Vận dụng giáo dục STEM vào hoạt động học trong bài thiết kế và bản vẽ kĩ thuật môn công nghệ 11

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓATRƯỜNG THPT NGUYỄN THỊ LỢI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM VẬN DỤNG GIÁO DỤC STEM VÀO HOẠT ĐỘNG HỌC TRONG BÀI: “THIẾT KẾ VÀ BẢN VẼ KĨ THUẬT” MÔN CÔNG NGHỆ 11 Ng

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT NGUYỄN THỊ LỢI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

VẬN DỤNG GIÁO DỤC STEM VÀO HOẠT ĐỘNG HỌC TRONG BÀI: “THIẾT KẾ VÀ BẢN VẼ KĨ THUẬT”

MÔN CÔNG NGHỆ 11

Người thực hiện: Lê Thị Hiền

Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Công Nghệ

THANH HÓA NĂM 2021

Trang 2

Mục lục

1 Mở đầu 2

1.1 Lí do chọn đề tài 2

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 3

2 Nội dung 3

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 3

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 12

3 Kết luận, kiến nghị 15

3.1 Kết luận 15

3.2 Kiến nghị 16

Trang 3

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

STEM là một chương trình giảng dạy dựa trên ý tưởng trang bị cho người học những kiến thức, kĩ năng liên quan đến các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật

và toán học - theo cách tiếp cận liên môn (interdisciplinary) và người học có thể áp dụng để giải quyết vấn đề trong cuộc sống hàng ngày STEM là cụm từ viết tắt của các từ: SCIENCE - khoa học, TECHNOLOGY - công nghệ, ENGINEERING - kĩ

thuật, MATH - toán học.[5]

Ở cấp độ chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục STEM vừa mang nghĩa thúc đẩy giáo dục các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, vừa thể hiện phương pháp tiếp cận liên môn, phát triển năng lực và phẩm chất người học

Trong dự thảo chương trình giáo dục phổ thông tổng thể, giáo dục STEM đã được chú trọng thông qua các biểu hiện: Chương trình giáo dục phổ thông mới có đầy đủ các môn học STEM Đó là các môn: Toán học; Khoa học tự nhiên; Công nghệ; Tin học

Vị trí, vai trò của giáo dục tin học và giáo dục công nghệ trong chương trình giáo dục phổ thông mới đã được nâng cao rõ rệt Điều này không chỉ thể hiện rõ tư tưởng giáo dục STEM mà còn là sự điều chỉnh kịp thời của giáo dục phổ thông trước cuộc cách mạng công nghiệp 4.0

Đối với chương trình giáo dục công nghệ trong chương trình mới, cụ thể về định hướng, PGS Lê Huy Hoàng thành viên Ban Phát triển CTGDPT Tổng thể, Chủ biên CT môn Công nghệ cho rằng, mục tiêu xây dựng chương trình giáo dục Công nghệ là theo định hướng STEM Theo đó, sẽ dự kiến xây dựng các chủ đề STEM trong: Mạch Thủ công kỹ thuật (Tiểu học); Mạch Thiết kế kỹ thuật (THCS); Mô

đun tự chọn (lớp 9); Mạch Thiết kế và công nghệ (THPT) [5]

Là giáo viên môn Công nghệ, bản thân tôi thấy giáo dục STEM có ý nghĩa thiết thực trong dạy học nói chung và dạy học môn công nghệ nói riêng Môn công nghệ

là môn học trang bị cho học sinh kiến thức, kĩ năng cơ bản cần thiết để chuẩn bị hành trang tham gia vào lao động sản xuất, định hướng nghề nghiệp cho học sinh,

là môn học vận dụng kiến thức khoa học vào thực tiễn sản xuất và đời sống

Từ những lí do trên, bản thân tôi đã tìm hiểu, vận dụng giáo dục STEM vào một số

bài học trong môn công nghệ Vì vậy, tôi xin đề xuất sáng kiến kinh nghiệm “Vận

dụng giáo dục STEM vào hoạt động học trong bài Thiết kế và bản vẽ kĩ thuật - môn Công nghệ 11”

1.2 Mục đích nghiên cứu

Vận dụng giáo dục STEM vào giảng dạy môn công nghệ 11 nhằm giúp quá trình dạy của GV và quá trình học của HS sinh động, dễ hiểu hơn Qua đó, giúp HS dễ dàng làm chủ kiến thức, năng động, tích cực, sáng tạo, nhiệt huyết hơn với yêu cầu được giao Đó là những phẩm chất cần thiết cho các em trong hoạt động nghề nghiệp tương lai

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Phương pháp dạy học theo chủ đề vận dụng giáo dục STEM vào môn công nghệ

11 Thực nghiệm với HS hai lớp 11K và 11D tại trường THPT Nguyễn Thị Lợi

Trang 4

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Phối hợp nhiều phương pháp trong đó chủ yếu 2 phương pháp:

- Về nghiên cứu lý luận: Làm việc trong phòng, tham khảo và đọc tài liệu có liên quan đến đề tài

- Về nghiên cứu thực tiễn: Soạn và thiết kế giáo án theo phương pháp định hướng năng lực, tiến hành thực nghiệm tại hai lớp 11K, 11D

2 Nội dung

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Thực tiễn cho thấy, môn Công nghệ có nhiều nội dung hấp dẫn, bổ ích cho HS Hình ảnh môn Công nghệ trong thời gian gần đây đã thay đổi theo chiều hướng tích cực khi bộ GD & ĐT đã triển khai nhiều hoạt động có liên quan trực tiếp, phản ánh được vai trò của môn Công nghệ như vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các vấn đề thực tiễn, nghiên cứu khoa học kĩ thuật dành cho HS trung học, dạy học gắn với sản xuất kinh doanh tại địa phương

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Hiện nay việc vận dụng giáo dục STEM vào dạy học đã không còn xa lạ với GV và

HS khi mà bộ giáo dục đánh giá rất cao vị trí, vai trò của giáo dục STEM trong chương trình SGK mới Tuy nhiên phần lớn GV vẫn truyền thụ theo phương pháp

cũ nên HS chưa có hứng thú với môn học, chưa biết vận dụng lí thuyết học trên lớp

để thực hiện những sản phẩm đơn giản, gần gũi với đời sống

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Dưới đây là đề xuất về các bước tiến hành xây dựng chủ đề giáo dục STEM qua Bài 8: “Thiết kế và bản vẽ kĩ thuật” môn Công nghệ 11

CHỦ ĐỀ STEM THIẾT KẾ VÀ BẢN VẼ KĨ THUẬT

(chủ đề gồm 2 tiết)

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Nêu được các giai đoạn chính của công việc thiết kế

- Nêu được vai trò của bản vẽ kĩ thuật trong thiết kế

- Phân biệt được bản vẽ xây dựng và bản vẽ cơ khí

- Thiết kế được 1 sản phẩm đơn giản

2.Kỹ năng:

- Rèn luyện kỹ năng tư duy khoa học, kỹ năng quan sát, kỹ năng thực hành chế tạo,

kỹ năng làm việc nhóm

3 Thái độ:

- Học sinh yêu thích môn học

- Có ý thức thực hiện các tiêu chuẩn bản vẽ kĩ thuật

=> Năng lực và phẩm chất:

- Phát triển năng lực: [3]

+ Giải quyết vấn đề, sáng tạo

+ Giao tiếp và hợp tác

Trang 5

+ Năng lực công nghệ

- Phẩm chất: chăm chỉ, trung thực [3]

II CHUẨN BỊ:

1.Chuẩn bị của giáo viên :

- Nghiên cứu bài 8 sgk, tìm hiểu tài liệu liên quan đến bài dạy, soạn giáo án

- Tranh vẽ H8.3 sgk, thước vẽ kĩ thuật

2.Chuẩn bị của học sinh:

- HS tìm hiểu trước nội dung bài 8 trang 42 - SGK, thước vẽ kĩ thuật

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

- Sử dụng phương pháp và kĩ thuật dạy học: Sử dụng quy trình dạy học STEM, kết hợp với các phương pháp trực quan, nêu vấn đề, thuyết trình, giảng giải, phương pháp giải quyết vấn đề, kĩ thuật khăn trải bàn

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ :

3 Bài mới :

Hoạt động 1: khởi động

* Mục tiêu: giới thiệu nội dung chủ đề bài học

* Sử dụng phương pháp - KT dạy học: Trực quan, kết hợp với thuyết trình - làm việc nhóm

* KT tổ chức hoạt động:

GV: Hình ảnh trực quan về ô tô, xe máy, ngôi nhà

HS quan sát hình ảnh

Trang 6

GV: Chia lớp thành các nhóm nhỏ, thảo luận câu hỏi:

Em hãy cho biết để chế tạo sản phẩm và xây dựng các công

trình đó, người ta phải tiến hành làm gì?

GV: Mời 1 số đại diện nhóm trình bày

GV: Để chế tạo các sản phẩm cơ khí và xây dựng các công trình

đó người ta phải tiến hành thiết kế Để hiểu rõ vấn đề trên chúng

ta cùng nhau tìm hiểu bài 8 trang 42 - sgk

HS: thảo luận trong cùng bàn

và kết luận HS: Trình bày ý kiến của nhóm

*Góp phần hình thành năng lực : [3]

+ Tự học

Hoạt động 2: hình thành kiến thức mới

Hoạt động

của GV

Hoạt động của HS

Nội dung kiến thức

Hoạt động 1: Tìm hiểu về thiết kế.

* Mục tiêu: Biết được các giai đoạn chính của công việc thiết kế [1]

* Sử dụng phương pháp - KT dạy học: Trực quan, giải quyết vấn đề - KT khăn trải bàn

*KT tổ chức hoạt động:

GV: Thiết kế là

gì?Lấy ví dụ?

GV: Chia lớp

thành các nhóm

nhỏ thảo luận

về: các giai

đoạn thiết kế?

GV: Gợi ý:

Số lượng các

bước thiết kế là

mấy?

Tên gọi của các

thiết kế bước

đó?

GV : Mời HS

trình bày

GV: Kết luận

HS trả lời:

- Thiết kế nhằm xác định hình dạng, kích thước của sản phẩm

- Thiết kế: bút, xe máy, điện thoại

HS: Tự nghiên

cứu cá nhân sau

đó các thành viên thảo luận trong nhóm và thống nhất ý kiến, cử đại diện trình bày

HS: Trình bày ý

kiến của nhóm mình

HS: Phản biện

I - Thiết kế:

Thiết kế là hoạt động sáng tạo của người

thiết kế bao gồm nhiều giai đoạn [1]

1, Các giai đoạn thiết kế:

Các giai đoạn thiết kế lập thành sơ đồ quá

trình thiết kế [1]

Trang 7

GV: Chia lớp

thành các nhóm

nhỏ thảo luận

về: các giai

đoạn thiết kế

hộp đựng đồ

dùng học tập?

GV: Câu hỏi

gợi ý:

Ý tưởng thiết kế

hộp đựng đồ

dùng học tập

xuất phát từ

đâu?

Các cách để

thu thập thông

tin về hộp đựng

đồ dùng học

tập?

Sau khi thu

thập thông tin

về hộp đựng đồ

dùng học tập

em có những

thông tin gì?

Tiến hành thiết

kế là làm gì?

Sử dụng các

loại hình chiếu

nào để phác

hoạ hình dạng,

kích thước của

vật thể?

Chế tạo thử

làm gì? Làm

như thế nào?

Thẩm định,

đánh giá như

thế nào?

Phân tích, đánh

giá xem có gì

cứu cá nhân sau

2 Thiết kế hộp đựng đồ dùng học tập

a Hình thành ý tưởng, xác định đề tài

Trong quá trình học tập HS thấy trên bàn học bừa bộn, muốn cho góc học tập ngăn nắp gọn gàng HS đưa ra ý tưởng đề tài thiết kế: “ hộp đựng đồ dùng học tập”

Hộp đựng đồ dùng học tập [1]

b Thu thập thông tin

-Thông qua sách báo truyền hình, mạng internet… để thu thập thông tin

- Tiến hành thiết kế là lập các bản vẽ sơ bộ, chi tiết của hộp Hộp có chiều dài 350mm, rộng 220mm, gồm 3 bộ phận

+Ống đựng bút (1) +Ngăn để sách (2) +Ngăn để dụng cụ (3)

H8.2 - SGK 43 - Phác họa sơ bộ hộp đựng đồ

dùng học tập [1]

Trang 8

thay đổi

không?

Về hình dạng

có thay đổi gì

không?

Có thuận lợi

cho thao tác lấy

dụng cụ học

tập, sách vở

không?

Lập hồ sơ kĩ

thuật gồm

những yếu tố

nào?

GV : Mời HS

trình bày

HS: Phản biện H8.3-SGK- Bản vẽ chi tiết hộp đựng đồ dùng học tập [1]

c Chế tạo thử (Ha)

d Phân tích, đánh giá (Hb, Hc)

Về hình dạng, kích thước…[1]

e Lập hồ sơ kĩ thuật:

Thuyết minh giới thiệu sản phẩm, các bản vẽ

tổng thể, bản vẽ lắp, bản vẽ chi tiết…[1]

Hoạt động 2:Giới thiệu về bản vẽ kĩ thuật

* Mục tiêu: - Hiểu được vai trò của bản vẽ trong thiết kế

- Phân biệt được bản vẽ xây dựng và bản vẽ cơ khí [2]

* Sử dụng phương pháp - KT dạy học: Trực quan, giải quyết vấn đề - KT khăn trải bàn

*KT tổ chức hoạt động:

GV: Bản vẽ kĩ

thuật là gì?

Hãy nêu các

quy tắc thống

nhất mà em

biết?

HS: trả lời II - Bản vẽ kĩ thuật:

1, Khái niệm:

Bản vẽ kĩ thuật là các thông tin kĩ thuật được trình bày dưới dạng đồ họa theo quy tắc

thống nhất [1]

Trang 9

GV: Chia lớp

thành các nhóm

nhỏ thảo luận

về:

Các loại bản vẽ

kĩ thuật?

GV: Gợi ý:

+ Có mấy loại

bản vẽ kĩ thuật?

+ Tên gọi của

các bản vẽ kĩ

thuật đó?

GV mời HS

trình bày

GV: Chia lớp

thành các nhóm

nhỏ thảo luận

về:

Vai trò của bản

vẽ kĩ thuật với

thiết kế?

GV: Gợi ý:

+ Nguời thiết

kế sử dụng bản

vẽ kĩ thuật để

làm gì?

+ Ở mỗi giai

đoạn thiết kế

thường dùng

loại bản vẽ

nào?

GV mời HS

cứu cá nhân sau

2, Các loại bản vẽ kĩ thuật:

- Bản vẽ cơ khí gồm các bản vẽ liên quan đến thiết kế, kiểm tra, thi công, lắp ráp, sử dụng

các máy móc, thiết bị [1]

Ví dụ: bản vẽ cơ khí

- Bản vẽ xây dựng bao gồm các bản vẽ liên quan đến thiết kế, kiểm tra, chế tạo, lắp ráp,

sử dụng các công trình kiến trúc và xây

dựng [1]

Hình ảnh bản vẽ xây dựng

3 Vai trò của bản vẽ kĩ thuật với thiết kế

Trong quá trình thiết kế từ khi hình thành ý tưởng đến khi lập hồ sơ kĩ thuật cần các bản

vẽ ở từng giai đoạn thiết kế như sau:

+ Giai đoạn hình thành ý tưởng: vẽ sơ đồ hoặc phác họa sản phẩm

+ Giai đoạn thu thập thông tin: đọc các bản

vẽ liên quan đến sản phẩm khi thiết kế, lập các bản vẽ phác của sản phẩm

+ Giai đoạn thẩm định: trao đổi ý kiến

Trang 10

trình bày

thông qua các bản vẽ thiết kế sản phẩm + Giai đoạn lập hồ sơ kĩ thuật: lập các bản vẽ

chi tổng thể và chi tiết của sản phẩm [1]

*Góp phần hình thành năng lực: [3]

+ Tự học

Hoạt động 3: tìm tòi, mở rộng:

* Mục tiêu: Thiết kế được hộp đựng đồ dùng học tập

* Sử dụng phương pháp - KT dạy học: Giao nhiệm vụ, chia nhóm

* KT tổ chức hoạt động:

GV: Chia lớp theo nhóm

GV: Phổ biến mẫu báo cáo sản phẩm STEM: “ Thiết kế hộp đựng đồ

dùng học tập” cho các nhóm HS như sau:

BÁO CÁO SẢN PHẨM STEM: “ THIẾT KẾ HỘP ĐỰNG ĐỒ

DÙNG HỌC TẬP”

NHÓM: LỚP: 11K

I - THÀNH VIÊN TRONG NHÓM

1 Nguyễn Văn A

2 …

II - NỘI DUNG BÁO CÁO

1 Gồm 5 giai đoạn của quá trình thiết kế

Tìm hiểu theo mục I 2 SGK- 43, có lập bản vẽ theo H8.2 và H8.3,

SGK

2 Sử dụng kiến thức gì của môn học nào

3 Đề xuất

GV: dặn dò

1.Thiết kế hộp đựng đồ dùng học tập cần trải qua những bước cụ thể

như thế nào (có hình ảnh minh họa) ? Em hãy trình bày nội dung các

bước đó?

Em hãy thiết kế 1 hộp đựng đồ dùng học tập theo nhóm giáo viên đã

chia và mang sản phẩm của nhóm đến lớp để cô giáo và các bạn

nhóm khác đánh giá

2 Khi thiết kế em đã vận dụng kiến thức những gì của môn học nào?

3 Trong quá trình thực hiện đề tài em có những đề xuất gì?

GV: Yêu cầu nhóm HS nộp sản phẩm vào giờ học tiếp theo với các

tiêu chí đánh giá như sau:

PHIẾU ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM STEM : “ THIẾT KẾ HỘP

ĐỰNG ĐỒ DÙNG HỌC TẬP”

HS nhận nhiệm vụ theo nhóm

Trang 11

Tên nhóm đánh giá: Lớp:

Nội

Nhóm 1

Nhóm 2

Nhóm 3

Nhóm 4

1.

Tính

ứng

dụng

Kích thước

nhỏ gọn đặt

được trên bàn

học

2

Bố cục hài

hòa: đựng

được nhiều

sách vở, đồ

dùng tập

khác như bút,

êke, tẩy

2

Vị trí dễ lấy,

dễ thao tác

khi sử dụng

1

2.

Hình

thức

Kết cấu chắc

Hình dáng,

màu sắc đẹp 1

Vật liệu dễ

kiếm, tận

dụng vật liệu

góp phần bảo

vệ môi trường

1

3 Giá

thành

Tổng giá

thành toàn bộ

sản phẩm

phù hợp

1

Tổng

Xếp

loại

Nhóm nào có tổng điểm đạt trên 8 điểm - sản phẩm đạt yêu cầu (Đ),

dưới 8 điểm chưa đạt yêu cầu (CĐ)

Nhóm trưởng tổng hợp nhanh ý kiến các thành viên trong nhóm ghi

vào cột xếp loại

GV chọn ra nhóm có số điểm cao nhất

CHỦ ĐỀ STEM THIẾT KẾ VÀ BẢN VẼ KĨ THUẬT (tiết 2)

I MỤC TIÊU:

Trang 12

1 Kiến thức:

- Nêu được các giai đoạn chính của công việc thiết kế sản phẩm STEM (hộp đựng

đồ dùng học tập)

- Quy trình thiết kế kĩ thuật

2 Kỹ năng:

- Thiết kế và chế tạo được hộp đựng đồ dùng học tập

3 Thái độ:

- Học sinh yêu thích môn học

- Có ý thức tìm hiểu về thiết kế và chế tạo sản phẩm kĩ thuật

- Có ý thức bảo vệ môi trường

=> Năng lực và phẩm chất:

- Phát triển năng lực: [3]

+ Tự học

+ Năng lực công nghệ: nhận biết công nghệ, sử dụng công nghệ, thiết kế công nghệ, đánh giá công nghệ

- Phẩm chất: chăm chỉ, trung thực [3]

II CHUẨN BỊ:

1 Chuẩn bị của giáo viên :

- Nghiên cứu bài 8 sgk, tìm hiểu tài liệu liên quan đến bài dạy, soạn giáo án

- Tranh vẽ H8.3 sgk trong, thước vẽ kĩ thuật

- Máy chiếu qua đầu, máy tính, bảng phụ

2 Chuẩn bị của học sinh:

- HS tìm hiểu nội dung bài 8 trang 42 - SGK, bộ thước vẽ kĩ thuật

- HS: Hoàn thiện sản phẩm như H8.5 - SGK 45

- HS: Hoàn thiện mẫu báo cáo sản phẩm STEM: “ Thiết kế hộp đựng đồ dùng học

tập” của các nhóm HS như tiết trước đã được GV định hướng

- Làm báo cáo sản phẩm STEM: “ Thiết kế hộp đựng đồ dùng học tập”

- Làm sản phẩm hộp đựng đồ dùng học tập theo nhóm

- Làm báo cáo sản phẩm STEM: “ Thiết kế hộp đựng đồ dùng học tập” theo nhóm dưới dạng powerpoint hoặc word

III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:

- Sử dụng phương pháp và kĩ thuật dạy học: Sử dụng quy trình dạy học STEM, kết hợp với các phương pháp trực quan, nêu vấn đề, kết hợp với phương pháp giải quyết vấn đề cùng kĩ thuật khăn trải bàn, KT làm việc nhóm

IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1 Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Bài mới:

Hoạt động 1: khởi động

* Mục tiêu: giới thiệu nội dung bài học

* Sử dụng phương pháp - KT dạy học: giảng giải

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	1,6 MB