Quản lý đánh giá hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố điện biên phủ tỉnh điện biên theo chuẩn hiệu trưởng

Quy định này ra đời đã là một cơ sở vững chắc để cáchiệu trưởng tự đánh giá, các cơ quan quản lý và bồi dưỡng giáo dục có căn cứ để đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng hiệu quả hiệu trưởng các

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘITRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC _ 

ĐÀO HOÀI NAM

QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG

CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60 14 01 14

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: GS.TS ĐINH QUANG BÁO

HÀ NỘI - 2015

LỜI CẢM ƠNVới tình cảm chân thành, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu và cácthầy, cô giáo của Trường Đại học Giáo dục, Đại học Quốc gia Hà Nội, các thầy

cô trực tiếp tham gia giảng dạy và quản lý đã tạo mọi điều kiện thuận lợi nhấtcho tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn tốt nghiệp

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới GS TS Đinh Quang Báo

đã tận tâm hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ tôi rất nhiều trong suốt quá trìnhnghiên cứu và hoàn thành luận văn này

Tôi xin cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ quản lý và giáo viên trongngành GD&ĐT thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên - nơi tôi đang côngtác, đã tham gia đóng góp ý kiến, cung cấp thông tin cho tôi trong quá trìnhđiều tra, nghiên cứu

Nhân dịp này, tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn tới các đồng nghiệp, bạn bè

và những người thân yêu trong gia đình đã tạo điều kiện cho tôi được học tập,nghiên cứu, giúp đỡ tôi hoàn thiện luận văn cũng như hoàn thành khóa học này

Do năng lực nghiên cứu còn có phần hạn chế nên luận văn không tránhkhỏi những thiếu sót, kính mong nhận được sự quan tâm, chỉ bảo của các nhàkhoa học, các thầy giáo, cô giáo và bạn bè đồng nghiệp để kết quả nghiên cứuđược trọn vẹn hơn

Hà Nội, tháng 10 năm 2014

Tác giả

Đào Hoài Nam

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng: Luận văn là kết quả nghiên cứu của bản thân tôi, không trùng lặp với bất kỳ kết quả nghiên cứu nào đã có Số liệu

và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực Tôi cũng xin cam đoan rằng các kết quả trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc hoặc chỉ rõ trong tài liệu tham khảo.

Tác giả

Đào Hoài Nam

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

LỜI CAM ĐOAN ii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT iii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC BẢNG viii

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ ix

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

5 Câu hỏi nghiên cứu 3

6 Giả thuyết khoa học 3

7 Phạm vi nghiên cứu 3

8 Phương pháp nghiên cứu 4

9 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 4

10 Cấu trúc luận văn 5

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG 6

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề 6

1.1.1 Trên thế giới 6

1.1.2 Ở Việt Nam 8

1.2 Một số khái niệm cơ bản 11

1.2.1 Quản lý 11

1.2.2 Quản lý giáo dục 12

1.2.3 Hiệu trưởng trường học 13

1.2.4 Đánh giá, đánh giá hiệu trưởng 14

1.2.5 Chuẩn hiệu trưởng 16

1.2.6 Quản lý đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn 18

1.3 Một số vấn đề chung về trường tiểu học 19

1.3.1 Vị trí trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân 19

1.3.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trưởng trường tiểu học 21

1.4 Đánh giá hiệu trưởng trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng trường TH 22

1.4.1 Mục đích, ý nghĩa, yêu cầu đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn 22

1.4.2 Nội dung Chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học 23

1.4.3 Quy trình đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn 26

1.5 Quản lý đánh giá hiệu trưởng trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng TH 32

1.5.1 Lập kế hoạch đánh giá hiệu trưởng trường TH theo Chuẩn 33

1.5.2 Tổ chức công tác đánh giá hiệu trưởng trường TH theo Chuẩn 34

1.5.3 Chỉ đạo công tác đánh giá hiệu trưởng trường TH theo Chuẩn 35

1.5.4 Kiểm tra, đánh giá và sử dụng kết quả đánh giá hiệu trưởng trường TH theo Chuẩn 35

1.6 Những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động quản lý đánh giá hiệu trưởng trường tiểu học theo chuẩn 36

1.6.1 Những yếu tố khách quan 36

1.6.2 Những yếu tố chủ quan 37

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 39

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG 40

2.1 Khái quát giáo dục và giáo dục tiểu học thành phố Điện Biên Phủ 40

2.1.1 Vài nét khái quát về tình hình kinh tế, văn hoá - xã hội của thành phố Điện Biên Phủ 40

2.1.2 Phát triển giáo dục tiểu học thành phố Điện Biên Phủ từ năm 2010 đến nay 41

2.2 Thực trạng hoạt động đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn hiệu trưởng ở các trường tiểu học thành phố Điện Biên Phủ 44

2.2.1 Thực trạng công tác đánh giá tại cơ sở 46

2.2.2 Thực trạng công tác đánh giá hiệu trưởng của thủ trưởng cơ quan quản lý trực tiếp hiệu trưởng 51

2.2.3 Thực trạng việc tổng hợp kết quả đánh giá, xây dựng báo cáo cấp có thẩm quyền của Cơ quan quản lý trực tiếp hiệu trưởng 51

2.3 Thực trạng hoạt động quản lý đánh giá hiệu trưởng tiểu học thành phố Điện Biên Phủ theo chuẩn hiệu trưởng tiểu học 52

2.3.1 Thực trạng công tác lập kế hoạch đánh giá HT 54

2.3.2 Thực trạng tổ chức thực hiện đánh giá hiệu trưởng 55

2.3.3 Thực trạng công tác chỉ đạo thực hiện đánh giá hiệu trưởng 56

2.3.4 Thực trạng công tác kiểm tra, đánh giá và sử dụng kết quả đánh giá 57

2.4 Thực trạng những yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý hoạt động đánh giá hiệu trưởng các trường tiểu học theo chuẩn trên địa bàn thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên 58

2.5 Đánh giá chung 60

2.5.1 Những điểm mạnh 60

2.5.2 Những điểm còn hạn chế 61

2.5.3 Nguyên nhân của những hạn chế 61

TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 62

CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TIỂU HỌC THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ, TỈNH ĐIỆN BIÊN THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG 63

3.1 Định hướng đề xuất biện pháp 63

3.2 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 63

3.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 63

3.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính toàn diện 64

3.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khách quan , dân chủ. 64

3.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn 64

3.2.5 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi 65

3.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý đánh giá hiệu trưởng tiểu học thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên theo chuẩn hiệu trưởng 66

3.3.1 Xây dựng hệ thống tài liệu và văn bản về hoạt động quản lý công tác đánh giá hiệu trưởng trường tiểu học theo chuẩn 66

3.3.2 Nâng cao nhận thức về hoạt động đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên 67

3.3.3 Tổ chức tập huấn bồi dưỡng năng lực cho đội ngũ hiệu trưởng 70

3.3.4 Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng về đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn cho các đối tượng tham gia đánh giá hiệu trưởng 73

3.3.5 Chỉ đạo hoạt động đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn ở các trường TH 76

3.3.6 Chỉ đạo công tác phối hợp trong đánh giá hiệu trưởng 78

3.3.7 Chỉ đạo công tác tổng kết rút kinh nghiệm việc đánh giá hiệu trưởng

tiểu học 79

3.4 Mối quan hệ giữa các biện pháp 81

3.5 Đánh giá tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đã đề xuất 82

TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 86

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 87

1 Kết luận 87

2 Khuyến nghị 88

TÀI LIỆU THAM KHẢO 90

DANH MỤC BẢNG

Bảng 2.1 Thống kê số lượng CBQL, GV, NV các trường tiểu học thành phố

Điện Biên Phủ 42

Bảng 2.2 Thống kê số lượng giáo viên dạy giỏi các cấp Khối tiểu học thành phố Điện Biên Phủ 42

Bảng 2.3 Kết quả xếp loại hiệu trưởng, hiệu phó theo chuẩn nghề nghiệp năm học 2013 - 2014 42

Bảng 2.4 Tổng hợp kết quả chất lượng 2 mặt giáo dục học sinh tiểu học thành phố Điện Biên Phủ từ năm học 2010 - 2011 đến năm học 2013 - 2014 43

Bảng 2.5 Tổng hợp kết quả thực hiện một số chỉ tiêu của học sinh tiểu học 43

Bảng 2.6 Nhận thức của đội ngũ CBQL, GV về đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn 45

Bảng 2.7 Tổng hợp kết quả khảo sát về thực trạng mức độ thực hiện 46

đánh giá hiệu trưởng trường tiểu học theo chuẩn tại cơ sở 46

Bảng 2.8 Nhận thức của đội ngũ CBQL, GV về quản lý đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn 53

Bảng 2.9 Tổng hợp kết quả khảo sát về mức độ thực hiện 54

các nội dung quản lý đánh giá hiệu trưởng theo Chuẩn 54

Bảng 2.10 Tổng hợp kết quả khảo sát về mức độ ảnh hưởng của một số yếu tố đến hiệu quả quản lý hoạt động đánh giá hiệu trưởng theo Chuẩn 58

Bảng 3.1 Đánh giá mức độ cần thiết của các biện pháp đề xuất 82

Bảng 3.2 Đánh giá mức độ khả thi của các biện pháp 83

Bảng 3.3 Tổng hợp kết quả đánh giá mức độ cần thiết 84

và mức độ khả thi của các biện pháp đề xuất 84

DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Sơ đồ 1.1 Chuẩn hiệu trưởng trường tiêu học hiện nay 24

Sơ đồ 1.2 Nội dung tiêu chuẩn 1 24

Sơ đồ 1.3 Nội dung tiêu chuẩn 2 25

Sơ đồ 1.4 Nội dung tiêu chuẩn 3 25

Sơ đồ 1.5 Nội dung tiêu chuẩn 4 26

Sơ đồ 1.6 Quy trình tổ chức đánh giá, tổng hợp kết quả đánh giá hiệu trưởng [18] 27

Sơ đồ 1.7 Quy trình tự đánh giá theo chuẩn của hiệu trưởng [18] 30

Sơ đồ 1.8 Nội dung quản lý đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn 32

Sơ đồ 3.1 Quy trình đăng tin, bài viết trên hệ thống Website 69

Sơ đồ 3.2 Những nội dung bồi dưỡng hiệu trưởng trường tiểu học 70

Sơ đồ 3.3 Nội dung bồi dưỡng cho các đối tượng tham gia đánh giá 74

Biểu đồ 3.1 Kết quả khảo nghiệm Đánh giá mức độ cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất 84

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nước ta đang trong quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; sựphát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, khoa học giáo dục và sựcạnh tranh quyết liệt trên nhiều lĩnh vực giữa các quốc gia đòi hỏi giáo dụcphải đổi mới Thực chất cạnh tranh giữa các quốc gia hiện nay là cạnh tranh vềnguồn nhân lực và về khoa học - công nghệ Xu thế chung của thế giới khibước vào thế kỷ XXI là các nước tiến hành đổi mới mạnh mẽ hay cải cách giáodục và đào tạo

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã xác định “Đổi mới căn bản, toàndiện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa

và hội nhập quốc tế” và “Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhânlực chất lượng cao” Những chủ trương của Đảng và Nhà nước đã đặt ra nhiệm

vụ cho ngành Giáo dục và Đào tạo phải nhanh chóng tìm giải pháp nâng caohơn nữa chất lượng giáo dục Trong các giải pháp phát triển giáo dục giai đoạn

2011 – 2020, giải pháp then chốt là tập trung vào xây dựng, bồi dưỡng, pháttriển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục

Ngày 08 tháng 4 năm 2011, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo đã banhành Quy định chuẩn hiệu trưởng tiểu học kèm theo Thông tư số 14/2011/TT-BGDĐT, trong đó nêu rõ các tiêu chuẩn của hiệu trưởng tiểu học và cách đánhgiá xếp loại theo chuẩn Quy định này ra đời đã là một cơ sở vững chắc để cáchiệu trưởng tự đánh giá, các cơ quan quản lý và bồi dưỡng giáo dục có căn cứ

để đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng hiệu quả hiệu trưởng các trường tiểu học.Tuy nhiên, khi quy định được triển khai thực hiện trong thực tế đã nảy sinhnhiều vấn đề khó khăn từ nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên các trườngtiểu học, đến việc triển khai tổ chức thực hiện chưa thật sự nghiêm túc, bài bản

và hiệu quả Hoạt động đánh giá còn mang nặng tính hình thức, chưa đúng vớithực lực của mỗi hiệu trưởng Do đó, chưa thực sự có tác dụng thiết

thực trong việc thúc đẩy nâng cao chất lượng đội ngũ và chất lượng GD&ĐTtại các nhà trường.

Từ những vấn đề đó, đòi hỏi phải có nghiên cứu sâu sắc hơn hoạt độngđánh giá hiệu trưởng các trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng và đề xuất cácbiện pháp khả thi để việc đánh giá thực sự đi vào thực chất, có hiệu quả và trởthành động lực để nâng cao chất lượng quản lý giáo dục

Ở cương vị Trưởng phòng Giáo dục và Đào tạo cần nhận thức rõ vai tròquan trọng của giáo dục cấp tiểu học là tạo nên những phẩm chất nền tảng banđầu để tạo đà cho sự phát triển ở các cấp học tiếp sau Đặc biệt là, nhận thứcsâu sắc hoạt động đánh giá hiệu trưởng tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng khôngchỉ đơn thuần là để xếp loại hiệu trưởng, mà quan trọng hơn là tạo động lựcthúc đẩy mạnh mẽ việc tự nâng cao chất lượng quản lý của đội ngũ đó và cógiải pháp bồi dưỡng, sử dụng họ hiệu quả trong chiến lược nâng cao chất lượnggiáo dục của các nhà trường Vì hiệu trưởng có vai trò “đốc công” trong nhàtrường - “phân xưởng” trực tiếp gia công tác động đến nhân cách học sinh

Xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Quản lý đánh giá hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên theo chuẩn hiệu trưởng”

2 Mục tiêu nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn, luận văn đề xuất những biệnpháp quản lý hoạt động đánh giá hiệu trưởng các trường tiểu học thành phốĐiện Biên Phủ theo Chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học có tác động quan trọngnâng cao chất lượng giáo dục nhà trường tiểu học

3 Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý đánh giá hiệu trưởng trườngtiểu học theo chuẩn hiệu trưởng

3.2 Khảo sát thực trạng đánh giá và quản lý đánh giá hiệu trưởng cáctrường tiểu học của Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Điện Biên Phủ, tỉnhĐiện Biên theo chuẩn hiệu trưởng.

3.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý đánh giá hiệu trưởng các trườngtiểu học của Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh ĐiệnBiên theo chuẩn hiệu trưởng trong giai đoạn hiện nay

4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

4.1 Khách thể nghiên cứu

Quản lý đánh giá hiệu trưởng trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý đánh giá hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên theo chuẩn hiệu trưởng

5 Câu hỏi nghiên cứu

- Thực trạng đánh giá hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên hiện nay như thế nào?

- Nội dung quản lý đánh giá hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên nên lựa chọn cách tiếp cận nào?

- Biện pháp nào có thể sử dụng để quản lý đánh giá hiệu trưởng cáctrường tiểu học thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên để có tác động tíchcực đến chất lượng quản lý hoạt động giáo dục các trường tiểu học?

6 Giả thuyết khoa học

Có thể đề xuất được các biện pháp quản lý việc đánh giá đội ngũ hiệutrưởng các trường tiểu học thành phố Điện Biên Phủ, đem lại những thông tinphản hồi tường minh về năng lực quản lý để qua đó vừa tạo được động lựcthường xuyên tự đánh giá, tự điều chỉnh hoàn thiện năng lực quản lý nhàtrường của mỗi hiệu trưởng, vừa là cơ sở cho các cấp quản lý xây dựng kếhoạch bồi dưỡng, sử dụng và phát triển hiệu quả đội ngũ đó

7 Phạm vi nghiên cứu

- Luận văn tập trung nghiên cứu, đánh giá thực trạng hoạt động quản lý

hiệu trưởng , đặc biệt là tập trung đi sâu vào nội dung chỉ đạo việc đánh giá hiệu trưởng của lãnh đạo phòng giáo dục.

- Các số liệu thống kê được sử dụng trong luận văn là số liệu của cáctrường tiểu học thuộc Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Điện Biên Phủ,tỉnh Điện Biên giai đoạn từ năm học 2010 - 2011 đến 2013 - 2014

8 Phương pháp nghiên cứu

8.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng các phương pháp: Phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá lý thuyết

để xác định các khái niệm công cụ và xây dựng khung lý thuyết cho đề tài

8.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp điều tra: Xây dựng các phiếu hỏi ý kiến đối với các cán

bộ và chuyên viên của phòng GD & ĐT Điện Biên Phủ; cán bộ quản lý và giáoviên ở các nhà trường về hoạt động quản lý đánh giá hiệu trưởng tiểu học theochuẩn

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng kết kinh nghiệm việc đánhgiá hiệu trưởng theo chuẩn tại địa bàn thành phố Điện Biên Phủ trong 4 nămhọc vừa qua (từ năm học 2010 - 2011 đến năm học 2013 - 2014)

- Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến chuyên gia về sử dụng quy địnhchuẩn hiệu trưởng tiểu học để đánh giá đội ngũ hiệu trưởng tiểu học với các hìnhthức xin ý kiến như: tổ chức xin ý kiến trực tiếp với từng cá nhân chuyên gia

- Phương pháp thống kê: Sử dụng phương pháp thống kê để xử lý các sốliệu thu nhận được từ các phương pháp nghiên cứu khác

9 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

9.1 Ý nghĩa lý luận

Góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận việc quản lý đánh giá hiệu trưởngtiểu học theo chuẩn hiệu trưởng tiểu học nhằm từng bước ổn định và phát triểnđội ngũ cán bộ quản lý đáp ứng sự phát triển giáo dục

9.2 Ý nghĩa thực tiễn

Đề xuất những biện pháp quản lý phù hợp với thực tế và có tính khả thigiúp nâng cao chất lượng đánh giá các hiệu trưởng tiểu học thành phố Điện

Biên Phủ, qua đó có thể chia sẻ rộng rãi cho các trường, các phòng giáo dục khác.

10 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo

và các phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động đánh giá hiệu trưởng ở trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng

Chương 2: Thực trạng quản lý đánh giá hiệu trưởng ở các trường tiểu học thành phố Điện Biên Phủ theo chuẩn hiệu trưởng

Chương 3: Biện pháp quản lý đánh giá hiệu trưởng các trường tiểu học thành phố Điện Biên Phủ theo chuẩn hiệu trưởng giai đoạn 2015 – 2020

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐÁNH GIÁ HIỆU TRƯỞNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC THEO CHUẨN HIỆU TRƯỞNG

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

Nhiều nghiên cứu gần đây cho rằng hiệu trưởng là người đóng vai tròquan trọng nhất trong sự thành công của một nhà trường Vì vai trò hiệutrưởng có tầm quan trọng như vậy nên các nước trên thế giới nói chung rấtquan tâm đến việc là làm sao đảm bảo được năng lực quản lý của hiệu trưởng

để đảm bảo sự thành công của nhà trường Rất nhiều các nhà nghiên cứu đãtriển khai nghiên cứu vấn đề hoạt động quản lý của hiệu trưởng Các côngtrình nghiên cứu đều với mục đích nâng cao chất lượng hoạt động quản lý củahiệu trưởng để đáp ứng với nhiệm vụ quản lý nhà trường

1.1.1 Trên thế giới

Cho đến nay thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về lý thuyết đolường và đánh giá trong giáo dục, đặc biệt là phát triển mạnh ở Mĩ và Anh.Các công trình liên quan đến nó đã được công bố rộng rãi, được nhiều nướctrên thế giới đón nhận, sử dụng, tham khảo Một trong các công trình nổi tiếng

là Classroom Asessment: Principles và Practice for Effetive instrution do tácgiả Jame H McMilan viết [35]

Có nhiều tài liệu bàn về quản lý hoạt động đánh giá giáo dục như: cuốnMonitering Educational Achivement của N.Postlethwaite (2004); cuốnMonitering Evaluation: Some Tools, Methods and Approaches do Worbankphát hành (2004); cuốn Managing Evaluation in Educationa của KathAspinwall, Tim Simkins, John F Wilkinson and M John Mc Auley (1992);cuốn “Mười bước tiến tới hệ thống giám sát và đánh giá dựa trên kết quả” củaJody Zall Kusek, Ray C.Rist (2005), Ngân hàng Thế giới [20]… Các cuốn tàiliệu này đã chỉ cho người đọc thấy các nghiệp vụ quản lý cần thực hiện đểquản lý hoạt động đánh giá giáo dục như thế nào cho hiệu quả

Trên thế giới, vấn đề đánh giá hiệu trưởng rất được quan tâm Đặc biệt

là ở Mĩ, họ cho rằng “có một hệ thống đánh giá hiệu trưởng toàn diện và tốt sẽ

là một cách tốt nhất để phát triển nghề nghiệp hiệu trưởng” [36] Việc đánh giáhiệu trưởng ở Mĩ được quan tâm từ năm 1980, nhưng nhìn chung vẫn cònnhiều vấn đề tồn tại Một trong những vấn đề tồn tại có thể kể ra là: mục đíchđánh giá hiệu trưởng chưa thật rõ ràng [34] Hơn nữa, các tiêu chí đánh giá vẫnchưa đảm bảo rằng đánh giá hiệu trưởng một cách chính xác và đầy đủ Cáctiêu chí đánh giá chưa hoàn thiện, chủ yếu vẫn dựa vào bảng liệt kê và xếphạng (checklist and rank)

Ở Mexico, theo Luật thì hiệu trưởng được đánh giá hàng năm Tháng3/2008, người ta mới thông qua chuẩn để đánh giá hiệu trưởng trường phổ

thông Chuẩn này có tên gọi: “Những năng lực và các chỉ báo về sự lãnh đạo của hiệu trưởng Mexico mới” Chuẩn đó có 5 lĩnh vực: 1) Lãnh đạo giảng dạy;

2) Giao tiếp; 3) Phát triển nghề nghiệp; 4) Quản lý các hoạt động; 5) Phạm vitrách nhiệm trong các trường trung học; mỗi chuẩn thể hiện một năng lực Mỗinăm học, hiệu trưởng phải làm bản tự đánh giá, phiếu đánh giá này dựa hoàntoàn vào 4 hoặc 5 lĩnh vực trong “Những chỉ báo năng lực về sự lãnh đạo củahiệu trưởng Mexico mới” Trong mỗi chỉ số/chỉ báo người ta có đưa ra nhữnggợi ý như là những minh chứng để hiệu trưởng tự đánh giá thực hiện các tiêuchí ở các mức độ như sau: Bắt đầu (Beginning); nổi bật (Emrgency); thànhthạo (Profiency); tiên tiến (Advanced) Cán bộ quản lý hiệu trưởng mỗi mộtnăm học lại có một bản đánh giá đối với hiệu trưởng dựa vào “Những chỉ báonăng lực về sự lãnh đạo của hiệu trưởng Mexico mới”, nhưng chỉ đánh giátheo các năng lực và các chỉ báo có hai mức, đó là: Mức 1 Đáp ứng năng lựcđó; Mức 2 Không đáp ứng năng lực đó, và cán bộ quản lý này có nhận xétbình luận thêm về năng lực của người hiệu trưởng được đánh giá [31]

Như vậy, trên thế giới vấn đề đánh giá hiệu trưởng được coi là côngviệc không thể thiếu trong quá trình quản lý giáo dục, quản lý trường học.Đánh giá hiệu trưởng còn là một biện pháp tốt để thúc đẩy hoặc khuyến khích

hiệu trưởng cải tiến công việc của mình nên thường xuyên được nghiên cứu,tìm hiểu và cải tiến, nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả quản lý.

1.1.2 Ở Việt Nam

Có thể nói đánh giá hoạt động quản lý của hiệu trưởng nói chung, Hiệutrưởng trường tiểu học nói riêng vẫn còn dựa trên cảm tính, chưa mang tínhkhách quan Hiện nay chưa có tài liệu nào đề cập đến đánh giá hoạt động củaHiệu trưởng tiểu học dựa vào chuẩn được phát triển dựa trên các chức năng vàvai trò mà một Hiệu trưởng Tiểu học phải đảm nhiệm theo Điều lệ trường Tiểuhọc

Ở Việt Nam đã có nhiều nghiên cứu về hiệu trưởng, tuy nhiên việc đánhgiá hoạt động quản lý của hiệu trưởng nói chung và đánh giá hiệu trưởngtrường Tiểu học nói riêng vẫn chỉ được đánh giá như một công chức trong cơquan hành chính sự nghiệp Chủ yếu vẫn là đánh giá thi đua, chưa phải đánhgiá nghề nghiệp hiệu trưởng Đánh giá hoạt động quản lý của hiệu trưởngtrường tiểu học chưa chi tiết, bao quát hết các nội dung hoạt động quản lý củahiệu trưởng và đánh giá chưa khoa học

Tác giả Đỗ Thị Thúy Hằng trong cuốn "Đánh giá trong giáo dục" đãtổng hợp và đưa ra bảng các chỉ số đánh giá hiệu trưởng theo bản đồ năng lựcgốm 17 lĩnh vực đánh giá với 45 năng lực Để qua đó, các cá nhân hiệu trưởngdựa theo từng năng lực, từng tiêu chí, từng chỉ số để tự cho điểm đánh giámình Kết quả đánh giá từng chỉ số được tập hợp lại theo tiêu chí, sau đó tậphợp theo nhóm năng lực Hiệu trưởng dựa vào khung đánh giá này, tự đánh giá

và so sánh số liệu hàng năm để biết mình mạnh hay thiếu hụt ở điểm nào [16]

Tác giả Nguyễn Hữu Châu, Nguyễn Anh Thuấn đã có bài nghiên cứu

"Thực trạng đánh giá chất lượng quản lý dạy học của hiệu trưởng trường trunghọc cơ sở dựa trên chuẩn hiệu trưởng" Bài nghiên cứu đã đề cập đến vấn đềđánh giá chất lượng quản lý dạy học của hiệu trưởng trường trung học cơ sởdựa trên chuẩn hiệu trưởng của Bộ Giáo dục và Đào tạo Tác giả tổng

hợp và phân tích tính cần thiết của việc đánh giá hiệu trưởng và đánh giá chấtlượng quản lý dạy học của hiệu trưởng; Nội dung chuẩn hiệu trưởng của BộGiáo dục và Đào tạo; Quy trình, thang đo và kết quả đánh giá hiệu trưởng theochuẩn của Bộ Giáo dục - Đào tạo và đưa ra một số kết luận cần thiết [8].

Ngoài ra, một số luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ chuyên ngành quản lýgiáo dục, đo lường và đánh giá trong giáo dục, giáo dục học, tâm lý học đãbước đầu nghiên cứu những vấn đề, khía cạnh khác nhau về hiệu trưởngtrường tiểu học cũng như hoạt động đánh giá hiệu trưởng như:

Luận án Tiến sĩ tâm lý của Nguyễn Liên Châu (2000), “Một số đặc điểmgiao tiếp của hiệu trưởng trường TH”, Trường ĐHSP Hà Nội đã phân tích đặcđiểm giao tiếp của hiệu trưởng trên 3 mặt: Nhu cầu giao tiếp trong quản lý;mục đích giao tiếp trong quản lý; nhận thức của hiệu trưởng trong giao tiếp.Luận án Tiến sĩ tâm lý của Khăm Keo Vông Phila (1996), “Nghiên cứu phẩmchất, nhân cách người hiệu trưởng trường TH”, ĐHSP – ĐHQG, Hà Nội đãnghiên cứu về phẩm chất nhân cách hiệu trưởng trường TH trong đó xác định

3 nhóm phẩm chất: Phẩm chất đạo đức; phẩm chất tư tưởng, chính trị; phẩmchất công việc Luận án Tiến sĩ giáo dục học của Đỗ Ngọc Bích (1989), “Cảitiến công tác kiểm tra quá trình dạy học và giáo dục của hiệu trưởng trườngphổ thông cơ sở” đã nghiên cứu về công tác kiểm tra dạy học và giáo dục củahiệu trưởng Luận án của Trịnh Thị Hồng Hà nghiên cứu về “Xây dựng quytrình đánh giá hiệu trưởng trường TH Việt Nam theo hướng chuẩn hóa"

Tác giả Nguyễn Anh Thuấn với đề tài "Xây dựng tiêu chí đánh giá côngtác quản lý của hiệu trưởng trường trung học cơ sở tại Hải Phòng", bảo vệ năm

2008 Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về đánh giá hoạt động quản lýcủa hiệu trưởng các trường THCS và đánh giá thực trạng tại địa phương đểđưa ra những tiêu chí đánh giá cụ thể về công tác này [30]

Tác giả Lê Thị Tuyên với đề tài "Biện pháp quản lý công tác bồi dưỡngnâng cao năng lực đội ngũ Hiệu trưởng các trường Tiếu học huyện An Lão

thành phố Hải phòng" bảo vệ năm 2011 Luận văn đã khái quát cơ sở lý luận

về quản lý, quản lý giáo dục, quản lý công tác bồi dưỡng năng lực Hiệu trưởngtrường Tiểu học; Phân tích thực trạng năng lực đội ngũ Hiệu trưởng các trườngTiểu học và quản lý công tác bồi dưỡng năng lực Hiệu trưởng các trường Tiểuhọc ở huyện An Lão thành phố Hải Phòng Đề xuất một số biện pháp quản lýcông tác bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ Hiệu trưởng các trường Tiểuhọc huyện An Lão thành phố Hải Phòng [32]

Tác giả Nguyễn Thị Tuyết Hạnh với đề tài "Nghiên cứu chức năng củahiệu trưởng trường THPT Việt Nam thời kỳ đổi mới phục vụ công tác bồidưỡng hiệu trưởng đáp ứng yêu cầu xã hội" được bảo vệ năm 2013 Luận ánnghiên cứu mối quan hệ giữa thay đổi yêu cầu của xã hội đối với trường học

và sự thay đổi trong chức năng của hiệu trưởng gắn với bối cảnh phát triểnkinh tế - xã hội; Phân tích một cách có hệ thống, làm rõ các nội dung thuộcchức năng lãnh đạo, chức năng quản lý, chức năng phối hợp và phục vụ cộngđồng của hiệu trưởng trường THPT Việt Nam thời kỳ đổi mới trong mối quan

hệ với các yêu cầu về hoạt động và năng lực Luận án đã đề xuất đổi mới côngtác bồi dưỡng hiệu trưởng trường THPT gắn với định hướng phát triển trườngTHPT và đội ngũ hiệu trưởng trước yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáodục Việt Nam [15]

Tác giả Nguyễn Anh Thuấn với đề tài "Đánh giá chất lượng quản lý dạy

- học của người hiệu trưởng trường THCS" được bảo vệ năm 2014 Luận án đã

cụ thể hóa cơ sở lý luận và thực tiễn đánh giá chất lượng quản lý dạy - học củangười hiệu trưởng trường THCS và đề xuất bộ tiêu chí và quy trình đánh giáchất lượng quản lý dạy - học hiệu trưởng trường THCS trong giai đoạn hiệnnay [31]

Như vậy, ở Việt Nam việc nghiên cứu về đánh giá trong giáo dục nóichung và đánh giá hiệu trưởng đã bước đầu đề cập đến từng mặt, từng khíacạnh trong thực tiễn giáo dục Tuy nhiên, việc nghiên cứu có hệ thống nhữngvấn đề lý luận, tìm hiểu và đánh giá thực trạng, đề xuất biện pháp quản lý

hoạt động đánh giá Hiệu trưởng theo chuẩn chưa nhiều, chưa cụ thể ở từng cấphọc, từng địa phương riêng biệt Hiện nay, chưa có một đề tài nào nghiên cứu

về Quản lý hoạt động đánh giá Hiệu trưởng trường tiểu học theo chuẩn hiệu

trưởng tại thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên nói riêng.

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

Quản lý (Managemet) là một hiện tượng xã hội xuất hiện rất sớm, là mộtphạm trù tồn tại khách quan được ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ xãhội, mọi quốc gia và ở mọi thời đại Quản lý là một dạng hoạt động đặc biệtquan trọng của con người Quản lý chứa đựng nội dung rộng lớn, đa dạng phứctạp và luôn vận động, biến đổi, phát triển Vì vậy, khi nhận thức về quản lý,khái niệm quản lý có nhiều cách tiếp cận và quan niệm khác nhau, được nhiềutác giả quan niệm khác nhau, nổi bật hơn cả là một số tác giả lớn như:

Nguyễn Ngọc Quang quan niệm: "Quản lý là tác động có mục đích, có

kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (khách thể quản lý) nhằm thực hiện những mục tiêu dự kiến" [28].

Theo tác giả Trần Kiểm: "Quản lý một hệ thống xã hội là tác động cómục đích đến tập thể người - thành viên của hệ - nhằm làm cho hệ vận hànhthuận lợi và đạt tới mục đích dự kiến" [22]

Theo Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủđích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quảnlý) - trong một tổ chức - nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đíchcủa tổ chức” [25] …

Tóm lại, tuy có nhiều khái niệm, nhiều cách hiểu khác nhau về quản lý,mỗi quan niệm nhấn mạnh mặt này hay mặt khác nhưng đều có điểm chungthống nhất xác định quản lý là hoạt động có tổ chức, có mục đích nhằm đạt tới

mục tiêu xác định Hay nói một cách khái quát nhất: Quản lý là một quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức đã đề ra.

1.2.2 Quản lý giáo dục

Cũng như mọi hoạt động quản lý xã hội khác, quản lý giáo dục là mộthoạt động có ý thức của con người nhằm đạt được mục đích của mình Vàchính mục đích của giáo dục cũng chính là mục đích của quản lý

Về thuật ngữ “Quản lý giáo dục” cũng có nhiều quan niệm khác nhau,tùy theo các tiếp cận về cấp độ: vĩ mô và vi mô Tuy nhiên, sự phân chia cấpquản lý vĩ mô hay vi mô trong giáo dục cũng chỉ mang tính chất tương đối,điều quan trọng xác định chủ thể quản lý, đối tượng bị quản lý khi xem xét vấn

đề quản lý Trong “Những vấn đề cơ bản của Khoa học quản lý giáo dục” củaTrần Kiểm, tác giả thống nhất quy ước: quản lý giáo dục cấp vĩ mô là quản lýmột nền/ hệ thống giáo dục; còn quản lý giáo dục cấp vi mô xem như quản lýtrường học/ tổ chức giáo dục cơ sở

- Đối với cấp vĩ mô:

Quản lý giáo dục được hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mụcđích, có kế hoạch, có hệ thống hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả cácmắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở giáo dục là nhà trường)nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu phát triển giáo dục, đào tạothế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội

Theo D.V Khuđominxki thì: “Quản lý giáo dục là những tác động có hệthống, có kế hoạch, có ý nghĩa và có mục đích của chủ thể, quản lý ở các cấpkhác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống (từ Bộ giáo dục đến các nhàtrường) nhằm mục đích bảo đảm việc giáo dục chủ nghĩa cộng sản cho thế hệtrẻ, bảo đảm sự phát triển toàn diện và hài hoà của họ” [13]

M.L Konđacốp cho rằng: “QLGD là tập hợp tất cả các biện pháp tổchức, kế hoạch hoá, công tác cán bộ, nhằm đảm bảo sự vận hành bình thườngcủa các cơ quan trong hệ thống giáo dục để tiếp tục và mở rộng hệ thống cả vềmặt số lượng cũng như chất lượng” [24]

- Đối với cấp vi mô:

Quản lý giáo dục là quản lý hoạt động giáo dục1 trong nhà trường baogồm hệ thống những tác động có hướng đích của hiệu trưởng, đến các hoạtđộng giáo dục , đến con người (GV, CB, NV, HS), đến các nguồn lực (cơ sở vậtchất, thông tin, tài chính…), đến các ảnh hưởng ngoài nhà trường một cáchhợp quy luật nhằm đạt mục tiêu giáo dục [21].

Như vậy, Quản lý giáo dục bao gồm những yếu tố sau: Chủ thể quản lý;Đối tượng quản lý; Khách thể quản lý; Phương pháp quản lý; Công cụ quản lý;Mục tiêu quản lý Dù quản lý giáo dục có được hiểu theo nghĩa nào thì cũngcần sự có mặt của những yếu tố đó Quản lý giáo dục là một lĩnh vực khoa họcđòi hỏi chuyên môn cao, đây là công cụ quan trọng trong việc triển khai cáchoạt động giáo dục, đảm bảo cho việc nâng cao chất lượng giáo dục

Theo đó, Quản lý nhà trường (Việt Nam) là thực hiện quan điểm, đườnglối của Đảng (phạm vi trách nhiệm) trong việc thực hiện các hoạt động khaithác, sử dụng, tổ chức thực hiện các nguồn lực và những tác động của chủ thểquản lý đến các thành tố của quá trình giáo dục diễn ra trong nhà trường, đưanhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để đạt tới mục tiêu giáo dục -mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ [33]

1.2.3 Hiệu trưởng trường học

1.2.3.1 Hiệu trưởng

Có nhiều định nghĩa khác nhau về hiệu trưởng, như:

Hiệu trưởng trường học là người quản lý hoạt động dạy học, giáo dục,nghiên cứu khoa học và lãnh đạo nhà trường nói chung Hiệu trưởng chỉ đạoxây dựng và hoàn thành sứ mạng của nhà trường, định ra các đích cần đạt tới

và mục tiêu cho từng hoạt động Hiệu trưởng luôn phải chịu áp lực từ nhiềuphía bởi những mong đợi cao của xã hội đối với chất lượng và hiệu quả giáodục [16]

Hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt động của nhàtrường, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền bổ nhiệm, công nhận [29]

Như vậy, có thể hiểu Hiệu trưởng là người phụ trách cao nhất của trường, chịu trách nhiệm trước nhà nước, trước nhân dân và trước cấp trên trực tiếp về mọi mặt hoạt động giáo dục của nhà trường [27].

1.2.3.2 Hiệu trưởng trường tiểu học

Căn cứ theo khái niệm về hiệu trưởng nói chung và tiếp cận theo quyđịnh của điều lệ trường tiểu học, thì khái niệm hiệu trưởng trường tiểu họcđược hiểu như sau: Hiệu trưởng trường tiểu học là người chịu trách nhiệm tổchức, quản lý các hoạt động và chất lượng giáo dục của nhà trường Hiệutrưởng do Trưởng phòng giáo dục và đào tạo bổ nhiệm đối với trường tiểu họccông lập, công nhận đối với trường tiểu học tư thục theo quy trình bổ nhiệmhoặc công nhận Hiệu trưởng của cấp có thẩm quyền [4]

1.2.4 Đánh giá, đánh giá hiệu trưởng

1.2.4.1 Đánh giá

Đánh giá xuất phát từ luận điểm "sự liên hệ ngược", là tạo lập mối liên

hệ thông tin ngược (kênh thông tin phản hồi) trong quản lý, cung cấp chongười quản lý những thông tin đã được xử lý để điều chỉnh hoạt động quản lý

có hiệu quả hơn, đồng thời giúp đối tượng quản lý tự điều chỉnh ý thức, hành

vi và hoạt động của mình một cách tốt hơn

Có nhiểu khái niệm về đánh giá, các khái niệm này có liên quan nhiềuđến chất lượng, phương pháp và kỹ thuật đánh giá, mặc dù có thể chưa thật sựhoàn chỉnh, như:

- Đánh giá là những điều tra hệ thống về giá trị hoặc giới hạn của mộtđối tượng2 Định nghĩa này chú trọng vào mục đích của sự đánh giá Theo đó,đánh giá cần được tiến hành theo các lý do liên quan đến lĩnh vực cần đánh giá

và thông tin thu được phải hỗ trợ cho việc quyết định hoạt động hoặc quá trìnhhoạt động

- Đánh giá là thu thập một tập hợp thông tin đủ thích hợp, có giá trị vàđáng tin cậy bên cạnh các tiêu chuẩn, tiêu chí để xác định tính phù hợp với2Định nghĩa của Ủy ban hợp tác về các tiêu chuẩn đánh giá giáo dục (1994).

các tiêu chuẩn, tiêu chí đề ra ban đầu, hay đã điều chỉnh để đảm bảo tính phù hợp nhằm đưa ra một quyết định.

- Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kếtquả của công việc, dựa vào sự phân tích những thông tin thu thập được, đốichiếu với những mục tiêu và tiêu chuẩn đã đề ra nhằm đưa ra những kết luậnhay kế hoạch hành động để cải thiện, điều chỉnh, nâng cao chất lượng và hiệuquả công việc

- Đánh giá là xem xét, rà soát một cách có hệ thống và khách quan vềmột chính sách, chương trình, dự án đang triển khai hoặc đã hoàn thành Đánhgiá giúp làm rõ việc tuân thủ, thực hiện trách nhiệm giải trình và phát hiệnnhững khó khăn, vướng mắc nảy sinh nhằm tìm biện pháp khắc phục và phòngngừa Quá trình đánh giá cung cấp thông tin đáng tin cậy và phù hợp, cho phéprút ra bài học kinh nghiệm trong việc ra quyết định của cơ quan quản lý

- Đánh giá là quá trình thu thập thông tin có hệ thống và lý giải về hiệntrạng chất lượng, nguyên nhân, kế hoạch hành động Đánh giá xuất phát từmục tiêu, các chuẩn mực đặt ra Đánh giá tạo căn cứ đề xuất các quyết địnhthích hợp để cải thiện thực trạng đề xuất các chương trình hành động nhằmnâng cao chất lượng và hiệu quả hành động [16]

- Đánh giá là việc xem xét, rà soát một cách có hệ thống và khách quan

về một chính sách, chương trình, dự án đang triển khai hoặc đã hoàn thành.Đánh giá giúp làm rõ việc tuân thủ, thực hiện trách nhiệm giải trình và pháthiện những khó khăn, vướng mắc nảy sinh nhằm tìm biện pháp khắc phục hoặcphòng ngừa Quá trình đánh giá cung cấp các thông tin đáng tin cậy và hữu ích,cho phép rút ra các bài học kinh nghiệm trong việc ban hành quyết định của cơquan quản lý nguồn lực Đánh giá cung cấp bằng chứng về các chỉ tiêu và kếtquả thực hiện, tìm cách giải quyết các vấn đề trên cơ sở quan hệ nhân quả vàtập trung chú ý vào kết cục và tác động [9]

Như vậy, Đánh giá là hoạt động của chủ thể quản lý (cơ quan, tổ chứchay cá nhân), tác động vào đối tượng quản lý, nhằm thu thập các thông tin, dữliệu phục vụ cho việc xem xét quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao, mức độhoàn thành nhiệm vụ so với kế hoạch để kịp thời khuyến khích, động viên,điều chỉnh, uốn năm cho phù hợp, tìm ra nguyên nhân những hạn chế, tồn tại

và các biện pháp khắc phục

1.2.4.2 Đánh giá hiệu trưởng

Đánh giá hiệu trưởng là quá trình thu thập thông tin có hệ thống vềngười hiệu trưởng trường học, để qua đó xem xét đưa ra những phán xét, nhậnđịnh về mức độ thực hiện các nhiệm vụ so với chức năng được giao dựa trêncác tiêu chuẩn, tiêu chí đã được đưa ra hay kết quả đạt được

Các tiêu chuẩn, tiêu chí để đánh giá hiệu trưởng được xây dựng trên cơ

sở những chuẩn mực giáo dục Chuẩn mực giáo dục được xây dựng thông qua

hệ thống luật pháp, hệ thống quy ước cũng như các quy định, Chuẩn mựcgiáo dục được biến đổi và hoàn chỉnh theo tiến trình phát triển kinh tế, văn hóa,

xã hội và qua các giai đoạn Vì vậy, xây dựng hệ thống tiêu chuẩn chất lượnggiáo dục là một vấn đề quan trọng đối với quản lý nhà nước.[16]

Đánh giá hiệu trưởng được thực hiện thông qua việc đánh giá và chođiểm từng tiêu chí trong mỗi tiêu chuẩn Dựa theo chuẩn đã được ban hành, khiđánh giá sẽ tìm ra những thông tin, minh chứng để xem xét mức độ đạt đượccủa đối tượng được đánh giá so với chuẩn (các tiêu chí hay chỉ báo, chỉ số)

1.2.5 Chuẩn hiệu trưởng

Chuẩn CBQLGD là các quy định về phẩm chất và năng lực cần phải cócủa CBQLGD để họ đảm đương được các công việc được giao khi họ đảmđương trách nhiệm về QLGD trong các cơ quan QLGD hoặc các CSGD.Những phẩm chất và năng lực cần thiết của CBQLGD phần nhiều do đào tạo,bồi dưỡng Mặt khác nó còn do quá trình tích luỹ từ thực tiễn công tác của họ[7]

Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo tại các Thông tư về việc banhành Chuẩn hiệu trưởng các cấp học (mầm non, tiểu học, trung học, ):

"Chuẩn hiệu trưởng là hệ thống các yêu cầu cơ bản đối với hiệu trưởng về

phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp; năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sưphạm; năng lực lãnh đạo, quản lý nhà trường; năng lực tổ chức phối hợp vớigia đình học sinh và xã hội."[5],

Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định cụ thể Chuẩn hiệu trưởng các cấp họctại các thông tư, cụ thể như sau:

- Chuẩn hiệu trưởng trường mầm non: được quy định tại Thông tư số Số17/2011/TT-BGDĐT ngày ngày 14 tháng 4 năm 2011

- Chuẩn hiệu trưởng trường Tiểu học: được quy định tại Thông tư số 14/2011/TT-BGDĐT ngày 08 tháng 4 năm 2011

- Chuẩn hiệu trưởng trường trung học cơ sở, trường trung học phổthông và trường phổ thông có nhiều cấp học: được quy định tại Thông tư số29/2009/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 10 năm 2009

- Chuẩn giám đốc Trung tâm giáo dục thường xuyên được quy định tại Thông tư số 42/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010

- Đối với hiệu trưởng các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyênnghiệp đều được quy định trong Điều lệ trường học, Luật Giáo dục, Luật Giáodục Đại học

Để đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn, người ta dựa vào hệ thống nhữngquy định cụ thể đối với hiệu trưởng từng cấp học Đối với mỗi cấp học cụ thể,người hiệu trưởng phải đáp ứng đầy đủ những yêu cầu về phẩm chất, năng lực.Các yêu cầu đó được hệ thống hóa trong các bộ tiêu chuẩn, tiêu chí quy định:Tiêu chuẩn là quy định về những nội dung cơ bản, đặc trưng thuộc mỗi lĩnh vực của chuẩn

Tiêu chí là yêu cầu và điều kiện cần đạt ở một nội dung cụ thể của mỗi tiêu chuẩn

Minh chứng là các bằng chứng (tài liệu, tư liệu, sự vật, hiện tượng, nhânchứng) được dẫn ra để xác nhận một cách khách quan mức đạt được của tiêuchí.

1.2.6 Quản lý đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn

Khi đánh giá chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, người ta đánh giá cáckiến thức, kỹ năng và phẩm chất đạo đức mà một người có được theo chuẩncủa chương trình và chuẩn này phải phù hợp với yêu cầu nghề nghiệp của xãhội Hơn nữa, trong bối cảnh của thế kỷ XXI với bốn đặc điểm lớn là toàn cầuhóa; quốc tế hóa; tốc độ phát triển nhanh của công nghệ thông tin; kinh tế thịtrường, kinh tế tri thức và vấn đề dân tộc, quốc gia thì nguồn nhân lực ngànhgiáo dục và đào tạo cần phải có khả năng đáp ứng được những yêu cầu của thờiđại Nhà trường và quản lý nhà trường trong thế ký XXI đòi hỏi những kiếnthức, kỹ năng và phẩm chất đạo đức mới ở người cán bộ QLGD

Việc đánh giá cán bộ quản lý được coi là chìa khóa quan trọng của côngtác quản lý, là cơ sở để xác định ai là người có khả năng được tiếp tục sử dụng

và đề bạt lên chức vụ cao hơn Nó có ý nghĩa trong việc đào tạo, phát triển cán

bộ quản lý vì biết được cả điểm mạnh, điểm yếu của từng người trong bộ máy[32]

Đánh giá hiệu trưởng theo Chuẩn là quá trình thu thập thông tin có hệthống về người hiệu trưởng trường học, để qua đó xem xét đưa ra những phánxét, nhận định về mức độ thực hiện các nhiệm vụ so với chức năng được giaodựa trên các tiêu chuẩn, tiêu chí đã được quy định tại chuẩn hiệu trưởng

Như vậy, Quản lý đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn là hoạt động của cơ quan quản lý trực tiếp người hiệu trưởng, bao gồm: xây dựng kế hoạch đánh giá hiệu trưởng, tổ chức chỉ đạo hoạt động đánh giá hiệu trưởng theo kế hoạch, xử lý kết quả đánh giá để có kế hoạch cho hoạt động bồi dưỡng và tự bồi dưỡng.

Phòng Giáo dục - Đào tạo và Trưởng phòng Giáo dục - Đào tạo là chủthể quản lý, chịu trách nhiệm quản lý trực tiếp đối với hoạt động quản lý đánh

giá hiệu trưởng trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở trên địa bàn huyện,thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh Tương tự như vậy, Sở Giáo dục - Đào tạo vàGiám đốc Sở Giáo dục - Đào tạo là chủ thể quản lý trực tiếp đối với hoạt độngquản lý đánh giá hiệu trưởng các trường THPT, trường dân tộc nội trú, Trungtâm giáo dục thường xuyên, trường phổ thông nhiều cấp học trong đó có cấpTHPT.

Mặt khác, chuẩn hiệu trưởng chỉ quy định đối với từng cấp học cụ thểkhông quy định đối với từng loại hình trường công lập hay tư thục Do đó,trong quá trình thực hiện hoạt động quản lý đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn,nhà quản lý cần có sự linh hoạt, nhạy bén khi chỉ đạo, triển khai, để hoạt độngnày phù hợp với tình hình chung cũng như đặc thù của từng loại hình trường.1.3 Một số vấn đề chung về trường tiểu học

1.3.1 Vị trí trường tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân

Trong điều lệ Trường Tiểu học (Ban hành kèm theo Thông tư số41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo) quy định rõ:

1.3.1.1 Vị trí và các loại hình trường tiểu học trong hệ thống giáo dục

- Trường tiểu học là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân, có tư cách pháp nhân, có tài khoản và con dấu riêng

- Trường tiểu học được tổ chức theo hai loại hình: công lập và tư thục.+ Trường tiểu học công lập do Nhà nước thành lập, đầu tư xây dựng cơ

sở vật chất, đảm bảo kinh phí cho các nhiệm vụ chi thường xuyên;

+ Trường tiểu học tư thục do các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghềnghiệp, tổ chức kinh tế hoặc cá nhân thành lập, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất

và bảo đảm kinh phí hoạt động bằng vốn ngoài ngân sách Nhà nước

- Cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dục tiểu học, gồm :lớp dành cho trẻ em vì hoàn cảnh khó khăn, lớp dành cho trẻ khuyết tật khôngđược đi học ở nhà trường

1.3.1.2 Nhiệm vụ và quyền hạn của trường tiểu học

Tại Điều 3 - Điều lệ trường Tiểu học (Ban hành kèm theo Thông tư số41/2010/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2010 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo) quy định rõ nhiệm vụ và quyền hạn trường Tiểu học trong hệthống giáo dục quốc dân như sau:

- Tổ chức giảng dạy, học tập và hoạt động giáo dục đạt chất lượng theomục tiêu, chương trình giáo dục phổ thông cấp Tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáodục và Đào tạo ban hành

- Huy động trẻ em đi học đúng độ tuổi, vận động trẻ em khuyết tật, trẻ

em đã bỏ học đến trường, thực hiện phổ cập giáo dục và chống mù chữ trongcộng đồng Nhận bảo trợ và giúp các cơ quan có thẩm quyền quản lý các hoạtđộng giáo dục của các cơ sở giáo dục khác thực hiện chương trình giáo dụctiểu học theo sự phân công của cấp có thẩm quyền Tổ chức kiểm tra và côngnhận hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinh trong nhà trường và trẻ

em trong địa bàn trường được phân công phụ trách

- Xây dựng, phát triển nhà trường theo các quy định của Bộ Giáo dục - Đào tạo và nhiệm vụ phát triển giáo dục của địa phương

- Thực hiện kiểm định chất lượng giáo dục

- Quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên và học sinh

- Quản lý, sử dụng đất đai, cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính theoquy định của pháp luật

- Phối hợp với gia đình, các tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thực hiện hoạt động giáo dục

- Tổ chức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh tham giacác hoạt động xã hội trong cộng đồng

- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

1.3.2 Mục tiêu của giáo dục tiểu học

Theo quy định tại Điều 27, Luật Giáo dục hiện hành, Giáo dục tiểu học

có mục tiêu như sau:

Đảm bảo mục tiêu chung của giáo dục phổ thông là giúp HS phát triếntoàn diện về đạo đức, trí tuệ, thế chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản, pháttriến năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách conngười Việt Nam XHCN, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bịcho HS tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc.

Đồng thời thực hiện mục tiêu riêng của cấp Tiếu học là nhằm giúp HShình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triến đúng đắn và lâu dài về đạođức, trí tuệ, thế chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản đế học sinh tiếp tục họctrung học cơ sở [28]

1.3.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trưởng trường tiểu học

Nhiệm vụ và quyền hạn của Hiệu trưởng trường tiểu học được quy địnhtại khoản 5, Điều 20 Điều lệ trường Tiểu học như sau:

a) Xây dựng quy hoạch phát triển nhà trường; lập kế hoạch và tổ chứcthực hiện kế hoạch dạy học, giáo dục; báo cáo, đánh giá kết quả thực hiệntrước Hội đồng trường và các cấp có thẩm quyền;

b) Thành lập các tổ chuyên môn, tổ văn phòng và các hội đồng tư vấn trong nhà trường; bổ nhiệm tổ trưởng, tổ phó;

c) Phân công, quản lý, đánh giá, xếp loại; tham gia quá trình tuyểndụng, thuyên chuyển; khen thưởng, thi hành kỉ luật đối với giáo viên, nhânviên theo quy định;

d) Quản lý hành chính; quản lý và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính, tài sản của nhà trường;

e) Quản lý học sinh và tổ chức các hoạt động giáo dục của nhà trường;tiếp nhận, giới thiệu học sinh chuyển trường; quyết định khen thưởng, kỉ luật,phê duyệt kết quả đánh giá, xếp loại, danh sách học sinh lên lớp, ở lại lớp; tổchức kiểm tra, xác nhận việc hoàn thành chương trình tiểu học cho học sinhtrong nhà trường và các đối tượng khác trên địa bàn trường phụ trách;

g) Dự các lớp bồi dưỡng về chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ quản lý;

tham gia giảng dạy bình quân 2 tiết trong một tuần; được hưởng chế độ phụ cấp và các chính sách ưu đãi theo quy định;

h) Thực hiện quy chế dân chủ cơ sở và tạo điều kiện cho các tổ chứcchính trị - xã hội trong nhà trường hoạt động nhằm nâng cao chất lượng giáodục;

i) Thực hiện xã hội hoá giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lựclượng xã hội cùng tham gia hoạt động giáo dục, phát huy vai trò của nhàtrường đối với cộng đồng [4]

1.4 Đánh giá hiệu trưởng trường tiểu học theo chuẩn hiệu trưởng trường tiểuhọc

1.4.1 Mục đích, ý nghĩa, yêu cầu đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn 1.4.1.1 Mục đích, ý nghĩa đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn

Mục đích đánh giá cán bộ quản lý nhằm phát huy được mọi khả năngsáng tạo, cống hiến của từng người và sử dụng cán bộ có hiệu quả hơn Theo

đó, đánh giá hiệu trưởng trường học theo chuẩn nhằm các mục đích như sau:

- Để hiệu trưởng tự đánh giá và từ đó xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện, tự hoàn thiện nhằm nâng cao năng lực lãnh đạo, quản lý nhà trường

- Để cơ quan quản lý giáo dục đánh giá, xếp loại hiệu trưởng phục vụcông tác sử dụng, bổ nhiệm, miễn nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng và đề xuất, thựchiện chế độ, chính sách đối với hiệu trưởng

- Để ngày càng nâng cao hơn nữa năng lực quản lý, lãnh đạo của hiệu trưởng nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung

1.4.1.2 Yêu cầu đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn

- Việc đánh giá, xếp loại hiệu trưởng phải đảm bảo khách quan, côngbằng, dân chủ, toàn diện và khoa học; phản ánh đúng phẩm chất, năng lực, hiệuquả công tác, phải đặt trong phạm vi công tác và điều kiện cụ thể của nhàtrường, địa phương

- Việc đánh giá, xếp loại hiệu trưởng phải căn cứ vào kết quả đạt được,các minh chứng phù hợp với các tiêu chí, tiêu chuẩn của Chuẩn được quy định.

1.4.2 Nội dung Chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học

Nội dung đánh giá cán bộ quản lý trường học nói chung bao gồm nhiềumặt Trước hết là kết quả thực hiện trong việc hoàn thành các mục tiêu và kếtquả thực hiện với tư cách là người quản lý; phải căn cứ vào việc làm của từngngười, cả việc làm được và chưa được, cả ưu và khuyết điểm trong từng thời

kỳ nhất định Mặt khác, dựa vào các tiêu chuẩn và yêu cầu về phẩm chất, vềnăng lực cán bộ quản lý để đánh giá Những nhận xét, đánh giá, kết luận về cán

bộ nhất thiết phải do tập thể có thẩm quyền quyết định, nhằm khắc phục cáchlàm đơn giản, phiến diện, thái độ gia trưởng, thành kiến, thiếu công tâm Đánhgiá CBQL cần thu thập thông tin nhiều chiều, nghiên cứu quá trình hồ sơ, phântích kết quả thử nghiệm, lượng hóa các chỉ tiêu đánh giá, kết quả và mối quan

hệ với kết quả, qua hệ kết quả với chi phí, quan hệ kết quả với khai thác tiềmnăng

Căn cứ Thông tư số số 14/2011/TT-BGDĐT ngày 08 tháng 4 năm 2011của Bộ Giáo dục và Đào tạo, nội dung chuẩn hiệu trưởng trường tiêu học baogồm 04 tiêu chuẩn và 18 tiêu chí Trong 04 tiêu chuẩn thì có 01 tiêu chuẩn vềphẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp và 03 tiêu chuẩn yêu cầu về năng lực(năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm; năng lực quản lý trường học vànăng lực tổ chức phối hợp với gia đình học sinh, cộng đồng và xã hội) Hệthống các tiêu chuẩn được cụ thể trong sơ đồ 1.1

Qua sơ đồ 1.1 và nội dung quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Nộidung chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học bao gồm 04 tiêu chuẩn, mỗi tiêu chuẩn

sẽ cụ thể ra các tiêu chí khác nhau, trong mỗi tiêu chí cũng được chia nhỏ ra

các chỉ báo cụ thể (Có phụ lục 2 kèm theo), cụ thể như sau:

Tiêu chuẩn 1 : Phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp

Hiệu trưởng trường

Tiểu học

và XH

Tiêu chuẩn 3 :

Năng lực quản lý trường học

Sơ đồ 1.1 Chuẩn hiệu trưởng trường tiêu học hiện nay

1.4.2.1 Tiêu chuẩn 1: Phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp gồm

05 tiêu chí sau:

Tiêu chuẩn 1:

Phẩm chất chính trị, đạo đức nghề nghiệp

Tiêu chí 1: Tiêu chí 2: Tiêu chí 3: Tiêu chí 4: Tiêu chí 5: Phầm chất chính Đạo đức nghề Lối sống, tác Giao tiếp, ứng xử Học tập, bồi

Sơ đồ 1.2 Nội dung tiêu chuẩn 1

1.4.2.2 Tiêu chuẩn 2: Năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, gồm

02 tiêu chí, cụ thể như sau:

Tiêu chuẩn 2:

Năng lực chuyên môn,nghiệp vụ sư phạm

Sơ đồ 1.3 Nội dung tiêu chuẩn 2

1.4.2.3 Tiêu chuẩn 3: Năng lực quản lý trường tiểu học gồm 09 tiêu chí sau:

Tiêu chí 8:

Tổ chức kiểm tra, kiểm định chất lượng giáo dục Tiêu chí 9:

Tiêu chí 7:

Thực hiện dân chủ Quản lý hành

Quản lý tài chính, Tiêu chuẩn 3: Hiểu biết nghiệp

Năng lực quản lý

Tiêu chí 3: Quản

lý tổ chức bộ máy, cán bộ,

GV, nhân viên nhà trường

Sơ đồ 1.4 Nội dung tiêu chuẩn 3

1.4.2.4 Tiêu chuẩn 4: Năng lực tổ chức phối hợp với gia đình học sinh, cộng đồng và xã hội bao gồm 02 tiêu chí, cụ thể như sau:

Tiêu chuẩn 4:

Năng lực tổ chức phối hợp với GĐHS,

cộng đồng và XH

Tổ chức phối hợp với GĐHS Phối hợp giữa nhà trường và ĐP

Sơ đồ 1.5 Nội dung tiêu chuẩn 4

1.4.3 Quy trình đánh giá hiệu trưởng theo chuẩn

Qua quá trình nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý giáo dục, theochúng tôi, đánh giá hiệu trưởng theo Chuẩn hiệu trưởng được thực hiện theo bagiai đoạn được sơ đồ hóa bằng sơ đồ 1.6

Cụ thể:

1.4.3.1 Giai đoạn 1: Đánh giá tại cơ sở (gồm tự đánh giá của hiệu trưởng và tổ chức đánh giá tại nhà trường).

Theo quy trình sáu bước [18] cụ thể như sau:

a) Bước 1: Phổ biến chủ trương, cung cấp tài liệu cho lực lượng tự đánh giá nghiên cứu trước khi tổ chức cuộc họp.

Chuẩn hiệu trưởng trường tiểu học đã được ban hành theo quy định Đểcác nhà trường thuận lợi, thống nhất trong quá trình thực hiện, ngành Giáo dục

và Đào tạo cần triển khai, phổ biến quy định chuẩn và hướng dẫn các nhàtrường thực hiện nghiêm túc, có hiệu quả

ĐÁNH GIÁ, XẾP LOẠI HIỆUTRƯỞNG THEO CHUẨN

2 Cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trườngđánh giá hiệu trưởng, đại diệnBan phụ huynh

3 Đại diện các cấp của nhà trường tổng hợp ý kiến, phântích các ý kiến và đánh giáGiai đoạn 2:

quản lý trực tiếp hiệu

trưởng tổng hợp kết

quả đánh giá, xây dựng

báo cáo tổng hợp báo

cáo cấp có thẩm quyền

theo quy định

3 Lưu hồ sơ, thông báo kết quả đánh giá cho hiệutrưởng và nhà trường; tư liệu để tổng hợp, báo cáo

GỬI BÁO CÁO

Sơ đồ 1.6 Quy trình tổ chức đánh giá, tổng hợp kết quả

đánh giá hiệu trưởng [18]

- Về nhận thức: Lãnh đạo ngành nhận thức sâu sắc việc đánh giá, xếp

loại CBQL theo chuẩn có ý nghĩa rất quan trọng, giúp ngành nắm vững chất

lượng đội ngũ (từ phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; năng lực chuyên môn,nghiệp vụ) làm cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch, chương trình đào tạo, bồidưỡng, quy hoạch và phát triển đội ngũ đáp ứng ngày càng cao yêu cầu nângcao chất lượng giáo dục toàn diện, bền vững.

- Về việc tiếp thu các văn bản của Bộ, ngành: Thực hiện kế hoạch triển

khai đánh giá, xếp loại CBQL theo chuẩn của Bộ, ngành, Phòng Giáo dục vàĐào tạo cử đầy đủ thành phần cán bộ cốt cán của ngành tham gia các lớp tậphuấn (lãnh đạo, cán bộ chuyên môn phòng GD&ĐT và lãnh đạo các trườnghọc) Các cán bộ tham gia tập huấn là những đồng chí có năng lực chuyên môngiỏi, có ý thức trách nhiệm cao; trong quá trình tập huấn đã chấp hành nghiêmtúc các quy định của Bộ và tiếp thu được các nội dung về đánh giá, xếp loạitheo chuẩn để triển khai đến các cơ sở giáo dục

- Về việc triển khai đến các trường học:

+ Thành lập Ban chỉ đạo: Để việc tổ chức, quản lý, chỉ đạo tốt các kỳ tậphuấn cho cốt cán các cấp theo tinh thần các văn bản của Bộ

+ Xây dựng kế hoạch tập huấn cho các cơ sở giáo dục: Để việc triển khaicác văn bản của Bộ đến cơ sở giáo dục đạt hiệu quả cao, ngành xây dựng kếhoạch tổ chức các lớp tập huấn cho cốt cán các cơ sở giáo dục một cách cụ thể:

Đối với bồi dưỡng cốt cán cấp phòng gồm các thành phần: Trưởng phòng,phó trưởng phòng, chủ tịch công đoàn, chuyên viên phụ trách tiểu học; hiệutrưởng tất cả các trường TH;

Đối với bồi dưỡng đại trà ở các trường học: Với đội ngũ cốt cán đượcngành tập huấn, các trường học tổ chức triển khai các nội dung về đánh giátheo Chuẩn đến tất cả cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên các cơ sở giáo dục.+ Nội dung tập huấn:

Triển khai các Quyết định, Thông tư ban hành quy định Chuẩn cấp trưởng,cấp phó;

Triển khai các văn bản hướng dẫn việc đánh giá xếp loại theo Chuẩn Trong quá trình tập huấn cho đội ngũ cốt cán, đến việc triển khai đại trà,các báo cáo viên cần quan tâm hướng dẫn việc vận dụng các mức độ đạt đượccủa từng tiêu chí trong Chuẩn; xây dựng các minh chứng cho từng tiêu chí, tiêuchuẩn và cách mã hoá và quản lý hồ sơ minh chứng ở nhà trường.

Trong quá trình tổ chức các lớp tập huấn, ngành cần quan tâm đến cácđiều kiện vật chất (lớp học và các trang thiết bị phục vụ cho việc giảng dạy củagiảng viên, học tập của học viên), thời gian (mỗi lớp học trong 2 ngày)… đểhọc viên tiếp thu các nội dung một cách hiệu quả Trước khi lên lớp các giảngviên đã có sự chuẩn bị chu đáo về tài liệu, giáo án, phương tiện dạy học; Quátrình lên lớp, các giảng viên đã sử dụng máy tính để trình chiếu, giới thiệu các

"tiêu chuẩn", "tiêu chí", các "phiếu tự đánh giá", "phiếu đánh giá của tổ Chuyênmôn", các biểu mẫu tổng hợp,… nhằm giúp học viên hiểu được những kháiniệm "tiêu chuẩn", "tiêu chí", "minh chứng", quy trình đánh giá… Đặc biệt cácbáo cáo viên dành thời gian cho việc trao đổi, thảo luận, giải đáp vướng mắc vàcác tình huống khó khăn mà học viên đưa ra, từ đó giúp các học viên hiểu sâuhơn các văn bản hướng dẫn của Bộ để thuận lợi trong quá trình triển khai ở cơsở

b) Bước 2: Chọn người chủ trì (điều hành) hội nghị đánh giá.

Thông thường, Đại diện của tổ chức cơ sở Đảng hoặc Ban Chấp hànhCông đoàn nhà trường chủ trì hội nghị

c) Bước 3: Hiệu trưởng tự đánh giá, xếp loại

Căn cứ theo mẫu phiếu, Hiệu trưởng tự đánh giá, xếp loại các tiêu chuẩn,tiêu chí và báo cáo kết quả trước tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà

trường Theo tài liệu Cẩm nang hiệu trưởng trường trung học cơ sở do tác giả

Phạm Mạnh Hùng, Trần Đình Châu (đồng chủ biên), khi tự đánh giá, hiệutrưởng thực hiện theo quy trình 5 bước như sau (sơ đồ 1.7)

1 Nghiên cứu:

- Quy định chuẩn

- Mẫu phụ lục 1 đính kèm Công văn số 430/BGDĐT-NGCBQLCSGD ngày26/1/2010 của Bộ GD&ĐT về minh chứng phân định các mức của từng tiêu chí

- Phiếu hiệu trưởng tự đánh giá

2 Xác định các minh chứng có liên quan đến từng tiêu chí thuộc từng tiêu chuẩn,

ghi vào phiếu tự đánh giá

3 Tự chấm điểm theo từng tiêu chí, ghi vào phiếu tự đánh giá

4 C ộng điểm tiêu chuẩn, tổng điểm; nghiên cứu lại điều 8 của chuẩn, xác định và

ghi loại mình đạt được vào dòng xếp loại trong phiếu đánh giá

5 Ghi vào mục đánh giá chung trong phiếu đánh giá; chuẩn bị báo cáo kết quả tự

đánh giá trước tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường

Sơ đồ 1.7 Quy trình tự đánh giá theo chuẩn của hiệu trưởng [18]

d) Bước 4 Cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu của nhà trường đóng góp ý kiến và tham gia đánh giá hiệu trưởng theo mẫu phiếu (ghi điểm đạt

được ở từng tiêu chí) và những đánh giá, góp ý của phụ huynh và cộng đồngdân cư

e) Bước 5: Kiểm số lượng phiếu đánh giá và lập biên bản kiểm số lượng

phiếu, bàn giao cho Ban Chấp hành Công đoàn trường

f) Bước 6: Tổng hợp kết quả các ý kiến đóng góp và tham gia đánh giá

hiệu trưởng của cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu nhà trường Các phó hiệutrưởng, đại diện tổ chức cơ sở Đảng, Ban Chấp hành Công đoàn và Ban Chấphành Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh của trường, với sự chứng kiếncủa hiệu trưởng, tổng hợp các ý kiến đóng góp và kết quả tham gia đánh giá