LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI: Văn hóa ứng xử được là một đặc trưng quan trọng nhất trong hành vi củacon người, là điều kiện cơ bản trong sự hình thành và phát triển tâm lí, ý thức,nhân cách của cá
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Văn hóa ứng xử được là một đặc trưng quan trọng nhất trong hành vi củacon người, là điều kiện cơ bản trong sự hình thành và phát triển tâm lí, ý thức,nhân cách của cá nhân Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, khi xã hội ngày càngvăn minh thì nhu cầu về giao tiếp, ứng xử cũng đòi hỏi ngày càng cao Có thểnói ứng xử một cách có văn hóa thông minh, khôn khéo, tế nhị, có hiệu quảđược coi là kĩ năng dẫn đến thành công
Văn hóa học đường là một môi trường rất quan trọng để rèn luyện nhâncách và giáo dục thế hệ trẻ sống có hoài bão, có lý tưởng cao đẹp Vì vậy, việcxây dựng văn hóa học đường được coi là nhiệm vụ trọng tâm và quan trọngtrong sự nghiệp phát triển giáo dục và đào tạo Tuy nhiên, hiện nay, có nhữngbiểu hiện xuống cấp của văn hóa học đường đang là mối lo ngại của xã hội Vănhoá ứng xử học đường Việt Nam đang ở vào cấp độ “báo động đỏ”[1] Thực tếcho thấy trong môi trường học đường bên cạnh phần đông các em học sinh cókiến thức sâu rộng, nhanh nhạy trong nắm bắt thông tin, có tinh thần cầu thịtrong học tập, biết quý trọng thầy cô, đoàn kết với bạn bè, sống có kỷ cương,không ngừng phấn đấu vươn lên trong học tập và trong cuộc sống Đâu đó vẫn
có một bộ phận không nhỏ các em đang ứng xử thiếu văn hoá Hiện tượng họcsinh đánh nhau hay hệ lụy của việc yêu đương quá sớm không còn xa lạ với lứatuổi học sinh Tình trạng chia rẽ lập ra các hội chơi để “xử nhau” chỉ vì những lí
do rất trẻ con như “nhìn đểu”, không cho chép bài, nói xấu, ghen tuông hoặc chỉđơn giản là đánh cho bõ ghét
Thực tế trong thời gian qua, Đoàn trường THPT Lam Kinh đã tổ chứcnhiều hoạt động thiết thực góp phần nâng cao văn hóa ứng xử cho đoàn viênthanh niên Đa dạng hóa các hình thức giáo dục từ tuyên truyền đến thực tiễn,tham mưu cho các cấp lãnh đạo xây dựng bộ quy tắc ứng xử đối với thanh niên
để mỗi hành vi của các em trở thành các mẫu mực văn hóa ứng xử nơi trườnghọc Điển hình như Đoàn trường THPT Lam Kinh đã phát động nhiều hoạt động
có ý nghĩa nhằm chung tay cùng cộng đồng phòng chống dịch COVID-19 Đồngthời, thông qua mạng xã hội, các bạn còn khuyến nghị mọi người không nênchia sẻ những thông tin thất thiệt, gây hoang mang dư luận; hạn chế tập trungđông người khi không thật sự cần thiết Tuy nhiên, bên cạnh những hành độngđẹp, cách ứng xử tích cực của phần đông thanh niên, thì vẫn còn một số ngườitrẻ lơ là, chủ quan Ngay trong thời điểm dịch COVID-19 đang diễn biến phứctạp, chúng ta vẫn không khó bắt gặp hình ảnh nhiều thanh niên không đeo khẩutrang, tụ tập, vô tư ăn uống, giải trí tại các quán cà phê Dường như những thôngtin, những cảnh báo, hướng dẫn phòng ngừa dịch bệnh bị bỏ qua một bên đểnhường chỗ cho những sở thích của một bộ phận thanh niên
Thấy được thực tế đó, Đoàn trường THPT Lam Kinh đặc biệt quan tâmđến việc tuyên truyền nâng cao văn hóa ứng xử cho học sinh, là một trong
Trang 2văn hoá ứng xử cho học sinh được thực hiện ở nhiều khâu, nhiều phía và có sựkết hợp của nhiều ban ngành như Ban giám hiệu, hội phụ huynh, đội ngũ giáoviên chủ nhiệm và Đoàn thanh niên Ngoài ra văn hoá ứng xử còn được lồngghép trong giảng dạy ở nhiều môn học như Ngữ Văn, Lịch sử, Địa lý, Ngoại
ngữ, GDCD Chính vì vậy tôi chọn đề tài: “ Kinh nghiệm và biện pháp nâng cao văn hóa ứng xử cho học sinh của Đoàn trường trung học phổ thông Lam Kinh” để tìm hiểu những thực trạng, biểu hiện cũng như nguyên nhân tác
động đến văn hóa ứng xử của đoàn viên thanh niên trong nhà trường Từ đó, đềxuất một số giải pháp nhằm nâng cao văn hóa ứng xử cho các em Hi vọng đượcgóp phần mình giúp các em có thêm kĩ năng, ứng xử có văn hoá trong các mốiquan hệ gia đình, nhà trường và xã hội Đồng thời đóng góp phần mình trongviệc thực hiện nét đẹp ứng xử theo truyền thống “Tiên học lễ - Hậu học văn” củanhà trường
2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
2.1 Đối tượng nghiên cứu:
- Nghiên cứu về văn hóa ứng xử của học sinh trường THPT Lam Kinh từnăm 2018-2021
2.2 Phương pháp nghiên cứu:
2.2.1.Phương pháp nghiên cứu tài liệu.
2.2.2 Phương pháp nghiên cứu điều tra, khảo sát:
- Đối tượng: Học sinh trường THPT Lam Kinh
- Thực hiện bằng phiếu với câu hỏi trắc nghiệm nhằm đánh giá thực trạngvăn hóa ứng xử của học sinh trong nhà trường
2.2.5 Phương pháp tìm kiếm thông tin trên nguồn internet.
3 MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
- Một số kiến nghị góp phần nâng cao nhận thức của các bạn về văn hoáứng xử
Trang 3- Đề xuất một số giải pháp nhằm điều chỉnh các hành vi sai lệch trong vănhóa ứng xử của học sinh và rút ra ý nghĩa của đề tài.
4 KẾT QUẢ CẦN ĐẠT ĐƯỢC:
- Góp phần trang bị kĩ năng sống cho chính cá nhân
- Nâng cao ý thức tự giác trong văn hoá ứng xử của chính bản thân
- Nâng cao chất lượng văn hoá ứng xử cho các em học sinh trong toàntrường
- Góp phần tạo thêm nét đẹp trong đạo đức, nhân cách của thanh niên trongđoàn trường
- Rút kinh nghiệm, bổ sung nhiều hoạt động đoàn phù hợp với tâm lí lứatuổi của học sinh
B NỘI DUNG
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Văn hoá ứng xử là một trong những yêu cầu quan trọng của giao tiếp cóvăn hoá Nó góp phần thể hiện hành vi đạo đức, diện mạo nhân cách của cá nhântrong xã hội Văn hoá ứng xử mang trong nó những giá trị đạo đức, thẩm mĩ phùhợp với bản sắc văn hoá dân tộc Là sự kết tinh giữa văn hóa truyền thống vàvăn hóa hiện đại, giữa văn hóa dân tộc và quốc tế Ở mỗi cá nhân, văn hoá ứng
xử chính là cái đẹp, là giá trị, cốt cách của cá nhân Không những thế, nó còn thểhiện thái độ, khuôn mẫu, kĩ năng ứng xử của cá nhân dựa trên những chuẩn mựccủa xã hội nhằm hướng tới chân – thiện – mĩ
Trường trung học phổ thông Lam Kinh đóng trên địa bàn của khu côngnghiệp Lam Sơn – Sao vàng, dân cư đến từ khắp các vùng miền trên nhiều tỉnhthành trong cả nước Vì vậy văn hóa ứng xử của các em cũng thể hiện nhiều bảnsắc phong phú Nhiều học sinh thích ứng nhanh những nét đẹp ứng xử mà các
em được tiếp cận trong đời sống hàng ngày Cách nói năng nhỏ nhẹ, xưng hôthân thiện, chào hỏi lịch sự, xử lí tình huống khéo léo, tế nhị…được các em họchỏi một cách tự nhiên Tuy nhiên, bên cạnh các nam thanh, nữ tú rất thanh lịch
và có ý thức vẫn còn tồn tại một bộ phận học sinh còn bị ảnh hưởng bởi các thầntượng nổi tiếng với các phát ngôn gây sốc khiến các bạn lầm tưởng rằng đó làcách gây được sự chú ý và áp dụng ngay vào bản thân Một số em bị lôi kéo vàolối sống thực dụng, đua đòi Tự đánh mất dần những nét đẹp trong nhân cách, lối
Trang 4một số bạn nam có các kiểu tóc, cách ăn mặc gây phản cảm… Ngoài ra còn có
số ít học sinh thích thể hiện cá tính không kiểm soát được hành vi và rất dễ bịkích động Thực tế, nếu các hành vi này không uốn nắn kịp thời thì nhà trườngkhông thể thực hiện tốt chức năng truyền tải những giá trị, những tri thức quíbáu và cũng không rèn luyện, tu dưỡng đạo đức cho học sinh được Chính vìvậy, xây dựng văn hóa ứng xử được coi là việc làm cần thiết khắc phục sự lệchchuẩn ngay từ khi mới bắt đầu để không lan truyền, nhân rộng trong môi trườnghọc tập
2 THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ:
Trước các cơ sở mà tôi đã trình bày ở trên thì việc giáo dục, định hướngvăn hoá ứng xử cho các em học sinh trong nhà trường là nhiệm vụ rất quantrọng Để thực sự nắm bắt được thực trạng văn hóa ứng xử trong trường tôi đãtiến hành khảo sát 1050 học sinh toàn trường năm học 2020-2021 về các hành viứng xử ở các phương diện sau:
2.1 Văn hóa ứng xử qua cách xưng hô:
Chúng ta được biết xưng hô là từ dùng để tự xưng mình và gọi tên ngườiđối diện Tại trường THPT Lam Kinh học sinh thường sử dụng văn hoá xưng hôrất phong phú, đa dạng Phần lớn các em có cách xưng hô đúng yêu cầu, chuẩnmực Một số bạn có cách xưng hô với mọi người tùy theo tâm trạng, sự hứng thúcủa bản thân Thực tế cho thấy cách xưng hô đúng chuẩn mực bao giờ cũng sẽtạo ra sự gần gũi, thân thiện giúp cho mọi người dễ dàng cảm thông, thấu hiểu.Nếu để cách xưng hô lệch chuẩn được học sinh thường xuyên sử dụng dù chỉ làmột bộ phận không nhiều thì sớm muộn nó cũng sẽ nhân rộng và làm mất dầncác giá trị đạo đức của bản thân và ảnh hưởng tới các mối quan hệ xã hội
Để nắm được một cách khái quát thực trạng văn hóa xưng hô của học sinhtrường THPT Lam Kinh, tôi đã thực hiện thăm dò bằng cách phát phiếu cho họcsinh trả lời các câu hỏi (Phụ lục 1 – Phiếu khảo sát số 1) Kết quả cho thấy sốhọc sinh thường xuyên xưng hô đúng mực chiếm 65.42%; Số học sinh xưng hôđúng mực chưa thường xuyên chiếm 33.7%, số học sinh chưa bao giờ xưng hôđúng mực chiếm 0,88%
2.2 Văn hóa ứng xử qua cách chào hỏi:
Người Việt ta thường có câu “Lời chào cao hơn mâm cỗ” Bởi vậy, chàohỏi rất được coi trọng, thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau đồng thời thể hiện phẩmchất, cốt cách và ý thức của cá nhân Tại trường THPT Lam Kinh phần lớn họcsinh khi gặp giáo viên hoặc cán bộ nhân viên trong nhà trường đều chào hỏi mộtcách lịch sự, đúng chuẩn mực Tuy nhiên, có một số bạn còn ngại ngùng khichào hỏi hoặc chỉ chào hỏi một cách qua loa chiếu lệ
Để nắm được tình hình này, tôi đã phát phiếu điều tra bằng cách cho các
em trả lời các câu hỏi (Phụ lục 1 – Phiếu khảo sát số 2) Kết quả cho thấy75.80% số học sinh thường xuyên sử dụng cách chào hỏi lễ phép; 23,99% các
em chào hỏi lễ phép nhưng chưa thường xuyên; Số học sinh chưa chào hỏi lễphép vẫn còn tồn tại 0,21%
Trang 52.3 Văn hóa ứng xử qua cách khen chê:
Chúng ta biết rằng “khen và chê” là những biểu hiện của văn hóa ứng xử.Nếu biết cách khen chê tế nhị, đúng thời điểm, đúng sự việc sẽ giúp người đóthấy được điểm mạnh và điểm yếu của bản thân để họ khắc phục và tự vươn lên,hoàn thiện mình
Để nắm bắt được quan điểm, hành vi của các em học sinh trong văn hóakhen chê, tôi đã thực hiện việc khảo sát (Phụ lục 1 – Phiếu khảo sát số 3)
Kết quả khảo sát về hành vi này khá tích cực, có tới 77.9% các em thườngxuyên khen chê thích hợp; 21.8% đã biết khen chê nhưng chưa thường xuyên;còn tồn tại 0,3% các em chưa tỏ rõ thái độ khen chê thích hợp
2.4 Văn hóa ứng xử qua lời “Cảm ơn và Xin lỗi”
Cảm ơn và xin lỗi là những nét đẹp trong văn hóa ứng xử Nếu chúng tabiết bày tỏ thái độ cảm ơn trước sự giúp đỡ của ai đó, thái độ hối lỗi và nói xinlỗi khi làm sai việc gì đó thì chúng ta đã biết sống có văn hóa và giàu lòng tựtrọng Cảm ơn và xin lỗi đúng lúc, đúng chỗ, đúng người, đúng việc sẽ giúp cácmối quan hệ thêm gắn bó, khăng khít, thấu hiểu và cảm thông hơn trong mọiviệc
Tại trường THPT Lam Kinh ,văn hoá nói lời cảm ơn và xin lỗi được đánhgiá khá cao Phần đa số các em đã biết bộc lộ cảm xúc qua lời cảm ơn và xin lỗi
Để nắm rõ hơn, tôi thực hiện khảo sát bằng một số câu hỏi (Phụ lục 1 – Phiếukhảo sát số 4) Qua khảo sát cho thấy 75.14% học sinh thường xuyên biết nói lờicảm ơn và xin lỗi đúng việc, đúng người; 24.65% các em chưa thường xuyênnói lời cảm ơn và xin lỗi; tồn tại 0.21% chưa nói lời cảm ơn và xin lỗi trước cáctình huống diễn ra trong đời sống
2.5 Văn hóa ứng xử qua cách lắng nghe:
Chúng ta biết im lặng lắng nghe người khác nói cũng là thể hiện nét đẹp cánhân trong văn hóa ứng xử Mặt khác, nó còn thể hiện được giá trị nhân cáchmỗi con người trong thực tế đời sống
Tại trường THPT Lam Kinh, văn hoá lắng nghe chưa được học sinh chútrọng đúng mực Trong các giờ sinh hoạt tập thể sự chú ý lắng nghe của các emchưa nhiều Có lúc nhiều học sinh cùng nhao nhao đề xuất ý kiến mà không để ýđến hiệu quả Để hiểu được nét văn hóa này tôi cũng tiến hành thăm dò ý kiếncủa các em (Phụ lục 1 – Phiếu khảo sát số 5) Chỉ có 56.47% các em biết lắngnghe lời nói của người đối diện; 42.75% các em lắng nghe những vấn đề mà các
em quan tâm, những vấn đề khác gần như các em chỉ lắng nghe một cách qualoa chiếu lệ; 0,78% các em không quan tâm lắng nghe sự truyền tải thông tin từngười khác mặc dù những thông tin đó rất hữu ích đối với các em
2.6 Văn hóa ứng xử qua thái độ đúng giờ:
Đúng giờ cũng là một nội dung quan trọng trong văn hóa ứng xử của conngười, bởi nó bộc lộ lên giá trị nhân cách mỗi cá nhân Thực hiện văn hóa đúnggiờ là biểu hiện của việc tôn trọng bản thân và tôn trọng mọi người xung quanh
Trang 6Nếu chúng ta thường xuyên đi muộn sẽ thể hiện lối sống ích kỉ, thiếu kỉ luật, coithường người khác.
Việc thực hiện nề nếp trong học tập, đi học đúng giờ luôn được đề cao Tuynhiên vẫn có nhiều biểu hiện về “giờ cao su”, “giờ lệch chuẩn” Để hiểu rõ, tôi
đã thực hiện khảo sát (Phụ lục 1 – Phiếu khảo sát số 6) Kết quả cho thấy 65.9%các em thường xuyên thực hiện kỉ luật đúng giờ, có sự chuẩn bị kĩ lưỡng khi đếntrường, đến lớp để thực hiện các công việc; 32,56% các em đã thực hiện việcđúng giờ nhưng chưa thường xuyên; 1.14% chưa quan tâm đến việc đúng giờ,đúng hẹn
2.7 Văn hóa ứng xử qua việc nói tục, chửi thề:
Văn hóa nói tục - chửi thề là biểu hiện sai lệch trong văn hóa ứng xử Nếuchúng ta mới gặp ai đó, trước khi nói chuyện, nếu họ nói tục - chửi thề thì chúng
ta sẽ không có thiện cảm với người đó
Tại trường THPT Lam Kinh, văn hóa nói tục chửi thề vẫn còn tồn tại Một
số bạn coi việc nói tục – chửi thề như là một thói quen cửa miệng khi có tâmtrạng không vui Để hiểu rõ hơn về quan niệm của các em, tôi cũng thực hiệnkhảo sát học sinh bằng một số câu hỏi (Phụ lục 1 – Phiếu khảo sát số 7) Có54.3% các em không bao giờ sử dụng cách nói tục, chửi thề; 42,66% các em có
sử dụng nhưng không thường xuyên; 3,04% các em coi nói tục, chửi thề là câucửa miệng, là thói quen khó chữa
2.8 Văn hóa ứng xử trong kĩ năng xử lí tình huống:
Kĩ năng xử lí tình huống thể hiện độ nhạy bén trong văn hóa ứng xử củamỗi con người Em ứng xử tình huống đã phù hợp chưa? Em có hay được cácbạn khác tham khảo ý kiến trong các tình huống thường gặp phải không? Điều
đó thể hiện sự tiếp nhận các kĩ năng ứng xử của bản thân
Văn hóa xử lí tình huống của học sinh thể hiện rất đa dạng Tôi đã tiếnhành khảo sát quan điểm các em bằng cách phát phiếu trả lời một số câu hỏi(Phụ lục 1 – Phiếu khảo sát số 8) Có 51.33% học sinh có kĩ năng ứng xử tốttrong mọi tình huống; 46.66% các em đã biết ứng xử nhưng con nhiều thiếu sót,cần được rèn luyện uốn nắn nhiều hơn; 2.01% học sinh chưa có kĩ năng xử lí,các em còn quá nóng nảy hoặc xử lí quá hời hợt chưa đúng với lứa tuổi
*Tổng hợp kết quả điều tra:
Tổng hợp kết quả điều tra theo khối lớp:
Stt Tên khối lớp
Số HS được điều tra
Hành vi ứng xử đúng
Hành vi ứng xử chưa đúng
Trang 7Tổng hợp kết quả điều tra theo khối lớp thông qua biểu đồ hình tròn:
Khối 10 (Hành vi ứng xử đúng Khối 10 (Hành vi ứng xử không đúng Khối 11 (Hành vi ứng xử đúng Khối 11 (Hành vi ứng xử không đúng Khối 12 (Hành vi ứng xử đúng
Khối 12 (Hành vi ứng xử không đúng
Tổng hợp kết quả điều tra theo hành vi:
TT Hành vi thực hiện
Mức độ Thường
xuyên
Thỉnh thoảng Hiếm khi
Không bao giờ
Văn hoá ứng xử qua
cách nói lời “Cảm ơn –
xin lỗi”
789 75.14 227 21.61 32 3.04 2 0.21
5 Văn hoá ứng xử quacách lắng nghe 593 56.47 325 30.95 124 11.8 8 0.78
6 Văn hoá ứng xử quathái độ đúng giờ 692 65.90 265 25.23 81 7.33 12 1.147
Văn hoá ứng xử qua
Trang 8Tổng hợp kết quả điều tra theo hành vi thông qua biểu đồ hình cột:
(Nguồn điều tra thực tế)Như vậy, sau khi tiến hành khảo sát, thu nhận các phiếu điều tra trên, tôinhận thấy phần lớn các em thực hiện khá tốt về văn hóa chào hỏi, văn hóa cảm
ơn - xin lỗi và văn hóa khen chê, thực hiện văn hóa xưng hô, văn hóa đúng giờ ởmức trung bình Đồng thời, văn hóa lắng nghe, văn hóa xử lí tình huống và quanniệm về nói tục chửi thề còn nhiều báo động Biểu hiện như trong giờ sinh hoạttập thể, các em mới chỉ chú trọng lắng nghe những nội dung văn nghệ haynhững tin nóng mang tính thời sự Những tin tức khác chưa được chú ý, quantâm nhiều Việc xử lí tình huống xung đột của học sinh cần được quan tâm vàchỉnh đốn Chỉ cần bị bạn “nhìn đểu” hay “đụng chạm” trên Facebook thì sẽ bị
“xử đẹp” bằng việc đánh nhau hay dằn mặt Một số bạn học sinh còn coi việc
“nói tục chửi thề” như là một cách giảm căng thẳng, stress hay thể hiện cá tínhbản thân Trước thực trạng trên, để văn hóa ứng xử đi vào thói quen trong hành
vi của học sinh, chúng ta cần tìm ra nguyên nhân và giải pháp cụ thể, hợp lí đểtạo được môi trường văn hóa ứng xử văn minh
3 NGUYÊN NHÂN:
3.1 Nguyên nhân chủ quan:
- Bản thân các em có ý thức rèn luyện tu dưỡng đạo đức kém, còn lơ là, đốiphó
- Chưa đề cao chú trọng việc trang bị các kĩ năng sống tích cực cho bảnthân
- Có tư tưởng chây lười, ỷ lại Chưa thực sự trau dồi các hành vi trong vănhóa ứng xử
- Một số bạn do có thói quen sinh hoạt từ nhỏ không được uốn nắn kịp thời
- Lối sống thụ động, buông thả, thích hưởng thụ, thích thể hiện cá tính theokiểu “chất chơi”, sành điệu, quay lưng lại với thuần phong mĩ tục của địaphương
Trang 93.2 Nguyên nhân khách quan:
- Do các em còn thiếu sự quan tâm của gia đình Một số gia đình bố mẹ quábận rộn để mưu sinh chưa quan tâm con cái đúng mực, chưa uốn nắn kịp thờinhững hành vi sai lệch của con cái
- Học chương trình THPT tương ứng với lượng nội dung kiến thức nhiềusâu, rộng hơn Vì vậy, trong các trường học việc truyền thụ kiến thức theo yêucầu của chuyên môn được chú trọng Từ đó việc giáo dục tư tưởng đạo đức, lốisống chưa được quan tâm thường xuyên, chưa đáp ứng được yêu cầu của thựctiễn
- Một bộ phận học sinh bị ảnh hưởng bởi lối sống lệch lạc của một số thanhniên hư hỏng bên ngoài Ảnh hưởng trái chiều, tiêu cực từ mạng xã hội và cácluồng văn hóa không lành mạnh Các em muốn cố gắng chứng tỏ cho “bằng chị,bằng anh” nên còn tồn tại những hành vi sai lệch
4 ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP:
Đã đến lúc chúng ta phải thấy được sự cần thiết của việc giáo dục tư tưởngđạo đức và lối ứng xử có văn hoá cho thế hệ trẻ, đặc biệt là học sinh Từ đó, xâydựng một thế hệ trẻ có sức khoẻ, có trí lực, lòng nhiệt huyết, luôn trau dồi về lítưởng và đạo đức cách mạng, giáo dục truyền thống tôn sư trọng đạo, uống nướcnhớ nguồn Ngoài ra, trong cuộc sống luôn chấp hành nghiêm chỉnh các chủtrương chính sách của Đảng và pháp luật của nhà nước, gương mẫu trong cộngđồng, làm tròn bổn phận của người công dân Do đó tôi thấy cần có một số giảipháp như sau:
4.1 Tìm hiểu chung về văn hóa và văn hóa ứng xử.
4.1.1 Khái niệm văn hóa là gì?
Văn hóa là toàn bộ những sản phẩm vật chất và tinh thần do con ngườisáng tạo ra và tích lũy qua quá trình lao động và hoạt động thực tiễn, trong sựtương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội của mình Văn hóabiểu hiện trình độ phát triển của xã hội trong từng thời kì lịch sử nhất định
4.1.2.Văn hóa ứng xử là gì?
Ứng xử là gì? “Ứng xử” là từ gồm có “ứng” và “xử” Trong đó, “ứng” làứng phó; “xử” là xử sự, xử lí Vậy ứng xử là phản ứng của con người trước sựtác động của người khác đến bản thân trong một tình huống cụ thể nhất định.Văn hóa ứng xử là gì? Văn hóa ứng xử là cái đẹp, cái giá trị trong ứng xử,nghĩa là ứng xử có văn hóa Hành vi này bao gồm hệ thống thái độ, khuôn mẫu,
kĩ năng ứng xử của cá nhân và cộng đồng người trong mối quan hệ với môitrường xung quanh dựa trên những chuẩn mực của xã hội hướng tới chân – thiện– mĩ
Hành vi ứng xử văn hóa là những biểu hiện hoạt động bên ngoài của conngười, được thể hiện ở lối sống, suy nghĩ và cách ứng xử của con người với môitrường xung quanh trong cuộc sống hàng ngày Tuy nhiên, hành vi ứng xử văn
Trang 10hóa của cá nhân là khác nhau, nó được hình thành qua quá trình học tập, rènluyện và trưởng thành của cá nhân trong xã hội.
4.1.3 Yêu cầu của văn hóa ứng xử trong nhà trường THPT Lam Kinh
Tại trường THPT Lam Kinh, nhà trường luôn coi công tác giáo dục đạođức là yếu tố cốt lõi trong công tác giáo dục Đặc biệt trong văn hóa ứng xử củahọc sinh toàn trường việc đặt ra những yêu cầu nhất định để giữ gìn và phát huytruyền thống của nhà trường được thể hiện khá rõ nét Cụ thể:
4.1.3.1 Đối với giáo viên, nhân viên nhà trường, khách đến thăm hoặc làm việc với nhà trường:
- Khi giao tiếp phải đảm bảo sự kính trọng, lễ phép Thái độ khi giao tiếpphải lịch sự, nhã nhặn
- Khi được hỏi hoặc trả lời phải rõ ràng, đảm bảo trật tự trên – dưới
- Câu hỏi và câu trả lời phải ngắn gọn, có thưa gửi, cảm ơn
4.1.3.2 Đối với bạn bè:
-Trong xưng hô phải thân mật, cởi mở, trong sáng
-Trong quan hệ bạn bè phải đảm bảo tôn trọng, thân thiện
-Không nên phân biệt đối xử, không nên kì thị với bạn
4.1.3.3 Đối với môi trường xung quanh:
- Ứng xử khi tham gia sinh hoạt chung phải đúng giờ, tuân thủ các nội quy,quy tắc chung của trường, lớp
- Ứng xử ở nơi công cộng phải đảm bảo cử chỉ đúng mực, hành động thíchhợp
- Ứng xử khi nghe giảng bài trong lớp phải đảm bảo tư thế, tác phongnghiêm túc, trật tự, tôn trọng thầy cô và bạn bè
Như vậy, trong bất cứ mối quan hệ nào học sinh biết mình nên ứng xử đúngmực, suy nghĩ kĩ trước mọi hành vi ứng xử và ngôn ngữ ứng xử Lối sống chuẩnmực, được rèn luyện dần dần và thực hiện trong đời sống hàng ngày để trở thànhthói quen của cá nhân
4.2 Định hướng biện pháp nâng cao văn hoá ứng xử cho học sinh thông qua các hoạt động chung của các tổ chức, đoàn thể.
4.2.1 Đoàn thanh niên phối hợp với nhà trường:
- Nhận thức rõ sự cần thiết của văn hoá ứng xử trong nhà trường, coi mụctiêu giáo dục đầu tiên của nhà trường là “Tiên học lễ, hậu học văn”
- Thực hiện tốt qui chế chuyên môn trong việc lồng ghép nội dung văn hoáứng xử trong các môn học
- Thực hiện tốt công tác giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống chohọc sinh toàn trường
- Quản lí chặt chẽ việc thực hiện nề nếp, kỉ cương của học sinh
- Xây dựng các qui tắc, chuẩn mực hành vi về văn hoá ứng xử cho học sinhtrong toàn trường Coi việc thực hiện văn hoá ứng xử là tiêu chí đánh giá, xếp