Lí do chọn đề tài: Qua một số năm dạy học môn Sinh học ở trường THPT, luyện thi cho học sinh trong các kì thi tuyển sinh đại học khối B và thi học sinh giỏi các cấp, tôi nhận thấy những
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:
Qua một số năm dạy học môn Sinh học ở trường THPT, luyện thi cho học sinh trong các kì thi tuyển sinh đại học khối B và thi học sinh giỏi các cấp, tôi nhận thấy những năm gần đây bài tập liên quan đến quy luật di truyền được quan tâm khai thác sử dụng nhiều Phần lớn phần vận dụng và vận dụng cao có bài tập quy luật di truyền chiếm tỉ lệ khá cao Các thầy cô sử dụng nhiều phương pháp dạy hay, đa dạng và phong phú
Tuy nhiên, trên thực tế môn Sinh học đang mất dần sự yêu thích, đam mê môn học đối với học sinh Những năm gần đây, điểm trung bình môn Sinh học thi tốt nghiệp THPT Quốc gia còn rất thấp, tỉnh Thanh Hóa còn ở thứ tự rất xa
so với các tỉnh khác trên toàn quốc Vì vậy rất cần sự sáng tạo của giáo viên sinh học trong việc truyền thụ kiến thức cho học sinh
Phần kiến thức qui luật di truyền cũng là phần kiến thức tương đối hay và
có vai trò quan trọng trong phát triển tư duy sâu, suy luận khoa học cho học sinh Thực tế, khi tôi giảng dạy phần quy luật di truyền nhiều học sinh khó tiếp
cận, chỉ một số ít các em hiểu sâu sắc cơ chế lí thuyết để vận dụng giải bài tập một cách chính xác, linh hoạt
Trong các phương pháp dạy học để rèn luyện kỹ năng và phát triển năng lực cho người học tôi nhận thấy việc sử dụng bài tập tình huống đã và đang đạt kết quả rất cao Bài tập tình huống dạy học là những tình huống khác nhau đã, đang và có thể xảy ra trong quá trình dạy học, được cấu tạo dưới dạng bài tập, khi học sinh giải bài tập tình huống vừa có tác dụng củng cố tri thức vừa rèn luyện được những kỹ năng cần thiết
Trong phần qui luật di truyền, nội dung kiến thức trừu tượng, yêu cầu học sinh phải có nhiều kĩ năng mới tiếp thu được kiến thức lí thuyết và vận dụng để giải được các bài tập từ dễ đến khó
Xuất phát từ những lí do trên, tôi đã chọn đề tài “Thiết kế và sử dụng bài tập tình huống để rèn luyện kỹ năng cho học sinh khi dạy học chương II -Tính qui luật của hiện tượng di truyền, Sinh học 12”.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
- Từ nội dung đề tài đề xuất sử dụng bài tập tình huống dạy học phần “Qui luật di truyền” cho học sinh 12 đạt hiệu quả cao hơn, giúp học sinh nhanh chóng nắm bắt được cốt lõi của vấn đề và có các ứng dụng kiến thức một cách sáng tạo trong đời sống hằng ngày cũng như xử lí tốt các câu hỏi, bài tập trong các đề thi
- Học sinh giải quyết các tình huống có vấn đề vừa lĩnh hội kiến thức cơ bản, vừa giúp học sinh rèn luyện các kỹ năng đa dạng nhằm phát triển năng lực cho học sinh
Trang 2- Giúp các đồng nghiệp tham khảo để có thể vận dụng tốt hơn trong công tác giảng dạy phần tính quy luật của hiện tượng di truyền
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
- Quy trình thiết kế bài tập tình huống trong dạy học Sinh học
- Quy trình sử dụng bài tập tình huống trong dạy học chương 2 phần "Tính quy luật của hiện tượng di truyền” trong dạy học bài mới trên lớp, dạy đội tuyển HSG và ôn thi tốt nghiệp THPT các lớp 12 được phân công giảng dạy
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Kết hợp giữa cơ sở lí luận và phương pháp phân tích, tổng hợp lí thuyết, phương pháp thống kê thực nghiệm
- Phân tích các tài liệu về đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), sử dụng bài tập tình huống trong dạy học
- Vận dụng các bài tập tình huống dạy học phù hợp các dạng bài tập qui luật di truyền trên từng đối tượng học sinh
- Sử dụng các dạng bài tập cụ thể để kiểm tra, đánh giá mức độ nhận thức, mức độ hình thành kĩ năng của các đối tượng học sinh
- Rút kinh nghiệm, khắc phục tồn tại và bổ sung phương pháp cho học sinh tiếp cận kiến thức một cách phù hợp
- Trên cơ sở phân tích các thông tin, số liệu thu thập được, tiến hành tổng hợp đánh giá
Trang 32 NỘI DUNG
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
2.1.1 Các kiến thức về quy luật di truyền:
- Quy luật phân li và phân li độc lập của Menđen
- Quy luật tương tác gen
- Quy luật liên kết gen và hoán vị gen
- Quy luật di truyền liên kết với giới tính
2.1.2 Bài tập tình huống trong dạy học Sinh học:
2.1.2.1 Tình huống và tình huống dạy học:
* Tình huống:
Tình huống là toàn thể sự việc xảy ra tại một nơi, trong một thời gian, buộc người ta phải suy nghĩ hành động, đối phó, chịu đựng
* Tình huống dạy học:
- Xét về mặt khách quan, tình huống dạy học là tổ hợp những mối quan hệ
xã hội cụ thể được hình thành trong quá trình dạy học, khi mà học sinh đó trở thành chủ thể hoạt động với đối tượng nhận thức trong một trường dạy học nhằm một mục đích dạy học cụ thể
- Xét về mặt chủ quan, tình huống dạy học chính là trạng thái bên trong được sinh ra do sự tương tác giữa chủ thể với đối tượng nhận thức
- Bản chất của tình huống dạy học là đơn vị cấu trúc của bài lên lớp, chứa đựng mối liên hệ mục đích - nội dung - phương pháp theo chiều ngang tại một thời điểm nào đó với nội dung là một đơn vị kiến thức
* Bài tập tình huống dạy học:
Bài tập tình huống là những tình huống xảy ra trong quá trình dạy học được cấu trúc dưới dạng bài tập Trong dạy học các môn học, những tình huống được đưa ra là tình huống giả định hay tình huống thực đã xảy ra trong thực tiễn dạy học môn học ở phổ thông Học sinh giải quyết được những tình huống trên, một mặt vừa giúp học sinh hình thành kiến thức mới, vừa củng cố và khắc sâu kiến thức Trong rèn luyện kỹ năng dạy học, bài tập tình huống vừa là phương tiện, vừa là công cụ, vừa là cầu nối giao tiếp giữa giáo viên và học sinh
2.1.2.2 Dạy học bằng tình huống:
* Khái niệm:
Dạy học bằng tình huống là một phương pháp mà giáo viên tổ chức cho học sinh xem xét, phân tích, nghiên cứu, thảo luận để tìm ra các phương án giải quyết cho các tình huống, qua đó mà đạt được các mục tiêu bài học đặt ra
Trang 4* Đặc điểm của dạy học tình huống:
- Dựa vào các tình huống để thực hiện chương trình học (học sinh nắm các tri thức, kỹ năng); những tình huống không nhằm kiểm tra kỹ năng mà giúp phát triển chính bản thân kỹ năng
- Những tình huống có cấu trúc thực sự phức tạp – nó không phải chỉ có một giải pháp cho tình huống (tình huống chứa các biến sư phạm)
- Bản thân tình huống mang tính chất gợi vấn đề, không phải học sinh làm theo ý thích của thầy giáo; học sinh là người giải quyết vấn đề theo phương thức thích nghi, điều tiết với môi trường; có hay không sự hỗ trợ của thầy giáo tuỳ thuộc vào tình huống
- Học sinh chỉ được hướng dẫn cách tiếp cận với tình huống chứ không có công thức nào giúp học sinh tiếp cận với tình huống
- Việc đánh giá dựa trên hành động và thực tiễn
* Ưu - nhược điểm của dạy học tình huống:
- Ưu điểm: Đây là phương pháp có thể kích thích ở mức cao nhất sự tham
gia tích cực của học sinh vào quá trình học tập; phát triển các kỹ năng học tập, giải quyết vấn đề, kỹ năng đánh giá, dự đoán kết quả, kỹ năng giao tiếp như nghe, nói, trình bày của học sinh; tăng cường khả năng suy nghĩ độc lập, tính sáng tạo, tiếp cận tình huống dưới nhiều góc độ; cho phép phát hiện ra những giải pháp cho những tình huống phức tạp; chủ động điều chỉnh được các nhận thức, hành vi, kỹ năng của học sinh Phương pháp này có thế mạnh trong đào tạo nhận thức bậc cao
Như vậy, phương pháp sư phạm này có thể phát huy được tính chất dân
chủ, năng động và tập thể để đạt được mục đích dạy học.
- Nhược điểm: Để thiết kế được tình huống phù hợp nội dung, mục tiêu đào
tạo, trình độ của học sinh, kích thích được tính tích cực của học sinh đòi hỏi cần nhiều thời gian và công sức Đồng thời giáo viên cần phải có kiến thức, kinh nghiệm sâu, rộng; có kỹ năng kích thích, phối hợp tốt trong quá trình dẫn dắt, tổ chức thảo luận và giải đáp để giúp học sinh tiếp cận kiến thức, kỹ năng Trên thực tế, không phải giáo viên nào cũng hội đủ các phẩm chất trên
Do sự eo hẹp về thời gian giảng dạy trên lớp cộng với sự thụ động của học sinh do quá quen với phương pháp thuyết trình là một trở ngại trong việc áp dụng phương pháp này
2.1.3 Kỹ năng học tập của học sinh:
2.1.3.1 Kỹ năng:
- Kỹ năng là khả năng vận dụng những tri thức thu nhận được trong một lĩnh vực nào đó vào thực tiễn Kỹ năng đạt tới mức hết sức thành thạo, khéo léo trở thành kỹ xảo
Trang 5- Kỹ năng là một thao tác đơn giản hoặc phức tạp mang tính nhận thức hoặc mang tính hoạt động chân tay, nhằm thu được một kết quả Việc phân chia này chỉ mang tính chất tương đối vì một số kỹ năng đồng thời là kỹ năng nhận thức và là kỹ năng hoạt động chân tay
- Mỗi kỹ năng chỉ biểu hiện thông qua một nội dung, tác động của kỹ năng lên nội dung ta đạt được mục tiêu:
Mục tiêu = Kỹ năng Nội dung
Ví dụ: Lập bảng (kỹ năng) so sánh chọn lọc tự nhiên và chọn lọc nhân tạo (nội dung) Khi hình thành kỹ năng (chủ yếu là kỹ năng học tập) cho học sinh cần:
+ Giúp cho học sinh biết cách tìm tòi để nhận xét ra yếu tố đã cho, yếu tố phải tìm và mối quan hệ giữa chúng
+ Giúp học sinh hình thành một mô hình khái quát để giải quyết các bài tập, đối tượng cùng loại
+ Xác lập được mối liên quan giữa bài tập mô hình khái quát và các kiến thức tương ứng
2.1.3.2 Kỹ năng học tập:
- Học tập là loại hình hoạt động cơ bản, một loại hoạt động phức tạp của con người Muốn học tập có kết quả, con người cần phải có một hệ thống kỹ năng chuyên biệt gọi là kỹ năng học tập Theo các nhà tâm lý học, kỹ năng học tập là khả năng của con người thực hiện có kết quả các hành động học tập phù hợp với điều kiện và hoàn cảnh nhất định, nhằm đạt được mục đích, nhiệm vụ
đề ra
- Có thể nêu hệ thống kỹ năng học tập chung của học sinh trung học phổ thông như sau:
+ Các kỹ năng học tập phục vụ chức năng nhận thức liên quan đến việc thu thập, xử lý, sử dụng thông tin: Kỹ năng làm việc với sách giáo khoa, kỹ năng quan sát, kỹ năng tiến hành thí nghiệm, kỹ năng phân tích- tổng hợp, kỹ năng so sánh, kỹ năng khái quát hoá, kỹ năng suy luận, kỹ năng áp dụng kiến thức đã học
+ Các kỹ năng học tập phục vụ chức năng tổ chức, tự điều chỉnh quá trình học tập liên quan đến việc quản lý phương tiện học tập, thời gian, sự hỗ trợ
từ bên ngoài và chất lượng: Kỹ năng tự kiểm tra, tự đánh giá, kỹ năng tự điều chỉnh
+ Các kỹ năng phục vụ chức năng tương tác trong học tập hợp tác : Kỹ năng học nhóm
- Người giáo viên chỉ có thể hình thành các kỹ năng học tập trên cho học sinh qua một hay nhiều nội dung nhất định trong một hay nhiều tình huống có ý
Trang 6nghĩa Tình huống có ý nghĩa đối với học sinh là tình huống gần gũi với học sinh hoặc là những tình huống mà học sinh sẽ gặp về sau
2.1.3.3 Một số kỹ năng tư duy:
* Kỹ năng phân tích - tổng hợp:
- Kỹ năng so sánh
- Kỹ năng khái quát hoá
- Kỹ năng suy luận
2.1.4 Quy trình thiết kế bài tập tình huống để rèn luyện một số kỹ năng
tư duy cho học sinh trong dạy - học Sinh học:
- Khi soạn thảo bài tập tình huống cần chú ý:
+ Chủ đề: Mô tả đặc điểm nổi bật của bài tập tình huống
+ Mục đích dạy học đạt được thông qua bài tập tình huống
+ Nội dung bài tập tình huống: Mô tả bối cảnh bài tập tình huống Nội dung tình bài tập phải đủ thông tin để phân tích, giải quyết bài tập tình huống
+ Nhiệm vụ học sinh cần giải quyết
- Quy trình thiết kế bài tập tình huống và đưa bài tập tình huống vào rèn luyện kỹ năng nhận thức của học sinh:
Nghiên cứu
Xử lý sư phạm
Dạy học
Kết quả
Xây dựng hệ thống bài tập tình huống rèn luyện một số kỹ
năng tư duy của học sinh
Rèn luyện một số kỹ năng tư duy của học sinh bằng việc tổ
chức giải quyết các bài tập tình huống
Hình thành ở học sinh một số kỹ năng cơ bản của hoạt
động nhận thức
Xác định các kỹ năng nhận thức của học sinh
Nghiên cứu thực tiễn (Bài kiểm tra, phát biểu trả lời của
học sinh trong các giờ học)
Trang 7- Kỹ thuật thiết kế bài tập tình huống phải đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Chọn nguồn thiết kế bài tập tình huống từ sản phẩm của học sinh (Câu phát biểu trả lời trên lớp và bài kiểm tra)
+ Chọn được các bài tập tình huống mà ở đó có thể rèn luyện được một
số kỹ năng nhận thức cơ bản cho học sinh
+ Hình thức diễn đạt bài tập tình huống phải phù hợp
+ Biến đổi linh hoạt mức độ khó khăn của từng bài tập tình huống cho phù hợp với từng đối tượng học sinh Ở đây, chúng ta có thể thêm hay bớt dữ kiện của bài tập tình huống để làm tăng hay giảm độ khó của bài tập tình huống
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
- Khi dạy phần quy luật di truyền, tôi nhận thấy học sinh thường thấy kiến thức trừu tượng, khó hiểu, khó vận dụng lí thuyết vào để giải các bài tập, đặc biệt là những học sinh có tư duy chậm hay những học sinh trái khối
- Những năm gần đây môn Sinh học đang mất dần sự yêu thích, đam mê môn học đối với học sinh Điểm trung bình môn Sinh học thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia trong tỉnh còn rất thấp
2.3 Thiết kế và sử dụng bài tập tình huống để rèn luyện kỹ năng cho học sinh khi dạy học phần “Tính qui luật của hiện tượng di truyền, Sinh học 12”.
2.3.1 Hệ thống các BTTH rèn luyện kỹ năng tư duy cho HS trong dạy
học phần “Tính qui luật của hiện tượng di truyền, Sinh học 12”.
2.3.1.1 Bài tập tình huống rèn luyện kỹ năng phân tích – tổng hợp:
Bài tập 1: Dùng để dạy mục II Hình thành học thuyết khoa học - Bài 8.
Qui luật Men Đen: Qui luật phân li.
Khi nghiên cứu mục hình thành học thuyết khoa học, bạn An nói rằng:
“Mỗi tính trạng do một cặp alen qui định, một có nguồn gốc từ bố, một có nguồn gốc từ mẹ Các alen của bố và mẹ tồn tại trong tế bào của cơ thể con được hòa trộn vào nhau”
Theo ý kiến của em, bạn An nói đúng hay sai? Chứng minh
Bài tập 2: Dùng để dạy mục III Ý nghĩa của các quy luật Men Đen - Bài 9.
Qui luật Men Đen: Qui luật phân li độc lập.
Bạn Thái nói: Hôm qua về quê cùng bố mẹ dự một đám cưới, bạn bắt gặp hai người không phải anh em sinh đôi mà nhìn rất giống nhau Bạn Thái liền kết luận: Trên Trái Đất vẫn có hai người có kiểu gen giống hệt nhau mặc dù không phải anh em Theo em, bạn Thái nói đúng hay sai? Giải thích
Bài tập 3: Dùng để dạy mục I.1 Tương tác bổ sung – Bài 10 Tương tác
gen và tác động đa hiệu của gen.
Trang 8Khi lai 2 cây hoa màu hồng với nhau thì được F1 có tỉ lệ 1 hoa đỏ: 2 hoa hồng: 1 hoa trắng Có 2 ý kiến về qui luật di truyền màu hoa:
Học sinh A: Màu hoa di truyền theo hiện tượng trội không hoàn toàn
Học sinh B: Màu hoa do sự tương tác giữa các gen không alen
Theo em, ý kiến của bạn nào đúng? Tại sao?
Bài tập 4: Dùng để dạy mục I.2 Tương tác cộng gộp – Bài 11 Tương tác
gen và tác động đa hiệu của gen.
Bạn Hoa nói rằng: Bố da đen, mẹ da đen, trong các con sinh ra có người màu da trắng Ý kiến của em như thế nào? Giải thích
Bài tập 5: Dùng để củng cố kiến thức mục II Hoán vị gen – Bài 11 Liên
kết gen và hoán vị gen.
Trong quá trình của ruồi giấm cái có kiểu gen đã xảy ra hoán vị gen với tần
số 17% Tỉ lệ các loại giao tử được tạo ra từ ruồi giấm này là:
A AB = ab = 41,5%; Ab = aB = 8,5%.
B AB = ab = 8,5%; Ab = aB = 41,5%.
C AB = ab = 33%; Ab = aB = 17%
D AB = ab = 17%; Ab = aB = 33%.
Có hai HS đưa ra đáp án như sau:
HS 1: Chọn đáp án A HS 2: Chọn đáp án C
Em hãy giải thích giúp hai bạn này nhé
Bài tập 6: Dùng để dạy mục I.1 - Bài 12 Di truyền liên kết với giới tính và
di truyền ngoài nhân.
Có ý kiến cho rằng: Ở tất cả các loài động vật con cái đều có cặp NST giới tính XX và con đực có cặp NST giới tính XY Theo em đúng hay sai? Giải thích
Bài tập 7: Dùng để kiểm tra đánh giá mục II - Bài 12 Di truyền liên kết
với giới tính và di truyền ngoài nhân.
Sau khi nghiên cứu bệnh do gen nằm trong phân tử ADN dạng vòng ở một gia đình, Bác sĩ đã lập được một sơ đồ phả hệ:
Trang 9Nam bình thường Nam bị bệnh
Nữ bình thường Nữ bị bệnh
Có ba học sinh Nam, Hà, Hằng đã quan sát và phân tích phả hệ và nhận xét:
- Nam: Bệnh do gen trội nằm trên NST giới tính X
- Hà: Bệnh do gen lặn nằm trên NST giới tính X
- Hằng: Bệnh do gen nằm ngoài nhân di truyền theo dòng mẹ
Một trong 3 đáp án này đúng Em hãy phân tích phả hệ để tìm ra đáp án đúng nhất
Bài tập 8: Dùng để kiểm tra đánh giá mục II - Bài 13 Ảnh hưởng của môi
trường lên sự biểu hiện của gen.
Giả sử ở xã nhà em có một số bà con nông dân đã mua hạt ngô lai có năng suất cao về trồng nhưng cây ngô lai lại không cho hạt Mặc dù các hạt giống đều
đã qua kiểm định nhưng các bác nông dân vẫn cho rằng công ti giống đã cung cấp hàng không đúng tiêu chuẩn Em hãy giúp công ti giống giải thích để các bác nông dân hiểu
Bài tập 9: Dùng để kiểm tra đánh giá mục I - Bài 12 Di truyền liên kết với
giới tính và di truyền ngoài nhân.
Một cặp vợ chồng bình thường nhưng họ lại sinh người con đầu lòng bị mù màu Họ dự định sinh người con thứ 2 nhưng lo sợ lại sinh người con thứ 2 bị
mù màu
Hãy phân tích đặc điểm di truyền của bệnh, từ đó xác định người con đầu bệnh là trai hay gái và giúp họ tính xác suất để sinh người con thứ 2 bình thường
Bài tập 10: Dùng kiểm tra đánh giá mục II Hoán vị gen – Bài 11 Liên kết
gen và hoán vị gen.
Một tế bào sinh tinh ở cơ thể có kiểu gen AB/ab khi giảm phân đã xảy ra hoán vị gen giữa A và a Biết không có đột biến, tính theo lí thuyết số loại giao
tử và tỉ lệ từng loại giao tử được tạo ra là bao nhiêu?
Bạn Hoa khẳng định là 4 loại với tỉ lệ phụ thuộc vào tần số hoán vị gen Bạn Nam cho rằng đáp án của Hoa là sai
Hãy phân tích để Hoa biết mình đã sai chỗ nào?
2.3.1.2 Bài tập tình huống rèn luyện kỹ năng so sánh:
Bài tập 11: Dùng để dạy mục I - Bài 12 Di truyền liên kết với giới tính và
di truyền ngoài nhân.
Trang 10Thầy giáo yêu cầu Thu nghiên cứu về 2 phép lai thuận và phép lai nghịch trên ruồi giấm Hãy so sánh kết quả của 2 phép lai và viết sơ đồ lai từ Pt/c→ F2 cho mỗi trường hợp Em hãy giúp bạn Thu nhé!
P t/c : ♀ Mắt đỏ x ♂ Mắt trắng P t/c : ♀ Mắt trắng x ♂ Mắt đỏ
F 1 : 100% ♀,♂ Mắt đỏ F 1 : 100% ♀mắt đỏ, 100% ♂ Mắt trắng
F 2 : 100%♀ Mắt đỏ, 50%♂ Mắt đỏ F 2 : 50%♀ Mắt đỏ, 50%♀ Mắt trắng
Bài tập 12: Dùng ôn tập kiến thức chương II Tính qui luật của hiện tượng
di truyền.
Sau khi học xong chương II: Tính qui luật của hiện tượng di truyền Bạn Hằng đã tổng hợp kiến thức về tỉ lệ đặc trưng của các qui luật di truyền như sau Theo em, bảng tổng hợp của bạn Hằng đã đúng chưa? Em hãy tìm những chỗ sai
để sửa lại cho chính xác hơn
Bảng 3: T l ỷ lệ đặc trưng của các quy luật di truyền ệ đặc trưng của các quy luật di truyền đặc trưng của các quy luật di truyềnc tr ng c a các quy lu t di truy nưng của các quy luật di truyền ủa các quy luật di truyền ật di truyền ền
Qui luật Tỷ lệ lai dị hợp phân tích Tỷ lệ lai Ghi chú
Phân li 3 : 1 hoặc 1 : 2 : 1 3 : 1 hoàn toàn (mỗi gen qui định Trội hoàn toàn hoặc không
một tính trạng).
Phân li độc lập
9 : 3 : 3 : 1 hoặc (1 : 2 : 1) 2 hoặc (3 : 1)(1 : 2 : 1)
1 : 1 : 1 : 1 Trội hoàn toàn hoặc không
hoàn toàn (mỗi gen qui định một tính trạng).
Tương tác bổ
sung
9 : 7 hoặc 9 : 6 :
1 hoặc 9 : 3 : 3 : 1
1 : 3 hoặc 1 : 2 : 1
Mỗi gen quy định một tính trạng.
Tương tác át chế 12 : 3 : 1 hoặc 13 : 3 2 : 1 : 1
Tương tác cộng
Liên kết gen 13 : 1 hoặc 1 : 2 : 1 : 1 qui định một tính trạng).Liên kết hoàn toàn (mỗi gen Hoán vị gen
4 nhóm khác phân li độc lập.
4 lớp kiểu hình, chia 2 nhóm = nhau
Liên kết không hoàn toàn (mỗi gen qui định một tính trạng).
Di truyền liên
kết giới tính
Tỷ lệ kiểu hình phân bố không đều ở 2 giới.
Tỷ lệ kiểu hình phân bố không đều ở 2 giới.
Gen nằm trên X (mỗi gen qui định một tính trạng).