Luận án tiến sĩ kinh tế phát triển (FULL) giải pháp tạo việc làm cho lao động nông thôn thành phố hà nội trong bối cảnh đô thị hóa

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠO BỘNÔNGNGHIỆPVÀPTNTHỌCVIỆNNÔNGNGHIỆPVIỆTNAM TRẦNTHỊMINHPHƯƠNG GIẢIPHÁPTẠOVIỆCLÀMCHOLAOĐỘNGNÔNGTHÔNTHÀ NHPHỐHÀNỘITRONGBỐICẢNHĐÔTHỊHÓA CHUYÊNNGÀNH: KINH TẾPHÁTTRIỂN MÃ SỐ:

BỘGIÁODỤCVÀĐÀOTẠO BỘNÔNGNGHIỆPVÀPTNT

HỌCVIỆNNÔNGNGHIỆPVIỆTNAM

TRẦNTHỊMINHPHƯƠNG

GIẢIPHÁPTẠOVIỆCLÀMCHOLAOĐỘNGNÔNGTHÔNTHÀ NHPHỐHÀNỘITRONGBỐICẢNHĐÔTHỊHÓA

CHUYÊNNGÀNH: KINH TẾPHÁTTRIỂN

MÃ SỐ: 62 31 0105

NGƯỜIHƯỚNG DẪNKHOAHỌC:

PGS.TS.NGUYỄNTHỊMINHHIỀNT S.NGUYỄNQUỐCCHỈNH

LỜICAMĐOAN

Tôixincamđoanđâylàcôngtrìnhnghiêncứucủariêngtôi,cáckếtquảnghiêncứuđượctrìnhbàytrongluậnánlàtrungthực,kháchquanvàchưatừngđ ể bảovệởbấtkỳhọcvịnào

Tôixincamđoanrằngmọisựgiúpđỡchoviệcthựchiệnluậnánđãđượccảmơn,các thôngtin tríchdẫntrongluậnánđềuđượcchỉrõnguồn gốc

Tácgiảluậnán

TrầnThịMinhPhương

LỜICẢMƠN

Trướchết,tôixincảmơnsâusắctớiPGS.TS.NguyễnThịMinhHiềnvàT S Ngu yễnQuốcChỉnhlànhữnggiáoviên

trựctiếphướngdẫnvàgiúpđỡtôivềm ọimặtđểhoànthành luậnántiếnsĩkinhtếnày.

Tôixinchânthànhc ảmơnBanG i á m đ ố cH ọcviệnNôngnghiệpViệtN a m , Kh oaKinhtếvàPháttriểnnôngthôn,BanQuảnlýđàotạo,tậpthểgiáoviênvàcánbộKh oaKinhtếvàPháttriểnnôngthônmàtrựctiếplàcácthầy,côg i á o BộmônPháttriểnNô ngthônđãtậntìnhhướngdẫn,địnhhướngchotôitrongquátrìnhxâydựngluậná n Tôic ũngcảmơ n g i a đình,bạnb è vàđồngn g h i ệpđãgiúpđỡtôivềtinhthần,vậtchấtvàthờ igianđểtôihoànthànhquátrìnhhọc tậpvàhoànthànhluậnán.

Tôixintrântrọngcảmơnsựtậntìnhgiúpđỡcủacácđơnvị,tổchức,SởN ô n g ngh iệpvàPTNTTPHàNội,SởLaođộng-

ThươngbinhvàXãhộiTPHàNội,CụcThốngkêTPHàNội;CácTrungtâmgiớithiệuv iệclàmtrênđịabànT P HàNội,UBNDcáchuyện,thịxãtrongTPHàNội;UBNDx ã,PhòngLaođ ộ ngviệclàmcác huyện,thịxãtrongTP HàNội,các hộgi ađìnht ạiTPHàNộiđãtạođiềukiệngiúptôithu thậpsốliệuvànhữngthông tincầnthiếtđ

MỤCLỤC

Trang

LờicamđoanLờicảmơnMụclụcDanhmục các chữviết tắtDanhmục bảng

DanhmụchìnhDanhmụcsơđồDanhmục hộpMỞĐẦU

ÀTHỰCTIỄNNGHIÊNCỨUTẠOVIỆCLÀMCHOLAOĐỘNGNÔNGTHÔNTRONGBỐICẢNHĐÔ

THỊHÓA1.1 Cơsởlýluận1.1.1 Cáckháiniệmcơbản1.1.2 Khuvựcnôngthônvàđặcđi

ểm củalaođộngnôngthôn16

1.1.3 Cáctácđộngcủađôthịhóatớitạoviệclàmcholaođộngkhuvực

1.2 Cơsởthực tiễn 34

1.2.1 Kinhnghiệm tạoviệclàmcho laođộngnôngthônởmộtsốnước 341.2.2 QuanđiểmcủaĐảngvàchínhsáchtạoviệclàmcholaođộngnông

1.2.3 TạoviệclàmcholaođộngnôngthônởmộtsốđịaphươngViệtNam 461.3 Cácnghiêncứucóliên quan 521.4 KinhnghiệmrútrachoHàNộitrongtạoviệclàmđốivớilaođộng

Chương2.PHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU 572.1 Đặcđiểm địa tựnhiênkinhtếxãhội của ThànhphốHàNội 57

2.1.2 Đặcđiểmkinhtế-xã hội 572.1.3 KháiquátdânsốkhuvựcnôngthônHàNội 602.2 Phươngpháptiếpcậnvàkhungphântích 60

Chương3.THỰCTRẠNGTẠOVIỆCLÀMCHOLAOĐỘNGNÔNGT H Ô N THÀ

NHPHỐHÀNỘITRONGBỐI CẢNHĐÔTHỊHÓA 783.1 Kháiquátvềlaođộngvàviệclàmởkhuvựcnôngthônthànhphố

3.1.1 Kháiquátvềdânsố, lực lượnglao độngởkhuvựcnôngthôn 78

3.1.2 Kháiquátvềviệclàmởkhuvựcnôngthôn 813.2 Thực trạng tạoviệclàmcho laođộngnông thônthànhphốHàNội 853.2.1 Cácchínhsáchvàgiảipháptạoviệclàmđãthựchiệncholaođộng

3.3.9 Mộtsốkếtquảphântíchmôhình 116

Chương4 G I Ả IPHÁPC H ỦYẾUTĂNGCƯỜNGT ẠOV I ỆCLÀMCHO L A

O ĐỘNGNÔNGTHÔNH À N ỘITRONGB ỐICẢNH

4.1 CăncứđềxuấtgiảipháptạoviệclàmcholaođộngnôngthônHàNội 1244.1.1 Dựbáocungcầulaođộng 1244.1.2 Tốcđộcôngnghiệphóa,đôthịhóavàchuyểndịchcơcấukinhtế 1274.1.3 Căncứthực trạngtạoviệc làm 1294.2 Mụctiêuvàđịnh hướngvềtạoviệc làm 129

4.2.2 Địnhhướng 133

4.3.1 Giảipháptạoviệclàmthôngqua pháttriểnkinh tế-xã hội 1344.3.2 Giảipháppháttriểnnguồn nhânlực 1394.3.3 Giảipháp mởrộngxuấtkhẩulaođộng 1424.3.4 Giảipháptạoviệclàmtừpháttriểndoanhnghiệpnhỏvàvừanôngthôn 1434.3.5 Tăngcườngthôngtint h ịtrườnglaođộngv à tuyêntruyềnchính

DANHMỤCCÁCCHỮVIẾTTẮTTừviết tắt Cụmtừtiếng Việt CụmtừtiếngAnh

DANHMỤCBẢNG

2.1 Phânloại đấtđaicủathànhphốHàNội 592.2 Phânbốsốhộkhảosáttheo xã,huyện 632.3 Hộsinhsốngtạinơiởhiệntạitheo thờigian 66

2.5 Nguồnthu nhập/sinh kếchínhcủa cáchộđượcphỏngvấn 672.6 Tỷ lệhộgia đìnhphântheomứcthunhập 682.7 Sốhộvàtỷlệhộphântheotìnhtrạngsởhữuđấtcanhtáctrồngtrọt 682.8 Tìnhtrạng sởhữuđấttrướckhi bịthuhồi 682.9 Hìnhthứcsử dụnglao độngcủa hộtrênđấtcanhtác 693.1 Dânsốtrungbìnhvà nôngthôncủaHàNội 783.2 Cơcấutrìnhđộchuyênmônkỹthuậtcủadânsốtrên15tuổikhu

vựcnông thôn HàNộigiaiđoạn2010 -2014 793.3 Tỷlệlaođộngc ó việclàmk h u v ựcnôngthôns o v ớito àn thành

phốtheongànhkinhtế,giaiđoạn2010-2014 813.4 Laođộngc ó việclàmc ủaH à N ộitheongànhkinhtế,g i a i đ o ạ n

3.5 Cơcấu nghềnghiệpcủalaođộngnôngthôn 843.6 Sốviệclàmđượctạoratừcáchộvayvốngiảiquyếtviệclàmphân

3.7 Sốviệclàmđượ ctạora từcácđề ánhọcnghềphântheohuyện/quận/thịxã 993.8 Sốviệclàmđượctạoraquacácdoanhnghiệppháttriểnsảnxuất

phânchiatheo huyện/quận/thịxã 1003.9 Tăngtrưởng,việclàmtrong 3ngànhởHàNội 1013.10 HệsốcogiãnviệclàmtheotăngtrưởngcủaHàNội 1023.11 Sốphiêngiaodịchviệclàmđượcthựchiện 109

3.16 Kếtquảước lượngmôhìnhnhucầulaođộng 1194.1 Kếtquảdựbáodânsố,cunglaođộngthànhphốHàNộigiaiđoạn

4.2 KếtquảdựbáocầulaođộngthànhphốHàNộigiaiđoạn2015-2020 1254.3 Kếtq u ảdựb á o cầulaođộngthànhp h ốH à N ộitheongành,g i a i

4.4 Dựbáonhucầulaođộngqua đàotạo 1264.5 Dựbáonhucầulaođộngqua đàotạophântheotrìnhđộ 126

lâm nghiệpvàthủysảnkhuvựcnôngthônnăm2014(%) 1133.5 Trìnhđộchuyênmônkỹthuậtcủalaođộngnhómngànhphinôngnghiệpkhuvực

3.6 Cơcấulaođộngnôngthônkhuvựcchínhthức 114

1.1.C ơ chếtạo việc làm-Cơ chế3 bên 132.1.Khung nghiêncứu phântíchtổngthểcủa luậnán 624.1.Á p lực tạo việclàmcho laođộngnôngthôntrongbốicảnhđô thịhóa 128

DANHMỤCHỘP

1.1 Môhìnhgiảiquyếtviệclàmcholaođộngmấtviệclàmdochuyển

đổimụcđíchsửdụng đấtởHảiDương 513.1 Vấnđềtạoviệclàmcho laođộngnôngthôn 933.2 Xuấtkhẩulaođộngg ó p phầngiảiquyếtv i ệclàmc h o laođộng

nôngthôn 953.3 Hộkinhdoanhvayvốntạoviệc làm 963.4 Nguồn vốn từChương trìnhmụctiêuquốcgia vềviệc làm 1043.5 Hỗtrợvốnvaypháttriểnsảnxuấtvàchuyểnđổinghềnghiệpchon g ư ờ i laođộn

g 1063.6 Xuấtkhẩulaođộnggiúpgiảiquyếtviệc làm 1124.1 Môhìnhtạoviệclàmbằnghìnhthứcpháttriểnngànhnghềdịchvụthươngmại.139

MỞĐẦU

1 Sựcầnthiếtnghiêncứu

Quátrìnhcôngnghiệphóa,đôthịhóatấtyếusẽdẫnđếnquátrìnhchuyểnđổimụcđíchsửdụngmộtbộphậndiệntíchđấtnôngnghiệpsangphụcvụquát r ì n h pháttriểnđôthịvàcáckhukinhtế,khu-

cụmcôngnghiệp.Vìvậy,sẽcón h ữngtácđộngtíchcựccũngnhưtiêucựcđếnhộgiađìnhnôngnghiệp,nôngthôn.Nhữnghộgiađìnhnàyphảiđốimặtvớiviệcchuyểnđổinghềdobịmấtđấts ảnxuất,r ơ i v à o trạngt h á i bịđ ộ ngv à thiếuc á c điềukiệnđảmb ảocuộcs ốngkhihọbịmấtviệcl à m v à buộcphảichuyểnđổinghềt ừs ảnxuấtn ô n g nghiệpsangcác ngành nghềkhác,la ođộngnôngnghiệpmấtviệclà mtruyềnthốngvàkhóchuyểnđổinghềnghiệp.Vấnđềgiảiquyếtviệclàmđểổnđịnhđờisốngchongườilaođộngnổilênnhưmộthiệntượngvừamangtínhkháchq u a n củaquátrìnhcôngnghiệphóa,đôthịhóa,vừamangtínhđặcthùcủakhuvựcnôngnghiệp,nôngthôn(ỦybanNhândânthànhphốHàNội,2011)

Tạoviệclàmchongườilaođộngởkhuvựcnôngnghiệpnôngthôntrongq u á trìnhđ ô t h ị h ó a l à vấnđ ề cầnthiếtphảiđ ư ợ c Đảng,Nhàn ư ớ c , cácđ ị aphươngnhìnnhận,đánhgiáđúngđắnđểđảmbảoổnđịnhcuộcsốngchongườilaođộng,giảmtỷlệthấtnghiệp,nângcaothunhập,cảithiệnđờisốngcủangườin ô n g dânbịthuhồi

(HộiđồngNhândânThànhphốHàNội,2 0 1 2 ) H à N ộil à mộtt r o n g nhữngthànhp hốcót ốcđ ộ đ ô t h ị h o á thuộcloạinhanhnhấtsovớicácđịaphươngkháctrongcảnước.Điềunàyđượcthểhiệnq u a sựmởrộngphạmvịđịagiớivàs ựt ăn g trưởngvềsốlượngcáckhucông n g h i ệptậptrung,cụmcôngnghiệpvừavànhỏ,cáckhuđôthịmới

Từ01/8/2008,thựchiệnn g h

ịquyếtsố15/NQ-QHv ềmởrộngđ ị agiớih à n h chínhthủđôHàNội,dânsốHàNộităngtừ3,556triệungườilên6,4triệun g ư ờ isaukhihợpnhất,dânsốtrongtuổilaođộngtăngtừ2,256triệungườilên4 , 3 triệungười,trongđ ó s ố laođộngthamg i a h o ạtđộngk i n h t ếl à 3 , 2 triệun

g ư ờ i , quymôcunglaođộngkhoảng170.000người/

năm,tươngứng5,34%sốlaođộngthamgiahoạtđộngkinhtếtoànthànhphố.Năm2015,quymôdânsốcủaHàNộikhoảng7,2triệungười,trongđócó4,8triệungườitrongđộtuổilaođộng.Dựbáođếnnăm2020,dânsốđạt7,9triệungười,bìnhquântrong5nămtừ2015-2020,hàngnămHàNộicókhoảng180-

việclàmđốivớimộtbộphậnlớnn g ư ờ i dânbịrơivàotìnhtrạngthấtnghiệpvàthiếuviệclàmkhi bịthuhồiđấtđaiphụcvụmụctiêuđôthịhoá.Cụthể,đôthịhóacóảnhhưởngtrựctiếpđếnviệclàm,thunhậpcủanhữngngườidânchịuảnhhưởngcủađôthịhóa.Mặttíchcựcr õ nhấtcủađôthịhóađemlạilàcơcấukinhtếvàcơcấuviệclàmchuyểndịcht h e o hướnghiệnđại(tăngtỷtrọngkhuvựccôngnghiệpvàdịchvụ,giảm

dầnkhuv ựcnôngnghiệp).Ngượclại,mặttiêucựchiểnhiệncủađôthịhóalàdiệntíchđấtnôngnghiệpcủanôngthônHàNộicóxuhướngngàycàngbịthuhẹpnhanhchóng,việcchuyểnđổicơcấulaođộngvàviệclàmcủangườidâncótácđộnglớnđếnthunhậpvàđờisốngcủahọ

Đôthịh ó a c ó thểt á c độngl à m ngườin ô n g d â n k h ô n g c ò n từliệus ảnxuất,mấtviệclàmtrongnôngnghiệp,quátrìnhchuyểnđổinghềnghiệpvàtìmkiếmviệclàmcủahọrấtkhókhănbởitrìnhđộtaynghềcònthấpvàhạnchế,

xãhội,bảovệa n n i n h c h í n h trị,t r ậttựa n t o à n xãhội.Mặcdù,đic ù n g n h ữngdựán,hạt ầngkĩthuậtv à hạt ầngxãhộiở c á c k h u vựcd â n c ư x u n g q u a n h vùngquy hoạchcũngđượccảitạovànângcấpđồngbộ.Đờisốngcủangườid â n c ó nhiềut h a y đổit

h e o chiềuhướngt í c h cực,hạt ầngc ơ sởvàhệthống(ytế,giáodục,giaothông )ngàycàngđượccảithiệnhơn.Tómlại,bêncạnhnhữngtácđộngcủađôthịhoáđốivớiđờisốngkinhtế-xãhộinóichungthìđôthịhóatácđộngtrựctiếpđếnvấnđềlaođộng-

việclàmcủangườidânn ô n g thônHàNội

Vìvậy,việcnghiêncứuđểtổngkếtlýluậnvàthựctiễntạoviệclàmcholaođộngnôngthônHàNộilàhếtsứccầnthiết,nhằmphântích,đánhgiákháiq u á t thựctrạngviệclàm,tạov i ệclàmc h o n g ư ờ i laođ ộ ngn ô n g t h ô n H à N ộit r o n g bốicảnhđôthịhóavàđánhgiávàđotácđộngcủacácyếutốtácđộngđếntạoviệclàmkhuvựcnôngthôn.Từđóđềxuấtnhữnggiảipháptăngcườngtạoviệclàmcho ngườilao độngnôngthônHàNội

2 Mụctiêunghiêncứu

a, Mụctiêuchung

NghiêncứucơsởlýluậnvàthựctiễnvềviệclàmcholaođộngnôngthônH à Nộitrongbốicảnhđôthịhóa,đềxuấtcácgiảipháptăngcườngkhảnăngtạoviệclàmchokhuvựcnày

 Phạmvinộidung:

- Luậnánnghiêncứumộtsốvấnđềlýluậnvàthựctiễnvềtạoviệclàmc h o lao

độngnôngthôntrongbốicảnhĐTH

- Thựctrạngtạoviệclàmcholaođộngnôngthôn,cácyếutốảnhhưởngv à các

giảipháptạo việclàmcholaođộngnôngthônthànhphốHàNội

 Giớihạn:CácvấnđềnghiêncứucủaluậnánnàychỉxéttrongbốicảnhĐ T H màkhôngcoiĐTHnhưmộtnhântốchínhđểphântíchvềtạoviệc làm;

 Phạmvithờigian:Đềtàithựchiệnnghiêncứuvàphântíchdữliệuvềdân số,l

aođộng-việclàmcủathànhphốHàNộigiaiđoạn2010-2014,kếthợpcácsốliệuđiềutrathựcđịadotácgiảthựchiện:Cácđềxuấtchogiaiđoạn2015

- Đánhgiáphântíchđịnhlượngvàđịnhtínhcácyếutốtácđộngđếntạoviệclàmc

holaođộngnôngthônthànhphốHàNội.Nêurõvaitròcủagiáodục,đ à o tạođốivớikhảnăngcóđượcviệclàmc ủan gư ời laođộng.Khảnăngtạoviệclàmtừchínhsách,

từđầutư,tăngtrưởnghaynhữngcơhộivàtháchthứcđốiv ớingườilaođộngđểtìm

việclàmtrongbốicảnhđôthịhóa

- Cungcấpcácthôngtinvềdựbáocungvàcầulaođộng;bốicảnhkinhtếx ã

h ộiđến2020;Đềxuấtcácgiảipháptạoviệclàm,tăngcườngtạoviệclàmchon g ư ờ i laođộngnông thôncủathànhphốHàNội

Chương1.CƠSỞLÝLUẬNVÀTHỰCTIỄNNGHIÊNCỨUTẠOV IỆCLÀMCHOLAOĐỘNGNÔNGTHÔNTRONGBỐICẢNHĐ

ÔTHỊHÓA1.1 Cơsởlýluận

1.1.1 Cáckháiniệmcơbản

1.1.1.1 Việclàm

- Cácquanđiểmvềviệclàm

TheoNguyễnHữuQuỳnh(1998):"Việclàmlàhànhvicủanhânviên,cón ă n g lựclaođộngthôngquahìnhthứcnhấtđịnhkếthợpvớitưliệusảnxuất,đểđượcthùlaohoặcthunhậpkinhdoanh".Bảnchấtcủađịnhnghĩalàsựkếthợpgiữangườilaođộngvàtưliệusảnxuất.Khuvựclàmviệcthuộccácloạihìnhk i n h tếcó

thểlàNhànước,tưnhân,cóvốnđầutư nướcngoài,v.v

Theot ừđiểntiếngViệt:“Việcl à m l à c ô n g v i ệcđ ư ợ cg i a o c h o làmv à đượctrảc ô n g ” (ViệnN g ô n n g ữh ọc,2010)t u y nhiên,k h á i n i ệmn à y c ò n q u á rộngvàchưacụthể.Trongthựctếngườilaođộngcóthểtựtạoraviệclàmchomình,đồngthờicóthunhậpmàkhôngcầnđượcgiao

Trongt h ựctế,k há i niệmvềviệclàmt h ư ờ ngnhấnmạnhở ha i điểmcơ bản,đólàthunhậpvàtínhhợpphápcủacáchoạtđộnglaođộng.ỞViệtNam,LuậtViệclàmcónêu:“Việclàmlàhoạt

độnglaođộngtạorathunhậpmàkhôngb ịphápluậtcấm”(Quốchội,2013)Điều3,Chương1,LuậtViệclàmbanhànhngày16tháng11năm2013,nhưvậy,nộidungđiềunàychothấyhaitiêuthứcbắtbuộcđểxácđịnhhoạtđộnglaođộngđượcthừanhậnlàviệclàmởViệtNamb a o gồmtiêuthứcvềthunhậpvàtínhpháplýcủaviệclàm

Thứnhất,hoạtđộngđóphảicóíchvàtạorathunhậpchongườilaođộngv à chocá

cthànhviêntronggiađình.Điềunàychỉrõtínhchấthữuíchvànhấnmạnhtiêuthứctạor

a thunhậpvà việclàm.Hoạtđộngđem lạithunhậpđượ clượnghóadướicác dạngnhư:

+Ngườilaođộngnhậnđượctiềncông,tiềnlươngbằngtiềnhoặchiệnvậttừngườisửdụnglaođộng

+Tựđemlạithunhậpchobảnthânthôngquacáchoạtđộngkinhtếmàbảnthânngườilaođộnglàm chủ

+Đ e m lạit h u nhậpchohộg i a đ ì n h màbảnthânngườit h ựchiệncôngviệcđólàthànhviêncủahộgiađình hoặchộgiađìnhquảnlý.

Thứhai,hoạtđộngđókhôngbịphápluậtngăncấm,điềunàychỉrõtínhpháplýcủ

aviệclàm.Hoạtđộngcóíchkhônggiớihạnvềphạmvi,ngànhnghềv à hoàntoànphùhợpvớisựpháttriểncủathịtrườnglaođộngởViệtNamtrongq u á trìnhpháttriểnkinhtếnhiềuthànhphần.Ngườilaođộnghợpphápngàynayđượcđặtvàovịtríchủthể,cóquyềntựdohànhnghề,tựdoliêndoanhliênkết,tựtìmkiếmviệclàm,tựdothuêmướnlaođộngtrongkhuônkhổcủaphápluật,k h ô n g bịphânbiệtđốixửdùlàmtronghayngoàikhuvựcNhànước.Điềunàykhẳngđịnhtínhchấtpháplýtronghoạtđộngcủangườilaođộngthuộckhuvựcn g o à i Nhànước vàcáckhuvựcphichínhthức(Quốchội, 2013)

Haitiêuchíđócóquanhệchặtchẽvớinhauvàlàđiềukiệncầnvàđủđểmộthoạtđộnglaođộngđượcthừanhậnlàviệclàm.Nếumộthoạtđộngtạorat h u nhậpn h ư n g viphạmp h á p luậtnhưb u ô n lậu,trộmcắp,mạid â m …

t h ì k h ô n g đượcthừanhậnlàviệclàm.Nếucăncứvàothunhậpđemlạichongườil a

o độngt h ì c ó nhiềuloạihoạtđộngc ó í c h c h o x ã hội,g i a đ ì n h cộngđồngn h ư n g khôngtạorathunhậphoặcgópphầntạorathunhập.Cụthể,haingườic ù n g làmcôngviệcnộitrợ,ngườithứnhấtlàmcôngviệcnộitrợchogiađìnhthìsẽcóíchchogiađìnhngườiđó(vìgiađìnhkhôngcầnphảithuêngườigiúpviệcvàcácthànhviêntronggiađìnhcóthểyêntâmđilàmviệckiếmtiềntừc ô n g việcb ê n n g o à i ) n h ư n g k h ô

n g đượct r ảc ô n g , k h ô n g tạor a t h u nhậpn ê n k h ô n g đượccoilàviệclàm.Ngườithứhaicũnglàmcôngviệcnộitrợnhưnglàl à m g i ú p việcl à giađ ì n h khácvàđượct r ả

c ô n g t h ì lạiđượcc o i l à việcl à m N h ư vậy,theocáctiếpcậnnàykháiniệmviệclàmchưakháiquátđượchếtbảnchấtcủaviệclàm(Quốchội,2013)

- Phânloại việclàm

TheoTổchứclaođộngquốctếILO(2009),kháiniệmviệclàmchỉđềcậpđếntrongmốiquanhệvớilựclượnglaođộng.Khiđó,việclàmđượcphânthànhh a i loại:Cótrảcông(nhữngngườilàmthuê,họcviệc…)vàkhôngđượctrảcôngn h ư n g vẫncó thunhập(vídụ:chủcơsở)

Từnhữngkhái niệmtrên, tácgiảthốngnhấtkhái niệmviệclàmlàhoạtđộnglaođộngcủacáccánhântrongxãhộinhằmmụcđíchtạorathunhậpchon g ư ờ i laođộng

và chocácthànhviêntronggiađình(đượctrảcôngbằngtiền,hiệnvật,traođổicônghaytựlàmchogiađìnhkhônghưởngtiềncông/lương)màk h ô n g bịphápluật cấm

TrongcáccuộcđiềutraLaođộngviệclàmởViệtNam,việclàmđược

xácđịnh:Việclàmlàmọihoạtđộngtừ1giờtrởlêntạoranguồnthunhậpkhôngbịphápluậtcấm(TổngcụcThốngkê,2011).Trongđó,việclàmđượcphânthànhh a i loại,baogồm:

Việcl à m đượctrảcông:bằngtiền,h o ặcd ư ớ icách ì n h thứck h á c m à n g ư

ờ inhậntiềnlương,tiềncông,…

phảihoànthànhtrongm ộtthờig i a n nhấtđịnhvớiyêucầucụthểvềsốlượngvàchấtlượngcôngviệcdongườihoặcnơitrảcôngquyđịnh,khôngphânbiệtngườiđóhoặcnơiđólàcáthểhaycơquan,doanhnghiệp,…Hợpđồnglaođộng(bằng giấyhoặcthỏa thuậnmiệng)chophéph ọnhậnđượctiềnl ư ơ n g , tiềncôngcơbả nmàk ho ảnthunhậpnàykhôngph ụthuộc trực tiếpvàkếtquảhoạt độngcủacơquan/đơnvịnơihọlàm việc

Việctựlàm:l à cácc ô n g việcmàt h u nhậpphụthuộctrựctiếpv à o lợinhuậnthuđ

ượctừhoạtđộngsảnxuấthànghóavàdịchvụ.Việctựlàmgồmcácc ô n g việctựlàmcủabảnthânđểtạothunhậphoặclàmchokinhtếủahộgiađ ì n h mìnhkhônghưởngtiềnlương,tiềncông

Việcl à m bềnvững:Kháiniệmvànộid u n g vềviệcl à m bềnvữngđãđượcc á c q

uốcg i a t r ê n thếgiới(ẤnĐộ,Trung Quốc,T h á i Lan,

…)q ua n t â m t r o n g cácchươngtrìnhviệclàm.TheoILO(2009),việclàmbềnvữnglàcơhộic h o namgiớivànữgiớicóđượcviệclàmổnđịnhvànăngsuấttrongđiềukiệntựdo,bìnhđẳng,vànhânphẩmđượctôntrọng.MụctiêuchínhcủaILOngày

naylàtạocơhộichonamvànữcóđượcviệclàmbềnvữngvànăngsuấttrongđiềukiệntựdo,côn gbằng,ant o à n vàtôntrọnggiá trịn hân phẩm.Việcl àm bềnvữngchínhlànhữngkhát

vọngcủaconngườitrongcuộcsốnglaođộngcủah ọvềcơhộivàthunhập,quyềnlợi,tiếngnóivàsựthừanhận;sựổnđịnhgiađ ì n h vàpháttriểncánhân;sựcôngbằngvàbìnhđẳngnhưnhau.Phảnánhmốiq u a n t â m củaC h í n h phủc ù n g ngườis ửd ụngl a o độngvàngườil a o độngs ẽc ù n g nhautạoramộtsựhợpnhấtvềđốithoạibabên(nhàquảnlý,ngườichủs ửdụnglaođộngvàngườilaođộng)

KháiniệmviệclàmbềnvữngđượcTổchứcLaođộngquốctếILO(2009)x á c định:“Việclàmbềnvữnglàcơhộiviệclàmcónăngsuất,cómứcthunhậpc ô n g bằng,bảođảmantoànởnơilàm việcvàbảotrợxãhộivềmặtgiađình”

1.1.1.2 Tạoviệclàm

- Cácquanđiểmvềtạo việclàm

VấnđềtạoviệclàmđượcnhắcđếntrongNghịquyếtĐạihộiĐảngtoànquốclầnthứX:“Pháttriểnthịtrườnglaođộngtrongmọikhuvựckinhtế,tạosựgắnkếtcung-

cầulaođộng,pháthuytínhtíchcựccủangườilaođộngtronghọcnghề,tựtạovàtìmviệclàm”(BanchấphànhTrungƯơng,2006).Cácchươngtrìnhhỗtrợtíndụng,chuyểngiaocôngnghệvàdạynghềgiúpngườilaođộngnóichungvàthanhniênnóiriêngđầutưsảnxuấtkinhdoanh,tựtạoviệclàmlàmộttrongnhữngnộidunghoạtđộngcủacácChươngtrìnhMụctiêuquốcgiavềviệclàm,giảmnghèovàdạynghềđếnnăm2010và2015

Kháiniệmvềtạoviệclàm:TheoTrầnNgọcDiễn(2002)tạoviệclàmlàq u á trình

tạorasốlượng,chấtlượngtưliệusảnxuất,sốlượngvàchấtlượngsứclaođộngvàcácđiềukiệnkinhtếxãhộikhácđểkếthợptưliệusảnxuấtvàsứclaođộng,đemlạithunhậpchongườilaođộng.Tạoviệclàmtheonghĩarộng,b a o g ồmnhữngvấnđ ề liênquanđ ế nviệ

cp h á t triểnv à sửdụngcóhiệuq u ản g u ồnnhânlực.Quátrìnhđódiễnratừviệcgiáodục,đàotạovàphổcậpnghền g h i ệp,chuẩnbịchongườilaođộngthamgiavàothịtrườnglaođộngđếntựdolựachọnviệclàmvànhậnlạinhữnggìxứngđángvớigiátrịlaođộngmàmìnhđ ã tạora.Tạoviệclàmtheonghĩahẹpchủyếuhướngvàođốitượngthấtnghiệp,c h

ư a cóv i ệ clàmh o ặcthiếuviệclàmnhằmtạothêmc h ỗlàmc h o ngườilaođộng,duytrìtỷlệthấtnghiệpởmức thấp

Đểphảnánhrõvấnđềtạoviệclàm,cácphântíchvềsausửdụngkếthợpt h e o hainghĩa(nghĩarộngvànghĩahẹp)củatạoviệclàm.Tạoviệclàmcầncósựthamgiacủacảngườisửdụnglaođộng,ngườilaođộngvànhànước.Nhànướcđóngvaitròquantrọngtrongtạoviệclàm.Vaitròcủanhànướcthểhiệnt r o n g việctạomôitrườngthuậnlợichoviệchìnhthànhvàpháttriển,tạoramôitrườngthuậnlợichon g ư ờ i laođ ộ n g v à ngườisửdụnglaođộngp h á t h u y k h ản ă n g củahọ,đưaracácchínhsáchcóliênquanđếnngườilaođộng,ngườisửdụnglaođ ộ n g n h ư : chínhsáchk h u y ế n khíchđầutưt r

o n g n ư ớ c,chínhsáchkhuyến khíchcácnhàđầutưnướcngoài…

Ngoàira, tạoviệclàmcó thểđượcchialàmhailoại:

+Tạoviệclàmổnđịnh:Côngviệcđượctạorachongườilaođộngmàtạichỗlàmviệ

cđóvàthôngquacôngviệcđóhọcóthunhậplớnhơnmứcthunhậptốithiểuhiệnhànhvàổnđịnhtheothờigiantừ3nămtrởlên.Việclàmổnđịnhluôntạochongườilaođộngmộttâmlýyêntâmtrongcôngviệcđểlaođộnghiệuquảhơn

+T ạoviệcl à m khôngổnđịnh:B a o gồmcácviệcl à m đ ư ợ ctạor a màn g ư ờ i la

ođộngphảithayđổicông việc củamìnhliêntụctrongthờigianngắn

Nhưvậy,mụcđíchcủatạoviệclàmnhằmkhaithácvàsửdụnghiệuquảcácnguồnlực,cáctiềmnăngkinhtế,tránhlãngphínguồnlựcxãhội.Bêncạnhđó,tạoviệclàmgiúpconngườinângcaovaitròcủamìnhtrongquátrìnhpháttriểnkinhtế,giảmđượctìnhtrạngthấtnghiệphạnchếcáctệnạnxãh ộidokhôngcóviệclàmgâyra.Vềmặtkinhtếkhiconngườicóviệclàmsẽthoảmãnđượccácnhucầuvậtchất,tinhthần,ổnđịnhvànângcaođờisốngcủan g ư ờ i laođộng.Giảiquyếtviệclàm,tạoviệclàmchongườilaođộngcóýnghĩag i ú p họthamgiavàoquatrìnhsảnxuấtxãhộicũnglàyêucầucủasựpháttriển,làđiềukiệncơbảnchosựtồntạivàpháttriểncủacon người

 Sốlaođộngđược tạo việclàm

TrêncơsởQuyếtđịnhsố43/2010QĐ-TTgcủaThủtướngchínhphủngày6/2010vềviệcbanhànhHệthốngchỉtiêuthốngkêquốcgia,trongđó,BộLaođộng-

ThươngbinhvàXãhộicónhiệmvụ,quyềnhạnthuthập,tổng

BKHĐTngày10tháng1 năm2011QuyđịnhnộidunghệthốngchỉtiêuthốngkêQuốcgia;danhmụcnộidunghệthốngchỉtiêuthốngkêcấptỉnh,huyện,xã.Theoquyđịnhtạithôngtư02/2011/

TT:“Sốlaođộngđượctạoviệclàm”phảnánhsốlượngngườilaođộnglàmviệctrongnềnkinhtếquốcdântăngthêmhằngnăm,làchênhlệchgiữasốlaođộngcóviệclàmởkỳbáocáovàsốlaođộngcóviệclàmcủakỳtrước”.Đâylàmộttrongnhữngchỉtiêuchínhphụcvụchoviệchoạchđịnhchínhsách,xâydựngchiếnlược,kếhoạchpháttriểnkinhtếxãhộicủaBộ,ngành,cácđịaphươngđềxuấtgiảipháppháttriểnnguồnnhânlực,tạoviệclàmbềnvữngvàpháttriểnthịtrườnglaođộng

 Cơ chếtạoviệclàm ba bên

Cơchếtạoviệclàmchongườilaođộngđòihỏisựthamgiatíchcựccủab a bên:Nhànước, ngườisửdụnglaođộngvàngườilaođộngsaochocơhộiviệclàmvàmongmuốnđượclàmviệccủangườilaođộnggặpnhautrênthịtrườngđượckếtnốivớinhau(HoàngPhê,1998)

Vềp hí a người laođộng,muốntìmđượ cviệclàmphùh ợp,cóthunhậpcao,đ ư

ơ n g nhiênp h ả ic ó k ếhoạcht h ựchiệnv à đ ầ u tưchop h á t triểnsứcl a o độngcủamình,phảihọctập,đàotạođểnắmvữngmộtnghề,biếtnhiềunghềvàk h ô n g ngừnghoànthiệnnângcaotaynghề(WorldTradeOrganization,2006)

VềphíaNhànước,tạorahànhlangpháplý,banhànhcácluậtlệ,chínhsáchliênquantrựctiếpđếnngườilaođộngvàngườisửdụnglaođộng,tạomôitrườngp h á p l ý kếthợpsứclaođộngv ớiT ư liệusảnxuấtl à mộtb ộphậncấuthànhtrongcơchếtạoviệclàmchongườilao động(WTO,2006)

Vềphíangườisửdụnglaođộng,gồmcácdoanhnghiệptrongnướcthuộccácthànhphầnkinhtế,cácdoanhnghiệpcóvốnđầutưnướcngoài,cáctổchứck i n h tếxãhộicầncóthôngtinvềthịtrườngđầuvàovàđầurađểkhôngchỉtạorac h ỗlàmviệcmàc ò n p h ảiduyt r ì v à p h á t triểnc h ỗlàmviệcc h o n g ư ờ ilaođộng.Đócũngchínhlàduytrìsựtồntạivàpháttriểncủadoanhnghiệp.Dođó,n g ư ờ isửdụnglaođộngcầncóv ốnđ ể muah o ặ

ct h u ê n h à x ư ở ng,c ô n g nghệ,

Tạo ra môi trường

pháp lý cho thị trường lao động Tạo ra số lượng và

chất lượng sứclao động

máymóc,thiếtbị,nguyênvậtliệu,muasứclaođộngđểsảnxuấtrasảnphẩm,dịchv ụ;cầncók i n h nghiệmquảnl ý -

yếutốq u y ếtđịnhthắnglợit r o n g cạnhtranh(WTO,2006).Sơđồcơchếtạoviệclàm(cơchế3 bên):

Sơđồ1.1.Cơchếtạo việclàm-Cơ chế3bên

1.1.1.3 Laođộng

Laođộng:làhoạtđộngcómụcđích,cóýthứccủaconngườinhằmthayđ ổ inhữ

ngvậtthểtựnhiênchophùhợpvớimụcđíchcủaconngười.Đặcđiểmcủahoạtđộnglaođộng:Hoạtđộnglaođộngphảicómụcđíchcủa conngười;Hoạtđộngđóphảitạorasảnphẩmnhằmthỏamãnnhữngnhucầunàođócủac o n người;hoạtđộngcủaconngườiphảilàsựtácđộngvàotựnhiênlàmbiếnđ ổ itựnhiênvàxãhộinhằmtạoracủacảivậtchấtvàtinhthầnphụcvụlợiíchcủacon người(NguyễnTiệp,2007)

*Sứclaođộng:Quátrìnhlaođộngđồngthờilàquátrìnhsửdụngsứclaođộng.“Sứ

claođộnglàphạmtrùchỉkhảnănglaođộng,làtoànbộnhữngnănglựcthểchấtvàtinhthầntồntạitrongmộtcơthể,trongmộtconngườiđangsốngv à đượcconngườiđóđemravậndụngmỗikhisảnxuấtramộtgiátrịsửdụngn à o đó”(TrầnXuânCầuvà

MaiQuốcChánh,2008)

* Nguồnnhânlực:Nguồnnhânlựcbaogồmtoànbộdâncưcókhảnănglaođộng

,khôngphânbiệtngườiđóđangđượcphânbốvàongànhnghề,lĩnhvực,khuvựcnàovàcóthểcoiđâylànguồnnhânlựcxãhội(NguyễnTiệp,2008)

* Nguồnlaođộng:l à t o à n bộnhữngngườic ó k h ản ă n g t h a m g i a laođộng

,b a o g ồmnhữngn g ư ờ i trongđ ộ tuổiq u y địnhc ó k h ản ă n g laođ ộ ngv à nhữngngườingoàiđộtuổilaođộng,nhưngthựctếcònkhảnăngvàđangthamg i a laođộng(NguyễnVânĐiềmvàNguyễn NgọcQuân,2007)

Cáct h u ậtn g ữtươngtự,liênq u a n đ ế nnguồnlaođộngbaogồm:L ựclượnglaođộng,dânsốlàmviệcvàdânsốhoạtđộngkinhtế.Toànbộdânsốcóthểchiathànhhainhóm:Nhómmộtgồmnhữngngườithamgiahoạtđộngkinhtế;nhómhailànhữngngườikhôngthamgiahoạtđộngkinhtế.Nguồnlaođộngtiếpcậntheotuổilaođộngvàtrạngtháihoạtđộngkinhtế,ngoàilựclượnglaođộngcònbaogồmcảnhữngngườitrongđộtuổilaođộngnhưngchưathamgiav à o lựclượnglaođ ộ ngv ì nhữngl ý d o khácn h a u như:n ộitrợ,h ọcsinh,sinhv i ê n , Ngoàira,nguồnlaođộngcònbaogồmcảnhữngngườitrênđộtuổilaođộngnhưngđanglàm việc(NguyễnTiệp,2008)

Nhữngngườikhôngcókhảnănglaođộng)+dânsốtrênđộtuổilaođộngcóviệclàm(NguyễnTiệp,2008).Nguồnlaođộng=Lựclượnglaođộng+Dânsốtrongđộtuổilaođộngk h ô n g thamgia làm việc màđang nộitrợ+ đi

vôhình.Thiếuviệclàmhữuhìnhlàkhithờigianlàmviệcthấphơnmứcbìnhthườn g.Thiếuviệclàmvôhìnhlàkhithờigiansửdụngchosảnxuấtkinhdoanhk h ô n g cóhiệu

quảdẫnđếnthunhậpthấp,khôngđủsốngngườilaođộngmuốntìm việclàmbổsung

TheoILO(2009),ngườithiếuviệclàmlàngườitrongtuầnlễphỏngvấnc ó sốgiờlàmviệcdướimứcquyđịnhchuẩnchongườicóđủviệclàmvàcónhucầulàmthêm.Mộtsốchuyêngiavềkinhtếlaođộnglạiquanniệm:“Thiếuviệclàmcòngọilàbánthấtnghiệphoặcthấtnghiệptráhìnhlàhiệntượngngườilaođộngcóviệclàmíthơnmứcmàmìnhmongmuốn

Theođ ị n h n g h ĩ a trongđiềut r a laođộngviệclàmn g ư ờ ithiếuviệclàmđượcxácđịnh:“ngườithiếuviệclàmlànhữngngườilàmviệcdưới35giờmộttuần,mongmuốnvàsẵnsànglàmthêmviệc” (TổngcụcThốngkê,2011)

*Thấtnghiệp

Ngườithấtnghiệpgồmnhữngngườitrongkhoảngthờigianxácđịnhcủacuộcđiềutrakhôngcóviệclàmnhưngđangtíchcựctìmviệclàmvàcónhucầuđượclàmviệc(DavidandStanley,1995)

Ngườithấtnghiệplàngườikhôngcóviệclàmđượctrảcôngvàđangcónhữngcốgắngcụthểđểđitìmmộtcôngviệctrong04tuầnquahoặcbịbuộct h ô i việcnhưngđangchờđợiđilàmtrongthángtới.Ngườithấtnghiệplànhữngn g ư ờ ikhôngcóviệclàmnhưngđangtíchcựctìmviệchoặcđangchờđượctrởlạilàm

việc(SamuelsonandNordhaus, 1989)

TheokháiniệmILO(2009),thấtnghiệp(theonghĩachungnhất)làtìnhtrạngtồntạikhimộtsốngườitrongđộtuổilaođộngmuốncóviệclàmnhưngkhôngthểtìmđượcviệclàmởmứctiềncôngnhấtđịnh.TrongđiềutraLaođộngviệclàm,thấtnghiệpđượcxácđịnhcăncứvàobatiêuchuẩnsau:(i)hiệnkhônglàmviệc;(ii)đangtìmkiếmviệclàm;

(iii)sẵnsànglàmviệc

Từnhữngk h á i n i ệmv à k h á i niệmliênq u a n đếntạoviệclàm,tácg i ảthốngnhất sửdụng khái niệmtạoviệclàmnhưsau:

Tạoviệclàml à q u á trìnhp h á t triểncủah o ạtđộngk i n h t ếh a y nghền g h iệp,quátrìnhnàyc ó t h ểdo nhà nư ớ c,cáct ổchứck i n h t ếxãhội,c á n hâ n thựchiệnđemlạiviệclàm,thunhậpchochínhbảnthânhoặcngườilaođộng

1.1.1.4 Nôngthônvàđôthịhóa

TrịnhKhắcThẩmvàcs

(2007)đãđịnhnghĩađôthịhóalàsựmởrộngcủađôthị,làquátrìnhtậptrungdânsốvàocácđôthị,làsựhìnhthànhnhanhchóngcácđiểmdâncưđôthịtrêncơsởpháttriểnsảnxuấtvàđờisống

Quátrìnhđôthịhóagắnliềnvớiquátrìnhcôngnghiệphóa.Quátrìnhđôthịhóacũnglàquátrìnhbiếnđổisâusắcvềcơcấusảnxuất,cơcấunghềnghiệp,c ơ cấutổchứcsinhhoạtx ã hội,c ơ cấutổchứckhôngg i a n k i ếnt r ú c t ừdạngn ô n g thônsangthànhthị.Cóhaichỉsốbiểuhiệnsựđôthịhóalà:mứcđộđôthịh ó a vàtốcđộđôthịhóa.Tốcđộđôthịhóalàtỷlệtăngdânsốđôthịtheothờig i a n Mứcđộđôthịhóalàtỷlệphầntrămgiữadânsốđôthịhaydiệntíchđôthịtrêntổngdânsốhaydiệntíchcủamộtvùnghaykhuvựchoặctoànvùng(TrịnhKhắcThẩmvàcs.,2007)

1.1.2 Khuvựcnôngthônvàđặcđiểmcủa laođộngnôngthôn

Đặcđiểmcủakhuvựcnôngthôn

Kháiniệmvềnôngthôn

Nhiềuquanđiểmchorằngnôngthônlàđịabànmàởđódâncưsốngchủyếubằngnôngnghiệp,tuynhiênnhưvậylàchưa

đầyđủvìcónhiềuvùngdâncưsốngchủyếubằngtiểuthủcôngnghiệpvàdịchvụ,thunhậptừnôngnghiệptrởthànhthứyếu,chiếmmộttỷtrọngrấtthấptrongtổngthunhậpcủadâncư.TheotácgiảTriệuĐứcHạnh(2012)đãđưarakháiniệmvềnôngthônnhưsau:

"Nôngthônlàvùngkhácvớithànhthịởchỗởđócómộtcộngđồngchủyếulànôngdânsốngvàlàmviệc,cómậtđộdâncưthấp,cơcấuhạtầngkémpháttriểnhơn,cótrìnhđộtiếpcậnthịtrườngvàsảnxuấthànghoáthấphơn"

Đặctrưngchủyếucủakhuvựcnôngthôn,sosánhvớikhuvựcthànhthị

Vớikháiniệmvềnôngthônnhưtrên,tácgiảTốngVănChung(2000)đãchỉranhữngđặctrưngchủyếucủakhuvựcnôngthônvàsosánhvớikhuvựcthànhthịtheonhưsau:

Thứnhất,nôngthônlàvùngsảnxuấtnôngnghiệplàchủyếu,cáchoạtđộngkinhtế

chủyếunhằmphụcvụchonôngnghiệpvàcộngđồngcưdânnôngthôn.PhầnlớnviệclàmcủakhuvựcnôngthônnằmtrongkhuvựcnôngnghiệpvàthườnglànhữngviệclàmcóchấtlượngvànăngsuấtlaođộngthấpdomứcđộứngdụngkhoahọccôngnghệvàonôngnghiệpcủaViệtNamnóichungvàthànhphốHàNộinóiriêngchưacao

gnghiệpmàcòncóvaitròđặcbiệtquantrọngtrongcủngcốanninhvàquốcphòng,giữgìntrật tựvà an toànxãhội

+L a o độngn ô n g t h ô n s ốngvàl à m việcrảir á c t r ê n địab à n rộng,g â y k h ókhăntrongviệcbồidưỡngđàotạonghề,thôngtinthịtrườnglaođộngchol a o độngnôngthôn.Dođó,ảnhhưởnglớnđếnkhảnăngtạoviệclàmchongườil a o động

+Laođộngnôngthôncótrìnhđộvănhoávàchuyênmônthấphơn.Tỷlệlaođộngnôngthônđãquađàotạochiếmtỷlệrấtthấp.Laođộngnôngthônchủyếuhọcnghềthôngquaviệchướngdẫncủathếhệtrướchoặctựtruyềnchon h a u nênlaođộngtheotruyềnthốngvàthóiquenlàchính,tạorasựkhókhănc h o việcthayđổiphươnghướngsảnxuấtvàthựchiệnphâncônglaođộng,tạoviệclàmbềnvững,đồngthờihạnchếsựpháttriểnkinhtếnôngthôn

+Việclàmcủalaođộngnôngthônmangtínhthờivụrõrệt,đặcbiệtlàcácvùngnôngthônthuầnnông.Dođó,việcsửdụnglaođộngtrongnôngthônk é m hiệuquả,vấnđềthiếuviệclàmxảyraphổbiếnvàlâudàiảnhhưởngđếnvấnđềtạo việclàm

+Laođộngnôngthôncókhảnăngtiếpcậnvàthamgiathịtrườngkém,thiếuk

h ảnăngnắ mbắtvàx ửl ý thôngtinthịtrường,khảnănghạchto án hạnchế.Dođó,gâykhókhăntrongviệctạoviệclàmđặcbiệtlànhữngviệclàmđòih ỏikỹnăngcủangườilaođộng

1.1.3 Cáct á c độngc ủ a đ ô t h ị h ó a tớit ạ o việclàmcholaođộngk h u v ự c n ô n

g thôn

+T á c độngtíchc ực:Thứnhất,đ ô t h ị h ó a tạosứcé p mạnhmẽt r o n g chuyểndịchcơcấukinhtếtheohướngcôngnghiệphóa,hiệnđạihóa.Dotrongq u á trìnhcôngnghiệphóa,đôthịhóa mộtbộphậnđấtnôngnghiệpbịthuhồiphụcvụcácdựánxâydựngcơsởhạtầngkinhtế-xãhội,cáckhucôngnghiệp,k h u đôthị,…

Quađó,tạođiềukiệnthúcđẩysảnxuấtcácngànhthươngmạivàdịchvụcũngnhưcôngnghiệpvàxâydựng.Từđó,tạoracàngnhiềuviệclàmt r o n g cácngànhphinôngnghiệpcógiátrịgiatăngcao.Thứhai,đôthịhóagópphầnchuyểndịchcơcấulaođộng,việclàmtheohướnggiatănglaođộng,việclàmt r o n g lĩnhv ự c thươngmại,dịchvụv à côngnghiệp,xâydựng.Đồngt h ờităngdần,laođộngviệclàmcótrìnhđộchuyênmônvàgiảmlaođộnggiảnđơn,t h u nhậpcủangườilaođộngtănglên.Thứba,đôthịhóagópphầnthúcđẩykhản ă n g tựtạoviệclàm,tìmkiếmviệclàmvàchuyểnđổiviệclàmđốivớingườin ô

n g dânmấtđấtnóiriêngvàngườilaođộngnóichung.Quátrìnhđôthịhóagópphầnlàmgiảmviệcsửdụnglaođộngkhôngcótrìnhđộchuyênmônkỹthuật,dođ ó ngườilaođộngphảitựtrangbịnhữngkiếnthức,kỹnăngmớichomìnhđểtìmkiếmviệclàmhaychuyểnđổiviệclàm,khithamgiavàocáchoạtđộngkinhtế.Thứtư,đôthịhóagópphầnlàmtănglựclượnglaođộngtrẻ,hiệnđạihóađờisốngdâncưnôngthôn.Cơsởhạtầngởcáckhuvựcđangxảyrahiệntượngđôthịh ó a đ ư ợ cx â y d ựngp h á t triển,cácd ựá n đầut ư , đặcbiệtl àcáck h u c ô n g n g h i ệpthuhútlaođộngtrẻởcácvùngkháctớilàmviệc,tạođộnglựclớnchop h á t triểnkinhtế.Đờisốngnhândânđượcthayđổi,nhữngngườilaođộngnôngt

h ô n vốnquenvớinềnsảnxuấtnôngnghiệp,naydầntrởthànhcáccưdânthànhthịv ớitác

p h o n g côngnghiệp,nếpsốngvănminhv à vă n h ó a caoh ơ n ( T r ị nhKhắcThẩmvàcs.,2007)

+Tácđộngtiêucực:Ngoàinhữngtácđộngtíchcựcnêutrên,quátrìnhđ ô thịhóacũnglàmnảysinhnhữngvấnđềtiêucựcnhư:Làmchomộtsốngườidântrongdiệnbịthuhồiđấtnôngnghiệprơivàotìnhtrạngthiếuviệclàmhoặcthấtnghiệp.Đốivớingườidân,đấtđailàtưliệusảnxuấtchủyếu,vìvậymấtđấtsảnxuấtđồngnghĩavớimấttưliệusảnxuất,mấtviệclàm,khôngcònkếs i n h nhai.Hơnnữa,đasốnhữngngườidânđócótrìnhđộhọcvấnthấp,chưa

quađàotạovàthiếuvốn,khókhăntrongviệctựtạoviệclàm;Giatăngsứcépt ì m kiếmviệcl à m c h o ngườil a o độngbịt h u hồiđấtvàsứcé p tạoviệcl à m , đảmbảoansinhxãhộiđốivớicáccấpchính quyền.Doquá trìnhđô thịhóal à m c h o ngườid â n r ơ i v à

o t ì n h trạngthấtnghiệp,thiếuviệcl à m , đòihỏihọphảitựđitìmkiếmviệclàmtạinhữngnơithànhthịđôngđúcdâncư,gâysứcé p vềnhàở,môitrường,ytế,giáodục,…Bêncạnhđó,làáplựcvềgiảiquyếtviệclàmchongườilaođộng,côngtácquảnlýxãhộiđượcđặtlênđốivớicáccấpquảnlý,chínhquyềnđịaphương(TrịnhKhắcThẩmvàcs.,2007)

Nhưvậy,nhucầuviệclàmcủangườilaođộngnôngthôntrongbốicảnhđ ô t hị h

óa luônđược đặtra mộtcáchcấpthiết.Thựctế,đò ihỏicáccấpchínhquyềncầncóchínhsáchhỗtrợngườinôngdân.Tíchcựchỗtrợđàotạonghềmới,tìmk i ếmviệcl à m ổ n địnhv à lâud à i c h o n g ư ờ i n ô n g dân,đ ặ cbiệtl à ở nhữngvùngcóquátrìnhthuhồiđấtnôngnghiệpvàchuyểnđổicơcấukinhtếdiễnranhanh.Pháttriểnđadạngcácloạihìnhnghềnghiệptrênđịabàncáckhuv ựcnôngthônthôngquacácchươngtrìnhđàotạonghềngắnhạn,cókếhoạchg i ú p đ ỡ nhữngngườiđ ã đ ư ợ c đ à o tạon g h ềc ó t h ểtựmìnhp h á t triểnn g h ền g h i ệp,nângcaothunhậpvàổnđịnhđờisống.Tăngcườngsựphốihợpgiữa

cáctổchứchội,đoànthểvàchínhquyềncáccấpvớicáccơsởđàotạonghề,đồngthờimởrộngthịtrườngxuấtkhẩulaođộngđểgiảmtảiáplựcthấtnghiệp,thiếuviệclàmởkhuvựcnôngthôn(TrịnhKhắcThẩmvàcs.,2007)

1.1.4 Cáclýthuyếtvềtạoviệclàmkhuvựcnôngthôn

LýthuyếtJohnMaynard(Keynes,1936)

Tạoviệclàmđượcthểhiệntrongtácphẩm"Lýluậnchungvềviệclàm,lãisuấtvàtiềntệ"xuấtbảnnăm1936củaKeynes.Theođó,việclàmđượcxemx é t trongmốiquanhệsảnlượng-thunhập-tiêudùng-đầutư-tiếtkiệm-

việclàm,sốviệclàmcóthểđượctạorahaygiảmđitheobiếnđộngcủanềnkinhtế.Trongmộtnềnkinhtế,khisảnlượngtăng,thunhậptăng,đầutưtăngthìviệclàmđượctạoranhiềuhơnvàngượclại.Khitổngthunhậptăng,ngườidâncóxuhướngtăngtiêudùng,songtốcđộtăngcủatiêudùnglạichậmhơnsovớităngt h u nhậpvàngườidâncókhuynhhướngtiếtkiệmmộtphầnthunhập,làmchocầutiêudùngthựctếgiảmtươngđốisovớithunhậpdẫnđếnmộtsốhànghóavàdịchvụkhôngcókhảnăngbánđượcdẫnđếnthừahànghóa.Thừahànghóalà

ảnhhưởngđếnkhảnăngtạoviệclàmcủanềnkinhtế.Tươngtự,khiquymôđầutưtưbảntăngthìhiệuquảcậnbiêncủatưbảnđầutưcóxuhướnggiảmsútảnhhưởngđếnthunhậpcủ

an g ư ờ isảnxuấttrongđầutưtươnglai.Cácnhàsảnxuấtchỉtíchcựcmởrộngđầutưkhihiệuquảcậnbiêncủatưbảncaohơnlãisuất.Ngượclại,khihiệuquảcậnb i ê n củatưbảnnhỏhơnhoặcbằnglãisuấtsẽkhôngthuhútsựđầutưdẫnđếnq u y môsảnxuấtb ịt h u hẹp,khiếnviệcl à m giảm,thấtnghiệpt ă n g Keynes(1936)chorằng,đểsốlượngviệc

làmđượctạoranhiềuhơnvàgiảmthấtnghiệp,phảităngtổngcầucủanềnkinhtế.Tăngtrựctiếpcáckhoảnchitiêuchínhphủhoặccácchínhsáchkhuyểnkhíchđầutưtưnhân,củacáctổchứckinhtếxãhộiđ ể kíchthíchtiêudùngnhằmtăngtổngcầuquađótạoviệclàm.Cácbiệnpháp:h ạlãisuất chovay,giảmthuế,trợgiáđầutư,inthêmtiềngiấyđếncảsảnxuấtvũk h í , …

đượcKeyneschỉranhằmmụcđíchtăngngânsáchnhànước,tăngđầutư,b ù đắpcáckhoảnchitiêucủa Chính phủvàtăngtổngcầu

ƯuđiểmcủalýthuyếtvềviệclàmcủaKeynes(1936)đượcxâydựngdựatrêncácgiảđịnhđúngvớicácnướcpháttriển,tuynhiênnhượcđiểmlàcácgiảthuyếtđókhônghoàntoànphùhợpvớicácnướcđangpháttriển.Nhượcđiểmtrênlàdohầuhếtcácnướcnghèo,nguyênnhânkhókhăncơbảnđểgiatăngsảnlượng,tạoviệclàmkhôngphảidotổngcầukhôngđủcao,khácvớicácnướcđangpháttriểnkhitổngcầutăngsẽkéotheotănggiácả,dẫnđếnlạmphát.Dovậy,biệnpháptăngtổngcầuđểtăngquymôsảnxuất,tạoviệclàmkhôngđúngvớimọiquốcgia,trongmọithờikỳ.Mặtkhác,nếutạoviệclàmchokhuvựcthànhthịvàmộtsốtrungtâmcôngnghiệpbằngcáchtăngtổngcầusẽtạoralànsóngdidântừnôngthônrathànhthịvàtỷlệthấtnghiệpởđôthịgiatăng.Điềunàycóthểlàmsuygiảmviệclàmvàsảnlượngquốcdâncủaquốcgia

Thấtnghiệp,việclàmởcácnướcđangpháttriểntheoquanđiểmcủa Nafziger

Vấnđềtạoviệclàmlàmốiquantâmlớnởcácnướckémpháttriển.Phátt r i ể n sảnxuất,giảiquyếttiềnlươngxứngđángchongườilaođộnglàbiệnpháp

quantrọngvàcơbảnđểgiảmnghèođóivàbấtbìnhđẳngởcácnướckémphátt r i ể n Ở

c á c nướck é m phátt r i ể n c ó t ì n h t r ạ n g t h ấ t n g h i ệ p c a o d o t r ì n h đ ộ s ử d ụ n g laođộngthấp,nhữngngườithấtnghiệpchủyếulàlaođộngthanhniênởk h u vựcthànhthị,đặcbiệtởnhómcótrìnhđộlàmộttrongnhữngnguyênnhâng â y mấtổnđịnhchínhtrị,xãhội.C ùngquátrìnhcôngnghiệphoá,đôthịhoáxuấth i ệ n s ự d i c h

u y ể n l a o đ ộ n g n ô n g nghiệp,n ô n g t h ô n v à o k h u v ự c đ ô t h ị , c ô n g nghiệpdonhữngkhuvựcnàytạoranhiềuviệclàm.Tuynhiên,quátrìnhc ô n g nghiệphoá, hiệnđạihoánhanh,khôngcólộtrìnhhợplýsẽcótácđộngngượclại(Wayne,1998)

WaynevàNafziger(1998)giànhnhiềutâmhuyếtđểchỉranguyênnhânv à cácchínhsáchkhắcphục thấtnghiệpởcácnướckémpháttriển:

- Vềnguyênn h â n thấtnghiệp.Ôngq u a n tâmđế n cácn g u y ê n n hâ n đ ặ cbiệtnhư:Sựkhôngphùhợpvềcôngnghệ;giácácyếutốsảnxuấtbịméomó,tìnhtrạngthấtnghiệptrongnhữngngườiđượcđàotạo,

- Vềcácchínhsáchgiảmthấtnghiệpôngquantâmđếnchínhsáchvềdânsố,chínhsáchhạnchếdicưtừnôngthônrathànhthị(chínhsáchpháttriểnkinhtếnôngthôn);chínhsáchlựachọncôngnghệthíchhợp(côngnghệphùhợpvừatiếtkiệmvốnvàthuhútđượcnhiềulaođộng-

tạonhiềuviệclàm).Chínhsáchlàmgiảmthiểusựméomócủagiácảyếutốsảnxuất(khuyếnkhíchpháttriểnc ô n g nghiệpvừavànhỏ,tăngcườnghiệuquảsửdụngvốn;chínhsáchtănggiáh ốiđoái,…);chínhsáchgiáo dục; chínhsáchtheohướngtăngtrưởng;…

Môhìnhphát triểncủa Lewis

VấnđềtạoviệclàmcũngđượcthểhiệnqualýthuyếtnàycủaArthur(1954)-nhàkinhtếhọcJamaicarađờivàonhữngnăm50củathếkỷXX,đượcgiảithưởngNobel1979.Tưtưởngcơbảncủalýthuyếtnàylàchuyểnsốlaođộngdưthừatừkhuvựcnôngnghiệpsangkhuvựccôngnghiệphiệnđạidohệthốngtưbảnnướcngoàiđầutưvàocácnướclạchậu-tạothêmnhiềuviệclàmcholaođộng khu vực nôngnghiệp,nôngthôn.Quátrìnhnàysẽtạođiềukiệnchonềnkinhtếpháttriểndotrongkhuvựcnôngnghiệp,đấtđaichậthẹp,laođộnglạiquádưthừa.Ngoàisốlaođộngcầnđủchosảnxuấtnôngnghiệp,còncólaođộngthừa

làmcácngành nghềtrung gian nhỏlẻ,buôn bán nhỏ,phụcvụtronggiađìnhvàlaođộngphụnữ.Sốlaođộngdôidưnàykhôngcócôngănviệclàm,haynóicáchkhác,họkhôngcótiềnlươngvàthunhập.Vìvậy,tạonhiềuviệclàmtronglĩnhvựccôngnghiệpvàdịchvụsẽdichuyểnlaođộngtừkhuvựcnôngnghiệpsangkhuvựccôngnghiệp.Theomôhìnhnày,kếtquảđemlạicóthểlà:thứnhấtlà,chuyểnbớtlaođộngrakhỏilĩnhvựcnôngnghiệp,chỉđểlạilượnglaođộngđủđểtạorasảnlượngcốđịnh.Từđónângcaosảnlượngtheođầungườiđồngthờitạoviệclàmchosốlaođộngdôidưtrongnôngnghiệp.Thứhai,việcdichuyểnnàysẽlàmtănglợinhuậntronglĩnhvựccôngnghiệp,tạođiềukiệnnângcaosứctăngtrưởngvàpháttriểnkinhtếnóichung(VũThịNgọcPhùng,2008).

MặcdùmôhìnhLewiscótácdụngnhấtđịnhtronghướngdẫnphântíchv à hoạchđịnhchínhsáchgiảiquyếtviệclàmnhưngkhôngthểápdụngmáymócmôhìnhnàyvàoViệtNamvìcácgiảđịnhnàychỉphùhợpvớikinhtếcácnướcphươngtây.Vớigiảđịnhthứnhất,ởViệtNamtốcđộtăngtrưởngcủakhuvựchiệnđạiởthànhthịvàtăngviệclàmcóthểtráingượcnhau;vớigiảđịnhthứhai,ở ViệtNamtỷlệthấtnghiệpởthànhthịluôncaohơnnôngthôn,chứkhôngtoàndụngđượclaođộng

MôhìnhHarryT Oshima(dẫntheoNguyễnThịĐông,2008)

Vấnđềtạoviệclàmcholaođộngnôngthônđượcquantâmnhiềutronglýt h u y ếtcủaOshima.Dựatrênđiểmk h á c b i ệtg i ữasảnx u ấtn ô n g nghiệpở cácnướcChâuÁvàChâuÂu,OshimađãđưaramôhìnhpháttriểnhaikhuvựcởcácnướcChâuÁ.KhácvớiArthusvàmộtsốnhà kinhtếhọcpháttriểnkhác,

T Oshimachorằngởcácnướcđangpháttriển,đặcbiệtởcácnướcchâuÁthìk h ô n gphảilúcnàocũngcótìnhtrạngdưthừalaođộngnôngthôn.ÔngđưaralýdolànềnnôngnghiệpởcácnướcchâuÁcótínhthờivụrấtcaovàsảnlượngn ô n g nghiệpphụthuộcvàovụthuhoạch,sẽkhôngcósựdưthừalaođộngvàcóthểcònbịthiếulaođộng.Oshimachorằngtìnhtrạngdưthừalaođộngchỉdiễnr a vàolúcnôngnhàn.Dovậy,nếuápdụngnhưmôhìnhchuyểndịchcủaLewis-Fei-RenissẽkhôngthíchhợpởcácnướcchâuÁ

Môh ì n h c ủaOshimax u ấtp h á t t ừviệcc h o rằngviệcđầut ư nhiềuvào

nôngnghiệptrongngắnhạnlàkhôngthựchiệnđượcdonềnkinhtếởcácnướcđ a n g

p h á t triểnthườngởtrọngtìnhtrạngthiếucácnguồnlựcvềvốnvàkhoahọcc ô n g n g h ệ

D ovậy,đểkhắcphụctìnhtrạnglaođ ộ ngth eo mùav ụở k h u vựcn ô n g nghiệp,tạođiềukiệnp h á t triểnn ô n g n g h i ệpnôngthôn,thúcđ ẩ y tăngtrưởngkinhtếởcácnướcđangpháttriển,Oshimaphảitiếnhànhtheobabước.Trongđóvấnđềviệclàmvàtạoviệclàmđượcnhấnmạnh.Tạoviệclàmđượcnhấnmạnhởbướcđầutiênđểbắtđầuchoquátrìnhtăngtrưởng.Tạoviệclàmc h o thờigiannhànrỗi.OshimachorằngdocácnướcđangpháttriểnởChâuÁc ơ giớihóachưađượcápdụngnhiềunêntăngcôngănviệclàmbằngmởrộngq u y môcanhtáclàhếtsứckhókhăn.Dovậy,biệnphápcơbảnlàtăngvụ,đadạnghóacâytrồng,mởrộngchănnuôi,trồngcâylâmnghiệp.Khiđượctạoviệclàmt h u nhậpngườidântănglêntạođiềukiệnchođ ầ u t ư p h á t triểnsảnxuấtn ô n g nghiệp.Nhànướchỗtrợtừtiêuthụnôngsảntừxâydựnghệthốngkênhmương,mởrộngcácdịchkhuyếnnông,tổchứccácdịchvụnôngthôn,…

Cùngv ớiviệcgiatăngsốlượnglaođộngtrongkhuvựcnôngnghiệplàsựtăngsảnlượngtrongkhuvựcnày.Điềuđósẽdẫntớinhucầunhậpkhẩulươngthựcgiảmxuốngđồngnghĩavớiviệctiếtkiệmngoạitệvàtạorakhảnăngxuấtkhẩulươngthực,tăngnguồnthungoạitệvàkếtquảlànguồnngoạitệcủaquốcgiasẽdồid à o hơnđểnhậpkhẩucácmáymócthiếtbịchocácngànhcôngnghiệpsửdụngnhiềulaođộng từđótạonhiềuviệclàm.Đếngiaiđoạn2,hướngtớiviệclàmđầyđ ủ ,tiếnhànhđadạnghóanôngnghiệp,tạoviệclàmnhiềuhơntrong lĩnhvựcp h i nôngnghiệpnhưđầutưchếbiếnlươngthực,thựcphẩm,đồgỗ,…

Khiđósựp h á t triểnnôngnghiệpsẽtạođiềukiệnthúcđẩymởrộngthịtrườngchokhuvự

cc ô n g nghiệp,tạocơhộităngquymôsảnxuấtcôngnghiệpcũngnhưvềcáchoạtđộngdịchvụ.Khiđó,việclàmphinôngnghiệpđượctạoranhiềulaođộngtừk h u vựcnôngnghiệpchuyểnsangkhuvựccôngnghiệpvàdịchvụhỗtrợ.Quátrìnhnàydiễnratrongnhiềunămchođếnkhikhảnăngtạoviệclàmvượtquátốcđộtănglaođộnglàmchothịtrườngbắtđầuthuhẹp,tiềnlươngthựctếtănglên,quátrìnhnàycònphụthuộcrấtnhiềuvàotốcđộtăngdânsốvàkhảnănggiảiquyếtviệclàmcủatừngnước.Bướcthứba,saukhicóviệclàmđầyđủ,quá

trìnhcôngnghiệphóadiễnranhanhtiềnlươngthựctếtrongnôngnghiệpcóxuhướngtăngdầnvớitácđộngngàycàngnhanh.Dầndầnmáymócsẽthaythếbớtc h o laođộngchântayvìlúcnàysửdụngmáymócsẽrẻhơnsửdụngnhâncông.Côngnghệ,phươngtiệnhiệnđạitạođiềukiệnchoviệcthuhútlaođộngtừkhuv ựcnôngn g h i ệpsangcôngnghiệptrongk

h i sảnl ư ợ ngn ô n g nghiệpvẫntănglên.Côngnghiệplàngànhsửdụngnhiềulaođộngtạonhiềuviệclàm,tuynhiênviệcmởrộngcácngànhnàyđồngnghĩavớiviệcsựthiếuhụtcunglaođộngởk h u vựcnôngnghiệpchokhuvựccôngnghiệptrongkhithịtrườngnôngthônc ũ n g đạtđếntrạngtháitoàndụngnhâncông,tiềncôngtănglênđồngthờikh

uv ựcd ịchvụcũngmởrộng.Dov ậy,liêntụcc ó s ựtạoviệclàmc h o laođộngn ô n g thôn.Tómlại,trongmôhìnhpháttriểncủaOshima,tạoviệclàmlàtiềnđềc h o sựtăngtrưởng(dẫntheoNguyễnThịĐông,2008)

Tạoviệclàmt h ô n g q u a việctựtạoviệclàmđ ư ợ cn h ắcđếntrongL ý t h u y ếtvề“Cáchmạngcôngnghệ”.TheoNelsonandWinter(1982)vàMalerbaa n d Orsenigo(1996)n h ữngngànhc ó môit r ư ờ ngcôngn g h ệpháttriểnnhanhchóngtạorakhảnăngthuhútsựgianhậpthịtrườngcủacácdoanhnghiệpmớinhiềuhơnnhữngngànhkhác,chẳnghạnđốivớingànhthuộclĩnhvựccôngnghệt h ô n g tin.Trongnh ữngngànhnàyx uhướ ngtựtạoviệclàmxảyra nhiềuhơnnhững ngành khác

Tạoviệclàmgiántiếpphụthuộcvàogiaiđoạnpháttriểncủacácngành.T h e o l ýthuyết(Jovanovic,1994;K l e p p e r , 1996)“ V ò n g đờic ủangành”g i a i

g à n h đ a n g ở giaiđoạnm ớipháttriển,t h ì r à o cảngianhậpl à t h ấpnhấtsẽthuhútsựgianhậpngànhnhiềuhơncủacácdoanhnghiệpmớitạođiềukiệngiatăngviệclàm-

tạonhiềuviệclàmvàngượclạikhingànhđãpháttriểnđầyđủ,ngànhkhôngcònhấpdẫnchocácdoanhnghiệpmới,cóthểcònxảyrahiệntượngrútkhỏingànhlàmsốviệclàmbịgiảmxuống-

suygiảmviệclàm.T u y nhiên,mặtkháccóhiệntượngnhữngngànhcónhiềudoanhnghiệpđanghoạtđộnglạic à n g t h u hútt h ê m c á c d o a n h nghiệpm ớigianhậpquađ ó tạothêmnhiềuviệcl à m M ô h ì n h củaH o r v a t h ( 2 0 0 1 ) giảit h í c h rằngbằn

gc á c h t h e o d õ i c á c d o a n h nghiệpđ a n g hoạtđộng,s ốl ư ợ ngc á c d o a n h nghiệpn à y c à n g nhiềucàngcungcấpnhiềuhơnthôngtinchocácdoanhnghiệpmớidodógiảmđượcnhiềurủiro,từhọctậpkinhnghiệmcủadoanhnghiệpđitrước.Dovậy,nhữngdoanhnghiệpthànhlậpsauthườngtạoraviệclàmcótínhchấtbềnv ữngh ơ n c h ongườil a o động.Tómlại,c á c l ý thuyếtvền g à n h ở t r ê n , g i ú p c h ú n g tahiểuđượctạisaomộtsốngành,việclàmđượctạonhiềuhơnsovớic á c n g à n h khácchức h

ư a t ì m hiểuđầyđủt r á c h nhiệmcủac á c d oa n h nghiệpt r o n g tạoviệclàm

1.1.5 Nộidungcáchoạtđộngvàbiệnpháptạoviệclàmcholaođộngnôngthôn

Tạoviệclàmthôngquacácchươngtrình kinhtế-xãhội

Cácchươngtrìnhpháttriểnkinhtế-xãhộicủaNhànướcnhằmthúcđẩytăngtrưởngvàpháttriểnkinhtếđấtnướcnóichungquađótạonhiềuviệclàm,n â n g caothun h ậpchongườilaođộng.Nộid u n g cácchươngtrìnhđ ư ợ cx â y dựnggắnvớinhiệmvụtrọngtâmpháttriểnkinhtế-

xãhộicủađấtnước,địaphươngtrongtừngthờikỳ.Một sốchươngtrìnhcụthểnhư:

Chươngtrìnhpháttriểnn ô n g nghiệp,n ô n g t h ô n :C á c chươngtrìnhnàytậptru

ngvàochuyểnđổicơcấucâytrồng,vậtnuôivàtăngcườngápdụngcácthànhtựukhoahọc-

kỹthuậtvàonôngnghiệpđểtăngnăngsuấtlaođộng,tạonhiềuviệclàm.Đồngthời,đầutưpháttriểnnông-lâm-

thủysản:nuôitrồng,đ á n h bắt,chếbiếnvàxuấtkhẩuthủysản,mởrộngdiệntíchnuôitrồng,…Ngoài