Đặc biệt hơn khi mà lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương được đưa vào các buổi ngoại khoá , giáo dục ngoài giờ lên lớp vì hiện nay hoạt động ngoại khoá có khả năng góp phần đào tạo ngườ
Trang 11 MỞ ĐẦU
Trường học là một trong những yếu tố không thể thiếu dưới bất cứ thời đại
nào Giáo dục có vai trò và ý nghĩa hết sức quan trọng Mục tiêu nguyên lý giáo dục của chúng ta là đào tạo thế hệ trẻ ở cả 4 mặt: Đức- Trí- Thể- Mĩ
Khẩu hiệu chiến lược của Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là “Rèn Đức, luyện Tài để ngày mai lập thân, lập nghiệp”
Nghị quyết Đại hội lần thứ IX của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định: Giáo dục là quốc sách hàng đầu Tương lai của một dân tộc, một đất nước phải nhìn vào nền giáo dục của đất nước, của dân tộc đó
Vì những lẽ đó trước lúc đi xa trong di chúc của mình Bác Hồ căn dặn: Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc làm rất cần thiết Người chỉ rõ mục đích đào tạo thế hệ trẻ cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ trở thành những người kế thừa xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa “Hồng” vừa
“Chuyên”
Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là truyền thụ tri thức khoa học và cao hơn nữa là hoàn thiện nhân cách để thế hệ trẻ bước vào đời đầy đủ hành trang trí tuệ, đạo đức trong sáng Đó là những con người thiết tha gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ
Tổ quốc, giữ gìn và phát huy giá trị văn hoá dân tộc, có năng lực tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại, biết gìn giữ những truyền thống tốt đẹp của cha ông, biết tự hào
về truyền thống của dân tộc, biết tô thêm truyền thống ấy ngày một đẹp hơn trong mắt bạn bè quốc tế
Giáo dục vừa làm nhiệm vụ truyền thụ tri thức cho học sinh Đồng thời cũng đào tạo rèn luyện đạo đức, lý tưởng, tác phong đúng, hành động đúng Vì vậy giáo dục thế hệ trẻ để họ biết quý trọng giá trị lịch sử của dân tộc là điều vô cùng cần thiết và cao hơn nữa là họ biết tự hào và tô đắp cho truyền thống tốt đẹp ấy Làm được điều này môn Lịch sử có ưu thế đặc biệt
Đặc biệt hơn khi mà lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương được đưa vào các buổi ngoại khoá , giáo dục ngoài giờ lên lớp vì hiện nay hoạt động ngoại khoá có khả năng góp phần đào tạo người học toàn diện về các mặt : Trí – Đức – Thể - Mĩ vừa có lý thuyết vừa có thực hành , vừa có kiến thức vừa có kỹ năng sản xuất , vừa
có văn hoá nhà trường vừa có tri thức về đời sống xã hội Do đó hoạt động ngoại khoá luôn được đề cập như một hoạt động hết sức quan trọng vì nó là cầu nối giúp học sinh vận dụng kiến thức vào trong đời sống , sinh hoạt gần gũi với tập thể , với cộng đồng làng xóm
1.1 Lí do chọn đề tài
Việc Dạy- Học Lịch sử ở trường phổ thông hiện nay vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn Để thực hiện được buổi ngoại khoá, lồng ghép kiến thức lịch sử dân tộc với lịch sử địa phương lại càng khó hơn Như mặt trái của cơ chế thị trường đã mở cửa cho những làn sóng văn hoá không lành mạnh tràn vào làm hoen ố, hiểu sai về lịch sử của dân tộc, không ý thức được truyền thống cách mạng địa phương của một bộ phận thanh niên không có lý tưởng sống
Trang 2Một khó khăn nữa hiện nay ở các trường phổ thông chưa có tài liệu cụ thể,chi tiết để thực hiện được tiết blịch sử địa phương, nhiều thầy, cô giáo đang trực tiếp giảng dạy Lịch sử chưa chuyên tâm, chưa thực sự tâm huyết với phần việc của mình, chưa chịu khó sưu tầm tư liệu lịch sử địa phương
Điều đó đã làm cho giờ dạy trở nên nặng nề, khô khan mang tính sự vụ không
có sức thuyết phục, hấp dẫn làm cho các thế hệ học sinh quan niệm Lịch sử là môn học phụ nên không chú trọng
Đặc biệt với chương trình thay sách giáo khoa của Bộ Giáo dục- đào tạo khi chia thành các ban: Ban cơ bản, Ban khoa học tự nhiên (với các môn nâng cao: Toán, Lý, Hóa, Sinh) và Ban Khoa học xã hội (với các môn nâng cao: Văn, Sử, Địa
và Ngoại ngữ) thì một thực tế hiện nay cho thấy số học sinh theo học Ban khoa học
xã hội rất ít do kết quả thi cử và công việc khi ra trường
Thậm chí có những nơi không có Ban khoa học xã hội, chỉ còn Ban khoa học
tự nhiên và Ban cơ bản vì vậy học sinh chỉ chú ý học các môn tự chọn nâng cao Việc Dạy- Học môn Lịch sử không đơn giản là sự kiện ấy xảy ra ở đâu? Lúc nào? mà phải biết đánh giá khách quan khoa học, giá trị của sự kiện ấy trong bối cảnh đương thời Bài học lịch sử luôn chỉ cho con người biết cách hoạt động đúng
đắn trong hiện tại và tương lai
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Các vấn đề lịch sử địa phương là một phần quan trọng trong việc dạy và học lịch sử có tác dụng rất lớn trong việc giáo dục đạo đức tư tưởng tình cảm cho học sinh Tuy nhiên, việc lồng ghép lịch sử dân tộc với lịch sử địa phương để tuyền truyền ,truyền thống cách mạng của quê hương còn rất hiếm , và chưa được người dạy và người học đầu tư và chú trọng nên kết quả của việc giáo dục đạo đức tư tưởng cho học sinh đạt được kết quả chưa cao, chưa phát huy được sức mạnh của
bộ môn lịch sử trong việc giáo dục nhân cách, đạo đức tư tưởng, truyền thống yêu quê hương đất nước, lòng tự hào dân tộc, dẫn tới học sinh không biết về lịch sử địa phương, không trân trọng và giữ gìn những di tích lịch sử mà địa phương mình đang có
Việc nghiên cứu lịch sử địa phương, với tư cách là một ngành khoa học được bắt đầu từ sau ngày hoà bình lập lại ở miền Bắc Từ sau ngày miền Nam giải phóng, công tác này được tiến hành trên phạm vi cả nước.Hầu hết các tỉnh đã biên soạn được lịch sử của tỉnh và kể cả huyện, xã
Thanh Hoá chúng ta cũng đã được một số tác giả như giáo sư Phan Ngọc
Liên(Chủ tịch Hội đồng bộ môn lịch sử - Bộ giáo dục và đào tạo; Chủ tịch Hội
Giáo dục lịch sử Việt Nam) cùng một số tác giả của trường Cao đẳng Sư phạm
Thanh Hoá (nay là trường Đại học Hồng Đức) như:Hoàng Thanh Hải, Vũ Quí Thu biên soạn và xuất bản cuốn giáo trình Lịch sử Thanh Hoá năm 1996 trước đây cho sinh viên lấy tài liêu học tập, tuy nhiên những tài liệu viết về lịch sử về địa phương còn quá ít, sách tham khảo cho giáo viên còn hạn chế
Thanh Hoá là một tỉnh lớn, có bề dày lịch sử lâu đời và oanh liệt, gắn với lịch sử chung của dân tộc.Thanh Hoá còn là mảnh đất chứa đựng trong lòng tính đặc sắc của nền văn hoá các dân tộc thiểu số cũng là một tư liệu hết sức phong phú
Trang 3về lịch sử địa phương.Vì lẽ đó, không có lí do nào để chúng ta - những người dạy
sử lại bỏ trống mảng này Cá nhân tôi cho rằng, với nguồn tư liệu lịch sử địa phương Thanh Hóa hết sức phong phú như vậy thì 2 tiết trong phân phối chương trình lớp 12 quả là quá ít, bởi vì chúng ta có rất nhiều điều cần giảng dạy cho các
em và các em cũng có nhiều điều chưa biết về khởi nghĩa địa phương
Cuộc kháng chiến chống Mĩ (1954 – 1975 ) quân và dân xứ Thanh vẫn luôn giữ được khí phách truyền thống anh hùng , quyết tâm chiến thắng giặc Mĩ xâm lược không cho chúng thực hiện được âm mưu mở rộng chiến tranh ,buộc chúng phải ký hiệp định Pa ri (1973) rút quân về nước , tinh thần quyết tâm đó được thể hiện rõ nhất trong hai lần Mĩ đem không quân và hải quân bắn phá miền Bắc
Để ôn lại truyền thống cách mạng,phát huy truyền thống dân tộc và nâng cao chất lượng dạy học lịch sử trong nhà trường nói chung và tuyên truyền lịch sử cách
mạng của quê hương Thanh Hoá nói riêng Chúng tôi đã chọn chuyên đề : “ Chiến
tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân của đế quốc Mĩ (1965 –
1973 )”để dạy hai tiết lịch sử địa phương cho khối 12.
1.3 Đối tượng nghiên cứu Thực hiện 2 tiết lịch sử địa phương đối với khối học
sinh 12 Tự hào về truyền thống anh hùng cách mạng bất khuất trong chiến đấu và trong sản xuất ,về chủ nghĩa anh hùng cách mạng và những chiến công của cha ông mình đã làm nên ở ngay trong làng xóm trên quê hương Thanh Hóa Có ý thức kế thừa và giữ gìn truyền thống cách mạng địa phương và dân tộc trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ Quốc hiện nay.Tin tưởng một cách tuyệt đối vào sự lãnh đạo của Đảng
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Đề tài nghiên cứu âm mưu,hành động,mục đích của Mĩ khi tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc (1965 – 1973).Quân và dân miền Bắc nói chung và xứ Thanh nói riêng vẫn luôn giữ được khí phách truyền thống anh hùng , quyết tâm chiến thắng giặc Mĩ xâm lược không cho chúng thực hiện được âm mưu mở rộng chiến tranh ,buộc chúng phải ký hiệp định Pa ri (1973) rút quân về nước , tinh thần quyết tâm đó được thể hiện rõ nhất trong hai lần Mĩ đem không quân và hải quân bắn phá miền Bắc
4 Nhóm : Áp dụng cho 4 lớp – 4 nhóm
+) Thiết bị ,tài liệu được sử dụng trong chuyên đề :
- Lược đồ , Đĩa VCD , Ảnh
- Nhóm giáo viên dạy lịch sử đã soạn thảo các câu hỏi ,sưu tầm tranh ảnh trong đó
có các câu hỏi đáp ứng được mục tiêu của tiết học lịch sử địa phương Một bộ máy chiếu để thực hiện giáo án Power Point
- Ra câu hỏi ,bài tập cho học sinh sưu tầm và chuẩn bị trước
+ Phương pháp quan sát, nắm bắt và ghi nhớ kiến thức: qua bài học thực tế trên lớp + Phương pháp nghiên cứu lí luận,phân tích và đánh giá các sự kiện
+ Phương pháp khảo sát, thống kê, tổng kết kinh nghiệm
Lịch sử địa phương hiện nay là một trong những vấn đề cần thiết trong đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động của học sinh
Trang 4Hình thức của chúng tôi lồng ghép kiến thức lịch sử trong Bài 22: Nhân dân hai miền trực tiếp chiến đấu chống đế quốc Mĩ xâm lược Nhân dân miền Bắc vừa chiến đấu vừa sản xuất (1965 – 1973 ) SGK 12 – chương trình chuẩn ) – với
những đóng góp của quân và dân Thanh Hóa ,nhằm khắc phục những khó khăn,bất cập của bộ môn lịch sử,mang lại lịch sử một hình thức mới , bổ ích , hấp dẫn ,thú vị Với sự hỗ trợ của phần mềm Power Point và hoạt động nhóm với các câu hỏi với nội dung kiến thức lịch sử đã học ở chính khoá Tiết lịch sử địa phương không chỉ có tác dụng đối học sinh lớp 12 mà còn ảnh hưởng lớn tới nhân dân địa phương Đây là một biện pháp hiệu quả gắn nhà trường với gia đình , gia đình với
xã hội
Tóm lại dạy và học lịch sử là một trong những biện pháp hữu hiệu để nâng
cao chất lượng dạy học của bộ môn lịch sử ở trường phổ thông hiện nay
Qua đó góp phần rèn luyện cho học sinh phát huy tối đa tư duy độc lập, sáng tạo của các em khi làm việc Đây cũng là cơ sở để sau này học sinh có phương pháp hoạt động thực tế năng động,hướng nghiệp chọn nghề phù hợp cho cuộc sống , xây dựng và làm giàu trên chính mảnh đất của quê hương mình
2 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Để đáp ứng được yêu cầu về mục tiêu giáo dục hiện nay của Đảng và Nhà nước ta: "nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đẩy mạnh đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học lồng ghép kiến thức lịch sử dân tộc với lịch sử địa phương còn góp phần xây dựng thế giới quan khoa học cho các em, rèn luyện cho các em thói quen học đi đôi với hành, hình thành cho các em các kĩ năng về thực hành bộ môn như: Kĩ năng sưu tầm tư liệu, kĩ năng hệ thống hoá tư liệu lịch sử địa phương… Việc lồng ghép lịch sử dân tộc với lịch sử địa phương để tuyền truyền ,truyền thống cách mạng của quê hương còn rất hiếm , và chưa được người dạy và người học đầu tư và chú trọng nên kết quả của việc giáo dục đạo đức tư tưởng cho học sinh đạt được kết quả chưa cao, chưa phát huy được sức mạnh của bộ môn lịch sử trong việc giáo dục nhân cách, đạo đức tư tưởng, truyền thống yêu quê hương đất nước, lòng tự hào dân tộc, dẫn tới học sinh không biết về lịch sử địa phương, không trân trọng và giữ gìn những di tích lịch sử mà địa phương mình đang có
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Hiện nay, không chỉ riêng trường chúng tôi mà hầu hết tất cả các trường THPT trong tỉnh trong các môn học ở trường Trung học phổ thông không có môn học nào, bài học nào đi sâu vào chuyên đề: giáo dục, tuyên truyền truyền thống
cách mạng lịch sử dân tộc với lịch sử địa phương mà phần lớn việc tuyên truyền,
giáo dục về vấn đề này được lồng ghép và tích hợp vào một số bài, một số kiến thức của một số môn đặc thù như: môn Lịch sử ,môn Văn học, môn Địa lý, môn Giáo dục công dân không những thế, do thiếu tài liệu về nội dung lịch sử địa phương nên việc lồng ghép ,tích hợp nội dung này vào Dạy - Học và tuyên truyền cho học sinh còn gặp những khó khăn nhất định
Cụ thể: trong nhiều năm học trước đó khi mà công nghệ thông tin chưa phong phú , thiết bị dạy học chưa nhiều thì việc tổ chức một buổi ngoại khóa lồng ghép
Trang 5lịch sử dân tộc với lịch sử địa là rất khó khăn chính điều này làm cho công tác tuyên truyền, giáo dục lịch sử địa phương trong nhà trường còn nhiều hạn chế ,không đạt được kết quả cao
Hơn nữa ở các nhà trường còn nặng về chuyên môn chính khoá , coi hoạt động ngoại khoá chỉ là phụ trợ ,ít có thời gian để thường xuyên tổ chức các buổi ngoại khoá ,để tiến hành được buổi ngoại khoá lịch sử và lồng ghép lịch sử địa phương , yêu cầu giáo viên lịch sử phải đổi mới nội dung ,phương pháp phải đa dạng hoá hoạt động tổ chức , giáo viên chưa có kinh nghiệm kỹ năng quản lý và tổ chức Vấn đề về cơ sở vật chất kinh phí cho một buổi ngoại khoá lịch sử còn hạn hẹp
Trước thực trạng trên và qua thực tế dạy học môn Lịch sử ở trường Trung học phổ thông, theo tôi ngoài việc đưa vấn đề tuyên truyền, giáo dục về lịch sử địa phương vào tích hợp dạy học bộ môn thì giáo viên có thể giành một đến hai tiết lịch sử địa phương của môn lịch sử lớp 12 để giảng dạy cho học sinh tìm hiểu về vấn đề này
2.3 Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Chuyên đề : “ Chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân của
đế quốc Mĩ (1965 – 1973 )”để dạy hai tiết lịch sử địa phương cho khối 12 với Chiến thắng Hàm Rồng – Nam Ngạn
2.3.1 Mục đích: Giúp học sinh nắm được:
a Kiến thức: Qua bài học học này giúp học sinh nắm được: Âm mưu, hành động
của Mĩ khi tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ 2
- Vị trí và vai trò của cầu Hàm Rồng trong chiến lược chiến tranh của Mĩ
- Đóng góp của quân và dân Thanh Hóa trong chiến tranh phá hoại miền Bắc của
đế quốc Mĩ
b.Kỹ năng:
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, so sánh, nhận định lịch sử.
- Kĩ năng đánh giá âm mưu, thủ đoạn của Mỹ ,năng sử dụng SGK Kênh hình trong học tập lịch sử, trình bày vấn đề
c Thái độ:
- Lên án tội ác xâm lược của Mĩ và chính quyền tay sai.
d Định hướng các năng lực hình thành:
* Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề, năng
lực giao tiếp, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ
* Năng lực chuyên biệt: - Năng lực tái hiện sự kiện
- Năng lực thực hành bộ môn: khai thác, sử dụng tranh ảnh, tư liệu, biểu đồ liên quan đến bài học
2.3.2 Phương pháp:
- Kết hợp phương pháp đàm thoại với thảo luận nhóm, thuyết trình.
2.3.3 Tài liệu và phương tiện
- Máy chiếu hắt; máy Projector, Các đoạn phim về cuộc chiến của Mĩ ở Việt Nam
- Giấy A0, A4, bút dạ, băng dính
- Tranh, ảnh, bản đồ, vi deo liên quan về cầu Hàm Rồng
2.3.4 Cách tiến hành:
Trang 6* Hoạt động 1: Giúp học sinh hồi tưởng,về kí ức oai hùng của quân và dân Thanh
Hóa , từ đó thấy được trách nhiệm của bản thân trong việc giữ gìn truyền thống
địa phương Giáo viên cho học sinh nghe bài hát: “Chào sông Mã anh hùng ”
Sáng tác: Xuân Giao – Thể hiện bài hát : Ca sĩ Trọng Tấn
• Cách tiến hành: Giáo viên (GV) sử dụng máy chiếu Projector mở bài hát: “Hò
kéo pháo ” của nhạc sĩ Hoàng Vân do ca sĩ Quang Thọ thể hiện cho học sinh
nghe
GV đặt câu hỏi cho học sinh trả lời: Qua bài hát trên em có cảm nhận gì về bài
hát này của nhạc sĩ ?
Trên cơ sở học sinh trả lời GV kết hợp giảng giải và dẫn dắt vào chủ đề : Với
thắng lợi của quân ta trên mặt trận quân sự, đặc biệt là chiến thắng của quân dân miền Bắc trong trận “Điện Biên Phủ trên không ” – 12 ngày đêm buộc đế quốc Mĩ phải kí kết hiệp định Pari(1973) Để giành được thắng lợi đó quân và dân miền Bắc
đã quả cảm như thế nào ,phải vừa chiến đấu vưà sản xuất bảo đảm vẫn là hậu phương vững chắc cho miền Nam ruột thịt
Vậy, các em có biết Mĩ có âm mưu,thủ đoạn gì khi chúng sử dụng không quân
và hải quân đánh phá Miền Bắc ?
* Hoạt động 2: “Tìm hiểu chiến tranh phá hoại miền Bắc lần 2 của Mĩ .
Giúp học sinh hiểu rõ : Âm mưu của Mĩ khi mở rộng chiến tranh phá hoại Bắc
lần thứ 2 Hành động lần này có gì khác trước?
• Cách tiến hành:
Bước 1: GV sử dụng máy chiếu Projector chiếu một số tranh ảnh về phương tiện
chiến tranh phá hoại của Mĩ ở Miền Bắc
Hình 1: Không quân và Hải quân của Mĩ
Bước 2: Chia nhóm theo lớp cho học sinh thảo luận :
+ ?: Mĩ gây chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ 2 chúng tập trung bắn phá
những nơi nào của miền Bắc? Nhằm mục đích gì ?
Học sinh: thảo luận lớp Giáo viên: hình ảnh, tư liệu
+) Âm mưu của và mục đích của Mĩ - 16/4/1972 : Ních Xơn tuyên bố chính thức
gây chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân lần thứ 2 nhằm cứu nguy cho chiến lược “ Việt Nam hóa chiến tranh ” Tạo thế mạnh trên bàn đàm
Trang 7phán ở Pari => Ngày 14/12/1972 Ních Xơn phê chuẩn kế hoạch mở cuộc tập kích
bằng máy bay B52 vào Hà nội và Hải phòng từ chiều tối 18/12/1972 để giành một thắng lợi quân sự quyết định buộc ta phải ký hiệp định có lợi cho Mĩ
Hình 2 :Pháo đài bay B-52 phát huy hết công suất trong Trận mưa bom Giáng sinh 1972
Như vậy: Mĩ huy động lực lượng không quân và hải quân lớn hàng ngàn máy
bay tối tân hiện đại ,chúng tập trung đánh phá các mục tiêu quân sự ,đầu mối giao thông, nhà máy xí nghiệp,hầm mỏ,khu đông dân cư,bệnh viện trường học.Cường độ mỗi lúc một tăng ,bắn phá liên tục mọi lúc mọi nơi mọi thời tiết Tội ác của chúng trời không dung đất không tha
Hình 3: Bệnh viện Bạch Mai bị bom tàn phá
* Hoạt động 3: Miền Bắc đã làm gì khi Mĩ gây chiến tranh phá hoại nhưng vẫn
đảm bảo sản xuất và chi viện cho miền Nam đánh Mĩ?
Giúp học sinh nắm được: chủ trương của Đảng trước hành động của Mĩ, cuộc
chống trả của quân và dân Miền Bắc, ý nghĩa của chiến thắng trận chiến đấu 12 ngày đêm
Trang 8Bước 1: GV sử dụng máy chiếu Projector : tranh ảnh và tư liệu có liên quan Bước 2: Giáo viên đặt câu hỏi cho học sinh thảo luận :
?Đảng đã có chủ trương gì trước hành động và âm mưu nham hiểm của Mĩ ở Miền Bắc ?
?Quyết tâm của quân và dân Miền Bắc ?Sự quyết tâm đó được biểu hiện như thế nào ? Ý nghĩa thắng lợi của quân và dân Miền Bắc?
Học sinh: Các nhóm thảo luận trong 4 phút, sau đó học sinh trả lời
Giáo viên: Kết hợp hình ảnh và tư liệu, giảng diễn cho học sinh và rút ra kết luận:
a Chủ trương:
- Chuyển hoạt động sang thời chiến,thực hiện quân sự hóa toàn dân, đào đắp công sự chiến đấu, hầm hào phòng tránh
- Sơ tán, phân tán những nơi đông dân để tránh thiệt hại về người và của
- Vừa chiến đấu,vừa sản xuất,dấy lên các phong trào thi đua chống Mĩ,cứu nước
Hình 4: Bộ đội Hải quân Việt Nam đánh trả máy bay Mĩ (Ảnh tư liệu).
Hình 5: Máy bay của ta xuất kích tiêu diệt địch (Ảnh: Tư liệu TTXVN)
cuộc tập kích chiến lược bằng không quân của giặc Mỹ trong 12 ngày đêm
Trang 9Đêm 18rạng ngày 19/12: những trận đánh đầu tiên, hạ gục tại chỗ “Siêu pháo đài bay B.52” - thần tượng của không lực Hoa Kỳ đánh trả địch nhiều đòn quyết chiến ngay từ đầu đã lập nên “ Điện Biên Phủ trên không ”
Đây là trận đánh kết thúc thắng lợi 12 ngày đêm bảo vệ Thủ đô Hà Nội nói riêng
và miền Bắc nói chung cuối tháng 12/1972
Trận “Điện Biên Phủ trên không” 12 / 1972 kết thúc với chiến thắng oanh liệt của quân và dân miền Bắc: bắn rơi 81 chiếc, gồm: 34 chiếc B.52, 5 chiếc F.111A,
21 chiếc F4CE, 4 chiếc A6A, 12 chiếc A7, 1 chiếc F105D, 2 chiếc RA5C, 1 chiếc trực thăng HH53, 1 chiếc trinh sát 147SC; tiêu diệt và bắt sống hàng trăm phi công Mĩ
Tóm lại, Mĩ thất bại lớn và liên tiếp trong 12 ngày đêm đánh phá miền Bắc,
kinh tế được giữ vững,công nghiệp quốc phòng và công nghiệp địa phương phát triển
Giao thông vận tải thường xuyên, thông suốt: Khai thông tuyến đường vận
chuyển chiến lược- Đường Hồ Chí Minh trên bộ và trên biển (từ 5/1959)
Miền Bắc đảm bảo liên tục chi viện sức người, sức của cho miền Nam với tinh thần “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”
Nhân dân Hà Nội đã làm nên trận “Điện Biên Phủ trên không” đập tan cuộc tập kích bằng B52 của Mĩ đã buộc Mĩ phải tuyên bố ngừng hẳn mọi hoạt động bắn phá miền Bắc và kí Hiệp định Pari về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam.7 giờ sáng ngày 30/12,Tổng thống Mỹ Níchxơn buộc phải tuyên bố ngừng ném bom từ vĩ tuyến 20 trở ra và chấp nhận họp lại Hội nghị Pari về Việt Nam
Hình 6: Người dân Thủ đô chăm chú theo dõi tin chiến thắng qua báo chí hàng ngày và các bảng thông tin, trong
những ngày Mỹ đánh phá ác liệt cuối tháng 12/1972 (Ảnh: Tư liệu)
Ngày 27/1/1973 Hiệp định Pari về “chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam” được ký kết
* Hoạt động 4: Vị trí, vai trò của cầu Hàm Rồng huyết mạch của giao thông Bắc –
Nam.?
• Mục tiêu: Giáo viên giúp các em nắm được vị trí và vai trò của cầu Hàm Rồng
• Cách tiến hành:
Bước 1: Giáo viên sử dụng máy chiếu Projector : Ảnh cầu Hàm Rồng HS quan sát
bức ảnh về cầu Hàm Rồng
Trang 10Giáo viên giới thiệu : Đây là cây cầu vòm không có trụ giữa , cầu gồm 2 nhịp dầm thép , ở giữa là đường sắt , hai bên là đường ô tô và đườn dành cho người đi bộ
Từ tháng 12/2000 sau khi cầu Hoàng Long khánh thành,cây cầu Hàm Rồng dành cho đường sắt
Hình 7 : Cầu Hàm Rồng cũ
Bước 2: Sau đó hỏi học sinh: Âm mưu và hành động của Mĩ ở Cầu Hàm Rồng –
Thanh Hóa ?
a Âm mưu : Sau khi học sinh trả lời giáo viên có thể nhận xét và chốt ý: Khu
vực Hàm Rồng sát thị xã Thanh hoá là một trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong việc chi viện cho tiền tuyến Nơi đây địa thế hiểm trở , cầu bắc qua sông dựa vào 2 núi ( núi Ngọc và núi Rồng ),nối liền đường sắt,đường quốc lộ 1A, có sông Mã chảy ra biển, Hàm Rồng còn là nơi tập trung nhiều nhà máy,kho tàng ,có nhiều di tích lịch sử và danh lam thắng cảnh
b Hành động: Mĩ đã huy động tới 454 lượt máy bay phản lực F105, F8, RF101.Riêng Hàm Rồng địch đánh 85 lần,ném 350 quả bom,cắt 8 lần bom phá,bắn
149 trái đạn rốc két Đánh khu vực cầu Lèn ( Hà trung ) hòng cắt đứt đường tiếp tế
và phân tán lực lượng của ta ,cầu Đông , cầu Đại Thuỷ , ga Văn Trai ( Tĩnh
gia ),cầu Cún ( Nông cống ) nhằm bắn phá giao thông và cô lập Hàm Rồng cả phía
Bắc và phía Nam Mĩ tập trung đánh liên tục vào khu vực cầu Hàm Rồng ( Thanh hoá ) tấn công quy mô lớn dồn dập, với nhiều loại máy bay hiện đaị ,dùng nhiều thủ
đoạn xảo quyệt, đánh phá rất quyết liệt
Giáo viên đặt câu hỏi : ? Vì sao Mĩ lại đánh phá cầu Hàm Rồng ?
Học sinh suy nghĩ và trả lời câu hỏi Sau khi học sinh trả lời giáo viên nhận xét và chốt ý : Cầu Hàm Rồng có vị trí chiến lược rất quan trọng,là cầu có đường thuỷ , đường bộ , đường sắt bắc qua sông Mã Nếu đánh sập cầu sẽ cắt đứt tuyến đường giao thông huyết mạch chi viện của miền Bắc vào miền Nam
* Hoạt động 5: Quyết tâm của quân và dân Thanh Hóa bảo vệ Miền Bắc – xã
hội chủ nghĩa , bảo vệ huyết mạch giao thông : “ Quyết tâm đánh thắng giặc Mĩ ”
Học sinh quan sát hình ảnh : Cầu Hàm Rồng ( Thanh Hoá )