tích các vấn đề liên quan đến người học (học sinh) Không tập trung vào việc đánh giá giờ học, xếp loại giáo viên

mà nhằm khuyến khích giáo viên tìm ra nguyên nhân tại sao học sinh chưa đạt kết quả như mong muốn và có biện pháp để nâng cao chất lượng dạy học, tạo cơ hội cho học sinh được tham gia vào quá trình học tập, giúp giáo viên có khả năng chủ động điều chỉnh nội dung, phương pháp dạy sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh

Phương pháp sinh hoạt chuyên môn dựa trên hướng nghiên cứu bài học là hoạt động sinh hoạt chuyên môn, ở đó giáo viên tập trung phân tích các vấn đề liên quan đến người học như: Học sinh học như thế nào? Học sinh đang gặp khó khăn gì trong học tập? Nội dung và phương pháp dạy học có phù hợp, có gây hứng thú cho học sinh không, kết quả học tập của học sinh có được cải thiện không? Có cần điều chỉnh gì và điều chỉnh như thế nào trong một tiết bài dạy học cụ thể

2.3.1.1 Cách thức tiến hành sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học

Bước 1 Xác định mục tiêu, xây dựng kế hoạch bài học.

Giáo viên cần xác định mục tiêu kiến thức và kỹ năng mà học sinh cần đạt được khi tiến hành nghiên cứu- theo chuẩn kiến thức, kỹ năng ở từng môn học- đảm bảo phù hợp với trình độ của HS, năng lực chuyên môn của giáo viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học hiện có trong nhà trường

Các giáo viên trong tổ thảo luận chi tiết về thể loại bài học, nội dung bài học, các phương pháp, phương tiện dạy học đạt hiệu quả cao, cách tổ chức dạy học phân hóa theo năng lực của học sinh, cách rèn kỹ năng, hướng dẫn học sinh vận dụng kiến thức đã học để giải quyết tình huống thực tiễn Dự kiến những thuận lợi, khó khăn của học sinh khi tham gia các hoạt động học tập và các tình huống xảy ra và cách xử lý (nếu có)…

Tổ trưởng chuyên môn giao cho giáo viên trong nhóm soạn giáo án, trao đổi với các thành viên trong tổ để chỉnh sửa lại giáo án, các thành viên khác trong tổ có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch chi tiết cho việc quan sát và thảo luận sau khi tiến hành bài học nghiên cứu

Bước 2 Tiến hành bài giảng minh họa và dự giờ.

Sau khi hoàn thành giáo án của bài học nghiên cứu chi tiết, một giao viên sẽ dạy minh họa bài học nghiên cứu ở một lớp học cụ thể, các giáo viên còn lại trong nhóm tiến hành dự giờ và ghi chép thu thập dữ kiện về bài học

Giáo viên dự giờ phải đảm bảo nguyên tắc: không làm ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh; không gây khó khăn cho giáo viên dạy minh họa; khi dự giờ phải tập trung vào việc học của học sinh, cách phản ứng của học sinh trong giờ học, cách làm việc nhóm,những khó khăn vướng mắc,thái độ tình cảm của học sinh Quan sát tất cả đối tượng học sinh, không được “bỏ rơi” một học sinh nào Giáo viên dự giờ cần từ bỏ thói quen đánh giá giờ qua hoạt động của người dạy mà người dự cần học tập, hiểu và thông cảm với khó khăn của người dạy Đặt mình vào vị trí của người dạy để phát hiện những khó khăn trong việc học của học sinh để tìm cách giải quyết

Luyện tập cách quan sát và suy nghĩ về việc học của học sinh trong giờ học, có khả năng phán đoán nhanh nhạy, chính xác để điều chỉnh việc dạy phù hợp, việc học của học sinh.Thay đổi cách nhìn, cách nghĩ và cảm nhận của giáo viên về học sinh trong từng hoàn cảnh khác nhau Hình thành thói quen lắng nghe lẫn nhau; rèn luyện cách chia sẻ ý kiến, từ đó hoàn thành mối quan hệ đồng nghiệp thân thiện, cộng tác và học tập lẫn nhau

Bước 3 Suy ngẫm, thảo luận về bài giảng minh họa.

Đây là công việc có ý nghĩa quan trọng trong sinh hoạt chuyên môn (SHCM), là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả của sinh hoạt chuyên môn, tổ trưởng chuyên môn cần phát huy được vai trò,năng lực của người chủ trì,động viên toàn bộ giáo viên trong tổ tham gia đóng góp ý kiến cho giáo viên thực hiện dạy minh họa, cần nhấn mạnh những điểm nổi bật và không xếp loại giờ dạy

Bước 4 Áp dụng.

Trên cơ sở bài giảng minh họa, mỗi giáo viên cùng bộ môn trong tổ sẽ nghiên cứu, kiểm nghiệm những vấn đề đã bàn thảo, suy ngẫm, lựa chọn, vận dụng vào mỗi tiết bài dạy học của bản thân cho phù hợp, đạt hiệu quả tốt

2.3.1.2 Chỉ đạo tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch thực hiện sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học

Căn cứ Công văn số 1487/ SGDĐT-GDTrH ngày 21 tháng 8 năm 2013 của Sở GD&ĐT Thanh Hóa về việc hướng dẫn nhiệm vụ GDTrH năm học 2013-2014; Căn cứ Công văn số 361/PGDĐT-THCS ngày 28 tháng 8 năm

2013 của Phòng GD&ĐT TP Thanh Hóa về việc hướng dẫn nhiệm vụ GDTrH

và TTGDTX năm học 2013 có nội dung triển khai thực hiện đổi mới sinh hoạt

tổ chuyên môn theo nghiên cứu bài học và kế hoạch đổi mới PPDH, kiểm tra đánh giá của nhà trường, các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch thực hiện đổi mới nội dung sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, trình ban giám hiệu phê duyệt Coi việc sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là một trong những nhiệm vụ trọng tâm về đổi mới PPDH trong năm học

2016-2017, 2017-2018, 2018-2019 Tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch thực hiện ít nhất 2 tiết bài/ môn/ học kỳ đối với hai môn Ngữ văn, Toán, 1 tiết bài/ môn/ học kỳ đối với các môn còn lại để thực hiện.Thời gian cho sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học là 4 tuần: thảo luận xây dựng kế hoạch bài học trong tuần 1, dạy minh họa đối chứng tuần 2, sau đó rút kinh nghiệm trong tuần 3 và thực hiện vận dụng vào dạy học của mỗi cá nhân trong tuần 4

2.3.1.3 Giáo dục tư tưởng, nâng cao nhận thức cho cán bộ giáo viên về việc đổi mới sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học

“Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học” là một nội dung

mới nên sau khi tập huấn và triển khai thực hiện, nảy sinh rất nhiều khó khăn Trước hết đó là tâm lí ngại thay đổi của giáo viên, họ đã quen với cách soạn bài, lên lớp và cách sinh hoạt chuyên môn cũ, nên không mấy hào hứng với việc thảo luận cách dạy theo nghiên cứu bài học

Để làm tốt sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học cần có sự nhạy bén, tinh thần học hỏi, cầu thị cái mới, nhiệt huyết với nghề, cũng như

sự thay đổi trong nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về vấn đề này Nắm bắt được đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là một phương thức hiệu quả để bồi dưỡng chuyên môn giáo viên, vì vậy lãnh đạo nhà trường, cán bộ tổ chuyên môn tích cực tuyên truyền, động viên cán bộ giáo viên thực hiện sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học để làm thay đổi nhận thức của họ về sinh hoạt chuyên môn, xác định quyết tâm thực hiện Thống nhất cách thức thực hiện, không bàn lùi, không ngại khó, không ngại không thành công Mạnh dạn áp dụng kiến thức thu nhận được từ tập huấn, tham khảo tài liệu trên mạng Internet, học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp, trường bạn, phát huy trí tốt tuệ tập thể, vừa làm vừa rút kinh nghiệm…để bài sau tốt hơn bài trước

2.3.1.4.Tổ chức tập huấn cho cán bộ giáo viên

Muốn đạt hiệu quả giải pháp đầu tiên là phải tổ chức tập huấn cho toàn thể cán bộ giáo viên hiểu rõ nội dung cốt lõi của việc đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học Các đồng chí tổ trưởng chuyên môn và một số cốt cán bộ môn đã được tập huấn nhưng trên thực tế, vẫn còn rất nhiều

giáo viên chưa nắm vững được sự khác biệt giữa sinh hoạt chuyên môn truyền thống với sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học cho nên trong quá trình thực hiện còn mơ hồ, lúng túng dẫn đến chưa đồng nhất trong cách nghĩ, cách làm và có nhiều quan điểm trái chiều.Vì vậy, thông qua tập huấn phải làm cho mọi giáo viên nắm vững sự khác biệt giữa sinh hoạt chuyên môn truyền thống và sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học

Phải làm cho giáo viên nắm được bản chất của sự đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là xóa bỏ cách sinh hoạt chuyên môn truyền thống, hình thành thói quen và cách sinh hoạt chuyên môn mới trên các phương diện sau: triết lí sinh hoạt chuyên môn, vấn đề quan tâm và thời lượng thảo luận Cụ thể là: từ chỗ chủ yếu quan sát giáo viên sang quan sát học sinh là trọng tâm, từ đánh giá trình độ, cách dạy của giáo viên sang suy ngẫm và chia sẻ về việc học của học sinh, cùng suy đoán các nguyên nhân và đưa ra những cách giải quyết khắc phục Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là một quá trình với nhiều khâu, nhiều bước chứ không còn đơn thuần chỉ là một buổi các thành viên trong tổ đến để bàn bạc về một đơn vị kiến thức khó dạy nào đó trong chương trình

2.3.1.5 Nâng cao năng lực của tổ trưởng, tổ phó, cốt cán chuyên môn

trong quản lý, điều hành hoạt động của tổ chuyên môn

Tổ trưởng chuyên môn là con chim đầu đàn của tổ, chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng và nhà trường về chất lượng hoạt động chuyên môn của tổ mình Tổ trưởng là người có quyết tâm đổi mới mạnh mẽ nhất và là người nắm vững nhất nội dung, cách thức tổ chức thực hiện tốt nhất việc đổi mới nội dung sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học Do dó cần phải nâng cao năng lực của tổ trưởng chuyên môn trong quản lý, điều hành hoạt động của tổ chuyên môn qua việc cử Tổ trưởng, Tổ phó chuyên môn tham gia đầy

đủ các đợt tập huấn, các chuyên đề, các cuộc giao ban chuyên môn của cụm, của toàn Thành phố do Phòng GD&ĐT tổ chức Cử Tổ trưởng, Tổ phó chuyên môn tham gia dạy minh họa những tiết khó, tiết bài đầu tiên sau khi tiếp thu chuyên đề mới, tạo điều kiện để Tổ trưởng, Tổ phó chuyên môn phát huy vai trò chỉ đạo chuyên môn tổ, giao quyền tối đa cho tổ trưởng trong điều hành chuyên môn của tổ

2.3.2.Chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn điểm

Nhà trường lên kế hoạch chỉ đạo các tổ chuyên môn tổ chức sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học, mỗi môn chọn thử nghiệm một bài dạy minh họa Bài dạy này thực hiện cho giáo viên toàn trường tham dự Người được chọn dạy các tiết sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học là tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, là các giáo viên cốt cán trong các bộ môn

BGH cùng toàn thể giáo viên dự giờ, rút kinh nghiệm một cách tỉ mỉ,

cụ thể từ lí luận phương pháp dạy học đến điều kiện trang thiết bị dạy học, tình hình thực tế chất lượng học tập của học sinh, các khó khăn của học sinh gặp phải khi học bài, cách tháo gỡ khó khăn

Sau khi dự sinh hoạt chuyên môn điểm do nhà trường chỉ định, các tổ trưởng tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo phương pháp, cách thức đã được học tập và rút kinh nghiệm sau sinh hoạt chuyên môn điểm Trong mỗi năm

học 2017-2018, 2018-2019, 2019-2020, nhà trường lần lượt cử 2 tổ chuyên môn luân phiên nhau tổ chức sinh hoạt chuyên môn điểm dưới sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường mà trực tiếp là Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn

Sau mỗi lượt sinh hoạt chuyên môn điểm, Ban giám hiệu họp cùng tổ trưởng, tổ phó chuyên môn để trao đổi, thảo luận, rút kinh nghiệm về phương phpas, cách thức tiến hành 1 buổi sinh hoạt chuyên môn thực sự có chất lượng, hiệu quả, góp phần to lớn trong nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm cho giáo viên Kích thích tinh thần học hỏi, tự học, tự bồi dưỡng, sáng tạo, đổi mới trong dạy học cho giáo viên Làm cho sinh hoạt tổ chuyên môn tổ thành môi trường học tập, rèn giũa, thể hiện bản thân, phấn đấu trong nghề nghiệp cho mỗi giáo viên

2.3.3 Đánh giá định kỳ kết quả sinh hoạt chuyên môn tổ

Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng tham gia sinh hoạt cùng tổ chuyên môn với vai trò là thành viên chứ không phải cán bộ quản lí chuyên môn đến giám sát để tạo không khí bình đẳng, dân chủ, thân thiện trong buổi sinh hoạt, không áp đặt ý kiến của mình, không đánh giá ý kiến của người khác, lắng nghe ý kiến của mọi thành viên với thái độ trân trọng Trong quá trình dự sinh hoạt chuyên môn cần ghi chép các nội dung chính, hoặc những vấn đề

mà giáo viên còn vướng mắc, sau đó đưa ra toàn trường để bàn bạc, thảo luận

và đi đến thống nhất chung về phương pháp, cách thức

Từ những thông tin thu thập được sau mỗi lần dự sinh hoạt cùng các tổ, chỉ đạo, góp ý kiến cho tổ trưởng cần bổ sung những nội dung nào giáo viên còn yếu, phát huy thế mạnh, năng lực sở trường của giáo viên.Trong các cuộc họp chuyên môn hàng tháng, cần đánh giá hoạt động các tổ chuyên môn về những việc đã làm được và những việc chưa làm được Việc đánh giá định kỳ kết quả sinh hoạt chuyên môn tổ được thực hiện 1 tháng 1 lần, thông báo kết quả đánh giá đó trước toàn trường để toàn thể giáo viên được biết và rút kinh nghiệm cho lần sinh hoạt chuyên môn sau được tốt hơn

2.3.4 Đưa chất lượng sinh hoạt chuyên môn tổ vào tiêu chí đánh giá trong xếp loại thi đua tổ

Mỗi năm học, tham mưu cho Hiệu trưởng khen thưởng cho tổ chuyên môn làm tốt nhiệm vụ, khen thưởng cho nhóm giáo viên thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao trong sinh hoạt chuyên môn như dạy thể nghiệm, minh hoạ, đối chứng, báo cáo tham luận, truyền đạt kinh nghiệm Những việc làm

đó có tác dụng điều chỉnh và bổ sung kế hoạch cho tổ chuyên môn và việc sinh hoạt chuyên môn có chất lượng, có hiệu quả thiết thực

Cụ thể đã tham mưu nhà trường khen thưởng, bồi dưỡng cho các đồng chí có những tham luận tốt trong các cuộc hội thảo: Giáo viên chủ nhiệm giỏi, Kinh ngiệm trong ôn thi vào lớp 10 THPT, Bồi dưỡng học sinh giỏi, Phụ đạo học sinh yếu kém; tổ chức các hoạt động giáo dục NGLL, các hoạt động trải nghiệm sáng tạo

2.3.5 Tham mưu nhà trường mua sắm trang thiết bị dạy học, nâng cấp

cơ sở vật chất đáp ứng đổi mới phương pháp dạy học, dạy học theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh

Nhà trường đã huy động các nguồn lực tài chính từ ngân sách Nhà nước cấp đến kể gọi sự ủng hộ, tài trợ của các nhà hảo tâm, của phụ huynh học sinh để cải tạo, nâng cấp trường lớp, mua ti vi, máy chiếu, máy tính trang

bị cho đủ 12 phòng học Nâng cấp, chuẩn hoá 2 phòng thực hành Lý – Công nghệ và Hoá- Sinh, phòng học Tin học Cải tạo sân trường xanh- sạch đep- an toàn, bố trí khu đất làm vườn thực hành môn Sinh học

Để tạo điều kiện triển khai sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, nhà trường đã bố trí dạy ở các phòng học có thiết bị âm thanh, bảng phụ, máy chiếu … phục vụ việc giảng dạy, chọn dạy ở những lớp có nền nếp tốt,

có phong trào và kể quả học tập tốt hơn trong các khối

Hướng dẫn bố trí lại chỗ ngồi thuận lợi cho giáo viên dự giờ và học sinh tham gia thảo luận Muốn đổi mới phương pháp dạy học thành công, yêu cầu người học cũng phải đổi mới cách học, cách dạy và cách học phải phù hợp với nhau Học sinh lâu nay vẫn quen cách học cũ, thụ động, một trong những cách làm thay đổi cách học của học sinh là thay đổi cách bố trí chỗ ngồi truyền thống như lâu nay Trong các giờ dạy minh họa, nhà trường chỉ đạo giáo viên phải ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, phải áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, các kỹ thuật dạy học mới sao cho hiệu quả và bố trí học sinh ngồi theo các nhóm nhỏ

Hỗ trợ kinh phí cho giáo viên dạy các tiết minh hoạ, tiết mẫu các bài khó, các bài có nội dung tích hợp, các bài dạy học theo chủ đề để mua giấy làm phiếu học tập, hoá chất , vật phẩm, nguyên liệu thực hành

2.4 Kết quả đạt được

4.1 Kết quả đạt được khi thực hiện đổi mới sinh hoạt chuyên môn là

đã làm thay đổi được nhận thức và hành động của mỗi cán bộ giáo viên

Khi bắt đầu triển khai thực hiện, giáo viên hầu như chưa có khái niệm

gì cụ thể về sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học, vì thế có một số người không có niềm tin vào tính hiệu quả của cách làm này, thậm chí còn có những suy nghĩ cho rằng sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học chỉ là hình thức, cấp trên bảo phải làm thì làm Nhưng với quyết tâm cao của lãnh đạo nhà trường, chỉ đạo thực hiện một cách đồng bộ, kiên quyết ở các tổ chuyên môn, qua quá trình thực hiện một số tiết, mọi người đã thấy được sự thành công

Sinh hoạt chuyên môn trong trường ngày càng có chất lượng, hiệu quả hơn, bận rộn hơn, thiết thực hơn và sôi nổi hơn, đã khắc phục được tình trạng sinh hoạt chuyên môn nặng về hành chính trước đây Mọi người đã nhận thức được trách nhiệm của mình trong công cuộc “Đổi mới căn bản và toàn diện” nền giáo dục nước nhà bắt đầu từ những việc làm cụ thể như sinh hoạt chuyên môn qua nghiên cứu bài học

4.2.Thông qua sinh hoạt chuyên môn , giáo viên dần tự tin, chủ động, sáng tạo hơn trong giảng dạy