ình nghiên c êng tôi... nên hi êu c Hi các nhà giáo cch D có nhi ên c ình, tài li... ASEAN University Network...
LÝ LU N V QU N LÝ CH NG D Y H C LÂM SÀNG I H C Y
T ng quan nh ng công trình nghiên c u v m b o ch ng d y h c lâm sàng
Trong b t kì th i nào hay b t kì qu c gia nào, ch ng giáo d c luôn là v u c a toàn toàn xã h i vì t m quan tr ng c a i v i s nghi p phát tri c Lý lu n và th c ti u kh nh giáo d o là m t trong nh ng bi n nh t o ch ng ngu n nhân l ng th i ch ng ngu n nhân l c c thành m c tiêu u c a giáo d i v i h c c s o hi n nay, ph u nâng cao ch c xem là nhi m v quan tr ng nh t [40] Chính vì v y, ch ng giáo d c nói chung, ch t ng giáo d i h ã là v thu hút s quan tâm c a các nhà khoa h c, nhà giáo, các nhà qu n lý giáo d c trong và c
H th ng giáo d c c m t ngh ch c nh: Kinh t phát tri n m n n v c r t l t o và v phát tri n ngu n nhân l c hi i m m nóng”, v i ch ng r t th p [73] M t trong nh ng nguyên nhân chính khi n cho ch òn th p là do nh ng y u kém trong công tác qu th i h c th ng [40]
Giáo d ào t ào t tràn lan, kém hi N , c có vi àm, 37% s òn l àm thì h ào t à nhi có h trong c àm khoa h ài báo khoa h à b
0,00043% c ù s nhi cao g [15] Ngu tình hình: tr ình - m th ên th ên tri dân c à có trình ên môn r à so v à trình qu [18]
T ph khó ki soát; m êm tr ành h ình và h len l t nên hi êu c Hi các nhà giáo c ch D có nhi ên c ình, tài li kh 28], [36], [48], [59], [61] ên th vi à ki trong vi ì các chu à không ng
Vi có ch à hi b ên t êu c
H th m b o và ki nh ch ng c cung c p u qu cho h th ng i h c có th bi c khi t t nghi p s có nhi i tìm vi c làm, v i k t qu c có th ti p t c h n
Vi c phát tri n h th nh ch t ng Vi t Nam bao g m vi c phát tri n h th b n quy ph m pháp lu t v m b o và ki nh ch ng , xây d ng mô hình phát tri n và tri n khai th c hi n, tranh th s h tr c a qu c t vì t công vi c còn non tr nên c n có nh b n t u
Mô hình Vi c xây d h c t p kinh nghi m c a Hoa K , B c M , Châu Âu – ã có kinh nghi m tri n khai mô hình c bi t ch u ng c c trong khu v c Châu Á - Thái Bình D ng trong chia s i kinh nghi m th c ti n Nh ng ng c n mô hình a Vi t Nam ch y u thông qua s h h tr c a các t ch c qu c t c bi t là Ngân
Hàng th gi i, m i ch ng châu Á – Thái Bình D ch c các B ng Giáo d c c a m t s , Australia, Hà Lan
Trong quá trình ti p c n v i nhi u mô hình c trên th gi i, mô hình Vi c nh, phù h p v i mô hình a nhi c trên th gi i, mô hình c a Vi t Nam có 3 c u ph n sau [14]:
- H th ng (h th g m các ch ình và công c
- H th ng các t ch th oài và các t ch c ki c l p)
- H th c hình thành, có các ch tri n khai th c hi n
- Th c hi n vi c phê duy nh k trình giáo d c;
- Xây d ng và tri n khai chi c không ng ng nâng cao ch t ng giáo d c
- Công b công khai, chính xác và c p nh t các thông tin v nhà trình và các v ng c c p ng bên ngoài
(c ng, c trình) c th c hi nh k
- Nh ng l i tham gia xây d ng các tiêu chu
- Các tiêu chu n và tiêu chí c công b công khai và c s d ng nh;
- Các quy trình th nh các thành viê tránh mâu thu n quy n l i;
+T a nhà ng i nhóm chuyên gia và các chuy n kh o sát t i ch do hai bên th ng nh t + Công b giá ngoài, k c các quy t nh và ki n ngh c a c p có th m quy n;
+ Có quy trình k ti ng th c hi n các ki n ngh c a c p có th m quy n
- ti p nh n và x lý các khi u n i và t
- c l p, t ch và không b ng b i bên th 3 trong quá trình ho giá
- Có s m ng, m c c tuyên b rõ ràng b n
- các ngu n nhân l c và ng nhu c u s d ng
- Các ch trình, báo cáo rà soát và c công b công khai
- Các tiêu chu d giá, các quy trình các tiêu chí nh và quá trình phê duy nh rõ ràng, b n;
- nh k th c hi t t rà soát các ho ng, s hi u qu và các giá tr
- Báo cáo t ng k t v các k t qu c công b công khai
* M t s công trình nghiên c u Vi t Nam ã có nhi u công trình nghiên c u c a các nhà khoa h c v qu n lý giáo d c nói chung, v các mô hình qu n lý c qu n lý nhà tr ng
M t s công trình tiêu bi u v khoa h qu n lý c a các tác gi Nguy n Qu c Chí, Nguy n Th M L c [23] V các mô hình qu n lý có các công trình nh nh ch ng trong giáo d i h c c a Nguy c Chính [25]; Ki nh ch ng c a Tr c
[36] Nh ng công trình này ã c n n à h th ng qu n lý các c o theo mô hình: Ki nh ch ng Các tác gi Nguy ã c n các mô hình qu n lý ch t ng: B i ng u ki n m i – trình KHCN c c KX 07 - 14; M t s công trình khác nh n lý s i và chuy n ti p c a Tr n Th Bích Nga, Ph m Ng c Sáu; H th ng qu n lý ch ng - Các yêu c u TCVN ISO 9001:2000 c a t ng c c Ti u chu ng ch ng v.v
V qu n lý nhà tr ã có m t s tác gi c n nh ng v lý lu n v qu n lý nhà tr Rèn luy n cho h c sinh k tài li c a Nguy n Gia C u [21]; Các gi i pháp qu n lý ch ng o c ng d y ngh thu c B Công Nghi p c n;
Qu n tr nhân s c a Nguy n Xuân H i; Công trình c n qu n lý ch t ng mô hình qu n lý ch ng quá trình d y h c ng Trung h theo ti p c n ISO 9000 và qu n lý ch ng t ng th , c a Ph m Quang Huân [51]
Nh ng công trình trên ã c n nhi u m t c a qu n lý giáo d c nói chung và qu n lý nhà tr ng nói riêng Ch y u các nghiên c u c p n các v nh các y u t n ch o; Các gi i pháp nâng cao ch t o; Vi c xây d ng ch ng qu n lý DHLS t ình i h c (ngành ngh m i n c nghiên c u c m b o ch ng giáo d c là v còn khá m i Vi t c bi t ng còn m i m kinh nghi m Vì v y, vi c h c h i kinh nghi m c trình i h c trên th gi i là h t s c c n thi t
* c ngoài, v m t lý lu ã có nhi u tác gi c p t i khái ni m ch ng, ch i v i ch u phân ra ba ng phái lý thuy t [59]:
- Lý thuy t v ch ng ch có s s n ph m h n ch và nó ph thu c vào: chi phí, ngu n l c; quy mô c tuy n ch n; s công nh n trong ph m v toàn qu c
- Lý thuy t v s v i Astin i di n cho r ng ng cao t khác bi t v ki n th c, k c a SV t khi nh ng
- Lý thuy t v s m nh và m c tiêu Bogue và Saunders (1992) [92] cho r ng “Ch ng là s phù h p v i nh ng tuyên b s m ng và k t qu t c c a m c tiêu trong ph m vi các chu n m c ch p nh n công khai” m này, Green (1994) [105 nh ngh t s m nh và m ã ch ng ý ngh t c th c hi n m t cách có k t qu và hi u qu ”
- ng phái lý thuy t trên thì tr ng phái lý thuy t v s m nh và m c tiêu có r t nhi c nhi u nhà nghiên c u ng h
Lý thuy t ch o c a h th t phát t l v n nay, các lý thuy t có liên n hóa qu c t t ch c
(ISO) xu t phát t kinh doanh và công nghi ã c bi t là
- ISO 9000 là b tiêu chu n v c hình thành t n nay, b tiêu chu c chính th c ban hành vào ngày m 4 tiêu chu n c t lõi v i m m b o cung c p cho khách hàng nh ng s n ph m, d ch v không nh ng c nh ng nhu c ã ra mà còn cao h a là th a mãn nhu c u mong i c
Trong xu th h i nh p và phát tri n, ch thu n là v c a riêng m t qu c gia mà có tính khu v c và qu c t
1999, B ng B Giáo d c c a 29 qu ã h p t i Bologna ký Tuyên ngôn Bologna v i Châu Âu, kh u cho m t quá trình c i cách r ng l n và quan tr ng trong l hi
- Có chung m t h th ng b ng c t u ki n cho công dân c a c ng h i nh c vào th ng qu c t và c i ti n hi u qu c nh tranh c a h th rên toàn th gi i;
- V n d ng h th ng chuy i tín ch Châu Âu
- Phát tri n n ng, nh m m u ki
SV có th di chuy n t ng khác, t qu c gia này sang qu c gia khác và sau khi t t nghi p có th tì c làm kh ng Châu Âu
Hi n nay, trên th gi i có nhi u t ch c tham gia vào công tác ki nh ch ch c M c h i h c qu c t (INQAHE – International Network of Quality Assurance in Higher Education), H ng ki nh giáo d i h c (CHEA – Coucil for Higher Education Accreditation), UNESCO, SEAMEO, H i liên hi p Châu Âu v i h c (ENQA), M –
ASEAN University Network) T i Vi i h c qu c gia Hà N i và thành ph H Chí Minh là thành viên tích c c c a M
Trong các th p k g i v i t chóng m t Các h th ng GD c òi h i c a khách hàng (SV, nhà tuy n d ng c các th ng khác nhau và nh ng nhu c u phát tri n c a xã h i Trong nh c ki nh các khóa h c ph thu c vào nhi u y u t ng giáo viên, các ngu n l c chuyên môn s n có dành cho SV, m c trong quá trình h c t p và nghiên c u trong th i
63] Bên c ng c ình c công b trên các trang web c
Kinh nghi c c a m t s i h c trên th gi i m b o ch t ng c s d ng r ng rãi trên th gi i là m t công c nh m duy trì các chu n m c và không ng ng c i thi n ch t ng Nó c dùng là m t thu t ng chung, các c p khác nhau và theo r t nhi u cách khác nhau tu thu c vào hoá và tình tr ng phát tri n kinh t xã h i c a m i c Trên th gi c có h th
- M t quy trình h giá m hay m trình nh nh xem các tiêu chu n v c thu h t ng c duy trì và ng không (CHEA, 2001)
- ng và quy trình c n thi m b o r ng ch c duy trì và nâng cao (AUQA 2002)
- Anh qu c: là m t công c qua nh r u ki ã c các tiêu chu ng hay th m quy n ra (CHEA, 2001)
Qu n lý ch ng và qu n lý ch ng giáo d i h c
Qu n lý là ng c n thi t, t t y u a u, i hình nhóm hay t ch c l n m t trong ba y u t n ( ng, trí th c, n lý), chúng k t h p v i nhau duy trì và thú y s t tri n a xã h i
Qu n lý v a là khoa h c v a là ngh thu t B n ch n c a qu n lý là: ho nh, t ch c, lãnh o, ki m tra
Ch ng là m t khái ni m khá quen thu c, tuy nhiên còn gây nhi u tranh cãi, b i tính tr u c a nó Không ch t ng, kém ch ng ngh i s th t b i, v i s lãng phí trong GD
Ch ng không t nhiên sinh ra, nó là k t qu c a s ng hàng lo t y u t có liên quan ch t ch v i h c, ch ng i d y, ch t u ki c bi t liên n quy trình tri o” [2] Ví d i v i CBGD và SV thì ch ng ph i là quá trình v t ch t k thu t ph c v cho quá trình gi ng d y và h c t i v i s d ng, ch ng s u ra t c là trình c và ki n th c c ng Khi ng chúng ta ph i xây d ng m t h th ng rõ ràng, m ch l c các tiêu chí v i nh ng ch s ng hóa, nêu rõ các ph và QLCL s c s d
+ TCVN 8402-1994: là t p h p các ho ng c a ch nh chính sách ch ng, m m, th c hi n chúng thông qua các bi p k ho ch ch ng, ki m soát ch t i ti n ch ng trong khuôn kh h th ng ch ng Các nguyên t c c a QLCL là: coi tr ng vai trò con ng ng b , tính toàn di n, ki m tra - a trên pháp lý nh ngh m các ho ng có ph i h ng và ki m soát m t t ch c v ch ng” [5] òi h i s cam k t c i ti n liên t c, bao g m 3 ho ng [131]: xác l p các m c tiêu và chu n m c tr i chi u v i chu n, c i ti n th c tr ng theo chu n Ba ho ng này c ti ng th i, liên t c chính là ho ng QLCL
T nh nh ngh êu trên, có th quan ni m:
- Qu n lý ch ng là thu t ng c s d miêu t pháp ho c qui trình nh m ki n ph m b o các thông s ch ng theo yêu c u, m ã nh s n không
- QLCL là qu n lý theo chu n t u trung bao g m 3 ho c ti n ng th i, liên t c, bao g m: Xác l p các m c tiêu và chu n m giá th c tr i chi u v i chu n, c i ti n th c tr ng theo chu n
- QLCL bao g m các c qu n lý là: Ki m soát ch
1.2.2 Qu n lý ch ng giáo d i h c
Ch ng GD nh ngh t khác nhau tùy theo th m và gi a nh i s d ng, các t ch c tài tr và c nh [21], [25], [48], [59], [61]; trong nhi u b i c nh, nó còn ph thu c vào tr ng thái phát tri n kinh t - xã h i c a m i c Theo tác gi Nguy c Chính hi n nay trên th gi i có sáu quan m v ch 61]:
(1) Ch u vào”: m ng cao n u tuy n ch n nhi u SV gi i ng v t ch t t t và trang thi t b hi m này, không phù h p v ng h p n l c d có ho o h n ch ; ho c ng ngu n l c khiêm t u qu
(2) Ch ng cao n c nhi u SV t t nghi p gi i, th c hi c nhi u công trình khoa h c có giá tr , nhi u khóa h i h u ra c
(3) Ch ng “giá tr ch ng cao n u t c s khác bi t l n trong s phát tri n v trí tu và cá nhân SV trong quá trình o t m h n ch c a quan m này là khó có th thi t k m ng nh t tìm ra c hi u s t ng c
(4) Ch ng “giá tr h c thu ch ng cao n i ng à khoa h c có uy tín l n m y u c m này là ch , khó có th c ch t xám c i ng à nghiên c pháp lu ng
(5) Ch ch ng ng cao n c m t truy n th ng t p v ho ng không ng ng nâng cao ch o
(6) Ch ng “ki t ng cao n u k t qu ki m toán ch ng cho th ng có thu th thông tin c n thi t, s h p lý và hi u qu c a quá trình th c hi n các quy nh v ch m y u c m này là s khó lý gi i nh ng h p khi m n thu th p thông tin, song v n có th có nh ng quy i là t y, theo tác gi Nguy c Chính
“ch ng là m t khái ni u” và “ch ng là s phù h p v i m – c các m 25] nh ngh ã c nhi u tác gi khác th o lu n, công nh n và phát tri n b i vì tính khái quát và h th ng, c p n m khía c nh ch t ng là s t tr i (hay s xu t s c); ch ng là s hoàn h o (k t qu hoàn thi n, không có sai sót), ch ng là s phù h p v i m c tiêu ng nhu c u c a khách hàng); ch t ng là s ng ti n (trên khía c nh t l ng là s chuy i (s chuy i t tr ng thái này sang tr ng thái khác)
Trên th gi i: các t ch a Hoa K , Anh và nhi u d ng khái ni m “ch ng là s phù h p v i m c tiêu” 70]
- nh ngh a T ch c t v ch ng giáo d c i h c là “tuân theo các chu c m ra”
- Anh qu c, khái ni m “ch ng ti ã tr thành nh m tr ng tâm c
- nh ngh ch c nhi ng ý nh t là: “m m m c và các giá tr , s x ng
- G n trong “Khuôn kh h p tác khu v c v ”, SEAMEO (2003) ã s d ng quan ni m “ch t ng là s phù h p v i m c tiêu” trong vi c khuy c trong khu v c h p tác v i nhau
Vi t Nam, khái ni m “ch ng là s phù h p v i m c các nhà nghiên c c p trong khái ni m ch
“Ch c ch p nh n là m t khái ni i r ng, u, là tuân theo các chu c các m ra
- c Ng c và Lâm Quang Thi i h c qu c gia Hà N i
- Theo Tr c, Vi n nghiên c u Phát tri n giáo d c “Ch t o là k t qu c a quá trình c ph n ánh v ph m ch t, giá tr nhân cách và giá tr s c hành ngh c i t t nghi p t ng v i m ngh c th ” [37]
- nh v tiêu chu ng giáo d c
Giáo d o nêu rõ “ch ng m m b o các yêu c u v m c tiêu GD a Lu t Giáo d c, phù h p v i yêu c o ngu n nhân l c cho s phát tri n kinh t - xã h i c c” [13]
S phù h p v i m c tiêu có th bao g m vi òi h i c a nh ng n lý, nhà giáo hay các nhà nghiên c u GD
S phù h p v i m c tiêu còn bao g m c s ng t qua các chu n m c ã c t ra trong GD và phù h p v i m c tiêu c c n nh ng yêu c u v s hoàn thi n c u ra, hi u qu c i m t i h c c nh n i dung c a s phù h p v i m b i c nh c th c ng t i th nh m o c a mình Sau ó ch ng là v c các m
Ch ng GD c quan ni m là s phù h p v i m c tiêu c s c tiêu theo ngh ng bao g m s m ng (hay m c tiêu chung và dài h n), m a ng
S m ng và m a m t qu nh là y s phát tri n kinh t - xã h i c c thông qua vi c cung c p ngu n nhân l o nh ng trình nh nh
Ti n trình phát tri n kinh t xã h òi h ch t ng ngu n l m b o và không ng ng nâng cao ch ng GD là m t yêu c u b t bu c v i m n h i nh p qu c t toàn di n và sâu s c, quan tâm và t p trung vào ch ng là v s ng còn c a b t kì c ng ph ng hi n nay có s chuy ng t n d n sang ch t ng tho mãn nhu c u c a khách hàng và thông qua khách hàng Khách hàng c GD là h c sinh – SV, ph i s d ng và xã h i… Vì v giáo d c c nh ai là khách hàng chính c a mình thi t l p các bi n pháp tho mãn nhu c u c a h V i cách nhìn nh n này, khách hàng bao g m khách hàng bên trong và khách hàng bên i v i GD, khách hàng bên ngoài c n d ng; ph huynh SV; SV t t nghi p Khách hàng bên trong (khách hàng n i b ) là m i quan h qua l i gi a GV v i SV thông qua quá trình d y h c
T nh nh ngh à phân tích nêu trên cho th y ch ng giáo d c là:
- Phù h p v i m c tiêu và m i phù h p v i yêu c u phát; tri n c a xã h i; y, ch ình i h c là s tho i mãn t ã i v i các s n ph m giáo d c, là s hoàn thi n trình ki n th c, k theo m ã xác nh và kh ng nhu c u xã h i ho ng th i tho mãn c yêu c ng c a kinh t - xã h i luôn phát tri y ch ng g n li n v i các hi u qu trong và ngoài c a s n ph m giáo d c
Qu n lý ch ng là ho ng g n li n v i quá trình s n xu t ngay t nh c cách m ng công nghi c phát tri n và áp d
Qu n lý ch ng GD c quy trình ti n hành nh m ki n ph m b c các tiêu chí (thông s ) ch ng theo yêu c u c a m nh s n không Có nhi u mô hình QLCL khác nhau và lúc u là áp d ng cho các ngành ngoài c phát tri n áp d u mô hình QLCL c các nhà qu gi i nghiên c u và s d ng r ng rãi, tuy nhiên, hi n nay các nhà quan tâm r t nhi n mô hình
Qu n lý ch ng là qu n lý theo chu n bao g m 3 ho ng chính p chu c tr i chi u v i chu n; và nâng th c tr ng lên ngang b ng chu c ti ng th i, liên t n h t vòng i c a s n ph m
- N u ch s d ã có thành ph m và nh m lo i b ph ph m thì
- V n d ng trong su t quá trình s n xu t và phòng ng a ph ph m thì
- ng h p luôn c i ti n, luôn nâng cao chu n cho phù h p v i yêu c u khách hàng thì Qu n lý ch ng t ng th
Có th khái quát s phát tri n c a các c QLCL b ng hình 1.1
Ki m soát ch ng là “quá trình này không nh m vào g c r c a v
Ki m soát ch ng ch gi i quy t các v sau khi chúng b phát hi n” [124]
- Ki m soát ch c nh ng chuyên gia ch m soát viên ho c thanh tra viên ch ng ti n hành sau quá trình s n xu t ho c d ch v Thanh tra (Inspection) và ki p nh c s d ng r ng rãi trong GD xem xét vi c th c hi n các chu u vào, chu n quá trình
Ki m soát ch ng bao g m vi c ki m tra và lo i b các thành ph m hay s n ph m cu i cùng không th a mãn các tiêu chu 25] ình di n ra sau cùng c a quá trình s n xu o Vì v y gây
Ki m soát ch t ng m b o ch t l ng
Ki m soát ch c hi u là ki m soát m i y u t ng tr c ti n quá trình t o ra ch ng, bao g m:
- Ki i th c hi i th c hi n ph ki n th c, k c hi n công vi c H ph v công vi c c n th c hi n và k t qu c c H ph c trang b làm vi c
- Ki ình s n xu qui trình s n xu t ph c thi t l p phù h p v u ki n s n xu t và ph i c theo dõi, ki ng xuyên nh m phát hi n k p th i nh ng bi n ng c a quá trình
- Ki m soát nguyên v t li u vào Ngu n cung c p nguyên li u ph i c l a ch n Nguyên li u ph c ki m tra ch t ch khi nh p vào và trong quá trình b o qu n
- Ki m soát, b ng thi t b Thi t b ph c ki ng nh k và b ng, s a ch nh
Qu n lý ch ng d y h ng viên trình i h c
D y h m hi c t o ra b i s c ti p gi a th y và trò, gi i h c v i nhau gi a d y h c v i xã h i, là s th ng nh t gi a ho ng d y và ho ng h c Th y và trò là ch th , v i tác trong d y h a, trong d y h c, ngoài s tác gi a các ch th ho ng, b n thân nó còn ch u s a nhi u tác nhân c n th tác nhân xã h i… y, d y h c là hai m t c a quá trình luôn tác ng qua l i, b sung nh l n nhau, thâm nh p vào nhau thông qua ho ng c ng tác nh m t i h c kh n trí tu , góp ph n hoàn thi n nhân cách, b n ch t c a quá trình d y h c là m t h toàn v n
Theo quan ni m truy n th ng nh n m nh ch t c a vi c d y và ch i c a vi c h c c a vi c d y và tính tích c c ch ng t u khi n quá trình nh n th c c i h c trong quá trình h c c a mình Ng c l i theo quan ni m hi i c a vi c d y h i ta r t coi tr ng y u t u khi m c ã có s i giáo viên ph i bi t g i m ng d n, d i h c cách tìm ki m và x lý thông tin, t n d ng chúng Tuy nhiên, mu n y c n coi tr ng c ng tác gi a vi c d y và vi c h c c i h c ph i bi t t u khi n quá trình nh n th c c a mình thông qua vi c tích c c, ch ng, t l c chi m l y n i dung h c v i s h tr c i d y C nh ng v ã c p trên chúng ta th y theo quan ni m hi i n i dung d y h c không ch là ki n th c mà còn ph t cách khác khi tri n khai m t ho ng d y h i d y ph i bi t l a ch c chuy n t i h c không ch ki n th c mà t u ki n cho h tái t c ki n th i h c cách h c
1.3.2 Các y u t c a quá trình d y h i v ng viên b i h c 1.3.2.1 Khái ni m
D y h c i g n li n v m ngành ngh o, bám sát th c ti n kinh t - xã h i và s phát tri n c a khoa h c công ngh liên quan
- y h c ng vi c t h c, t nghiên c u c i h ng có hi u qu vai trò c ti n, k thu t, công ngh d y h c hi i y c c h c khác, s l a ch c b c h c này c thu m c a n i dung, bám sát m c tiêu d y h m c a SV, các ngu n l c s ng, trang thi t b , tài li c bi c chuyên môn và kh ph m c a GV
M c tiêu d y h c chính là các k t qu h c t p c i h c sau khi ho t ng d y h ng di t m c tiêu d y h c i h c có th …) M a m c tiêu d y h c là t i h c có tri th c, k t ình thành các ph m ch c c th ng n m t s yêu c nh m c tiêu d y h
- M i h c: Th t s h có th làm c sau khi h c
- M c tiêu có th mô t ng minh và có th c
- M làm b ng ch ng cho quá trình h c t c
M o c u ng b i h i h c có ph m ch t chính tr c, có ki n th l c sáng t c qu n lý lãnh o…) trình i h th c hi ng, phòng b nh, ph c h i s c kho nhân dân, có kh ch c và qu n lý các ho ng, nghiên c u khoa h c và t h
N i dung d y h c là nh ng ki n th c khoa h n v t nhiên, xã h c ho ng c n thi i h c trong cu c s ng mà h c n ph i l i và chuy n hóa thành giá tr nhân cách, giúp h có th t n t i và phát tri n trong xã h i
T ki n th c khoa h i ta ph i qua m t quá trình chuy n hóa thành tri th ình tr c khi chuy n thành tri th c d y h c Tri th c khoa h c thi t k ình tri th c môn h c T tri th trình và tri th c môn h i giáo viên ph i chuy n hóa m t l n n thành tri th c d y h c trong ho ng d y c th
Câu h i c u tiên cho vi c xá nh nôi dung d y h i h c c n ph i h c nh ng gì c các m ã t ra trong m t u ki n th i gian, không gian và cho m ng c th ?
- c m c tiêu d y h c trong toàn b n i dung c t cho các ph n n i dung các tr ng s ình t ch c l i trên l p
N o i h c ph i có tính hi i và phát tri n, b b n và chuyên sâu, bám sát m c tiêu ngh nghi i v i h c thì tính ngh nghi c coi là tiêu chí s nh n là tay ngh m b o cho SV có ki n th c khoa h n và chuyên môn LS c n thi t, chú tr ng rèn luy n k n (KNGT- k c hành) và c công tác chuyên môn, có s l trong gi ng d y
1.3.2.4 i d y i d y v a có vai trò ch o v a làm tác nhân V i vai trò là i ch i d i ph i thi t k , t ch c ho ng d y h c t c là GV ph i l p k ho ch d y h c và t ch u khi n quá trình nh n th i h c Mu n làm t t vai trò i d y ph c chuyên môn cao và tay ngh m gi i V i vai trò là tác nhân ng i d y ng t bên ngoài v i h p tác và c i d y khêu g ng d n, h tr , t o nên mô ng c i d i h c c i h c và ch cho h ng
- T o tinh th n tho i mái thông qua vi c s d ng c m h ng c a mình, truy n s nhi t tình c i d i h c, lôi cu i h mình” thông qua vi u khi m” i GV ph i th a mãn ng th c nghiên c u khoa h c/ ng d ng ngh nghi i lành ngh m N u i d y không có kh ìm ki m, l a ch n thông tin, không có kh n và gi i quy t v thì khó mà d n d i h c theo m c ã nêu ra trên, khó có th d y “cách h c” cho SV m t b c h t o ngu n nhân l ã h i
Nhi m v tr ng tâm c a d y h c o nh ng SV t t nghi tiêu chu n v c và trình và nh ng công dân có trách nhi m có th k t h p nh ng ki n th c và k p cao, s d ng và n i dung liên t c trang b n h u mà xã h i c n Hi n nhiên vai trò c a GV r t quan tr ng trong vi c th c hi n nhi m v này Khi chúng ta nh m m nh và m y u c a chúng ta tr thành v trí t c hi n nhi m v gi ng d y có ý ngh
Vai trò m i c u m c trong cách suy ngh i v i SV thông qua ho ng h c thu t Vì v y c c i giáo viên yêu c u:
- Hi u bi t công ngh thông tin và có kh ng d ng chúng trong d y h c
- Th u hi u cách h có th ng d n SV h c và có kh t vai trò c v n cho h
- Có ki n th ng giáo d c và d y h t qu h c t p c i h c góp ph n kh nh ch ng s n ph o c a mình có th ng yêu c i giáo viên c n:
- Khi d y h c ph i nh n th ng d y – n i h ng d y h c – n i dung d y h ng
- Khi d y h c ph i bi t l a ch p v i m c tiêu và n i dung d y h c, phù h p v c thù c ng
- Ph i hi u c u trúc các PPDH, bi t tri n khai ình và bi t ph i h p các PPDH trong quá trình d y h c
1.3.2.5 i h c (sinh viên) i h c v ng, v a là ch th m truy n th ng ho ng d y b u b ng câu h i d y ai và d y cái gì? Câu tr l i d y ai th y i h ng V i i ta khuy n cáo các gi ng viên nên nh n th c nh n c ng mà mình “ph c v ” m hi i h c là ch th ho ng h c và ho t ng h c quy nh ho ng d y h c vì v y m i có cu c tranh cãi “Ai là trung tâm” trong quá trình d y h c! Tuy nhiên, ý ki c nhi i ch p nh n là trong quá trình d y h c GV ch o, HS ch y có ngh y h c h p tác c u có vai trò quan tr ng, không ai ngoài “trung tâm”
V i vai trò là ch th c a quá trình nh n th i h c không ch c n c hi u c hi u k nh m nêu trên mà GV c n nh n th c là l t n t i c a vi c d y h c, h i th chính c a quá trình o và trong m i ho m c a mình GV ph i l y nhu c u, nguy n v ng, l i ích c i h c làm “trung tâm” T ng chi c d y h
- D y h c ph i xu t phát t i h c, ví d : t m, tính ch u ki n c i h c.
- Ph i t o môi u ki i h c tích c ng các giác quan và ch ng trong l i
- Ph i coi tr ng phân hóa, cá th hóa và bám sát logic nh n th c c i h c
- Ph i khuy i h c t ki ình và t o cho
Theo quan ni m c a UNESCO yêu c i v i s n ph th i hi n nay là:
- c trí tu và có kh o và thích ng
- Có kh ng (các k có th l p nghi p
- c t h c, t nghiên c có th h ng xuyên, su i
- c qu c t (ngo i ng có kh h i nh p có kh i có cách h c ch ng, kh l c tìm ki m và x lí thông tin và khai khác sáng t o
1.3.2.6 i u ki n, mô ng u ki ng trong quá trình d y h c bao g u ki n tinh th u ki n v t ch ng KT-XH và c ng m u ki n tinh th n g n v i b u không khí tâm lý thân thi n trong quá trình d y h ã nói m t khi th y giáo là th ng c a h c sinh, m n l n v i ni y l i ích thì vi c h c tr thành ni m khao khát! u ki n v t ch t g n v v t ch t, trang thi t b cho h c t n k thu t cho d y h c, các h c li u… Có m t khuy n cáo o là: D y h u ki n thì khó nói n
“công ngh hóa” quá trình d y h c và h n ch hi u qu c a vi i m i PPDH là hi n nhiên ch ng d y h c c nâng cao ng n i h i d y y m , ng tác nhân quan tr ng tác ng lên quá trình d y h c, c n nh n di n nh ng khía c nh c th c ng c a vi c h t ò tác nhân c a y u t này trong quá trình d y h c
Vai trò c n d y h c, theo quan ni m c m n d y h c là ph n t i v i h c viên (GV n u không bi t h c, t nhiên nghiên c u thì không th d y h
V i quan ni n d y h c là nh ng công c ph c v cho vi c d y h c t c h tr GV chy n t i n i dung và giúp h c viên th c hi n quá trình nh n th c n i dung h c c a mình Nh n d y h c nâng m nh n th c n i dung d y h i v i h c t o cho h tích c c, t l c chi m l c M t s nhà giáo d ã t tên cho mô hình d y h c là truy n th ng hay hi i ph thu m c a 3 y u t : Vai trò ng i h c, vai trò ng i d y và công c , công c c s d ng trong d y h c là gì?