Vì vậy trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy để có một những buổi tậphấp dẫn chính tôi phải tìm ra được những phương pháp phù hợp để thu hút các emgiúp các em độc lập suy nghĩ có hứng
Trang 12 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến
6 6
2.3 Các giải pháp thực hiện
2.3.1 Đối với nội dung thi nhận thức chung
99
b Phương pháp tổ chức học tập, rèn luyện và thi đấu 13
c Kết hợp với giáo viên chủ nhiệm và sự tạo điều kiện gia đình học
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
2.4.1 Phần thi: Một số hiểu biết chung về QP-AN
15 15
3 Kết luận, kiến nghị
3.1 Kết luận
18 18
Trang 23.2.1 Đối với nhà trường 19
1 PHẦN MỞ ĐẦU
Trang 3GDQP – AN cho học sinh đã và đang được phổ biến rộng rãi và trở thànhmột học đóng vai trò quan trọng trong công tác giáo dục toàn diện cho học sinh.GDQP - AN là môn học chính khóa có vị trí quan trọng trong sự nghiệp xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc Là một trong những nội dung giáo dục toàn diện của nhàtrường, góp phần rèn luyện hình thành nhân cách; là một nhiệm vụ quan trọngtrong chiến lược đào tạo con người mới XHCN Ngoài ra, môn GDQP - AN cònbồi dưỡng lòng yêu nước, yêu quê hương và niềm tự hào dân tộc; ý thức học tập,trân trọng những giá trị lich sử của dân tộc, của các LLVT, các Anh hùng dân tộctrong chiến đấu Giáo dục phổ biến kiến thức quân sự phổ thông, rèn luyện tư thếđộng tác và kỹ năng quân sự cơ bản của người chiến sĩ trong LLVT Rèn luyện ýthức tổ chức, kỷ luật, có nếp sống đúng đắn, văn minh, vận dụng vào sinh hoạt,học tập ở trường học và trong xã hội Là cơ sở để hướng nghiệp thi tuyển vào cáctrường Quân đội, Công an hoặc học tiếp chương trình GDQP - AN ở các trường
ĐH, CĐ, THCN-DN
Môn học Giáo dục quốc phòng – An ninh có tầm quan trọng do vậy tráchnhiệm đặt lên vai các thầy, cô trở lên lớn hơn Các thầy cô vừa đảm bảo mặt kiếnthức cho các em vừa phải trau dồi cho các em kỹ năng sống bản thân các thầy, côgiáo, đều là những người đã được trải qua một quá trình đào tạo nghiêm ngặt.Nhưng để giảng dạy một cách có hiệu quả không phải thầy cô nào cũng có thể làmđược Vì vậy trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy để có một những buổi tậphấp dẫn chính tôi phải tìm ra được những phương pháp phù hợp để thu hút các emgiúp các em độc lập suy nghĩ có hứng thú với môn học này Xuất phát từ nhữngyêu cầu thực tế hiện nay nên tôi đã quyết định lựa chọn:
“Một số kinh nghiệm huấn luyện nhằm nâng cao thành tích của đội tuyển QP - AN trường THPT Hậu Lộc 3 tham gia hội thao Giáo dục quốc phòng - an ninh tỉnh Thanh Hoá”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Trang 4- Mục đích của đề tài là giúp cho học sinh có nhiều thời gian luyện tập, hộithao, tìm tòi, tự học hỏi, khả năng tư duy sáng tạo Việc dạy và học giữa thầy vàtrò là một hình thức học tập mang tính hợp tác nâng cao chất lượng của học sinh
- Học sinh đóng vai trò chủ đạo, học sinh có cơ hội giao lưu, trao đổi thảoluận với nhau để đạt được kết quả cao trong học tập về nhiều mặt theo cách nàyhọc sinh được tạo cơ hội tự tổ chức hội thao rồi đặt câu hỏi, thảo luận trình bàyquan điểm cá nhân và suy nghĩ của mình
- Nghiên cứu lựa chọn đề tài từ thực tiễn công tác và tham gia quá trìnhhuấn luyện đội tuyển, chúng tôi đã mạnh dạn ứng dụng một số kinh nghiệm vàoquá trình huấn luyện nhằm nâng cao thành tích đội tuyển tham gia hội thao bộ
môn GDQP-AN tỉnh Thanh Hóa ở phần thi“ Một số hiểu biết chung về QP-AN và thực hành”.
- Góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy và tạo ra hứng thú hơn khi họcmôn giáo dục quốc phòng - an ninh phát huy được tính tích cực của học sinh tronghọc tập
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Để thực hiện mục đích nghiên cứu đề tài này tôi xác định nhiệm vụ thựchiện như sau:
+ Tôi nghiên cứu trên cơ sở lý luận khoa học, đánh giá thực trạng công tácgiảng dạy và học tập môn Giáo dục quốc phòng - an ninh trong nhà trường THPT
+ Tôi lựa chọn, vận dụng một số phương pháp trong quá trình giảng dạy
thực hành và “Một số hiểu biết chung về QP-AN ” Môn Giáo dục quốc phòng –an
ninh và đánh giá hiệu quả ứng dụng cao
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu: Có liên quan như sách giáokhoa GDQP-AN, tài liệu tham khảo,bài tập GDQP-AN
Trang 5- Phương pháp phỏng vấn: thông qua phỏng vấn các thầy cô giáo và cácđồng nghiệp có nhiều kinh nghiệm trong và ngoài trường để lấy tư liệu phục vụnghiên cứu.
-Phương pháp học nhóm: Chia nhóm để hoạt động
- Phương pháp quan sát: Tôi tiến hành quan sát các giờ tập luyện ngoài thaotrường của đồng nghiệp trong và ngoài trường, từ đó tôi đi đến việc giải quyết cácnhiệm vụ của đề tài một cách chính xác
- Địa điểm nghiên cứu
Tại Trường THPT Hậu Lộc 3
Trang 62 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
GDQP-AN là một bộ phận không thể thiếu được trong sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ tổ quốc của mỗi quốc gia GDQP-AN đây là một trong những nội dung giáodục toàn diện của nhà trường góp phần rèn luyện và hình thành nhân cách họcsinh,đồng thời cũng là một nhiệm vụ quan trọng trong chiến lược đào tạo conngười mới trong thời đại công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước
Trong giai đoạn hiện nay, trước tình hình diễn biến của thế giới vô cùngphúc tạp,chiến tranh,bạo noạn, khủng bố Đảng và nhà nước ta hết sức quan tâmđến những vấn đề này,nhất là công cuộc bảo bệ an ninh tổ quốc.Trong đó nhận
thức qua những bài học như: Bài Bảo vệ biên giới quốc gia, Luật nghĩa vụ quân
sự, Kỹ thuật ngắm bắn,truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt nam, Các tư thế vận động trên chiến trường, Kỹ thuật ném lựu đạn giúp các em thêm
yêu cuộc sống, tin vào sự lãnh đạo của Đảng và đặc biệt hơn nữa đó là khơi dậylòng tự hào dân tộc thêm tin yêu hình ảnh “anh bộ đội cụ Hồ” và quyết tâm họctập phấn đấu tốt hơn để trang bị kiến thức phục vụ trong lực lượng vũ trang
Trong các nhà trường hiện nay giáo dục các em có được tinh thần ham họccũng như sự tìm tòi sáng tạo và lòng tự hào dân tộc là điều hết sức quan trọng đócũng là mục tiêu của nhà nước ta, trong đó Bộ môn GDQP-AN đóng vai trò quantrọng Sự hiểu biết tìm tòi và sáng tạo đó cũng như lòng yêu quê hương đất nước
Do vậy trách nhiệm đặt lên vai các thầy, cô trở nên lớn hơn Các thầy cô vừa đảmbảo mặt kiến thức cho các em, vừa phải trau dồi cho các em kỹ năng sống Bảnthân các thầy, cô giáo đều là những người đã được trải qua một quá trình đào tạonghiêm ngặt Nhưng để giảng dạy một cách có hiệu quả không phải thầy cô nàocũng có thể làm được Vì vậy trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy để có mộtbài giảng hấp dẫn chính tôi phải tìm ra được những phương pháp phù hợp để thuhút các em giúp các em độc lập suy nghĩ có hứng thú với môn học này Xuất phát
Trang 7từ những yêu cầu thực tế từ những buổi được đi bồi dưỡng kiến thức và thông quacác tư liệu thực tế,trong đó những lần tập huấn bộ môn có ý nghĩa vô cùng to lớn
về tri thức đó cũng là cầu nối tri thức giữa GV và HS để có chất lượng cho độituyển thi hội thao bộ môn GDQP-AN cũng như việc khẳng định sự hiểu biết củacác em đây là cơ sở quan trọng đánh giá chất lượng dạy và học của bộ môn trongnhà trường đồng thời cũng là một cơ sở quan trọng để đánh giá chất lượng dạy họccủa một nhà trường
Đối với bộ môn GDQP-An cũng như khẳng định việc dạy và học của thầy
và trò Chính vì vậy tôi đã mạnh dạn đi sâu vào sử dụng một số phương pháptrong giảng dạy phần nhận thức về một số hiểu biết chung về QP-AN lớp 10, lớp11và phần thực hành để phù hợp nhất trong huấn luyện đội tuyển học sinh thi hộithao bộ môn GDQP-AN
2.2 Thực trạng vấn đề
Trường THPT Hậu Lộc 3 nằm trên địa bàn của 6 xã vùng đồi, điều kiệnkinh tế còn nhiều khó khăn Cùng với đó là lối sống “bán mặt cho đất, bán lưngcho trời” đã tạo nên những tính cách đặc thù của học sinh vùng nông thôn Các emham chơi hơn ham học, nề nếp học sinh có nhiều phức tạp Đặc biệt môn GDQP –
AN là môn học mới đối với các em nên các em chưa ý thức được tầm quan trọngcủa môn học đối với xã hội
Bên cạnh đó do tư tưởng, suy nghĩ mang tính truyền thống của đa phần học sinh THPT nói chung, trường THPT Hậu Lộc 3 nói riêng đó là:
+ Đa số các em có suy nghĩ đây là một môn phụ, không quan trọng trongquá trình thi cử của các em Trong xã hội hiện tại, thì các môn học tự nhiên hay xãhội đã trở thành những môn học VIP, được các em đầu từ nhiều về cả thời gian lẫnvật chất Nên việc học môn GDQP - AN đối với các em không tập trung, dườngnhư chỉ để cưỡi ngựa xem hoa
Trang 8+ Các em còn chưa phân biệt được nội dung học của môn GDQP-AN vớimôn thể dục nên đa phần các em có suy nghĩ học QP-AN toàn là thực hành, toànngoài trời Điều này làm cho các em chưa quan tâm lắm đến các bài học lý thuyết,ngại học ở trong lớp.
Thời gian tổ chức ôn luyện cho học sinh còn gặp rất nhiều khó khăn.
+ Với đặc điểm của trường trung học phổ thông Hậu Lộc 3 là học một cabuổi sáng nên buổi chiều thường dành thời gian cho học sinh các lớp học phụ đạo
và bồi dưỡng Điều này đã ảnh hưởng đến việc bồi dưỡng cho các em trong quátrình huấn luyện
+ Việc bố trí thời gian học của các em có sự chòng chéo nhau giữa các buổihọc Các em dành nhiều thời gian cho những môn học mà các em theo như: Toán,
Lý Hóa hoặc Văn, Sử, Địa…vì đây là những môn học các em đã xác định để saunày thi vào các trường ĐH, CĐ…
2.2.1 Đối với giáo viên
Từ việc lựa chọn đối tượng học sinh chưa phù hợp.
+ Đa phần giáo viên lựa chọn học sinh cho đội tuyển còn mang đặc điểmcảm tính Thường là các giáo viên hay lựa chọn những học sinh do mình giảng dạy
để lựa chọn, hoặc những học sinh ham mê học môn thể dục và QP-AN
+ Giáo viên thường chọn những học sinh đang học lớp 12 vì nghĩ rằng các
em đã học qua các chương trình ở các lớp dưới nên sẽ thi tốt hơn
+ Đối tượng học sinh chưa có sự đồng đều về giới tính, thường thì học sinh
nữ chiếm số lượng đông hơn hoặc ngược lai
Kinh nghiệm của cán bộ giáo viên làm công tác huấn luyện còn hạn chế.
+ Do tuổi đời, tuổi nghề còn trẻ dẫn đến việc kinh nghiệm trong huấn luyệnhọc sinh giỏi còn gặp khó khăn
+ Một bộ phận giáo viên chuyển dạy môn GDQP – AN từ môn thể dục hoặcđược đi học lớp ngắn hạn GDQP – AN nên chưa tiếp cận được phương pháp mới
Trang 9trong giảng dạy, huấn luyện Gặp khó khăn trong việc tìm tài liệu, phân chia ra cácchuyên đề để học sinh ôn tập.
+ Do khả năng lên lớp của một số giáo viên trong các bài lý thuyết còn hạnchế về khả năng thuyết trình hoặc phương pháp dạy học còn mang tính truyền
thống “ đọc, chép” làm cho học sinh chán nản, không muốn học.
+ Xuất phát từ vấn đề thành tích của bộ môn làm ảnh hưởng đến tâm lý củacác em dẫn đến thành tích không cao
+ Giáo viên chưa có giáo án huấn luyện cụ thể, để phân chia thời gian, nộidung ôn tập cho hợp lý Đa phần là giáo viên định hình những nội dung có nhiềukhả năng sẽ ra hoặc cung cấp tài liệu cho học sinh tự ôn
2.2.2 Đối với học sinh
+ Tâm lý chủ quan của học sinh trong đội tuyển
+ Tính kỷ luật trong quá trình học tập và huấn luyện chưa cao
+ Các em chưa dành nhiều thời gian cho quá trình ôn luyện, chưa tự giác,tích cực còn để giáo viên phải nhắc nhở nhiều
2.3 CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
2.3.1 Đối với nội dung thi nhận thức chung
Với nội dung thi nhận thức thì đây là nội dung khó cần nhiều thời gian mà
cả giáo viên và học sinh cần đầu tư Trong quá trình giảng dạy và làm công táchuấn luyện đội tuyển, tôi đã rút ra được kinh nghiệm và một số giải pháp riêng đểthành tích của nội dung nhận thức có kết quả cao hơn
- Trước hết, để học sinh yêu thích môn học này thì giáo viên giữ một vai tròhết sức quan trọng Để dạy tốt được môn GDQP – AN nói chung, nội dung lýthuyết nói riêng, người giáo viên phải lòng yêu nghề, tâm huyết với nghề, đầu tưnhiều thời gian để tìm tòi, học hỏi nhằm phục phụ trong công tác Từ đó cóphương pháp giảng dạy hợp lý nhằm thu hút, khích thích hưng phấn học tập củahọc sinh
Trang 10Trong quá trình giảng dạy trên lớp, cần phải thay đổi phương pháp học tập
mang tính truyền thống “đọc, chép” bằng những phương pháp học tập tích cực
hơn Trong những năm qua, việc ứng dụng công nghệ thông tin đã đem lại nhữngchuyển biến tích cực trong việc giảng dạy Tạo sự mới lạ, có nhiều sáng tạo, tănghưng phấn học tập với nhiều đối tượng học sinh Các em đã phát huy được tư duyphát triển của mình
- Khi mà chúng ta đã làm tốt được những điều trên thì đã giải quyết đượcnhiều vấn đề trong việc lựa chọn đối tượng học sinh cho nội dung thi nhận thức
Để có được đội tuyển thi nội dung nhận thức có kết quả cao, trong quá trình giảngdạy tôi đã biết xây dựng nguồn học sinh từ những năm lớp 10 Trong quá trình họctập, kiểm tra đánh giá, các kỳ thi học sinh giỏi cấp trường, tôi đã lựa chọn và có kếhoạch định hướng xây dựng đội tuyển Bên cạnh đó, đối tượng để tôi lựa chọn còn
là những học sinh có khả năng học tốt các môn xã hội như Văn, Sử, Địa Vì đây lànhững học sinh có khả năng viết, trình bày, tư duy xã hội nhiều hơn Các nội dung
lý thuyết GDQP – AN cũng gắn liền với các môn xã hội mà em theo học
Ví dụ:
Môn Lịch sử:
+ Bài 1 GDQP-AN 10: Truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam
+ Bài 2 GDQP-AN 10: Lịch sử, truyền thống của Quân đội và Công an
nhân dân Việt Nam.
Môn Địa lý:
+ Bài 3 GDQP-AN 11: Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia.
Điều này sẽ giúp các em có được thuận lợi hơn trong việc tiếp cận các
nguồn kiến thức của môn GDQP-AN Việc các em thực hiện các giáo án, cácchuyên đề mà tôi đưa ra cũng nhanh hơn Ngoài ra, tôi còn lựa chọn các đối tượngtheo sự hòa đồng của giới tính, không có sự chênh lệch hoặc ưu ái cho học sinh
Trang 11nam hoặc nữ Điều này giúp các em có sự giao lưu hòa đồng, tăng hứng thú và làđộng lực thúc đẩy kết quả ôn luyện của các em Không nhất thiết chỉ là các họcsinh 12 vì vào thời điểm này các em mất nhiều thời gian học các môn khác,không có nhiều thời gian Điều này đã giúp tôi có thể tạo nguồn học sinh thi đượcnhiều năm hơn
- Tiếp đến, tôi bắt đầu tìm kiếm tài liệu thông qua nhiều nguồn thông tinkhác nhau như: internet, sách báo…Học hỏi kinh nghiệm từ đồng nghiệp, các anhchị đi trước có kinh nghiệm nhiều năm huấn luyện đội tuyển Để từ đó xây dựngcác giáo án huấn luyện đầy đủ, hợp lý với nhiều nội dung phù hợp với học sinh
Tôi xây dựng giáo án, đề cương câu hỏi trắc nghiệm dựa trên các nhóm, bàihọc liên quan để học sinh dễ tiếp thu
Ví dụ:
+ Nhóm câu hỏi liên quan đến súng, bom, đạn, cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường:
- Lớp 10: Thường thức phòng tránh 1 số loại bom, đạn và thiên tai
- Lớp 10: Cấp cứu ban đầu các tai nạn thông thường và băng vết thương
- Lớp 11: Giới thiệu súng tiểu liên AK và súng trường CKC Kỹ thuật bắnsúng Kỹ thuật sử dụng lựu đạn
+ Nhóm câu hỏi liên quan đến thực hành đội ngũ:
- Lớp 10: Đội ngũ từng người không có súng Đội ngũ đơn vị
+ Nhóm câu hỏi liên quan đến lịch sử, tổ chức của quân đôi, công an:
Lớp 10: Truyền thống đánh giặc giữ nước của dân tộc Việt Nam Lịch sửtruyền thống của Quân đội và Công an nhân dân Việt Nam
- Khi đã lựa chọn được khung đội tuyển, tài liệu và giáo án huấn luyện, tôibắt đầu lên kế hoạch phân chia thời gian để ôn luyên cho các em Vì đa phần các
em tham gia học các môn khác nên tôi thường phải bố thời gian vào các ngày nghỉhoặc trong các tiết sinh hoạt tập thể để bồi dưỡng thêm Trong các tiết dạy tôi
Trang 12thường đi sâu vào những nội dung chính để các em hiểu rõ hơn, nhớ kỹ hơn Tôicung cấp tài liệu để các em tranh thủ thời gian nghiên cứu Tôi cố gắng trong quátrình huấn luyện kiểm tra, đánh giá các em được 3 bài kiểm tra theo từng nội dung
cụ thể các nội dung Từ những bài kiểm tra đánh giá như vậy, tôi tìm từ các emnhững hạn chế mà các em còn còn gặp phải Sau đó, cho cả nhóm thảo luận để các
em bổ sung những kiến thức mà từng cá nhân còn thiếu sót Khi các em đã thảoluận bổ sung cho nhau, tôi bắt đầu cho các em làm bài kiểm tra để đánh giá
- Bên cạnh giải pháp chuyên môn, tôi còn động viên, khích lệ tinh thần đểcác em cùng cố gắng phấn đấu Không đặt nặng vấn đề thành tích làm cho các em
có những tâm lý lo lắng làm ảnh hưởng đến kết quả thi Sau các giờ giải lao trongcác tiết huấn luyện, tôi thường có những câu chuyện vui hoặc nói chuyện phiếm,hòa đông với các em để giảm bớt căng thẳng cho các em Tuy nhiên, trong cácbuổi huấn luyện tôi luôn yêu cầu các em phải tập trung cao độ, đề cao tính kỷ luật,nghiêm túc thực hiện các yêu cầu của giáo viên Tạo cho các em sự chú ý cao độ,tinh thần trách nhiệm đối với môn học, không được chủ quan dù chỉ là những chi
tiết nhỏ Theo phương trâm “ học mà chơi, chơi mà học”.
- Soạn bộ đề câu hỏi cho các em tự học ở nhà: Thông thường một tuần độituyển sẻ thảo luận và trao đổi một buổi vì ngoài buổi học chính ra các em còn họcbồi dưỡng vào buổi chiều nên tôi đã tự mình biên soạn những câu hỏi trong SGKthành bộ đề câu hỏi cho các em học trước khi nhận bộ đề tôi dặn các em về nhàtrong thời gian có thể các em tự học và có gì còn thắc mắc thì hỏi Cô,Thầy Trong
bộ đề câu hỏi đó tôi biên soạn rất cụ thể và tách biệt 3 khối: Khối 10, khối 11, khối
12 Trong đó có phần tự luận và phần trắc nghiệm sau mỗi bài, ngoài ra tôi còntrang bị SGK và sách bài tập GDQP-AN cả 3 khối học cho các em được đăng kímượn từ thư viện của nhà trường Mục đích nhằm nâng cao tính tự giác ở các em
có kế hoạch để học bài sao cho có hiệu quả Như vậy các em sẽ có một quá trìnhhọc tập thường xuyên, liên tục và thành tích sẽ được nâng cao