Để đảm bảo được điều đó, nhất định phải thực hiện thànhcông việc chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớsang kiểm tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải
Trang 1MỤC LỤC
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG II
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ GIÚP HỌC SINH PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC KHI HỌC MÔN GDCD Ở TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG II
Người thực hiện: Nguyễn Thị Ninh Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Giáo dục công dân
THANH HÓA, NĂM 2021
Trang 2Nội dung Trang
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3
2.3 Giải pháp đã sử dụng để kiểm tra đánh giá giúp học sinh phát
triển năng lực khi học môn giáo dục công dân ở trường THPT
Quảng Xương II
4
2.3.1 Nội dung cơ bản của phương pháp kiểm tra đánh giá trong quá
trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
4
2.3.2 Phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh 6
2.3.3 Một số phương pháp kiểm tra, đánh giá giúp học sinh phát triển
năng lực khi học môn giáo dục công dân ở trường THPT Quảng
Danh mục các đề tài SKKN đã được xếp loại 19
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài:
Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trìnhgiáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là từ chỗquan tâm đến việc học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâm học sinh làm đượccái gì qua việc học Để đảm bảo được điều đó, nhất định phải thực hiện thànhcông việc chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục từ nặng về kiểm tra trí nhớsang kiểm tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức giải quyết vấn đề, chú trọngkiểm tra đánh giá trong quá trình dạy học để có thể tác động kịp thời nhằm nângcao chất lượng của các hoạt động dạy học và giáo dục
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện
giáo dục và đào tạo: “Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra
và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan Việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo cần từng bước theo các tiêu chí tiên tiến được xã và cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quá trình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình và của xã hội”.
Xuất phát từ đặc thù của bộ môn Giáo dục công dân ở trường THPT Giúphọc sinh củng cố, nâng cao các năng lực đã được hình thành, phát triển ở cấptrung học cơ sở: Phân tích, đánh giá được thái độ, hành vi của bản thân và ngườikhác; Tự điều chỉnh và nhắc nhở, giúp đỡ người khác điều chỉnh thái độ, hành vitheo chuẩn mực đạo đức, pháp luật; Lập được mục tiêu, kế hoạch hoàn thiện,phát triển bản thân và thực hiện được các công việc học tập, rèn luyện để đạtmục tiêu kế hoạch đã đề ra; có kiến thức phổ thông, cơ bản về kinh tế, pháp luật;vận dụng được các kiến thức đã học để phân tích, đánh giá, xử lí các hiện tượng,vấn đề, tình huống trong thực tiễn cuộc sống; có khả năng tham gia các hoạtđộng phù hợp với lứa tuổi để thực hiện quyền, nghĩa vụ công dân trong các lĩnhvực của đời sống xã hội và trong các hoạt động kinh tế; có kĩ năng sống, bảnlĩnh để tiếp tục học tập, làm việc và thực hiện các quyền, nghĩa vụ, trách nhiệmcông dân trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và hội nhập quốc tế
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Giáo dục công dân tại trườngTHPT Quảng Xương II, tôi nhận thấy cần phải tăng cường đổi mới về phươngpháp kiểm tra, đánh giá nhằm trang bị cho học sinh các kiến thức, rèn luyện các
kỹ năng đã học và khuyến khích tư duy năng động, sáng tạo của học sinh trướccác vấn đề của đời sống gia đình và cộng đồng
Những lí do nêu trên là cơ sở để tôi chọn đề tài nghiên cứu : “Một số phương pháp kiểm tra, đánh giá giúp học sinh phát triển năng lực khi học môn giáo dục công dân ở trường THPT Quảng Xương II”.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Giúp học sinh có được kiến thức đầy đủ hơn, có phương pháp học tập
và tự ôn tập đạt kết quả cao trong các bài kiểm tra, đánh giá
Với phương pháp kiểm tra đánh giá này, học sinh có thể nắm bắt kiếnthức nhanh hơn và giải quyết được các chuyên đề kiến thức tốt hơn, giúp các
em giải các đề nhanh nhất và đúng chuẩn nhất
Trang 4Góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường, thúcđẩy động cơ phấn đấu vươn lên nắm bắt kiến thức của học sinh Từ đó, các emthấy được ý nghĩa quan trọng của bộ môn.
1.3 Đối tượng nghiên cứu
“ Một số phương pháp kiểm tra, đánh giá giúp học sinh phát triển nănglực khi học môn giáo dục công dân ở trường THPT Quảng Xương II”
1.4 phương pháp nghiên cứu
Thống kê, phân tích, tổng hợp,tổng kết kinh nghiệm
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận
Là môn khoa học xã hội môn GDCD có những đặc trưng cơ bản của bộmôn, đó là giúp học sinh hình thành phẩm chất chính trị, tư tưởng đạo đức, nó
Trang 5gắn liền với đường lối xây dựng và bảo vệ tổ quốc, góp phần đào tạo học sinhthành những người lao động mới: có phẩm chất tốt đẹp, tích cực, có thế giớiquan khoa học, nhân sinh quan tiên tiến, có đạo đức trong sáng, gia sức thựchiện đường lối và nhiệm vụ cách mạng đúng đắn của Đảng và Nhà Nước sống
và làm việc theo pháp luật Để làm được điều đó ngoài việc đảm bảo những yêucầu thiết yếu trong quá trình truyền thụ tri thức và rèn luyện kĩ năng cho họcsinh như: đảm bảo tính phổ thông, cơ bản, thiết thực và hiện đại; đảm bảo tính
hệ thống, tính lý thuyết gắn liền với thực tiễn thì cách kiểm tra đánh giá học sinhgiáo viên cần kiểm tra đánh giá trên ba mặt : kiến thức, kĩ năng, giá trị và thái
độ
Việc kiểm tra, đánh giá không chỉ là việc xem học sinh học được cái gì
mà quan trọng hơn là biết học sinh học như thế nào, có biết vận dụng không.Kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy học sinh là những hoạt động quan sát,theo dõi, trao đổi, kiểm tra, nhận xét quá trình học tập, rèn luyện của học sinh;
tư vấn, hướng dẫn, động viên học sinh; nhận xét định tính hoặc định lượng vềkết quả học tập, rèn luyện, sự hình thành và phát triển một số năng lực, phẩmchất của học sinh nhằm mục đích giúp học sinh tự rút kinh nghiệm và nhận xétlẫn nhau trong quá trình học tập, tự điều chỉnh cách học, qua đó dần hình thành
và phát triển năng lực vận dụng kiến thức, khả năng tự học, phát hiện và giảiquyết vấn đề trong môi trường giao tiếp, hợp tác; bồi dưỡng hứng thú học tập
và rèn luyện của học sinh trong quá trình giáo dục
Thông qua kiểm tra, đánh giá, giáo viên rút kinh nghiệm, điều chỉnh hoạtđộng dạy học và giáo dục ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạyhọc và giáo dục; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để độngviên, khích lệ; phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của học sinh đểhướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định phù hợp về những ưu điểm nổi bật vànhững hạn chế của mỗi học sinh để có biện pháp khắc phục kịp thời nhằm nângcao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh
Đánh giá phải hướng tới sự phát triển phẩm chất và năng lực của học sinhthông qua mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ và các biểu hiện nănglực, phẩm chất của học sinh dựa trên mục tiêu giáo dục; coi trọng đánh giá đểgiúp đỡ học sinh về phương pháp học tập.Chú trọng đánh giá thường xuyên đốivới tất cả học sinh: đánh giá các hoạt động trên lớp; đánh giá qua hồ sơ học tập,
vở học tập; đánh giá qua việc học sinh báo cáo kết quả thực hiện một dự án họctập, nghiên cứu khoa học, kĩ thuật, báo cáo kết quả thực hành, thí nghiệm; đánhgiá qua bài thuyết trình (bài viết, bài trình chiếu, video clip,…) về kết quả thựchiện nhiệm vụ học tập (sau đây gọi chung là sản phẩm học tập); kết hợp đánhgiá trong quá trình dạy học, giáo dục và đánh giá tổng kết cuối kỳ, cuối nămhọc Kết hợp đánh giá của giáo viên với tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau củahọc sinh, đánh giá của cha mẹ học sinh và cộng đồng Coi trọng đánh giá sự tiến
bộ của mỗi học sinh, không so sánh học sinh này với học sinh khác; coi trọngviệc động viên, khuyến khích sự hứng thú, tính tích cực và vượt khó trong họctập, rèn luyện của học sinh; giúp học sinh phát huy năng khiếu cá nhân; đảm bảokịp thời, công bằng, khách quan
2.2 Thực trạng của vấn đề
Trang 6Về phía giáo viên: Từ thưc tiễn giảng dạy môn giáo dục công dân trongnhững năm qua tôi thấy quá trình kiểm tra đánh giá chưa bao quát hết được nộidung cần đạt, chỉ tập trung vào ghi nhớ kiến thức, chưa quan tâm tới việc họcsinh thể hiện năng lực như thế nào ở các bối cảnh, tình huống phức hợp và thựctiễn, dẫn tới học sinh học tủ, thờ ơ với môn học nên chất lượng chưa cao.
Về phía học sinh: Ở lứa tuổi học sinh THPT là lứa tuổi hiếu động, thíchtìm tòi khám phá, thích được tự khẳng định bản thân, nhưng các em còn thiếukiến thức và kinh nghiệm sống nên dễ vấp vấp trong cuộc sống.Trong khi đó các
em lại chịu nhiều áp lực bởi chương trình học ngày càng nặng hơn, áp lực về thi
cử để thực hiện ước mơ hoài bảo của mình.Do đó các em còn lơ là,coi nhẹ bộmôn, mà chỉ học để để đối phó, vì vậy hiệu quả dạy và học chưa đáp ứng đượcmục tiêu đề ra
2.3 Giải pháp đã sử dụng để kiểm tra đánh giá giúp học sinh phát triển năng lực khi học môn giáo dục công dân ở trường THPT Quảng Xương II 2.3.1 Nội dung cơ bản của phương pháp kiểm tra đánh giá trong quá trình dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh.
a Đánh giá quá trình học tập của học sinh trong dạy học
Căn cứ vào đặc điểm và mục tiêu của bài học, của mỗi hoạt động trongbài học, giáo viên tiến hành một số việc như sau:
- Theo dõi, kiểm tra quá trình và từng kết quả thực hiện nhiệm vụ của họcsinh theo tiến trình dạy học; quan tâm tiến độ hoàn thành từng nhiệm vụ của họcsinh để áp dụng biện pháp cụ thể, kịp thời giúp đỡ học sinh vượt qua khó khăn
- Ghi nhận xét vào phiếu, vở, sản phẩm học tập của học sinh về nhữngkết quả đã làm được hoặc chưa làm được, mức độ hiểu biết và năng lực vậndụng kiến thức, mức độ thành thạo các thao tác, kĩ năng cần thiết
- Đánh giá sự hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh,quan sát các biểu hiện trong quá trình học tập, sinh hoạt và tham gia các hoạtđộng tập thể để nhận xét sự hình thành và phát triển một số phẩm chất, năng lựccủa học sinh; từ đó động viên, khích lệ, giúp học sinh khắc phục khó khăn; pháthuy ưu điểm và các phẩm chất, năng lực riêng; điều chỉnh hoạt động, ứng xử đểtiến bộ
- Khuyến khích, hướng dẫn học sinh tự đánh giá và tham gia nhận xét,góp ý bạn, nhóm bạn:
+ Học sinh tự rút kinh nghiệm ngay trong quá trình thực hiện từng nhiệm
vụ học tập, hoạt động giáo dục khác; trao đổi với giáo viên để được góp ý,hướng dẫn;
+ Học sinh tham gia nhận xét, góp ý bạn, nhóm bạn ngay trong quá trìnhthực hiện các nhiệm vụ học tập môn học và hoạt động giáo dục; thảo luận,hướng dẫn, giúp đỡ bạn hoàn thành nhiệm vụ
b Phương pháp, hình thức kiểm tra, đánh giá thường xuyên được tiến hànhtrong quá trình học sinh thực hiện các nhiệm vụ học tập
Mục đích và phương thức kiểm tra, đánh giá trong mỗi giai đoạn thựchiện một nhiệm vụ học tập như sau:
- Chuyển giao nhiệm vụ: Giáo viên tổ chức một tình huống có tiềm ẩnvấn đề, lựa chọn một kỹ thuật học tích cực phù hợp để giao cho học sinh giải
Trang 7quyết tình huống Trong quá trình chuyển giao nhiệm vụ, giáo viên cần quan sát,trao đổi với học sinh để kiểm tra, đánh giá về khả năng tiếp nhận và sẵnsàngthực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh trong lớp.
Giáo viên giao bài tập Ví dụ 1: Câu hỏi : Vào giờ tan học buổi chiều, mọingười thấy một chú cảnh sát giao thông yêu cầu bốn học sinh đang đi xe đạpđiện phải dừng lại Thì ra, các bạn học sinh này đã đi vào đường ngược chiều.Hai học sinh lớp 12 (17 tuổi) bị chú cảnh sát giao thông phạt tiền với mức mỗingười là 200.000 đồng Hai học sinh lớp 10 (15 tuổi) thì không bị phạt tiền màchỉ bị phạt cảnh cáo bằng văn bản Khi về nhà, hai học sinh lớp 12 kể lại cho bố
mẹ câu chuyện này Bố mẹ hai em không hài lòng vì cho rằng chú cảnh sát giaothông xử phạt như vậy là không công bằng: Cùng đi xe đạp điện vào đườngngược chiều mà người thì bị phạt tiền, người thì chỉ bị phạt cảnh cáo
1.Theo em, tại sao trong trường hợp này, đối với cùng một hành vi phạmnhư nhau mà chú cảnh sát giao thông lại áp dụng các hình thức xử phạt khácnhau?
2 Việc xử phạt của chú cảnh sát giao thông có trái với nguyên tắc "Côngdân bình đẳng về trách nhiệm pháp lí" hay không ? Vì sao?
Ví dụ 2: Câu hỏi vận dụng cao: Tại một phiên toà hình sự, hai bị cáo bịbuộc tội là đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn, chiếm đoạt tài sản mà mình có tráchnhiệm quản lí Hai bị cáo này đều có sức khoẻ, công trạng và hoàn cảnh nhưnhau; đều cùng tham ô với mức mỗi người là 180 triệu đồng Toà đã áp dụngĐiều 278 Bộ luật Hình sự về "Tội tham ô tài sản", tuyên phạt hai bị cáo với mứchình phạt khác nhau: Bị cáo 41 tuổi bị phạt 7 năm tù giam; bị cáo 42 tuổi bị phạt
8 năm tù giam Nhiều người thắc mắc: Pháp luật có quy định người 42 tuổi phảichịu trách nhiệm pháp lí cao hơn người 41 tuổi đâu !
1 Em hiểu thế nào là bình đẳng về trách nhiệm pháp lí trong trường hợpnày?
2 Theo em, trường hợp này Tòa án tuyên như thế nào là đúng nhất? Tạisao?
Ví dụ 3; Câu hỏi tổng hợp các cấp độ nhận thức: Có nhiều con mẹ vẫnphải sống ngoài đường
Mặc dù có tới 10 người con nhưng ngoài 80 tuổi rồi mà bà cụ Châu Thị
Ba Phi vẫn phải sống ở vỉa hè trên đường Bời Lời (Tây Ninh) Khi cụ ông mất,
cụ bà Ba Phi định ở với con út trong ngôi nhà của mình Nhưng những ngườicon khác không đồng ý, chúng bắt cụ bán ngôi nhà và chia đều cho các con, sau
đó chúng sẽ luân phiên phụng dưỡng mẹ Sau khi thực hiện mong muốn của cáccon, chúng tị nạnh và không đứa nào chịu trách nhiệm nuôi cụ… 120 Ngườidân trong khu vực ai ai cũng xót xa cho hoàn cảnh của bà cụ, có người cònmang cụ về nhà nuôi Nhưng cụ cũng chỉ ở vài ngày và điểm đến cuối cùng vẫn
là lề đường, góc chợ trong khi những người con "trời đánh" của cụ vẫn ung dungsống trong những ngôi nhà khang trang Có người hỏi: Sao cụ đông con màkhông để chúng luân phiên phụng dưỡng mẹ? Thậm chí, khi được hỏi lý do vìsao lại để mẹ mình lang thang nơi đầu đường, một trong mười người con của cụtrả lời trắng trợn: “Mẹ già nên khó ngủ, thức đêm hay la hoảng, mỗi đêm đi tiểu
Trang 8năm, sáu lần, mỗi lần đi lại kêu, đập cửa… Mang bà về nuôi, đêm rất khó ngủ
mà hôm sau còn phải đi làm” Dần dần ai cũng sợ, cũng ngại!
(PHỎNG THEO: GIADINH.NET.VN - Thứ tư 06/02/2013 15:14)
1 Luân phiên phụng dưỡng mẹ có phải là bình đẳng về quyền và nghĩa vụcủa con đối với cha mẹ không? Vì sao?
2 Xác định những vi phạm về quyền và nghĩa vụ của các con cụ Ba Phi?
3 Nếu là cháu (nội/ngoại) của cụ Ba Phi, em sẽ ứng xử như thế nào?
4 Em đã thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình đối với cha mẹ như thếnào?
- Học sinh thực hiện nhiệm vụ: Học sinh hoạt động tự lực giải quyếtnhiệm vụ (Cá nhân, cặp đôi hoặc nhóm nhỏ) Trong quá trình học sinh thực hiệnnhiệm vụ học tập, giáo viên quan sát, theo dõi hành động, lời nói của học sinh
để đánh giá mức độ tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh; khả năng phát hiệnvấn đề cần giải quyết và đề xuất các giải pháp nhằm giải quyết vấn đề; khả nănglựa chọn, điều chỉnh và thực hiện giải pháp để giải quyết vấn đề; phát hiệnnhững khó khăn, sai lầm của học sinh để có giải pháp hỗ trợ phù hợp giúp họcsinh thực hiện được nhiệm vụ học tập
- Báo cáo, thảo luận: Sử dụng kĩ thuật được lựa chọn, giáo viên tổ chứccho học sinh báo cáo và thảo luận về kết quả thực hiện nhiệm vụ, có thể là mộtbáo cáo kết quả thực hiện một dự án học tập; dự án nghiên cứu khoa học, kĩthuật; báo cáo kết quả thực hành, thí nghiệm; bài thuyết trình (bài viết, bài trìnhchiếu, video clip,…) về kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
Cách sử dụng đánh giá qua sản phẩm học tập: Đánh giá qua sản phẩm
học tập giúp cho việc giảng dạy gắn với thực tiễn, kích thích hứng thú học tậpcủa học sinh, làm cho môn học trở nên ý nghĩa hơn, học sinh học tập năng độnghơn Thông qua sản phẩm hoạt động, học sinh có thể tự đánh giá được khả năngthực hiện của mình Trọng tâm của đánh giá sản phẩm là hướng vào những gìhọc sinh đã làm nên học sinh có cơ hội để thể hiện điều đã học theo các cáchkhác nhau, nhờ đó mà phát huy được tính sáng tạo cho học sinh Tuy nhiên,Đánh giá qua sản phẩm học tập thường chịu tác động chủ quan từ phía ngườiđánh giá, đôi khi mất nhiều thời gian để xây dựng tiêu chí đánh giá, quan sát,phân tích, phản hồi kết quả đến từng học sinh Vì vậy, cần xây dựng chỉ dẫn cụthể cho việc chấm điểm, bao gồm các tiêu chí và mức độ cho từng sản phẩm củahọc sinh nhằm đảm bảo tính chính xác và khách quan
2.3.2 Phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh.
Định hướng chung trong đánh giá kết quả học tập của học sinh là phảixây dựng đề thi, kiểm tra theo ma trận; đánh giá kết quả học tập, rèn luyện củahọc sinh trong dạy học được thực hiện qua các bài kiểm bao gồm các loại câuhỏi, bài tập theo 4 mức độ yêu cầu:
- Nhận biết: Học sinh nhận biết, nhắc lại hoặc mô tả đúng kiến thức, kĩ
năng đã học khi được yêu cầu
Ví dụ nhận biết là câu trắc nghiệm khách quan
Câu 1 Bình đẳng trong hôn nhân và gia đình là bình đẳng về quyền và nghĩa vụ
A giữa vợ và chồng trong quan hệ tài sản và nhân thân
B giữa vợ, chồng và giữa các thành viên trong gia đình
Trang 9C giữa cha mẹ và con trên nguyên tắc không phân biệt đối xử
D giữa anh chị em dựa trên nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau
Câu 2 Bình đẳng trong thực hiện quyền lao động nghĩa là mọi người đều
A có quyền quyết định nghề nghiệp phù hợp với khả năng
B có quyền làm việc theo sở thích của mình
C có quyền làm việc, tự do lựa chọn việc làm và nghề nghiệp
D được đối xử ngang nhau không phân biệt về giới tính, tuổi tác
Câu 3 Khẳng định nào sau đây không đúng với nội dung quyền bình đẳng
trong kinh doanh?
A Mọi công dân được thành lập doanh nghiệp theo quy định của pháp luật
B Mọi công dân được chủ động mở rộng quy mô, ngành nghề kinh doanh
C Mọi công dân được tự do lựa chọn việc làm trong các cơ sở kinh doanh
D Mọi công dân được tự do lựa chọn hình thức tổ chức kinh doanh
- Thông hiểu: học sinh diễn đạt đúng kiến thức hoặc mô tả đúng kĩ năng
đã học bằng ngôn ngữ theo cách của riêng mình, có thể thêm các hoạt động phântích, giải thích, so sánh; áp dụng trực tiếp (làm theo mẫu) kiến thức, kĩ năng đãbiết để giải quyết các tình huống, vấn đề trong học tập
Ví dụ Thông hiểu là câu trắc nghiệm khách quan
Câu 1 Công dân bình đẳng về trách nhiệm pháp lí được hiểu là bất kì công dân
nào vi phạm pháp luật cũng
A phải chịu trách nhiệm hình sự
B bị xử lí theo quy định của pháp luật
C bị truy tố và xét xử trước tòa án
D có thể chịu trách nhiệm pháp lí khác nhau
Câu 2 Đối với công dân, việc thực hiện các nghĩa vụ theo luật định là điều kiện
A bắt buộc để sử dụng các quyền của mình
B tất yếu để sử dụng các quyền của mình
C cần thiết để sử dụng các quyền của mình
D quyết định để sử dụng các quyền của mình
Câu 3 Trong cùng một điều kiện như nhau, nhưng mức độ sử dụng quyền và
nghĩa vụ của công dân phụ thuộc vào
A khả năng, hoàn cảnh, trách nhiệm của mỗi người
B năng lực, điều kiện, nhu cầu của mỗi người
C khả năng, điều kiện, hoàn cảnh của mỗi người
D điều kiện, khả năng, ý thức của mỗi người
- Vận dụng: Học sinh kết nối và sắp xếp lại các kiến thức, kĩ năng đã học
để giải quyết thành công tình huống, vấn đề tương tự tình huống, vấn đề đã học
Ví dụ câu hỏi vận dụng là câu tự luận
GV nêu câu hỏi: + Em biết bạn nào trong lớp thường xuyên thực hiện tốt LuậtGiao thông đường bộ/ Luật bảo vệ môi trường?
+ Em biết bạn nào trong lớp thực hiện tốt quyền và nghĩa vụhọc tập?
- Vận dụng cao: Học sinh vận dụng được các kiến thức, kĩ năng để giải
quyết các tình huống, vấn đề mới, không giống với những tình huống, vấn đề đã
Trang 10được hướng dẫn; đưa ra những phản hồi hợp lí trước một tình huống, vấn đề mớitrong học tập hoặc trong cuộc sống
Ví dụ câu hỏi vận dụng cao là câu tự luận Giáo viên cho tình huống sau :
Bình năm nay 18 tuổi đã đi làm và có thu nhập riêng Mẹ anh năm nay 54tuổi bị chấn thương cột sống nên không còn khả năng lao động Bà sống rất khổ
với con trai cả, vì gia đình anh rất nghèo
Hỏi: a) Bình có nghĩa vụ đóng góp nuôi dưỡng mẹ không? Vì sao ?
b) Nếu là Bình, em sẽ có thái độ và hành động gì ?
Căn cứ vào mức độ phát triển năng lực của học sinh ở từng học kỳ vàtừng khối lớp, giáo viên và nhà trường xác định tỷ lệ các câu hỏi theo 4 mức độyêu cầu trong các bài kiểm tra trên nguyên tắc đảm bảo sự phù hợp với đốitượng học sinh và tăng dần tỷ lệ các câu hỏi ở mức độ yêu cầu vận dụng, vậndụng cao
2.3.3 Một số phương pháp kiểm tra, đánh giá giúp học sinh phát triển năng
lực khi học môn giáo dục công dân ở trường THPT Quảng Xương II.
a Kiểm tra đánh giá thường xuyên
- Đánh giá thường xuyên hay còn gọi là đánh giá quá trình là hoạt độngđánh giá diễn ra trong tiến trình thực hiện hoạt động giảng dạy môn học, cungcấp thông tin phản hồi cho giáo viên và học sinh nhằm mục tiêu cải thiện hoạtđộng giảng dạy, học tập Đánh giá thường xuyên được xem là đánh giá vì quátrình học tập hoặc vì sự tiến bộ của học sinh
- Mục đích đánh giá thường xuyên nhằm thu thập các minh chứng liên
quan đến kết quả học tập của học sinh trong quá trình học để cung cấp nhữngphản hồi cho học sinh và giáo viên biết những gì họ đã làm được so với mụctiêu, yêu cầu của bài học, của chương trình và những gì họ chưa làm được đểđiều chỉnh hoạt động dạy và học Đánh giá thường xuyên đưa ra những khuyếnnghị để học sinh có thể làm tốt hơn những gì mình chưa làm được, từ đó nângcao kết quả học tập trong thời điểm tiếp theo
- Đánh giá thường xuyên còn giúp chẩn đoán hoặc đo kiến thức và kĩnăng hiện tại của học sinh nhằm dự báo hoặc tiên đoán những bài học hoặcchương trình học tiếp theo cần được xây dựng thế nào cho phù hợp với trình độ,đặc điểm tâm lí của học sinh Có sự khác nhau về mục đích đánh giá của đánhgiá thường xuyên và đánh giá định kì Đánh giá thường xuyên có mục đíchchính là cung cấp kịp thời thông tin phản hồi cho giáo viên và học sinh để điềuchỉnh hoạt động dạy và học, không nhằm xếp loại thành tích hay kết quả họctập Đánh giá thường xuyên không nhằm mục đích đưa ra kết luận về kết quảgiáo dục cuối cùng của từng học sinh Ngoài việc kịp thời động viên, khuyếnkhích khi học sinh thực hiện tốt nhiệm vụ học tập, đánh giá thường xuyên còntập trung vào việc phát hiện, tìm ra những thiếu sót, lỗi, những nhân tố ảnhhưởng xấu đến kết quả học tập, rèn luyện của học sinh để có những giải pháp hỗtrợ điều chỉnh kịp thời, giúp cải thiện, nâng cao chất lượng dạy học, giáo dục.Trong khi mục đích chính của đánh giá định kì là xác định mức độ đạt thành tíchcủa học sinh , mà ít quan tâm đến việc thành tích đó học sinh đã đạt được rasao/bằng cách nào và kết quả đánh giá này được sử dụng để xếp loại, công nhậnhọc sinh đã hoàn thành hoặc chưa hoàn thành nhiệm vụ học tập