Tìm hiểu cms joomla và ứng dụng xây dựng website bán máy tính qua mạng

Ý nghĩa đối với người sử dụng hệ thống Về phía Amin: Có thể tra cứu, cập nhật, thống kê, báo cáo sản phẩm, nhà sản xuất, thông tin khách hàng, hóa đơn, thuế, … Về phía Khách hàng: Mua s

ĐẠI HỌC ĐÀ NẴNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

KHOA TIN

- -

NGUYỄN VĂN NAM

Tìm hiểu CMS Joomla và ứng dụng xây

dựng website bán máy tính qua mạng

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên em xin gởi đến quý thầy cô giáo đang công tác tại trường Đại học Sư Phạm – Đại học Đà Nẵng lời chúc sức khỏe, chúc quý thầy cô gặt hái được nhiều thành công trong công tác giảng dạy của mình

Sau những năm học tập tại trường, em đã tiếp thu được rất nhiều kiến thức

về chuyên môn và kiến thức xã hội bổ ích Và để có được như ngày hôm nay em xin chân thành cảm ơn:

Tất cả các thầy cô trong Trường Đại học Sư Phạm - Đại học Đà Nẵng đã truyền đạt những kiến thức quý báu cho em trong các năm học qua

Cô giáo chủ nhiệm Lê Thị Bích Hồng, người đã dìu dắt em từ khi mới bước vào trường cho đến nay

Thầy giáo Nguyễn Thanh Tuấn đã tận tình giúp đỡ và hướng dẫn em hoàn thành đề tài tốt nghiệp này

Mặc dù đã cố gắng hết sức nhưng với năng lực của bản thân và thời gian có hạn nên chắc chắn không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong quý thầy cô bỏ qua

và em mong nhận được nhiều đóng góp ý kiến của thầy cô để em hoàn thiện hơn đồ

án tốt nghiệp trong thời gian tới

Một lần nữa em chân thành cảm ơn

Đà Nẵng, ngày 12 tháng 05 năm 2012 Sinh viên thực hiện

LỜI CAM ĐOAN

Em xin cam đoan:

1 Những nội dung trong luận văn này là do em thực hiện dưới sự hướng dẫn trực tiếp của của thầy giáo Nguyễn Thanh Tuấn

2 Mọi tham khảo dùng trong luận văn đều được trích dẫn rõ ràng tên tác giả, tên công trình, thời gian, địa điểm công bố

3 Mọi sao chép không hợp lệ, vi phạm quy chế đào tạo em xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước Hội đồng bảo vệ

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Văn Nam

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN 1

LỜI CAM ĐOAN 3

MỤC LỤC 4

DANH MỤC HÌNH 7

MỞ ĐẦU 9

1 Lý do chọn đề tài 9

2 Mục đích nghiên cứu 9

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 9

4 Phương pháp nghiên cứu 10

5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 10

5.1 Ý nghĩa đối với người sử dụng hệ thống 10

5.2 Ý nghĩa đối với cá nhân sinh viên 10

6 Cấu trúc của luận văn 10

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 11

1.1 Tổng quan về CMS 11

1.1.1 Khái niệm CMS 11

1.1.2 Đặc điểm cơ bản của CMS 11

1.1.3 Phân loại CMS 11

1.1.4 Mô hình MVC (Model-View-Controller) 12

1.2 Giới thiệu về Joomla 12

1.2.1 Khái niệm Joomla 12

1.2.2 Vài nét về lịch sử phát triển Joomla 13

1.2.3 Các phiên bản của Joomla 14

1.2.4 Kiến trúc của Joomla 14

1.2.5 Đối với người sử dụng cuối 14

1.2.6 Đặc tính cơ bản của Joomla 15

1.2.7 Ưu điểm của Joomla 15

1.2.8 Nhược điểm của Joomla 16

1.2.9 Ứng dụng của Joomla 16

1.3 Một số thành phần trong Joomla 17

1.3.1 Quản lý cấu hình chung (Global Configuration) 17

1.3.2 Quản lý người dùng (User Manager) 17

1.3.3 Quản lý Media (Media Manager) 18

1.3.4 Quản lý ngôn ngữ (Language Manager) 18

1.3.5 Quản lý nội dung (Content Manager) 18

1.3.6 Quản lý giao diện (Template Manager) 19

1.3.7 Quản lý Menu (Menus Manager) 20

1.3.8 Quản lý các Components (Components Manager) 20

1.3.9 Quản lý Module (Module Manager) 21

1.3.10 Quản lý plugin (Plugin Manager) 22

1.4 Tổng quan VirtueMart 23

1.4.1 Giới thiệu VirtueMart 23

1.4.2 Các thành phần của VirtueMart 23

1.4.3 Các tính năng của Virtuemart 23

1.5 Tối ưu hóa và bảo mật webiste Joomla 24

1.5.1 Tối ưu hóa website Joomla 24

1.5.2 Bảo mật website Joomla 24

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HỆ THỐNG WEBSITE 26

2.1 Yêu cầu của hệ thống 26

2.2 Chức năng cơ bản của hệ thống 26

2.3 Lược đồ 27

2.3.1 Lược đồ UseCase Khách hàng 27

2.3.2 Lược đồ UseCase Admin 28

2.3.3 Một số lược đồ hoạt động 29

2.3.3.1 Lược đồ Đăng kí thành viên 29

2.3.3.2 Lược đồ Thành viên đăng nhập 30

2.3.3.3 Lược đồ Tìm kiếm sản phẩm 31

2.3.3.4 Lược đồ xử lý mua hàng 32

3.1 Môi trường và công cụ để phát triển ứng dụng 34

3.2 Cài đặt Joomla 34

3.2.1 Cài đặt máy chủ ảo 34

3.2.2 Cài đặt Joomla 38

3.3 Quản trị trong Joomla 43

3.3.1 Cài đặt extension (Thành phần mở rộng) 43

3.3.2 Cài đặt ngôn ngữ mặc định cho site/admin 44

3.3.3 Thiết lập giao diện mặc định 45

3.3.4 Thêm một bài viết 45

3.3.5 Thêm một liên hệ 49

3.3.6 Tạo Menu liên kết 49

3.3.7 Thêm một File Media 52

3.3.8 Tạo Module 53

3.3.9 Quản lý bán hàng trong VirtueMart 56

3.4 Giao diện website bán máy tính qua mạng 59

3.4.1 Trang chủ 59

3.4.2 Trang giới thiệu 60

3.4.3 Trang tin tức 61

3.4.4 Trang sản phẩm 62

3.4.5 Trang liên hệ 63

3.4.6 Trang bảo hành 64

KẾT LUẬN 65

1 Kết quả thu được 65

2 Nhận xét 65

2.1 Ưu điểm 65

2.2 Nhược điểm 65

3 Hướng phát triển 65

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 67

DANH MỤC HÌNH

Hình 2.1: Lược đồ UseCase Khách hàng 27

Hình 2.2: Lược đồ UesCase Admin 28

Hình 2.3: Lược đồ hoạt động đăng kí thành viên 30

Hình 2.4: Lược đồ hoạt động thành viên đăng nhập 31

Hình 2.5: Lược đồ hoạt động tìm kiếm sản phẩm 32

Hình 2.6: Lược đồ hoạt động xử lý mua hàng 33

Hình 3.1: Màn hình chào mừng cài đặt AppServ 34

Hình 3.2: Chọn thư mục chứa AppServ 35

Hình 3.3: Chọn các chức năng AppServ Package 35

Hình 3.4: Khai báo thông tin Apache HTTP Server 36

Hình 3.5: Cấu hình MySQL Server 36

Hình 3.6: Đang tiến hành xử lý cài đặt AppServ 37

Hình 3.7: Kết thúc cài đặt AppServ 37

Hình 3.8: Kiểm tra cài đặt AppServ 38

Hình 3.9: Tạo cơ sở dữ liệu 38

Hình 3.10: Cài đặt ngôn ngữ 39

Hình 3.11: Kiểm tra hệ thống 40

Hình 3.12: Thiết lập cấu hình cơ sở dữ liệu 41

Hình 3.13: Thiết lập các thông số FTP 41

Hình 3.14: Thiết lập thông tin site Joomla 42

Hình 3.15: Cài đặt thành công 43

Hình 3.16: Chọn chức năng Install/Unistall 43

Hình 3.17: Chọn extension cần cài đặt 44

Hình 3.18: Cài đặt ngôn ngữ phần Site 44

Hình 3.19: Cài đặt ngôn ngữ phần Administrator 44

Hình 3.20: Chọn giao diện mặc định phần Site 45

Hình 3.21: Chọn giao diện mặc định phần Administrator 45

Hình 3.22: Chức năng Quản lý section 46

Hình 3.23: Thêm mới một section 46

Hình 3.24: Chức năng Quản lý Category 47

Hình 3.25: Thêm mới một Category 47

Hình 3.26: Chọn chức năng Quản lý bài viết 48

Hình 3.27: Thêm một bài viết mới 48

Hình 3.28: Thêm liên hệ mới 49

Hình 3.29: Chọn chức năng quản lý menu 49

Hình 3.30: Thêm một menu mới 50

Hình 3.31: Nút lệnh thay đổi kiểu liên kết 50

Hình 3.32: Danh sách các loại liên kết 51

Hình 3.33: Các thông số cho menu 51

Hình 3.34: Chọn Menu Trash 52

Hình 3.35: Tạo thư mục chứa file media 52

Hình 3.36: Tải file media 52

Hình 3.37: Các vị trí modules 53

Hình 3.38: Chọn quản lý module 54

Hình 3.39: Tạo mới module 54

Hình 3.40: Chọn Custom HTML 54

Hình 3.41: Cài đặt thông tin chung cho module 55

Hình 3.42: Khung tạo nội dung module 55

Hình 3.43: Giao diện quản lý VirtueMart 56

Hình 3.44: Quản lý người dùng 56

Hình 3.45: Quản lý danh mục sản phẩm 57

Hình 3.46: Quản lý sản phẩm 57

Hình 3.47: Quản lý đơn hàng 58

Hình 3.48: Quản lý hình thức thanh toán 58

Hình 3.49: Giao diện trang chủ 59

Hình 3.50: Giao diện trang giới thiệu 60

Hình 3.51: Giao diện trang tin tức 61

Hình 3.52: Giao diện trang danh sách sản phẩm 62

Hình 3.53: Giao diện trang liên hệ 63

Hình 3.54: Giao diện trang bảo hành 64

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay ở Việt Nam, công nghệ thông tin đang được áp dụng rộng rãi và hiệu quả trong nhiều lĩnh vực hoạt động của xã hội Theo đó, thương mại điện tử cũng ngày một phát triển mạnh mẽ ở Việt Nam nói riêng và trên thế giới nói chung,

nó đóng một vai trò không nhỏ trong viêc quyết định sự thành công hay thất bại của một doanh nghiệp Phần lớn các doanh nghiệp hiện nay đều có một trang web riêng của mình trên mạng nhằm giới thiệu tới người tiêu dùng về doanh nghiệp của mình, cũng như về những mặt hàng mà mình kinh doanh Điều này sẽ giúp tăng doanh thu, tăng khách hàng và đặc biệt là dễ dàng tìm các đối tác kinh doanh tạo thuận lợi cho việc giao thương, buôn bán giữa các doanh nghiệp với nhau, giữa doanh nghiệp với khách hàng Về phía khách hàng, với những thao tác đơn giản trên máy tính có nối mạng Internet có thể thoải mái chọn lựa các mặt hàng mình thích, các thông tin sản phẩm mình cần ngay tại chỗ với hình thức thanh toán nhanh gọn, tiết kiệm, an toàn mà không cần phải tới các cửa hàng gây mất thời gian như trước đây

Với mong muốn hiểu biết nhiều hơn về việc phân tích thiết kế, xây dựng một

hệ thống bán hàng trên mạng Internet có nhiều tiện ích như giới thiệu, em đã chọn

đề tài nghiên cứu “Tìm hiểu CMS Joomla và ứng dụng xây dựng website bán máy tính qua mạng” để thực hiện làm đồ án tốt nghiệp cuối khóa này

2 Mục đích nghiên cứu

- Tìm hiểu về CMS Joomla và những tính năng của nó

- Xây dựng một website “Bán máy tính qua mạng” hoàn thiện, phục vụ một cách có hiệu quả cho người dùng dựa trên nền tảng CMS Joomla

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu:

- Cá nhân, công ty, cửa hàng vừa và nhỏ,…

- Nhà quản trị website

- Sinh viên nghiên cứu về thiết kế web dựa trên CMS Joomla

Phạm vi nghiên cứu: Website được xây dựng nhằm hỗ trợ cho các cá nhân, công ty,

cơ quan, … có nhu cầu quản bá sản phẩm, cũng như quản lý trong việc bán sản phẩm

4 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu một số tài liệu về CMS Joomla và một số kiến thức liên quan tới

vấn đề cần giải quyết

- Tham khảo các website về thương mại

- Thực hiện đề tài dưới sự giúp đỡ của thầy giáo hướng dẫn

5 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

5.1 Ý nghĩa đối với người sử dụng hệ thống

Về phía Amin: Có thể tra cứu, cập nhật, thống kê, báo cáo sản phẩm, nhà sản xuất, thông tin khách hàng, hóa đơn, thuế, …

Về phía Khách hàng: Mua sản phẩm dễ dàng, ít tốn kém, hàng hóa chất lượng, phục vụ tận tình từ nhân viên website

5.2 Ý nghĩa đối với cá nhân sinh viên

Hoàn thành báo cáo đề tài luận văn, qua đó nâng cao kiến thức cho bản thân Tạo một website thân thiện, hiệu quả trong việc giới thiệu sản phẩm hay bán sản phẩm nhanh chóng hơn

6 Cấu trúc của luận văn

Luận văn gồm có:

Mở đầu

Chương 1: Cơ sở lý thuyết

Chương 2: Phân tích hệ thống website

Chương 3: Xây dựng website bán máy tính qua mạng

Kết luận

Danh mục tài liệu tham khảo

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT 1.1 Tổng quan về CMS

1.1.2 Đặc điểm cơ bản của CMS

Các đặc điểm cơ bản của CMS bao gồm:

- Phê chuẩn việc tạo hoặc thay đổi nội dung trực tuyến

- Chế độ Soạn thảo "Nhìn là biết" WYSIWYG

- Quản lý người dùng

- Tìm kiếm và lập chỉ mục

- Lưu trữ

- Tùy biến giao diện

- Quản lý ảnh và các liên kết (URL)

1.1.4 Mô hình MVC (Model-View-Controller)

Kiến trúc MVC là việc chia tất cả mục của một ứng dụng ra làm ba thành phần (component) khác nhau Model, View và Controller Các thành phần của kiến trúc MVC chịu một trách nhiệm duy nhất và không phụ thuộc vào các thành phần khác Những sự thay đổi trong một thành phần sẽ không có hoặc là có rất ít ảnh hưởng đến các thành phần khác Các trách nhiệm của mỗi thành phần:

- Model: Model được giao nhiệm vụ cung cấp dữ liệu cho cơ sở dữ liệu và lưu

dữ liệu vào các kho chứa dữ liệu Tất cả các nghiệp vụ logic được thực thi ở Model Dữ liệu vào từ người dùng sẽ thông qua View được kiểm tra ở Model trước khi lưu vào cơ sở dữ liệu Việc truy xuất, xác nhận, và lưu dữ liệu là một phần của Model

- View: View hiển thị các thông tin cho người dùng của ứng dụng và được giao nhiệm vụ cho việc nhận các dữ liệu vào từ người dùng, gửi đi các yêu cầu đến bộ điều khiển, sau đó là nhận lại các phản hồi từ bộ điều khiển và hiển kết quả cho người dùng Các trang HTML, JSP, các thư viện thể và các file nguồn là một phần của thành phần View

- Controller: Controller là tầng trung gian giữa Model và View Controller được giao nhiệm vụ nhận các yêu cầu từ phía máy khách Một yêu cầu được nhận từ máy khách được thực hiện bởi một chức năng logic thích hợp từ thành phần Model và sau đó sinh ra các kết quả cho người dùng và được thành phần View hiển thị ActionServlet, Action, ActionForm và struts-config.xml là các phần của Controller Với cơ sở là kiến trúc MVC, ta có thể xây dựng các ứng dụng của mình, tránh được rất nhiều những vất vả khi bảo trì, thay đổi Những thay đổi ở mỗi thành phần thường rất ít khi ảnh hưởng đến các thành phần khác

1.2 Giới thiệu về Joomla

1.2.1 Khái niệm Joomla

Joomla! là một hệ quản trị nội dung mã nguồn mở (Content Management System - CMS) Joomla! được viết bằng ngôn ngữ PHP và kết nối tới cơ sở dữ liệu

MySQL, cho phép người sử dụng có thể dễ dàng xuất bản các nội dung của họ lên Internet hoặc Intranet

Joomla có các đặc tính cơ bản là: bộ đệm trang (page caching) để tăng tốc độ hiển thị, lập chỉ mục, đọc tin RSS (RSS feeds), trang dùng để in, bản tin nhanh, blog, diễn đàn, bình chọn, lịch biểu, tìm kiếm trong site và hỗ trợ đa ngôn ngữ

Joomla là sản phẩm mã nguồn mở do đó việc sử dụng Joomla là hoàn toàn miễn phí cho tất cả mọi người trên thế giới

1.2.2 Vài nét về lịch sử phát triển Joomla

Joomla là "sản phẩm anh em" với Mambo của tập đoàn Miro Software Solutions - Úc (hãng đang nắm giữ Mambo) với những người phát triển nòng cốt Ban đầu công ty Miro đã phát triển Mambo theo dạng ứng dụng mã nguồn đóng Đến tháng 4 năm 2001, công ty đã thông qua một chính sách bản quyền kép, nghĩa

là phát hành Mambo theo cả giấy phép GPL

Đến ngày 17 tháng 8 năm 2005, do sự tranh chấp về mặt pháp lý cũng như mong muốn vào sự phát triển của Mambo dựa trên quỹ tài trợ và sự hỗ trợ của cộng đồng nên toàn bộ đội phát triển nòng cốt của Mambo đã rời khỏi dự án trong khi đang làm việc với phiên bản 4.5.3

Nhờ sự trợ giúp của Trung tâm Luật Tự do Phần mềm (Software Freedom Law Center - SFLC), 20 thành viên nòng cốt cũ của Mambo đã thành lập một tổ chức phi lợi nhuận khác lấy tên là Open Source Matters, để hỗ trợ về mặt tổ chức, pháp lý và kinh phí cho dự án mã nguồn mở còn chưa được đặt tên của họ Ngay ngày hôm sau, 1000 người đã gia nhập diễn đàn OpenSourceMatters, hầu hết các bài viết cho diễn đàn đều khuyến khích và đồng tình với hành động của Nhóm Phát triển Tin trên đã nhanh chóng được đăng tải trên các tạp chí newsforge.com, eweek.com và ZDnet.com

Trong một thông báo của Eddie (người đứng đầu dự án) 2 tuần sau đó, các nhóm đã được tổ chức lại và cộng đồng Joomla tiếp tục tăng trưởng Tới ngày 1 tháng 9 năm 2005 tên mới của dự án đã được thông báo cho khoảng 3000 người theo dõi đội Phát triển và đến ngày 16 tháng 9 thì họ cho ra đời Joomla 1.0

1.2.3 Các phiên bản của Joomla

Joomla 1.0.x: Phiên bản thế hệ 1 (ổn định): Điểm mạnh của Joomla 1.0.x: Có một số lượng rất lớn các thành phần mở rộng (module/component); thành phần nhúng (mambot); giao diện (template)

- Phiên bản phát hành đầu tiên: Joomla 1.0.0 (ngày 15 tháng 9 năm 2005): Là phiên bản đầu tiên của có nguồn gốc từ Mambo 4.5.2.3 (đã bao gồm thêm nhiều bản vá bảo mật và sửa lỗi)

- Phiên bản phát hành mới nhất: Joomla 1.0.15 (ngày 22 tháng 2 năm 2008) Joomla 1.5.x: Phiên bản thế hệ 2 (ổn định): Phiên bản Joomla 1.5 là phiên

bản cải tiến từ Joomla 1.0.x Điểm mạnh của Joomla 1.5.x là phần quản trị Website

Với bước tiến phát triển rất nhanh của mã nguồn mở, Joomla Team đã nghiên cứu

và tích hợp nhiều tính năng mới mang tính đột phá và sự ra đời liên tiếp của Joomla 1.6 rồi 1.7 và hiện tại là 2.5 beta và đang hoàn thiện phiên bản này

1.2.4 Kiến trúc của Joomla

Joomla gồm có 3 tầng hệ thống:

- Tầng dưới cùng là mức nền tảng, chứa các thư viện và các plugin

- Tầng thứ hai là mức ứng dụng và chứa lớp JApplication Hiện tại tầng này gồm 3 lớp con: JInstallation, JAdministrator và JSite

- Tầng thứ ba là mức mở rộng Tại tầng này có các thành phần (component),

mô đun (module) và giao diện (template) được thực thi và thể hiện

1.2.5 Đối với người sử dụng cuối

Việc cài đặt Joomla! khá dễ dàng và nhanh chóng, thậm chí cả đối với những lập trình viên nghiệp dư Joomla có một cộng đồng người sử dụng và phát triển rất

lớn và tăng trưởng không ngừng Các thành viên và các lập trình viên rất nhiệt tình

và sẵn sàng tư vấn, giúp đỡ khi người sử dụng gặp khó khăn

Joomla cung cấp giao diện web trực quan do vậy khá dễ dàng để thêm một nội dung mới hay một mục mới, quản lý các phòng ban, danh mục nghề nghiệp, ảnh các sản phẩm và tạo không giới hạn số phần, mục, chuyên mục cũng như các nội dung của Website

1.2.6 Đặc tính cơ bản của Joomla

- Tùy biến cấu trúc site

- Xuất bản, chỉnh sửa thông tin, nội dung

- Hỗ trợ quản lý thư viện media

- Tìm kiếm thông tin trong site

- Hỗ trợ đa ngôn ngữ

- Bộ đệm trang giúp tăng tốc độ hiển thị

1.2.7 Ưu điểm của Joomla

- Dễ dàng cài đặt và sử dụng: Sau khi cài đặt, người sử dụng có thể dễ dàng thay đổi nội dung, hình ảnh và kể cả cấu trúc website

- Cơ sở dữ liệu quản lý linh động, giúp bạn tách biệt nội dung với việc thiết kế

và viết mã nguồn Nội dung của web sẽ được cập nhật khi bạn thiết kế website xong mà không phải ép buộc giữa nội dung & việc thiết kế phải đi song hành

- Các phần nội dung được quản lý đầy đủ bằng những công cụ mạnh mẽ giúp bạn không cần phải là một nhà thiết kế web cũng có thể chỉnh sửa được nội dung Nội dung được phân cấp, chia danh mục dễ dàng Nội dung của bạn có thể được đóng góp bởi các tác giả khác dễ dàng với 1 hệ thống phân quyền chuyên nghiệp Thứ tự, nội dung bài viết dễ dàng thay đổi khi cần

- Mỗi một thông tin đều có chức năng gửi cho bạn, in ấn hay xuất ra file PDF

- Hỗ trợ website từ đơn giản đến phức tạp

- Cộng đồng phát triển mạnh và tăng trưởng không ngừng đóng góp cho cộng đồng người dùng Joomla! một lượng lớn các gói cài đặt miễn phí hỗ trợ đa dạng các tính năng cho trang web, cung cấp lượng lớn giao diện đẹp, nhiều chủng loại và hoàn toàn miễn phí

- Nhiều diễn đàn chia sẻ, thảo luận và giải đáp thắc mắc khi người sử dụng gặp khó khăn

1.2.8 Nhược điểm của Joomla

- Mã nguồn của Joomla tương đối lớn dẫn tới tốn nhiều tài nguyên hệ thống trong quá trình sử dụng

- Việc có nhiều extensions là một lợi thế đồng thời nó cũng là một bất lợi Các extensions được viết bởi rất nhiều lập trình viên khác nhau dẫn tới tiềm ẩn các lỗi bảo mật trong các extensions đó

- Joomla! tồn tại một số lỗ hỏng về bảo mật, tuy nhiên đã được cộng đồng phát hiện và đưa ra các hướng khắc phục

1.2.9 Ứng dụng của Joomla

Joomla! đã được ứng dụng vào xây dựng các website từ đơn giản như website cá nhân tới các ứng dụng website phức tạp Sau đây là 1 số ứng dụng có thể được xây dựng bằng Joomla được người dùng của Joomla quan tâm nhất và sử dụng nhiều nhất:

- Cổng thông tin điện tử

- Thương mại điện tử

1.3 Một số thành phần trong Joomla

1.3.1 Quản lý cấu hình chung (Global Configuration)

Là trung tâm cấu hình chính của Joomla, bao gồm 3 phần: Trang web (Site),

Hệ thống (System) và Máy chủ (Server) Những thay đổi thực hiện tại đây sẽ được cập nhật vào file configuration.php

1.3.2 Quản lý người dùng (User Manager)

Joomla hỗ trợ hệ thống phân quyền người dùng mạnh mẽ với các cấp độ:

Ở phần tiền sảnh (front-end), Joomla! chia làm 5 nhóm người dùng tương ứng với 5 mức truy cập khác nhau:

- Guest (Khách): Là những người truy cập, sử dụng website nói chung, họ không sở hữu tài khoản nào trên hệ thống Joomla!

- Registered (Thành viên): Là khách sau khi đăng ký vào của hệ thống Joomla! và trở thành thành viên chính thức của hệ thống

- Author (Tác giả): Là thành viên có quyền đăng bài hoặc đăng một vài thứ khác mà hệ thống cho phép (chẳng hạn như weblink)

- Editor (Người biên soạn): Là thành viên có quyền đăng, kiểm duyệt và chỉnh sửa tất cả các bài viết (thậm chí cả những bài viết không phải của họ)

- Publisher (Người xuất bản): Là người biên soạn, ngoài ra có thêm quyền quyết định việc phát hành các bài viết (chính thức xuất bản lên Website hay không)

Ở phần hậu sảnh, Joomla! chia làm 3 nhóm tài khoản với 3 mức độ quyền hạn khác nhau:

- Manager (Người quản lý): Là tài khoản có quyền thực hiện các thao tác quản

lý cơ bản (quản lý menu, quản lý bài viết )

- Administrator (Quản trị viên): Là tài khoản có quyền thực hiện mọi thao tác, trừ việc quản lý thông tin cấu hình hệ thống, quản lý giao diện, quản lý ngôn ngữ, quản lý các tài khoản siêu quản trị

- Super Administrator (Siêu quản trị): Là tài khoản có đặc quyền cao nhất, có thể thực hiện mọi hành động

1.3.3 Quản lý Media (Media Manager)

Media (đa phương tiện) là những loại dữ liệu thuộc dạng âm thanh, hình ảnh

và flash Trang quản lý này cho phép bạn thực hiện 3 nhiệm vụ cơ bản:

- Tạo hoặc xóa những thư mục chứa các file media

- Tải lên nội dung media vào bất kỳ thư mục mào, hoặc xóa những file media

đã có

- Lấy những code (dòng địa chỉ url đầy đủ) cần dùng media trong site của bạn

1.3.4 Quản lý ngôn ngữ (Language Manager)

Người quản trị (Admin) có thể tùy chọn ngôn ngữ hiển thị đầu tiên cho website, có thể thay đổi vị trí hay xóa đi một ngôn ngữ

Joomla hỗ trợ hàng chục ngôn ngữ khác nhau, mặc nhiên sau khi cài đặt Joomla sẽ hiển thị ngôn ngữ tiếng Anh Có thể bổ sung, thay đổi ngôn ngữ cho Joomla bằng cách tải và cài đặt thêm các gói ngôn ngữ khác

1.3.5 Quản lý nội dung (Content Manager)

Joomla! tổ chức các bài viết theo một hệ thống 3 tầng:

Section 1

-|Category 1 -|Category 2 Section 2

-|Category 3 -|Category 4 -|Content 1 -|Content 2

- Section là các mục, các lĩnh vực, các dòng sản phẩm, dịch vụ mà Website muốn đề cập tới

- Category là các chuyên mục, loại sản phẩm, loại dịch vụ được đề cập một cách cụ thể hơn, chi tiết hơn

- Content: Toàn bộ nội dung của một bài viết

Một section có một hoặc nhiều category

Một category chỉ phụ thuộc vào một section duy nhất

Một bài viết có thể phụ thuộc vào một section và một category nào đó hoặc dạng bài viết không phân loại

1.3.6 Quản lý giao diện (Template Manager)

Template Manager cung cấp một nơi làm việc để cài đặt và điều khiển các template Các Administrator và Manager với quyền cấp phép đặc biệt cho Template Manager có thể chỉnh sửa, quản lý toàn bộ giao diện hiển thị bên ngoài và bên trong của website bằng các công cụ chọn, xóa, sửa vị trí template hoặc có thể trực tiếp can thiệp vào source code để thiết kế giao diện tùy ý

Joomla Template là một gói bao gồm các file PHP, HTML, CSS, JS…và các hình ảnh, biểu tượng, video, flash kèm theo tạo nên giao diện (bố cục và hình hài) của Website Joomla

Một gói cài đặt template Joomla gồm các file bắt buộc sau:

- index.php: File này là trung tâm xử lý của template, bao gồm cả việc hiển thị các module và component Ngoài ra, mọi client-side JavaScript cũng được khai báo tại đây…

- templateDetails.xml: File này bao gồm các thẻ meta khai báo thông tin về template, được sử dụng bởi giao diện quản trị của joomla nhằm mục đích khai báo thông tin cho việc cài đặt và bảo trì Những thiết lập được lưu trong file bao gồm một danh sách của mọi file tạo ra template, tác giả và thông tin công bố, và các thông số sẵn có cho người sử dụng sửa đổi thông qua admincp

- template_thumbnail.png: Ảnh thumbnail demo của template, ảnh này thường có

độ rộng là 140px và chiều cao là 90px, và được hệ thống joomla sử dụng làm ảnh demo cho template trong admincp

- /css: Nơi lưu trữ các file CSS được sử dụng bởi template Thông thường, file template.css đặt ở đây

- /images: Nơi lưu trữ hầu hết các file hình ảnh được sử dụng bởi template

- params.ini: Sử dụng các thông số param được khai báo trong file templateDetails.xml để xây dựng các chọn lựa thông số trong admincp, tác động thay đổi trực tiếp đến template thông qua các thuộc tính của css bằng cách sử dụng phương thức $this -> params -> get('thông số name của param') để gọi ra

sự thay đổi của thuộc tính nằm trong layout template

1.3.7 Quản lý Menu (Menus Manager)

Menus là thành phần quan trọng cấu thành nên “bộ khung sườn” của mỗi website, quyết định bố cục hiển thị của mỗi trang dựa vào từng Menu Item type

Điều hướng và truy cập nội dung trong site được cung cấp thông qua các menu “Menus” trong Joomla là nhóm những liên kết đến các Section, category, content item, component hay những trang bên ngoài Những liên kết này được gọi

là “Menu Items” Mỗi menu phải có một tên xác định dùng duy nhất trong nội bộ Joomla Một menu chỉ trở nên thấy được trên site nếu nó có một module mod_mainmenu được publish (xuất bản) mà tham chiếu đến nó

Trình quản lý menu của Joomla cho phép tạo không giới hạn số menu và số mục menu, có thể tổ chức menu của theo kiểu phân cấp mà hoàn toàn độc lập với cấu trúc nội dung và có thể đặt một menu ở nhiều nơi với nhiều kiểu dáng khác nhau

1.3.8 Quản lý các Components (Components Manager)

Các component là những thành phần nội dung đặc biệt hay những ứng dụng Joomla bao gồm một số nhân component và hỗ trợ khả năng tự tăng cường tính năng với component của các hãng thứ ba

Một component được hiển thị ở phần trung tâm hay phần chính của Website Trong phiên bản Joomla 1.5 có tất cả 11 component mặc định được cung cấp kèm theo và được đặt trong thư mục [Joomla]/Component, gồm:

- com_banners: Quản lý bảng quảng cáo (banner)

- com_contact: Quản lý các đầu mối liên hệ (contact), cho phép ta tạo thông tin liên hệ của website, ta có thể thêm tên, địa chỉ, số điện thoại, fax,…

- com_content: Quản lý và hiển thị bài viết

- com_mailto: Quản lý chức năng gửi/nhận email

- com_media: Quản lý các tệp đa phương tiện (video, flash, mp3, hình)

- com_newsfeeds: Quản lý việc lấy tin từ website khác, theo đó cho phép ta thêm những feed lấy từ website khác về trên website của mình

- com_poll: Cung cấp chức năng bình chọn, cho phép ta tạo những bản thăm dò cho người dùng website bình chọn

- com_search: Cung cấp chức năng tìm kiếm

- com_user: Quản lý thành viên

- com_weblinks: Quản lý và hiển thị danh mục các website liên kết

- com_wrapper: Cho phép nhúng một website khác trong cửa sổ của website Joomla

1.3.9 Quản lý Module (Module Manager)

Joomla Module là một trong các thành phần mở rộng của Joomla, nó là một ứng dụng nhỏ được sử dụng chủ yếu để lấy dữ liệu và hiển thị thông tin Module thường được dùng kết hợp kèm với các component nhằm mở rộng, cũng như thể hiện rõ ràng hơn các chức năng của component

Một Module sẽ gồm có 2 file chính là php (chương trình) và file xml (thông

số cài đặt), có thể có thêm thư mục ảnh, Java Script hỗ trợ cho Module

Trong phiên bản Joomla 1.5 có tất cả 20 module mặc định được cung cấp kèm theo Các module này được đặt trong thư mục [Joomla]/modules, gồm:

- mod_archive: Module hiển thị các bài viết đã được đánh dấu "lưu trữ"

- mod_banners: Module hiển thị các quảng cáo

- mod_breadcrumbs: Module hiển thị thanh điều hướng

- mod_custom: Module hiển thị một đoạn mã HTML bất kỳ

- mod_feed: Module hiển thị tin lấy từ các website khác

- mod_footer: Module hiển thị dòng bản quyền ở cuối Website

- mod_latestnews: Module hiển thị các bài viết mới nhất

- mod_login: Module hiển thị form đăng nhập

- mod_mainmenu: Module hiển thị menu điều khiển

- mod_mostread: Moudle hiển thị các bài viết được đọc nhiều nhất

- mod_newsflash: Module hiển thị tin vắn / tin nhanh

- mod_poll: Module hiển thị bình chọn

- mod_random_image: Module hiển thị ảnh ngẫu nhiên

- mod_related_items: Module hiển thị các bài viết liên quan

- mod_search: Module hiển thị form tìm kiếm

- mod_sections: Module hiển thị danh sách các mục của Website

- mod_stats: Module hiển thị các thông số thống kê của Website

- mod_syndicate: Module cấp tin cho các website khác

- mod_whoisonline: Module hiện danh tính và số người trực tuyến

- mod_wrapper: Hiển thị 1 trang web bất kỳ được nhúng vào website Joomla

1.3.10 Quản lý plugin (Plugin Manager)

Plugin là một trong các thành phần mở rộng của Joomla! nhằm giúp hỗ trợ thực hiện một cách tự động những hoạt động, công việc cụ thể của Joomla Chúng

có nhiều mục đích và những chức năng khác nhau và được nhóm lại để quản lý dễ dàng hơn

Trong phiên bản Joomla 1.5 có tất cả 32 plugin mặc định được cung cấp kèm theo, được phân thành 8 loại khác nhau và đặt trong các thư mục con tương ứng của thư mục [Joomla]/plugins, gồm:

- authentication: Các plugin chứng thực quyền hạn

- content: Các plugin nội dung (bài viết)

- editors: Các plugin về trình soạn thảo

- editors-xtd: Các plugin hỗ trợ, mở rộng tính năng cho trình soạn thảo

- search: Các plugin về tìm kiếm

- system: Các plugin của hệ thống

- user: Các plugin về người dùng

- xmlrpc: Các plugin cho phép quản trị Joomla!, viết bài từ các hệ thống khác

1.4 Tổng quan VirtueMart

1.4.1 Giới thiệu VirtueMart

VirtueMart là thành phần mở rộng của Joomla, được viết bằng ngôn ngữ PHP và kết nối đến cơ sở dữ liệu MySQL; phát triển trên nền tảng Joomla cho phép

mở rộng ứng dụng website bán hàng trực tuyến

1.4.2 Các thành phần của VirtueMart

Một gói VirtueMart bao gồm:

- 1 Component (com_virtuemart_1.1.x.zip)

- 1 Module chính của virtuemart (mod_virtuemart_1.1.x.zip)

Các Module của VirtueMart:

- mod_product_catelogries: hiển thị nhóm sản phẩm

- mod_productscroller: hiển thị các sản phẩm bằng hiệu ứng cuộn

- mod_virtuemart_cart: hiển thị trạng thái của giỏ hàng

- mod_virtuemart_manufactures: hiển thị danh sách các hãng sản xuất cho khách hàng lựa chọn

- mod_virtuemart_search: công cụ hỗ trợ tìm kiếm sản phẩm

- mod_virtuemart_featuredprod: hiển thị các sản phẩm nổi bật, đặc biệt

- mod_virtuemart_lastedprod: hiển thị sản phẩm mới nhất

- mod_virtuemart_randomprod: hiển thị các sản phẩm ngẫu nhiên

- mod_virtuemart_topten: hiển thị các sản phẩm bán chạy nhất

- mod_virtuemart_allinone: hiển thị 4 Module (lastedprod, featuredprod, topten, randomprod) thành một Module dưới dạng Tab

1.4.3 Các tính năng của Virtuemart

- Quản lý số lượng sản phẩm và danh mục không giới hạn, với số lượng lớn

- Bán hàng qua mạng nên có thể dùng như một cửa hàng trên mạng

- Tìm kiếm thông tin sản phẩm, danh mục hay nhà cung cấp một cách nhanh

chóng Có thể sắp xếp theo từng thuộc tính của sản phẩm nếu muốn

- Đánh dấu ghi nhận là sản phẩm “Đặc biệt” để thể hiện nổi bật sản phẩm

riêng biệt của từng cửa hàng

- Thông báo số lượng sản phẩm còn tồn tại trong kho cho khách hàng khi lựa

chọn sản phẩm

- Hỗ trợ thanh toán trực tuyến: Người quản trị có thể nhập các hình thức thanh toán cho các loại thẻ (như authorize.net®, PayPal, 2Checkout, eWay,

Worldpay, PayMate và NoChex,Visa )

- Khách hàng có thể thực hiện thanh toán qua hình thức mà họ muốn (trực tuyến, tiền mặt)

- Cung cấp đầy đủ các hình thức vận chuyển hàng và giá cho từng loại vận dựa

trên hình thức vận chuyển và trọng lượng của từng loại sản phâm

- Quản lý toàn vẹn quy trình bán hàng: từ lúc đặt hàng cho đến khi đơn hàng

hòan tất

- An toàn, bảo mật, đã được kiểm chứng qua nhiều dự án triển khai thành

công

1.5 Tối ưu hóa và bảo mật webiste Joomla

1.5.1 Tối ưu hóa website Joomla

- Tạo đường dẫn thân thiện với các công cụ tìm kiếm: cấu hình trong “Global

Configuration”

- Bật tính năng nén website bằng Gzip trong “Global Configuration”

- Bật Cache website trong “Global Configuration”

- Tối ưu giao diện website: Giao diện càng nhẹ càng tốt, xóa bỏ tất cả các lỗi CSS, Javascript

- Tối ưu hình ảnh flash của website

1.5.2 Bảo mật website Joomla

- Sao lưu toàn bộ website theo định kỳ: Đây là công việc cần phải làm thường xuyên, việc sao lưu sẽ bao gồm toàn bộ các File của Website và các dữ liệu trong Database Trong trường hợp Website bị tấn công và ngưng hoạt động thì chỉ cần phục hồi lại (Restore) các File và dữ liệu đã được sao lưu là Website có thể hoạt động lại

- Nâng cấp khi Joomla có phiên bản phát hành ổn định mới nhất

- Trong quá trình xây dựng hoặc chỉnh sửa website chúng ta cần kiểm tra kỹ các thành phần mở rộng (module, component, plugin, template) trước khi tiến hành cài đặt sử dụng

- Xóa tất cả các template, module, component, plugin không sử dụng

- Quyền hạn đối với các thư mục: Sau khi cài đặt các thành phần mở rộng, bạn cần thiết lập quyền hạn đối với các thư mục sang chế độ CHMOD 755

- Quyền hạn đối với các tệp: Thiết lập quyền hạn đối với tất cả các tệp của bạn sang chế độ CHMOD 644

- Quyền hạn đối với tệp configuration.php: Thiết lập quyền hạn cho tệp

"configuration.php" sang CHMOD 644

- Bảo mật với htaccess: Bản phát hành mới nhất của Joomla bao gồm cả phiên bản cập nhật cho tệp ".htaccess" để làm giảm thiểu nguy cơ tấn công từ các hacker Do vậy bạn cần phải truyền tệp htaccess này tới server của bạn và đổi quyền hạn sang CHMOD 644

- Joomla! Register Globals Emulation: Bạn cần phải chắc chắn rằng biến

"register global emulation" được thiết lập thành OFF Hãy mở tệp

"global.php", tìm dòng define('RG_EMULATION', 1) và đổi nó thành define('RG_EMULATION', 0)

- Register Globals: Đảm bảo rằng Register Globals được thiết lập thành OFF Nếu không hãy liên hệ với Server của bạn để đổi nó thành OFF hoặc mở tệp

.htaccess và thêm vào đoạn mã sau php_flag register_globals off

CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH HỆ THỐNG WEBSITE 2.1 Yêu cầu của hệ thống

- Trưng bày sản phẩm lên website để giới thiệu với khách hàng

- Cho phép theo dõi, quản lý các đơn đặt hàng của khách hàng mỗi khi khách

hàng mua sản phẩm

- Khi khách hàng vào mua hàng, hệ thống sẽ cung cấp cho mỗi khách hàng một giỏ hàng để chứa mặt hàng cần mua Khách hàng có thể bỏ mặt hàng đã chọn hay thêm một mặt hàng mới vào giỏ hàng Khi khách hàng hoàn tất việc lựa chọn sản phẩm, hệ thống sẽ tiến hành tính tiền cho khách hàng và

tiến hành quá trình thanh toán khi khách hàng yêu cầu

- Website phải đảm nhận nhiệm vụ đăng tải các tin tức, các chương trình

khuyến mại của cửa hàng đến với khách hàng

2.2 Chức năng cơ bản của hệ thống

Đối với khách hàng:

- Đăng ký thành viên: Khách hàng phải nhập đầy đủ thông tin để có thể đăng

ký thành viên để có thể trở thành thành viên của cửa hàng

- Xem thông tin hàng hóa: Người dùng có thể xem hàng hóa và thông tin chi

tiết của bất kỳ hàng hóa nào hay các mặt hàng cùng loại và có thể mua hàng trực tiếp trên thông tin hàng hóa bằng cách chọn liên kết nút “Thêm vào giỏ

- Thanh toán: Khách hàng có thể trả bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản và sẽ

được giao hàng bằng nhiều hình thức khác nhau theo thỏa thuận

- Xem các tin tức khuyến mãi của cửa hàng và các tin tức mới về công nghệ

- Liên hệ, góp ý, gửi ý kiến phản hồi cho cửa hàng

Đối với người quản trị:

- Quản lý tài khoản thành viên: Đăng nhập, đổi mật khẩu, sửa thông tin khách

hàng

- Quản lý sản phẩm: Quản lý danh mục sản phẩm, quản lý chi tiết sản phẩm,

có thể tiến hành cập nhập, sửa, xóa thông tin đối với bất kỳ một sản phẩm

nào

- Quản lý đơn đặt hàng: Quản lý các thông tin về các hóa đơn mua hàng của

khách hàng, xem danh sách đơn hàng, xóa đơn hàng

- Quản lý bài viết: Thêm, sửa, xóa các tin tức về công nghệ, các chương trình

Khách hàng có thể truy cập vào website để đọc tin tức hay tìm kiếm thông tin các sản phẩm cần mua Đồng thời, khách hàng cũng có thể gửi thông tin liên hệ tới công ty về những thắc mắc của mình hay bình luận, đánh giá một sản phẩm nào

đó

Mỗi khách hàng được cung cấp một giỏ mua hàng tương ứng Khách hàng thêm những sản phẩm mình muốn mua vào giỏ mua hàng của mình và xem giỏ hàng Khách hàng có thể thêm sản phẩm vào giỏ hàng và xóa các sản phẩm không mua ra khỏi giỏ hàng của mình

Khi khách hàng quyết định mua sản phẩm thì vào giỏ hàng, chọn thanh toán lập tức Website sẽ yêu cầu đăng nhập thông tin khách hàng gồm Usename và Password (Nếu khách hàng chưa đăng nhập) Nếu khách hàng chưa có Usename thì phải đăng kí đầy đủ thông tin theo mẫu, sau đó đăng nhập để tiếp tục thanh toán Khi xác nhận thanh toán, hệ thống sẽ xuất cho khách hàng một hóa đơn theo mẫu quy định chứa những thông tin mà khách hàng cung cấp cũng như số sản phẩm, giá, hình thức thanh toán,…

2.3.2 Lược đồ UseCase Admin

Hình 2.2: Lược đồ UesCase Admin

- Quản lý cấu hình chung (QL Cấu hình chung) gồm có:

Quản lý User: Quản lý các user khách hàng, user quản trị có quyền thấp hơn Super Administrator

Quản lý cài đặt Website: Thiết lập những thông tin trong Website, cài đặt cấu hình hiển thị, ngôn ngữ, menu, giao diện …

- Quản lý sản phẩm ( QL Sản phẩm): Cập nhật sản phẩm tồn kho, nhập mới sản phẩm Thường xuyên cập nhật thông tin sản phẩm lên trang hiển thị nhằm thông tin đầy đủ cho khách hàng

- Quản lý nhà sản xuất (QL Nhà sản xuất): Quản lý danh mục nhà sản xuất theo từng sản phẩm con, cập nhật thông tin của nhà sản xuất

- Quản lý nhà cung cấp (QL Nhà cung cấp): Quản lý các nhà cung cấp sản phẩm

- Quản lý bài viết (QL Bài viết): Cập nhật, tạo các bài viết mới

- Quản lý khách hàng (QL Khách hàng): Quản lý quyền hạn của của user; Quản lý danh sách khách hàng; Xác nhận thông tin và trả lời thắc mắc của khách hàng

- Quản lý Thuế (QL Thuế): Đặt chế độ thuế theo từng mặt hàng

- Quản lý thanh toán (QL Thanh toán): Quản lý các hình thức thanh toán, các loại thẻ tín dụng

- Quản lý đơn hàng (QL Đơn hàng): Quản lý quá trình nhập xuất đơn hàng, các đơn đặt hàng

- Quản lý vận chuyển (QL Vận chuyển): Quản lý các hình thức vận chuyển

2.3.3 Một số lược đồ hoạt động

2.3.3.1 Lược đồ Đăng kí thành viên

- Người dùng truy cập vào trang đăng ký để điền thông tin đăng ký

- Hệ thống xử lý và kiểm tra thông tin

- Nếu không hợp lệ thì quay lại bước nhập thông tin đăng ký

Hình 2.3: Lược đồ hoạt động đăng kí thành viên

2.3.3.2 Lược đồ Thành viên đăng nhập

- Người dùng nhập username & password rồi chọn đăng nhập

- Hệ thống kiểm tra và so sánh với CSDL

- Nếu đúng thì thông báo đăng nhập thành công

- Nếu sai thì thông báo thất bại và quay về bước nhập lại username &

password

Hình 2.4: Lược đồ hoạt động thành viên đăng nhập

2.3.3.3 Lược đồ Tìm kiếm sản phẩm

- Người dùng nhập tên sản phẩm cần tìm kiếm

- Hệ thống truy vấn vào CSDL

- Tìm thấy thì hiển thị kết quả và cho phép tiếp tục tìm kiếm

- Không tìm thấy thì hiện thông báo và cho phép tìm kiếm lại

Hình 2.5: Lược đồ hoạt động tìm kiếm sản phẩm

2.3.3.4 Lược đồ xử lý mua hàng

- Sau khi xem thông tin sản phẩm, khách hàng có thể thêm sản phẩm vào giỏ

hàng bằng cách nhấp nút “Thêm vào giỏ hàng”

- Hệ thống kiểm kê sản phẩm, cho phép người dùng thêm hoặc xóa bớt sản

mới

- Sau khi đăng ký tài thành viên, tiếp tục thực hiện quá trình thanh toán

Hình 2.6: Lược đồ hoạt động xử lý mua hàng