Mục đích chung nhất của công tác chuẩn bị tâm lý cho học sinh trước khithi đấu là nâng cao trình độ tập luyện và năng lực thi đấu quyền VCT Trang bịcho học sinh hiểu biết và kỹ năng điều
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP HUẤN LUYỆN TÂM LÝ THI ĐẤU QUYỀN CỦA VÕ CỔ TRUYỀN VIỆT NAM CHO ĐỘI TUYỂN VÕ, HỌC SINH TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 2,
HUYỆN TRIỆU SƠN, TỈNH THANH HÓA”
Người thực hiện:Nguyễn Văn Dương
Trang 21 MỞ ĐẦU 1
1.2 Mục đích của sáng kiến kinh nghiệm 21.3 Đối tượng của sáng kiến kinh nghiệm 21.4 Các phương pháp sử dụng trong quá trình viết sáng kiến 2
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 42.1.1 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 16 - 18 42.1.2 Đặc điểm về sinh lý ở lứa tuổi 16 - 18 52.1.3 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi 16 - 18 52.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 72.1 Thực trạng và những khó khăn, thuận lợi trước khi thực hiện
huấn luyện tâm lý thi đấu quyễn VCT cho đội tuyển võ học sinh 72.2.2 Thực trạng về chương trình và các phương pháp huấn luyện
tâm lý thi đấu quyền cho học sinh THPT 92.2.3 Cơ sở để đưa ra các phương pháp huấn luyện 102.3 Các giải pháp huấn luyện tâm lý thi đấu quyền võ cổ truyền việt
nam cho đội tuyển võ học sinh trường THPT Triệu sơn 2 112.3.1 Giải pháp tuyển chọn học sinh phù hợp với nội dung tập luyện
2.3.2 Giải pháp phân nhóm luyện tập và huấn luyện kỹ thuật chuyên
2.3.3 Giải pháp huấn luyện tâm lý trong thi đấu quyền VCT cho học
2.3.4 Giải pháp sử dụng các phương tiện vào trong huấn luyện tâm lý
thi đấu quyền VCT cho đội tuyển học sinh 152.3.5 Giải pháp kiểm tra, đánh giá quá trình huấn luyện tâm lý thi
đấu quyền VCT cho đội tuyển võ học sinh trường THPT triệu sơn 2 162.4 Hiệu quả của quá trình sử dụng các gải pháp huấn luyện tâm lý
Trang 3Sở GD triển khai tập huấn lại ngay cho toàn thể giáo viên GDTC ở các trường
từ TH, THCS, THPT trên địa bàn tỉnh Nội dung tập huấn cho học sinh Tiểuhọc là bài quyền căn bản 27 động tác, học sinh THCS là bài quyền 36 động tác
và THPT là bài quyền 45 động tác và bài quyền Lão mai và đã đưa ngaynhững nội dung vừa được tập huấn vào chương trình thi đấu HKPĐ tỉnh Thanhhóa lần thừ X năm 2019 vừa rồi
Việc đưa VCT vào trường học không chỉ giúp học sinh rèn luyện sứckhỏe, kỹ năng tự vệ mà còn hướng các em sự tự tôn dân tộc và tinh thần tôn sưtrọng đạo của người Việt VCT phù hợp với thể trạng và thể hình người ViệtNam nên học sinh rất hứng thú để học
Trong các môn Thể dục, thể thao mang tính chất thi đấu, bên cạnh việcluyện tập thể lực, kỹ thuật và những chiến thuật, thì yếu tố tâm lý có vai trò rấtquan trọng tới kết quả thi đấu Có thể thấy thất bại vì tâm lý kém đáng tiếc ởchỗ, nếu đấy là thất bại về mặt chuyên môn, người ta dễ thấy đối phương hơnmình và tìm cách san lấp khoảng cách về mặt trình độ Nhưng thất bại vì tâm lýkhông vững càng khiến cho người ta tiếc nuối ở chỗ đối phương không hơnmình nhưng họ vẫn thắng Điều này càng khẳng định tầm quan trọng của côngtác chuẩn bị tâm lý cho các vận động viên trước khi tham gia thi đấu Thể dục
thể thao.
Giáo dục, huấn luyện phẩm chất, năng lực hoạt động tâm lý cho học sinhtham gia thi đấu là tổ hợp của hệ thống tác động sư phạm về tâm lý- xã hôi,giáo dục- huấn luyện đối với nhân cách học sịnh nhằm mục đích chuẩn bị chocác em những phẩm chất và năng lực tâm lý cần thiết để hoạt động tập luyệnthi đấu mang lại hiệu quả cao
Như chúng ta đã biết việc huấn luyện đội tuyển hay bất kỳ huấn luyệnmột vấn đề gì về công việc nào cũng đều phải hướng tới thành tích đạt được.Chính vì vậy việc huấn luyện tâm lý thi đấu cho đội tuyển học sinh giỏi môn
Võ cổ truyền của trường THPT triệu sơn 2 cũng không nằm ngoài mục tiêu đó
Là một môn thể thao mới được đưa vào trường học tất cả mọi điều đềuđang còn bở ngỡ và mới lạ Từ phương pháp dạy học cho đến kinh nghiệmhuấn luyện, thể lực, kỹ thuật và tâm lý thi đấu hoàn toàn chưa có Sau một thờigian tìm tòi, nghiên cứu rồi lập kế hoạch và triển khai huấn luyện, đưa học sinh
đi thi đấu tại hội khỏe Phù Đổng toàn tỉnh Thanh hóa lần thứ X vừa qua đã
Trang 4bước đầu đạt được nhiều thành tích cao trong các nội dung thi, như là xếp thứnhì toàn đoàn và đạt được nhiều huy chương vàng, bạc, đồng mang về cho nhàtrường.
Từ những lý do trên và những kết quả đã đạt được trong huấn luyện độituyển VCT ở Trường THPT Triệu Sơn 2 tôi mạnh dạn viết lại sáng kiến kinhnghiệm của mình:
“Một số giải pháp huấn luyện tâm lý thi đấu quyền của Võ cổ truyền Việt Nam cho đội tuyển võ, học sinh trường THPT
Triệu sơn 2, Huyện Triệu Sơn, Tỉnh Thanh Hóa’’
1.2 Mục đích nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm.
Mục đích chính của việc huấn luyện tâm lý thi đấu quyền của võ cổtruyền Việt Nam cho đội tuyển võ học sinh trường THPT Triệu sơn 2 là gópphần nâng cao năng lực thi đấu mang lại kết quả cao trên cơ sở đó phát triểncác phẩm chất và năng lực hoạt động tâm lý cần thiết cho học sinh nhắm giànhthắng lợi trong các cuộc thi đấu quan trọng bằng phương tiện tâm lý và ảnhhưởng tâm lý
Mục đích chung nhất của công tác chuẩn bị tâm lý cho học sinh trước khithi đấu là nâng cao trình độ tập luyện và năng lực thi đấu quyền VCT Trang bịcho học sinh hiểu biết và kỹ năng điều khiển của ý thức tất cả các chức năngtâm lý để hoàn thiện kỹ năng vận động và phát triển các tố chất thể lực chung
và chuyên môn cũng như chiến thuật sử dụng kỹ thuật thi đấu quyền VCT
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu của sáng kiến kinh nghiệm này là bao gồm 10 học
sinh nam và 10 học sinh nữ đang học lớp 11 và lớp 12 của trường THPT TriệuSơn 2
1.4 Các phương pháp sử dụng trong quá trình viết sáng kiến.
1.4.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu:
Phương pháp này được sử dụng nhằm mục đích tổng hợp, phân tíchthông tin có liên quan đến vấn đề giảng dạy và huấn luyện môn VCT để rút
ra những vấn đề có ý nghĩa khoa học làm tiền đề cho lựa chọn và đánh giákết quả của những phương pháp đã được lựa chọn và sử dụng
1.4.2 Phương pháp phỏng vấn toạ đàm:
Trong quá trình nghiên cứu để đảm bảo SKKN mang tính kháchquan, tính khoa học Chúng tôi sử dụng phương pháp này để tận dụng chất
Trang 5xám kinh nghiệm của các nhà khoa học, các nhà nghiên cứu chuyên môn,quý thầy cô giáo, huấn luyện viên, võ sư có kinh nghiệm Qua đó tìm hiểuđược những vấn đề thực tiễn, góp phần tìm ra được các phương pháp nângcao hiệu quả học tập và luyện kỹ thuật quyền VCT cho học sinh.
1.4.3 Phương pháp quan sát sư phạm:
Chúng tôi sử dụng phương pháp này để quan sát việc huấn luyện vàtập luyện của học sinh học VCT tại câu lạc bộ võ và quan sát học sinhTrường THPT Triệu sơn 2 trong các giờ học và thi đấu quyền VCT
Từ đó có cơ sở để đánh giá thực trạng và đưa ra các phương pháp huấn luyệnnhằm nâng cao hiệu quả tâm lý thi đấu quyền VCT cho học sinh
1.4.5 Phương pháp kiểm tra sư phạm:
Trong quá trình nghiên cứu nhằm đánh giá hiệu quả của các phươngpháp được lựa chọn để huấn luyện tâm lý thi đấu quyền VCT cho học sinhTrường THPT Triệu sơn 2, chúng tôi sử dụng phương pháp này nhằm kiểmtra thành tích chung của các học sinh trước và sau chương trình học và thiđấu theo các nội dung cụ thể để làm cơ sở phân tích, so sánh để rút ra các kếtquả của quá trình nghiên cứu thông qua các test mà giáo viên lựa chọn
1.4.6 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
Tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm để đánh giá mức độ tác độngcủa các phương pháp huấn luyện tâm lý thi đấu quyền VCT cho học sinhTrường THPT Triệu sơn 2 mà tôi đã lựa chọn xem có tác dụng tốt trong việctiếp thu và nắm bắt được trong các buổi thi đấu
Tôi tiến hành thực nghiệm các phương pháp được lựa chọn để đưavào huấn luyện tâm lý thi đấu quyền VCT cho học sinh nam và nữ đội tuyểnhọc sinh giỏi môn VCT THPT Triệu sơn 2
1.4.7 Phương pháp thông kê
Tôi sử dụng phương pháp này chủ yểu để tính toán và thu thập các
số liệu qua những lần kiểm tra nội dung thi quyền VCT của học sinh trườngTHPT Triệu Sơn 2 để so sánh giữa các lần thi này với các lần thi khác giữađối tượng thực nghiệm và đối chứng với nhau và được xử lí tính bằng phầntrăm cho mỗi học sinh khi đem ra so sánh Kết quả được đem ra so sánh đểthấy được hiệu quả của việc sử dụng các phương pháp, phương tiện, dụng
cụ vào huấn luyện tâm lý thi đấu quyền VCT cho HS
Trang 62 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Cũng như các môn thể thao khác việc giảng dạy hay huấn luyện tâm lý thi
đấu cho đối tượng học sinh THPT là một quá trình sư phạm nhằm tác động mộtcách có hệ thống vào khả năng chức phận của cơ thể học sinh để hướng tớinhững kết quả tốt “Đặc trưng cơ bản của quá trình này là sự tác động của lượngvận động thông qua các động tác các bài tập kỹ thuật với những hình thức vàphương tiện khác nhau để nhằm nâng cao hiệu quả của quá trình huấn luyện” [2 ] Nhiệm vụ của người giảng dạy và huấn luyện tâm lý thi đấu quyền VCT việtnam phải dựa trên đặc điểm, cấu trúc đặc thù các yêu cầu cơ bản của quá trìnhhuấn luyện và phải đảo bảo được sự phát triển toàn diện của người học Phảiđược thực hiện có mục đích rõ ràng dựa trên kế hoạch đã được đề ra và thựchiện theo từng giáo án, phương pháp Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, lànhân tố cơ bản quyết định kết quả huấn luyện và thi đấu của học sinh[8]
Vì vậy vai trò của người giáo viên giáo dục thể chất giảng dạy là khôngngừng học tập chuyên môn, nghiệp vụ, nghiên cứu, nắm vững chương trình tàiliệu, tổ chức trao đổi và tích lũy kinh nghiệm giảng dạy, huấn luyện, trên cơ sở
đó mà mạnh dạn cải tiến phương pháp giảng dạy – huấn luyện, nâng cao chấtlượng công tác chuyên môn
2.1.1 Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi 16 - 18
Học sinh các trường THPT thường ở lứa tuổi 16 - 18 Để có cơ sở khoahọc cho việc lựa chọn các phương pháp huấn luyện phù hợp với đối tượng họcsinh tôi đã tìm hiểu một số đặc điểm cơ bản về tâm sinh lý của lứa tuổi 16-18 vì
nó có liên quan tới việc tập luyện TDTT nói chung và việc huấn luyện tâm lýthi đấu quyền VCT nói riêng
2.1.2 Đặc điểm về sinh lý ở lứa tuổi 16 - 18.
Đặc điểm phát triển của hệ thống thần kinh Do hệ thống thần kinh là một hệthống phát triển sớm của cơ thể, vì vậy ở lứa tuổi 16 - 18 trọng lượng não của các
em đã đạt mức từ 1480 gam đến 1490 gam tương đương với trọng lượng não củangười trưởng thành Đó là điều kiện dễ dàng các em nắm vững được các kỹ thuậtkhó, tạo tiền đề cho việc nâng cao thành tích thể thao
*Đặc điểm phát triển của cơ quan vận động Cơ quan vận động của cơ thể chủ yếu gồm cơ bắp xương khớp, dây chằng, về hệ xương Do quá trình cốc hoá của
cơ thể thường kéo dài tới 20 tuổi và đang còn phát triển xương
* Đặc điểm phát triển hệ thống tim mạch
Ở tuổi 16 - 18 tim phát triển to hơn, thành cơ tim dày lên, van tim phát triển tốt làm cho cơ tim bóp mạnh hơn, làm cho cung lượng tim lớn hơn, tần số mạch
Trang 7đập thấp xuống mức 66 - 72 lần/phút, huyết áp khoảng 105/66 đến 109/69 Thànhmạch vững chắc, mao mạch phát triển, từ đó góp phần nhanh chóng nâng caođược trình độ kỹ thuật, thể lực
* Đặc điểm phát triển hệ thống hô hấp
Ở tuổi 16 - 18 hệ thống hô hấp đã phát triển gần đạt trình độ của người trưởngthành Tần số hô hấp giảm còn 18 - 19 lần phút do dung tích sống tăng và VO2max tăng Chính nhờ sự tăng lớn của dung tích sống cũng như năng lực hấp thụoxy tối đa và năng lực chịu đựng nợ oxy của các em 16 - 18 tuổi được nâng caolàm cho sức bền ưa khí tăng qua đó góp phần tăng sức mạnh tốc độ của VĐV
Do các hoóc môn giới tính phát triển làm cho sự phát triển cơ thể cũng cónhiều khác biệt giữa nam và nữ, như chu kỳ kinh nguyệt làm ảnh hưởng nhất địnhtới hiệu quả huấn luyện phát triển sức bền và các tố chất thể lực khác
2.1.3 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi 16 - 18
* Về mặt tâm lý, xã hội: Đặc biệt trong xã hội thì cá nhân đó từ một đứa trẻ đã
trở thành một công dân trưởng thành, có đầy đủ mọi quyển hạn, nghĩa vụ và tráchnhiệm của một công dân; là đội ngũ trí thức, nhân lực có trình độ cao, họ sẽ cónhững đóng góp lớn và phục vụ cho xã hội
* Đặc điểm phát triển nhân cách
Tự ý thức: là khả năng cá nhân tự nhận thức về đặc điểm và phẩm chất của
mình trong xã hội Đặc biệt trong đó là sự đánh giá hình ảnh cơ thể một cách tỉ mỉ
và nghiêm khắc theo những phẩm chất giới tính à ý thức và mong muốn khámphá về giới tính
Tự đánh giá: biểu hiện ở việc cá nhân tự nhận những nhiệm vụ khó khăn và cố
gắng hoàn thành nó nhưng do hạn chế về kinh nghiệm sống nên đôi lúc dẫn đến sựbướng bỉnh, ngang tang đôi khi gây ra ngộ nhận Mắt khác là việc cá nhân ngầm
so sánh mình với những người xung quanh, đối chiếu ý kiến của mình với ý kiếncủa người khác, muốn biết đánh giá của người khác về mình
Tính tự trọng: yếu tố này phụ thuộc rất nhiều vào tính cách cá nhân, hoàn cảnh
sống cũng như sự đánh giá của những người xung quanh Nhưng nhìn chung là cólong tự trọng cao song tính phê phán và sự phản tỉnh chưa cao
Nghề nghiệp và cuộc sống tương lai: là một mối bận tâm đối với lứa tuổi này.
Tuy nhiên do kinh nghiệm xã hội còn hạn chế, chưa có định hướng rõ ràng và chịu
sự chi phối của nền kinh tế nhiều thành phần, tâm lý đám đông, … khiến ý thức vềnghề nhiệp và cuộc sống tương lai không cố định, bất biến mà lại rất năng độngphong phú
Tính tích cực xã hội: lứa tuổi này có sự thay đổi và tang cường vị thế trong gia
đình, xã hội Thanh niên quan tầm nhiều hơn đến tình hình kinh tế, chính trị, xãhội thể hiện sự đánh giá, trao đổi với nhau và tỏ thái độ của mình về vấn đề đó Họ
Trang 8sẵn sàng tham gia hoạt động xã hôi (những công việc lớn lão, thử sức với khókhan, …) để chứng mình bản thân Khẳng định mình đã trưởng thành.
Hình thành thế giới quan của thanh niên: Sau một quá trình tích lũy hệ
thống tri thức, kỹ năng, lối sống, hành vi, … trong nhiều năm tạo ra cách nhìnnhận và lý giải vấn đề của riêng mỗi cá nhân Song thực tế lại có nhiều câu hỏivượt qua khả năng của họ, gặp trường hợp này thanh niên thường hoang mang,lúng túng, thất vọng, thậm chí là tuyệt vọng
Đời sống xúc cảm, tình cảm: của lứa tuổi này rất phong phú và đa dạng được
quy định bởi các mối quan hệ giao tiếp được mở rộng cả về phạm vi và chấtlượng Sự bình đẳng, độc lập trong giao tiếp với người lớn Tình bạn bền vữnghơn, có cơ sở và lý trí (nổi bật là tình bạn cùng độ tuổi và cùng giới, nhu cầu chọnđược một người bạn thân) Tuy nhiên điều này còn phụ thuộc vào yếu tố phát dục,tính cách, sự giáo dục của gia đình khiến biểu hiện của loại tình cảm nhìn chungrất phúc tạp và không đồng đều
Ở độ tuổi này, cá nhân có rất nhiều mối quan tâm dẫn đến những chuyển biếnkhác nhau trong tâm lý Cá nhân đã có những phẩm chất và năng lực gần như mộtngười trưởng thành, tuy nhiên kinh nghiệm xã hội lại là yếu tố gây cản chở pháttriển ở lứa tuổi này [3]
Do vậy, các bậc cha mẹ và người làm công tác giáo dục cần cung cấp hệ thống
kiến thức đúng đắn, một chiều suy nghĩ, tư duy khách quan để cá nhân đối chiếu,
so sánh Tuy nhiên cũng lưu ý không nên bắt ép hay kiểm soát thái quá xâm phạm vào sự phát triển cá nhân gây ức chế hoặc phản ứng ngược.
Đặc điểm nổi bật về tâm lý của lứa tuổi 16 – 18 Về hoạt động TDTT
* Nhân tố bên trong gồm các yếu tố như sự khát vọng ham muốn hiểu biết,khám phá thế giới trong đó có sự thử sức với các hoạt động TDTT Vì vậy TDTT
đã có sức cuốn hút mạnh mẽ đối với các em
Ở tuổi 16 - 18 về tình cảm do các em thích làm người lớn vì vậy mà các biểuhiện nghĩa hiệp, sự vui buồn chia xẻ thường đan xen nhau Chính vì vậy, trong quátrình huấn luyện thể thao cho các em HLV phải kịp thời nắm bắt diễn biến tìnhcảm của các em để có thể điều chỉnh uốn nắn kịp thời Chỉ có như vậy mới có thểđạt được hiệu quả tốt trong giảng dạy huấn luyện
* Về nhân tố bên ngoài bao gồm các yếu tố từ ngoại cảnh tác động đến tâm lýcủa các em 16 - 18 tuổi
Tóm lại để nắm vững được đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của các em để sử dụng các đối sách giảng dạy huấn luyện hợp lý là tiền đề của sự nâng cao hiệu quả giảng dạy huấn luyện của các giáo viên và huấn luyện viên thể thao
2.1.4 Đặc điểm huấn luyện tâm lý của môn võ cổ truyền việt nam.
Cũng như các môn thể thao khác huấn luyện quyền VCT là một quá trình sưphạm nhằm tác động một cách có hệ thống vào khả năng chức phận của cơ thể học
Trang 9sinh để hướng tới thành tích thi đấu cao nhất Đặc trưng cơ bản của quá trình này
là sự tác động của lượng vận động thông qua các bài tập với các hình thức vàphương tiện khác nhau để nâng cao hiệu quả của quá trình huấn luyện Bên cạnh
đó việc sử dụng các các phương pháp, phương tiện huấn luyện để tạo nên nhữngtác động quan trọng góp phần thúc đẩy, rút ngắn thời gian huấn luyện và nâng caothành tíchthi đấu Nhiệm vụ của huấn luyện tâm lý thi đấu VCT là dựa trên đặcđiểm và cấu trúc đặc thù các yêu cầu cơ bản cua quá trình huấn luyện phải đảo bảođược sự phát triển toàn diện củahọc sinh Phải được thực hiện có mục đích rõ ràngdựa trên kế hoạch đã được đề ra Đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng là nhân tố
cơ bản quyết định kết quả huấn luyện Huấn luyện tâm lý thi đấu quyền VCT Việtnam cũng là một quá trình sư phạm nên cần quán triệt và tuân thủ nghiêm ngặt cácnguyên tắc giảng dạy cơ bản
2.1.5 Đặc trưng của phương phương pháp huấn luyện quyền võ cổ truyền
Trong môn phái võ cổ truyền Việt nam, hầu hết các bài quyền tay không và vũkhí đều theo nguyên tắc chung “Một phát triển thành ba” (Học các đòn căn bản lẽ,được ghép lại thành bài quyền, sau đó phối hợp lại thành bài đối luyện, songluyện, song đấu) nhằm giúp cho người môn sinh có nhiều hình thức ôn tập thuầnthục và dễ nhớ, phát triển các kỷ năng nhanh, mạnh, bền, khéo léo đồng thời tạo
sự gắn bó, xuyên suốt, có tính logic, khoa học trong tập luyện và giảng dạy
Hiện nay, ngoài việc tập luyện các bài đơn luyện để tăng cường thể lực, nângcao sức khỏe, thi lên cấp đai theo chương trình, các bài quyền còn được đưa vàothi đấu, tranh giải tại các địa phương; do đó việc tập luyện và huấn luyện các bàiquyền (đơn luyện) đều phải đạt được mục đích, tiêu chuẩn chung như : phải thuộcđòn cơ bản, nắm vững động tác lẻ rồi mới ghép vào bài Thực hiện bài tập đúngtrình tự, chính xác từng động tác, dứt khoát trước khi bắt đầu động tác kế tiếp
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.2.1 Thực trạng và những khó khăn, thuận lợi trước khi thực hiện huấn luyện tâm lý thi đấu quyễn VCT cho đội tuyển võ học sinh trường THPT Triệu sơn 2
Võ cổ truyền Việt nam là một môn thể thao mới được Bộ GD&ĐT đưa vàotrường học tất cả mọi điều đều đang còn bở ngỡ và mới lạ từ phương pháp dạy họccho đến kinh nghiệm huấn luyện, thể lực, kỹ thuật và tâm lý thi đấu hoàn toànchưa có, học sinh hoàn toàn chưa hiểu biết gì về kỹ thuật luyện tập cũng nhưphương pháp luyện tập thi đấu các nội dung quyền của võ cổ truyền Việt nam nhưthế náo, các nội dung thi của võ cổ truyền rất là đang dạng, phức tạp và khác biệtvới các môn võ khác Giáo viên còn lúng túng, chưa có nhiều kinh nghiệm trongcông tác tuyển chọn, sắp xếp để huấn luyện các nội dung thi của các bài quyền võ
Trang 10cổ truyền việt nam sao cho hợp lý, ngoài thời gian tập huấn ngắn hạn ở Sở GiáoDục thanh hóa về chỉ nắm được phương pháp và kỹ thuật căn bản của hai bàiquyền Căn bản ba công pháp và lão mai quyền.
Các nội dung thi quyền võ cổ truyền việt nam trong hội khỏe phù đổng toàntỉnh thanh hóa lần thứ X cho đối tượng học sinh THPT rất đa dạng gồm 17 nộidung thi biểu diễn quyền chủ chốt là dựa trên nền tảng của hai bài quyền Căn bản
ba công pháp và bài quyền Lão mai Điểm khó nhất trong công tác huấn luyện vàchỉ đạo tập luyện, thí đấu trong các nội dung thi quyền đồng đội 2 người nam, 2người nữ, nam nữ, nội dung đồng đội nam, đồng đội nữ và đồng đội nam nữ 4người của thi đấu quyền võ cổ truyền là làm sao cho kỹ thuật, tốc độ, nhịp củatừng học sinh phải tương đồng nhau thì mới đảm bảo sự đồng đều trong các nộidung thi, để đáp ứng được diều đó thì điểm mấu chốt là khâu tuyển chọn và xắpxếp các cá nhân tham gia vào nhóm phải được tương xứng từ kỹ thuật, thể lực,trình độ và tâm lý của học sinh
Thực trạng khó khăn trong khâu tuyển chọn vẫn là yếu tố số lượng học sinh, Sốlượng học sinh tham gia luyện tập võ cổ truyền trong câu lạc bộ của trường rất ítchỉ được 27 học sinh tham gia luyện tập một tuần hai buổi, chính vì vậy nó gây ra
sự khó khăn và ảnh hưởng rất lớn đến quá trình tuyển chọn, huấn luyện, xắp xếpcác nội dung thi đấu quyền của võ cổ truyền cho học sinh
Ngoài ra thực trạng những điểm khó khăn còn xuất phát từ phía giáo viên, học
sinh, nhà trường và phụ huynh học sinh đó cũng là mấu chốt quan trọng ảnh hưởng đến vấn đề tâm lý tập luyện và thi đấu của học sinh.
* Về phía giáo viên:
Chỉ có một giáo viên tham gia giảng dạy huấn luyện quyền võ cổ truyền
Không có người trợ giúp trong quá trình thị phạm động tác và trợ giản, thờigian huấn luyện đội tuyển ngắn
- Các tài liệu, tư liệu về giảng dạy quyền võ cổ truyền có ít đặc biệt cácphương pháp huấn luyện tâm lý thi đấu quyền VCT cho học sinh THPT hầunhư là không có
* Vế phía học sinh
Các nội dung luyện tập quyễn VCT đi thi đấu là rất khó và cao so với trình
độ của học sinh mới học vì các nội dung thi quyền trong hội khỏe phù đổng tỉnhlần thứ X vừa qua toàn là những nội dung trong chương trình học VCT phongtrào của người đã tập từ hơn 2, đến 3 năm, thậm chí cho đến từ 5 năm trở lên mới
có thể thực hiện được như: Bài Lão mại quyền, Đối luyện, Căn bản 3 công pháp( 45 động tác )
Học sinh ở trường THPT triệu sơn 2 đa số là con nhà thuần nông ngoàicông việc học tập các em còn phải phụ giúp gia đình công việc nhà và hầu như các
em ít có điều kiện và thời gian để chơi các môn thể thao nhất là các môn võ thuật
Trang 11thì còn mới lạ đối với các em Việc học sinh học tập văn hóa cả ngày nên không
có thời gian nhiều và thích hợp cho việc luyện tập, thể lực cơ bản của các em cònyếu
* Về phía nhà trường và gia đình phụ huynh học sinh
Chưa được sự quan tâm, sâu sắc của ban giam hiệu nhà trường.
Cơ sở vật chất, trang thiết bị dụng cụ phục vụ cho quá trình học tập và huấnluyện của nhà trường chưa có hoặc đáp ứng được cho quá trình huấn luyện
Nhận thức và ủng hộ của cha, me học sinh về việc luyện tập võ để đi thi đấu đội tuyển cho con em họ là chưa cao đôi khi còn gây ra sự cản trở lớn
* Thực trạng những điểm thuận lợi trong quá trình tuyển chọn huấn luyện
tâm lý thi đấu quyễn võ cổ truyền cho đội tuyễn võ học sinh trường THPT Triệu sơn 2.
Là một giáo viên trẻ, luôn nhiệt tình, năng động trong công việc chịu khótìm tòi, học hỏi và tâm huyết với nghề
Bản thân trước đây cũng đã từng đi dạy và huấn luyện võ phong trào trongnhiều năm Có trình độ chuyên môn về võ thuật cao
Học sinh nhiệt tình, siêng năng chăm chỉ, hứng thú trong luyện tập
Chính từ những thực trạng của những khó khăn và thuận lợi trên đã làm tôi
luôn băn khoăn, trăn trở, suy nghĩ làm thế nào đó để tìm ra các phương pháp huấn luyện và khắc phục được những khó khăn đó để trên cơ sở đó tìm ra đuợc phương pháp huấn luyện tốt gúp cho học sinh thi đấu đạt kết quả cao.
2.2.2 Thực trạng về chương trình và các phương pháp huấn luyện tâm lý thi đấu quyền cho học sinh THPT.
Việc huấn luyện tâm lý thi đấu quyền VCT cho học sinh có thể được xem là một nghệ thuật sư phạm mang tính kỷ thuật Người HLV phải biết vận dụng kiến thức về võ học, võ thuật, tâm lý giới tính…để truyền thụ cho học sinh về lý thuyết,
kỹ thuật đòn thế
Việc huấn luyện học sinh chịu tác động từ nhiều phía:Từ HLV, từ chương trình, sân bãi, điều kiện thể lực của các em Ở độ tuổi cuối cấp 17-18 là lứa tuổihầu như phát triển hoàn thiện về sinh lý Thực tế trong huấn luyện trong nhiềunăm qua, ở đối tượng này mọi người huấn luyện viên, võ sư đều cho rằng:
Rất khó huấn luyện độ mềm dẻo ở cơ khớp cho các em, trong khoảng thờigian ngắn việc này nó ảnh hưởng không nhỏ đến kỹ thuật và biên độ động tác Những nội dung huấn luyện đội tuyển thi hội khỏe phù đổng môn VCT chohọc sinh THPT mới học là quá khó Ví dụ như: Trong bài quyền Lão mai ở trình
độ người mới học 3- 4 tháng chưa đủ kỹ thuật để có thể đá đạp lái 180 độ…
Chưa có một chương trình nào hay phương pháp huấn luyện quyền VCT nào
Trang 12được soạn thảo riêng để huấn luyện cho Học sinh THPT.
Năm học 2019-2020 Bộ Giáo Dục mới tổ chức tập huấn VCT cho đội ngủgiáo viên GDTC để về triển khai đưa vào trường học phổ thông nên tấp cả đangcòn mới lạ và nghèo nàn về phương pháp và cơ sở vật chất
Chính vì vậy xuất phát từ những yếu tố trên mà HLV phải tự chọn ra cho mình các giải pháp tốt nhất, hiệu quả và phù hợp nhất để huấn luyện.
2.2.3 Cơ sở để đưa ra các phương pháp huấn luyện
Trước tiên theo tôi quan niệm cũng như lý luận trong dạy học và huấn luyệnthể dục thể thao là phải dựa trên các nguyên tắc luyện tập Như nguyên tắc vừasức, hệ thống…Vì theo lý luận TDTT thì luyện tập TDTT muốn đạt được hiệu quảcao thì các phương pháp đưa ra phải phù hợp với lứa tuổi, tâm lý và trình độ vậnđộng Đây là một trong những cơ sở quan trọng để tôi đưa ra phương pháp huấnluyện phù hợp với học sinh, chính vì thế sáng kiến của tôi đã lần lượt trải qua haigiai đoạn như sau;
Giai đoạn 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn để lựa chọn một số phương pháp
huấn luyện tâm lý thi đấu quyền võ cổ truyền Việt nam cho đội tuyển võ học sinhtrường THPT Triệu sơn 2
Giai đoạn 2: Từng bước tiến hành áp dụng các phương pháp và đánh giá hiệu
quả của nó trong quá trình huấn huấn luyện tâm lý thi đấu quyền võ cổ truyền Việtnam cho đội tuyển võ học sinh trường THPT Triệu sơn 2
Nhiệm vụ chung nhất của công tác chuẩn bị tâm lý thiđấu quyền VCT cho học sinh là nâng cao trình độ tập luyện
và năng lực thi đấu Chi tiết nhiệm vụ cụ thể là:
Trang bị cho học sinh hiểu biết và kỹ năng điều khiển của
ý thức tất cả các chức năng tâm lý để hoàn thiện kỹ năngvận động và phát triển các tố chất thể lực chung và chuyênmôn cũng như chiến thuật sử dụng kỹ thuật thi đấu quyềnVCT Việt nam
Giáo dục cho học sinh những phẩm chất ý thức và nỗ lực
ý chí như: kiên định, tích cực, quyết tâm, dũng cảm, quảcảm, khát vọng chiến thắng, tự tin và cầu tiến bộ
Làm phong phú thêm kiến thức khoa học có liên quanđến tập luyện, thi đấu thể thao và hiểu biết vận dụng cáckiến thức đó vào thực tiễn hoạt động tập luyện thi đấu củamình