thiet ke noi dung bao cao thu hoach cac tiet thuc hanhsinh hoc 6 9

- Quan sát hình thái của thực vật, nhận xét đặc điểm thích nghi với môi trường.. - Nhận dạng và xác định tên một số cây quen thuộc, phân nhóm thực vật.[r]

***☼***

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Thực hiện theo công văn số 63/ PGDĐT-THCS ngày 03 tháng 3 năm 2010 củaPhòng GD&ĐT Tánh Linh về việc hướng dẫn thực hiện chuyên đề Sinh học cấp THCS:

 Đề kiểm tra học kỳ phần điểm thực hành cơ cấu từ 1 đến 3 điểm, bên cạnh

đó có kèm theo mẫu báo cáo thực hành để các trường thực hiện có sự đồngnhất

Tuy nhiên, mẫu báo cáo thực hành của PGD ban hành chỉ là khung sườn chung,chưa cụ thể hoá để phù hợp với từng nội dung của bài cũng như phù hợp với yêu cầu viếtthu hoạch của sách giáo khoa Mặt khác, theo khung PPCT năm 2011 – 2012 thì một sốtiết trước đây được xem là tiết lý thuyết bây giờ lại chuyển qua tiết thực hành, ví dụ:Sinh học 6:

- Tiết 12: Biến dạng của rễ

- Tiết 18: Biến dạng của thân

- Tiết 28: Biến dạng của lá

Với sự thay đổi nêu trên, nên tiết thực hành không dừng lại ở yêu cầu là củng cố,khắc sâu kiến thức mà còn là tiết khám phá, tìm tòi kiến thức mới Do đó, khi viết báocáo học sinh thường bị rơi vào lệch lạc, không xác định được nội dung trọng tâm, kiếnthức cần nắm, không chắt lọc được những vấn đề, yêu cầu cơ bản của tiết thực hành Đâychính là lý do chính mà chúng tôi chọn đề tài viết sáng kiến kinh nghiệm này nhằm cụ thểhoá nội dung báo cáo và định hướng cho học sinh hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập và tạođiều kiện cho giáo viên giảng dạy sinh học có thêm tư liệu nhằm hổ trợ tốt cho tiết dạy

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN:

1 Cơ sở lý luận:

Đổi mới phương pháp dạy học là một trong những trọng tâm của cải cách giáo dục,trên cơ sở:

 Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động học tập của học sinh Người học vừa là

đối tượng vừa là chủ thể của hoạt động học.

 Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học Phương pháp dạy học tích cực xem việc rèn luyện phương pháp tự học của học sinh không chỉ là một biện pháp nâng cao hiệu quả dạy học mà còn là một mục tiêu dạy học.

Trong những năm qua, Bộ giáo dục & đào tạo đã chú trọng đến quan điểm “ Học

đi đôi với hành” cụ thể là không chỉ tăng cường các tiết thực hành trong phân phối

chương trình mà ngay cả trong kiểm tra đánh giá học sinh cũng chú trọng đưa thực hànhvào Tuy nhiên, khi giảng dạy một tiết thực hành giáo viên thường gặp những khó khănnhất định, trong đó phải nói đến việc quản lý học sinh, vừa quản lý hoạt động ( thao tácthực hành, sử dụng đồ dùng, hoá chất…) vừa quản lý nội dung học tập ( làm được gì,hiểu được gì, nắm bắt được gì sau tiết thực hành) Như vậy, việc soạn thảo trước một nộidung báo cáo cho học sinh là rất cần thiết vì đây là cơ sở để học sinh ghi lại những gìmình đã học được, làm được một cách có định hướng trong giờ thực hành và cũng là cơ

sở để giáo viên kiểm tra – đánh giá lại tiết dạy của mình có đạt hiệu quả hay không, từ đó

có xu hướng điều chỉnh rút ra những kinh nghiệm cho những tiết dạy sau

2 Thực trạng:

Theo sách giáo khoa, đa số các tiết thực hành không hướng dẫn cụ thể về báo cáocủa học sinh, có chăng cũng chỉ một vài định hướng chung chung về viết thu hoạch màthôi

Theo mẫu báo cáo thực hành của PGD ban hành (theo công văn 63/PGDĐT)hướng dẫn:

TRƯỜNG MÔN : SINH HỌC

Tổ - Nhóm: ……… Tuần:……… tiết (ppct):………Lớp:……… Tên bài thực hành:……… Thứ…….ngày…….tháng…… năm 20…

BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HÀNH BÀI SỐ III

I Kết quả đánh giá

Nhận xét của GV Điểm thao

tác TH

Điểm KQ thực hành

Điểm ý thức TH

Điểm lí thuyết

Tổng điểm bài TH

II Tường trình kết quả

1/ Chuẩn bị

+ Mẫu vật: + Dụng cụ: + Hoá chất:

2/ Cách tiến hành:

3/ Hiện tượng quan sát được:

4/ Giải thích, rút ra kết luận:

Cho thấy mẫu báo cáo của PGD chỉ là khung sườn chung cho các tiết thực hành.Trong khi đó, mỗi tiết thực hành đều có một nội dung riêng biệt nên chúng tôi cụthể hoá nội dung dựa trên mẫu báo cáo đã được quy định tạo điều kiện cho học sinh vàgiáo viên phát huy tính hiệu quả của một tiết thực hành Sáng kiến được viết dưới dạng

Kính lúp, kính hiển vi và cách sử dụngQuan sát tế bào thực vật

Quan sát biến dạng của rễQuan sát biến dạng của thânQuan sát biến dạng của láTham quan thiên nhiên Một bài dạy 3 tiết

27-283032

Tính xác suất xuất hiện các mặt của đồngkim loại

Quan sát hình thái nhiễm sắc thểQuan sát và lắp ráp mô hình ADNNhận biết một vài dạng đột biếnQuan sát thường biến

Tập dượt thao tác giao phấnTìm hiểu môi trường và ảnh hưởng của một số NTST lên đời sống sinh vật

Hệ sinh tháiTìm hiểu tình hình môi trường địa phươngVận dụng luật bảo vệ môi trường

Dạy 2 tiết

Dạy 2 tiếtDạy 2 tiết

TRƯỜNG THCS MÔN : SINH HỌC Tổ: ……… Tuần:……… tiết(ppct):………

Lớp:……… Tên bài thực hành: Kính lúp - Kính hiển vi và cách sử dụng Thứ…….ngày…….tháng…… năm 20… BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HÀNH BÀI SỐ I I Kết quả đánh giá Nhận xét của GV Điểm thao tác TH Điểm thực hành Điểm ý thức TH Điểm lí thuyết Tổng điểm bài TH II Tường trình kết quả 1/ Chuẩn bị + Mẫu vật:………

+ Dụngcụ: ………

2/ Cách tiến hành: Quan sát kính lúp và cách sử dụng : *Cấu tạo : Ghi lại 3 bộ phận chính ………

………

………

* Độ phóng đại: Ghi rõ độ phóng đại ………

* Cách sử dụng : Ghi rõ hai bước Bước 1: ………

………

Bước 2: ………

………

Quan sát kính hiển vi:

Cấu Tạo: Ghi rõ 3 phần chính

………

………

………

………

………

Độ phóng đại: Ghi độ phóng đại của kính hiển vi quang học và kính hiển vi điện tử Kính hiển vi quang học:………

Kính hiển vi điện tử:

Cách sử dụng: gồm ba bước cơ bản Bước 1:………

………

Bước 2:………

………

Bước 3: ………

………

3/ Kết quả : Trả lời các câu hỏi sau Bộ phận nào của kính lúp là quan trọng nhất? Vì sao? ………

………

………

………

Phần nào của kính hiển vi là quan trọng nhất? Vì sao? ………

………

………

………

………

Nhóm trưởng; Người thực hành:

TRƯỜNG THCS MÔN : SINH HỌC Tổ: ……… Tuần:……… tiết (ppct):………

Lớp:……… Tên bài thực hành: Quan sát tế bào thực vật Thứ…….ngày…….tháng…… năm 20… BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HÀNH BÀI SỐ II I Kết quả đánh giá Nhận xét của GV Điểm thao tác TH Điểm thực hành Điểm ý thức TH Điểm lí thuyết Tổng điểm bài TH II Tường trình kết quả 1/ Chuẩn bị + Mẫu vật:………

+ Dụng cụ:………

2/ Cách tiến hành: Quan sát tế bào vảy hành, tế bào thịt quả cà chua chín dưới kính hiển vi: Cách làm tiêu bản : ………

………

………

………

………

Quan sát: Ghi lại những hình ảnh quan sát được qua kính hiển vi (hình dạng, đặc điểm )

………

………

………

………

………

………

3/ Kết quả : Vẽ hình tế bào quan sát được Tế bào vảy hành Tế bào thịt quả cà chua 4/ Nhận xét – kết luận: a Nhận xét chung về hình dạng, kích thước của tế bào quan sát được: - Hình dạng:

- Kích thước:

b Trả lời câu hỏi sau: So sánh sự giống và khác nhau cơ bản giữa tế bào biểu bì vảy hành và tế bào thịt vỏ cà chua ………

………

………

………

………

………

………

………

………

Nhóm trưởng; Người thực hành:

TRƯỜNG THCS MÔN : SINH HỌC Tổ: ……… Tuần:……… tiết(ppct):………

Lớp:……… Tên bài thực hành: Quan sát rễ biến dạng Thứ…….ngày…….tháng…… năm 20… BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HÀNH BÀI SỐ III I Kết quả đánh giá Nhận xét của GV Điểm thao tác TH Điểm thực hành Điểm ý thức TH Điểm lí thuyết Tổng điểm bài TH II Tường trình kết quả 1/ Chuẩn bị: + Mẫu vật:………

+ Dụng cụ:………

2/ Cách tiến hành:

a Phân nhóm các loại rễ Những cây có rễ giống cây mì:

Những cây có rễ giống dây tơ hồng:

Những cây có rễ giống cây tiêu:

Những cây có rễ giống cây si:

b Cách quan sát:

Quan sát, nắm bắt được những đặc điểm của từng loại rễ

3/ Kết quả: HOÀN THÀNH NỘI DUNG CỦA BẢNG SAU

TT Tên cây Tên rễ biến

dạng

4 Mì (sắn) 5 Hồ tiêu 6 Cây bụt mọc 7 Cây tầm gửi 8

9

10

4/ Kết luận: Trả lời câu hỏi sau Kể tên những loại rễ biến dạng và chức năng của chúng? ………

………

………

………

………

………

………

Tại sao phải thu hoạch các cây có rễ củ trước khi ra hoa? ………

………

………

………

………

………

………

Nhóm trưởng; Người thực hành:

TRƯỜNG THCS MÔN : SINH HỌC Tổ: ……… Tuần:…………tiết (ppct):…………

Lớp:……… Tên bài thực hành: Quan sát biến dạng của thân Thứ…….ngày…….tháng… năm 20… BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HÀNH BÀI SỐ IV I Kết quả đánh giá Nhận xét của GV Điểm thao tác TH Điểm thực hành Điểm ý thức TH Điểm lí thuyết Tổng điểm bài TH II Tường trình kết quả 1/ Chuẩn bị: + Mẫu vật mang đến lớp:………

………

………

+ Dụng cụ:………

2/ Cách tiến hành: Quan sát vật mẫu do nhóm mang đến lớp :  Quan sát về hình thái đặc điểm của các loại củ, tìm ra những đặc điểm chứng tỏ chứng là thân  Xác định một số bộ phận bên ngoài: lá, chồi ngọn, chồi nách

Phân nhóm các loại vật mẫu: Nhóm 1:

Nhóm 2:

Nhóm 3:

Nhóm 4:

Nhóm 5:

3/ Kết quả :

Ghi tên các mẫu vật vào cột (tên mẫu vật) và hoàn thành nội dung của bảng:

TT Tên mẫu vật Đặc điểm của thân biến dạng Chức năng của thân biến dạng Tên thân biến dạng 1 Cây gừng Thân rễ nằm trong đất Dự trữ chất dinh dưỡng Thân rễ 2

3

4

5

6

7

8

9

10

4/ Kết luận: Trả lời câu hỏi sau Nêu các đặc điểm chứng tỏ các loại củ dong, củ gừng, củ su hào không phải củ mà là thân? ………

………

………

………

………

Trong những nhóm cây sau đây, nhóm nào gồm toàn những thân cây mọng nước? A Xương rồng, cành giao, thuốc bổng B Mít, nhãn, sống đời C Xương rồng, gòn, táo D Nhãn, cải, su hào Nhóm trưởng; Người thực hành:

Điểm ý thức TH

Điểm lí thuyết

Tổng điểm bài TH

II Tường trình kết quả:

1/ Chuẩn bị:

+ Mẫu vật:……… + Dụng cụ:………

2/ Cách tiến hành:

Quan sát các vật mẫu lá biến dạng:

3/ Kết quả : Chọn từ hoặc cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống ở bảng sau

TT Tên mẫu vật Đặc điểm hình thái

của lá biến dạng

Chức năng của lá biến dạng

Tên lá biến dạng

3 Củ dong Lá có dạng

màu xám bao lấy thân Bảo vệ

của thân rễ

4 Củ hành Phần bẹ lá

Dự trữ chất

5 Cây nắp ấm Gân chính kéo dài và phát triển thành có nắp đậy sâu bọ

6 Cây hoa giấy Những chiếc lá nằm kề hoa có sự biến đổi về

Tạo màu sắc sặc sở thu hút

4/ Kết luận: Hãy trả lời các câu hỏi sau Câu 1: Sự biến dạng của lá có ý nghĩa gì? ………

………

………

Câu 2: Vì sao lá của một số loại cây xương rồng biến thành gai? Bộ phận nào của xương rồng thực hiện chức năng quang hợp thay cho lá? Vì sao em biết? ………

………

………

………

Nhóm trưởng; Người thực hành:

TRƯỜNG THCS MÔN : SINH HỌC

Điểm ý thức TH

Điểm lí thuyết

Tổng điểm bài TH

II Tường trình kết quả:

1/ Chuẩn bị:

+ Dụng cụ:………

2/ Cách tiến hành:

3/ Kết quả: Ghi kết quả quan sát được vào bảng dưới đây

TT Tên cây

thường gọi Nơi mọc

Điều kiện sống

Đặc điểm hình thái của cây ( thân, lá, hoa quả)

Phân nhóm thực vật

Thân nhỏ, không phân nhánh Lá nhỏ, mỏng, không

có hoa, có túi bào tử nằm ở ngọn

Rêu

2

3

4

5 6 7 8 9 10 4/ Kết luận: Trả lời câu hỏi sau Tổng số nhóm thực vật em quan sát được gồm những nhóm nào? Trong đó, nhóm nào chiếm số lượng nhiều nhất? Số lượng thực vật Hạt kín so với các ngàng khác như thế nào? Số lượng cây trồng so với cây hoang dại như thế nào? ………

………

………

………

Nhóm trưởng; Người thực hành:

TRƯỜNG THCS MÔN : SINH HỌC

Điểm ý thức TH

Điểm lí thuyết

Tổng điểm bài TH

II Tường trình kết quả:

1/ Chuẩn bị:

+ Dụng cụ:………

………

2/ Cách tiến hành:

-Quan sát hình thái của một số cây có rễ, hoặc thân, hoặc lá biến dạng

-Nhận xét về môi trường sống của những loại cây đó

-Nhận xét về sự thay đổi chức năng của các cơ quan biến dạng

3/ Kết quả: Ghi kết quả quan sát được vào bảng dưới đây

TT Tên mẫu vật

Đặc điểm hình thái của

bộ phận biến dạng Ý nghĩa thích nghi Tên biến dạng

mọng nước có màu xanh

Hạn chế sự thoát hơi nước qua lá, dự trữ nước

Lá gaiThân mọng nước

2

3

4

5 6 7 8 9 10 4/ Kết luận: Trả lời các câu hỏi sau Trong ba nhóm: thân; lá; rễ biến dạng nhóm nào em thường gặp nhiều nhất? Sự biến dạng của thân, lá, rễ ở thực vật có ý nghĩa sinh học gì? ………

………

………

………

………

Em có nhận xét gì về giới thực vật sau tiết học này? ………

………

………

………

Nhóm trưởng; Người thực hành:

TRƯỜNG THCS MÔN : SINH HỌC Tổ, nhóm: ……… Tuần:……… tiết (ppct):………

Lớp:……… Tên bài thực hành: Tham quan thiên nhiên

Điểm ý thức TH

Điểm lí thuyết

Tổng điểm bài TH

II Tường trình kết quả:

3/ Kết quả: Ghi kết quả quan sát được vào bảng dưới đây

BẢNG I

Quan hệ giữa thực vật với thực vật

1 Tầm gửi Ký sinh Rễ tầm gửi biến dạng thành giác mút đâm vào

thân cây chủ hút nước và muối khoáng

2

3

4

5

BẢNG II Quan hệ giữa với động vật thực vật TT Tên động vật Hình thức quan hệ Đặc điểm 1 Rệp sáp Ký sinh Trú ẩn dưới lá, trong các nách lá, chùm hoa hút nhựa cây làm thức ăn 2 3 4 5 4/ Kết luận: Trả lời các câu hỏi sau Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa thực vật với thực vật? ………

………

………

Em có nhận xét gì về mối quan hệ giữa động vật với thực vật? ………

………

………

Nhóm trưởng; Người thực hành:

TRƯỜNG THCS MÔN : SINH HỌC Tổ: ……… Tuần:……… tiết (ppct):………

Lớp:……… Tên bài thực hành: Tính xác suất xuất hiện các mặt đồng kim loại Thứ…….ngày…….tháng…… năm 20…

Sinh học 9

Điểm ýthức TH

Điểm líthuyết

Tổng điểmbài TH

II Tường trình kết quả

1/ Chuẩn bị

+ Mẫu vật:………+ Dụng cụ:………

2/ Cách tiến hành:

………

………

………

3/ Kết quả: Ghi lại và thông kê kết quả gieo vào bảng sau bằng cách đánh dấu X

I Gieo một đồng kim loại:

SS SN NN

số lần gieo

tác TH

II Tường trình kết quả

1/ Chuẩn bị

+ Mẫu vật: không+ Dụng cụ: Tranh vẽ cấu trúc điển hình của NST,

sự biến đổi hình thái NST trong chu kỳ tế bào

2/ Cách tiến hành:

Quan sát tranh vẽ, thảoluận đi đến thống nhấtcác nội dung trả lờinhững vấn đề nêu ra

nhất điền vào chỗ

trống hoàn thànhnội dung của bảngtrên

2/ Dạng điển hình và dạng đặc trưng của NST biểu hiện ở những

kì nào trong chu kỳ tế bào?

4/ Kết luận: Trả lời

các câu hỏi sau

TRƯỜNG THCS

MÔN : SINH HỌC

Tổ - Nhóm: ………

Tuần:

……… tiết (ppct):………

Lớp:………

Tên bài thực hành: Lắp ráp mô hình ADN

Thứ…….ngày…….tháng

…… năm 20…

Điểm ý thức TH

II Tường trình kết quả

1/ Chuẩn bị

+ Mẫu vật: Mô hình

ADN tháo rời ( 4 cái/4 tổ

do giáo viên chuẩn bị)

2/ Cách tiến hành:

 Quan sát và kiểm

chứng mô hìnhADN

Những điểm cần lưu ý khi láp ráp:

lời câu hỏi sau

 Vì sao ADN được xem là

800 Nu Số nu củaloại G chiếm 30%a/ Tính số Nu mỗiloại?

b/ Phân tử ADN trên

có chiều dài là baonhiêu Ăngtron?

tác TH

Điểm thực hành

Điểm ý thức TH

II Tường trình kết quả

1/ Chuẩn bị

+ Mẫu vật: Bộ sưu tập các dạng đột biến ( tranh ảnh – vật mẫu) đã chuẩn

bị của nhóm+ Dụng cụ:

3/ Kết quả:  Ghi lại kết qua quan sát được vào bảng dưới đây

Bộ phận quan sát

Dạng gốc

Phần đầu Một đầuQuả Kích thước nhỏ

4/ Kết luận: Trả lời các

câu hỏi sau

Câu 1: Vì sao các dạng đột biến thường là có hại

Câu 2: Đột biến có vai trò gì tự nhiên và chăn nuôi – trồng trọt?

Câu 3: Cảm nghĩ của nhóm khi hoàn thành xong tiết thực hành?

Nhó m trưởng; Người thực hành:

TRƯỜNG THCS

MÔN : SINH HỌC Tổ - Nhóm: ………

Tuần: ……… tiết (ppct):………

Lớp:………

Tên bài thực hành: Quan sát thường biến

Thứ…….ngày…….tháng …… năm 20

BÁO CÁO KẾT QUẢ THỰC HÀNH BÀI SỐ

V

I Kết quả đánh giá:

Điểm thao tác TH

Điểm thực hành

Điểm ý thức TH

Điểm lí

II Tường trình kết quả:

1/ Chuẩn bị

+ Mẫu vật: Bộ sưu tập các dạng thường biến ( tranh ảnh – vật mẫu) đã chuẩn bị của nhóm