Một số giải pháp giúp học sinh đạt điểm khá, giỏi trong bài thi môn ngữ văn tốt nghiệp THPT

Tuy nhiên, từthực tế giảng dạy của bản thân, đặc biệt là trong quá trình ôn thi tốt nghiệpTHPT, làm thế nào để nâng cao chất lượng, giúp học sinh đạt điểm khá, giỏi bàithi môn Ngữ văn lu

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT ĐẶNG THAI MAI

***********

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÚP HỌC SINH ĐẠT ĐIỂM KHÁ, GIỎI TRONG BÀI THI MÔN NGỮ VĂN TỐT NGHIỆP THPT

Người thực hiện: Vũ Thị Hồng Duyên Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Ngữ Văn

THANH HÓA, NĂM 2021

2.3 Một số giải pháp giúp học sinh đạt điểm khá, giỏi trong bài thi

môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT

Giáo dục phổ thông nước ta đã có sự dịch chuyển từ chương trình địnhhướng nội dung sang tiếp cận năng lực của người học Nghĩa là từ chỗ quan tâm

đến việc học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâm học sinh làm được cái gì và làm như thế nào qua việc học Để đạt được mục đích này, nhất định phải thực hiện thành công việc chuyển từ phương pháp dạy học nặng về truyền thụ kiến thức sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kĩ năng, hình thành năng lực và phẩm chất Đồng thời phải chuyển cách đánh giá kết quả giáo dục

từ nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm tra, đánh giá năng lực vận dụng kiến thức,giải quyết vấn đề, chú trọng kiểm tra, đánh giá trong quá trình dạy học để có thểtác động kịp thời nhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động dạy học và giáodục.[1]

Trong Báo cáo chính trị Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI nhấn mạnh:

"Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy và học, phương pháp thi,kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng toàn diện, đặc biệt coi trọnggiáo dục lí tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống,năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức tráchnhiệm xã hội".[2]

Những năm gần đây, hệ thống giáo dục cả nước đã thực hiện công cuộcđổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá và đã đạt được những kết quảthành công nhất định Đây là tiền đề quan trọng để tiến tới việc dạy học và kiểmtra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực của người học Tuy nhiên, từthực tế giảng dạy của bản thân, đặc biệt là trong quá trình ôn thi tốt nghiệpTHPT, làm thế nào để nâng cao chất lượng, giúp học sinh đạt điểm khá, giỏi bàithi môn Ngữ văn luôn là vấn đề làm tôi trăn trở? Vì đây là điều kiện cần để họcsinh không chỉ xét tốt nghiệp mà còn phải thỏa mãn điểm của khối thi khi xéttuyển vào các trường Đại học Căn cứ vào sự thay đổi của đề thi môn Ngữ vănnăm 2020 và đề tham khảo năm 2021 của Bộ giáo dục và Đào tạo đã có sự phânhóa rõ rệt giữa bài thi đạt điểm trung bình và điểm khá, giỏi (Qua lệnh phụ ở câu

2 phần làm văn) Từ đó, tôi xin đề xuất “Một số giải pháp giúp học sinh đạt

điểm khá, giỏi trong bài thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT”.

1.2 Mục đích nghiên cứu

Vận dụng các biện pháp đổi mới phương pháp dạy học để nâng cao kĩnăng làm bài thi môn Ngữ văn cho học sinh, từ đó hình thành cho học sinh cácnăng lực cần thiết như:

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực vận dụng tri thức

- Năng lực sáng tạo

- Năng lực thưởng thức văn học/cảm thụ thẩm mĩ.

Bài thi tốt nghiệp THPT là thước đo đánh giá kết quả học tập của họcsinh, đó là khả năng vận dụng sáng tạo tri thức trong những tình huống ứngdụng khác nhau, trong những bối cảnh có ý nghĩa

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu “Một số giải pháp giúp học sinh đạt điểm khá,giỏi trong bài thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT”, để định hướng phát triểnnăng lực vận dụng tri thức, năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh Từ đó rènluyện những cách làm bài thi môn Ngữ văn hiệu quả cho học sinh trong quátrình ôn tập

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Với đề tài “Một số giải pháp giúp học sinh đạt điểm khá, giỏi trong bài thimôn Ngữ văn tốt nghiệp THPT”, tôi vận dụng một số phương pháp nghiên cứusau:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu

- Phương pháp thực nghiệm

- Phương pháp phân tích, tổng kết kinh nghiệm

- Phương pháp so sánh

- Phương pháp điều tra thu thập thông tin

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu

2 Nội dung 2.1 Cơ sở lí luận

Làm thế nào để giúp học sinh lớp 12 làm tốt bài thi môn Ngữ văn trong kỳthi tốt nghiệp THPT luôn là vấn đề được nhiều người quan tâm, đặc biệt lànhững thầy cô trực tiếp giảng dạy bộ môn Vì vậy cũng đã có nhiều tài liệunghiên cứu như: “Lưu ý gì để thi tốt nghiệp THPT 2020 được điểm cao” [3],

“Thi tốt nghiệp THPT 2020: Ôn tập môn Văn như thế nào?” [4], “Lưu ý cho sĩ

tử thi môn Văn tốt nghiệp THPT 2020” [5] Như vậy, việc đổi mới phươngpháp dạy học không còn xa lạ đối với giáo viên giảng dạy môn Ngữ văn Tuynhiên, để đạt được hiệu quả giáo dục cao thì đòi hỏi phương pháp đó phải phùhợp với đối tượng học sinh Nhất là đối với học sinh dùng điểm bài thi để xéttuyển vào các trường Đại học thì giáo viên cần phải có một phương pháp giảngdạy phù hợp nhằm nâng cao chất lượng bài thi cho các em

Trước yêu cầu đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá thi tốt nghiệp THPTmôn Ngữ văn của Bộ Giáo dục Đào tạo, việc tìm ra giải pháp giúp học sinh lớp

12 ôn thi có hiệu quả là điều quan trọng Định hướng cho học sinh năng lực lĩnhhội kiến thức, bổ trợ những kĩ năng làm bài cần thiết sẽ giúp học sinh tự tinchinh phục kỳ thi

Trong quá trình nghiên cứu đề tài này, bản thân tôi cho rằng đây sẽ là mộttài liệu hữu ích để cung cấp cho học sinh trong quá trình ôn thi tốt nghiệp nhằmnâng cao chất lượng bài thi cho học sinh, đồng thời cũng góp phần nâng cao chấtlượng bộ môn Ngữ văn ở Trường THPT Đặng Thai Mai

2.2 Thực trạng

2.2.1 Thuận lợi

Đề thi tốt nghiệp môn Ngữ văn trong hai năm gần đây (2019, 2020) mangtính ổn định về thời lượng (120 phút) và cấu trúc (Hai phần: đọc hiểu và làmvăn) Phần đọc hiểu sử dụng văn bản ngoài chương trình, các câu hỏi mang tínhthời sự và có ý nghĩa thiết thực với cuộc sống Phần làm văn, câu nghị luận xãhội yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức đọc hiểu và sự hiểu biết của bản thân

để lí giải một vấn đề về hiện tượng đời sống hoặc tư tưởng đạo lí; câu nghị luậnvăn học, kiến thức đều thuộc nội dung chương trình lớp 12 (đề thi năm 2018 cóliên hệ kiến thức lớp 11, phần văn học hiện đại) Sự thay đổi này cũng giảm áplực cho học sinh về dung lượng kiến thức cũng như sự đa dạng về phong cáchtác giả

Do sự tác động của hiện thực khách quan (Dịch Covid - 19), việc học tậpcủa học sinh ở nhiều vùng miền bị gián đoạn và thay đổi hình thức học tập vớiphương châm “Tạm dừng đến trường nhưng không dừng học” (Nguyên Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đạo tạo Phùng Xuân Nhạ), các trường đã tiến hành họconline, các địa phương tiến hành hình thức học qua truyền hình để đảm bảo tiến

độ năm học cũng như kiến thức giúp học sinh tham gia các kỳ thi Vì thế chonên, đề thi tốt nghiệp THPT môn Ngữ văn năm 2020 [6] có “dễ thở” hơn Đâycũng là điều kiện thuận lợi giúp học sinh hoàn thành chương trình 12 và có cơhội xét tuyển vào các trường Đại học.

Thuận lợi nhưng cũng là thách thức với đối tượng học sinh xét tuyển Đạihọc, vì với đề thi môn Ngữ văn năm 2020, học sinh có thể đạt điểm 6, điểm 7không khó nhưng để đạt điểm 8, điểm 9, điểm 9,5 cũng không đơn giản; họcsinh cần bồi dưỡng năng lực cảm thụ văn chương, phải sáng tạo trong quá trìnhlàm bài mới mong đạt được kết quả

2.2.2 Khó khăn

Từ thực tiễn khách quan cho thấy sự hạn chế của bộ môn Ngữ văn trongkhối thi (Khối C, D) tương ứng với các ngành nghề mà xã hội yêu cầu bị thuhẹp; bên cạnh đó sự đa dạng hóa các phương thức xét tuyển của các trường ĐHcũng dẫn tới học sinh học cầm chừng, không quyết tâm để đạt điểm cao phục vụcho việc tuyển sinh

Trong bốn bài thi tốt nghiệp THPT, riêng bài thi môn Ngữ văn thi theohình thức tự luận, kiến thức trải rộng từ đời sống xã hội đến văn bản văn học;phần đọc hiểu trong đề thi vận dụng kiến thức tiếng Việt và làm văn từ THCSđến THPT

Về phía người học, áp lực của kỳ thi cuối cấp, chương trình lớp 12 khánặng, có học sinh không hứng thú với bộ môn Ngữ văn, nhưng cũng không giỏi

bộ môn khác nên phải lựa chọn khối thi có bộ môn Ngữ văn để thực hiện nhiệm

vụ mà cha mẹ giao phó Cho nên học sinh có tâm lí lười học, ngại viết, thiếu cẩnthận trong cách trình bày

Về phía người dạy, có khi còn lúng túng trong việc phát hiện và sửa lỗikiến thức cũng như kĩ năng cho học sinh; chưa tìm ra cách thức tác động phùhợp cho từng đối tượng học sinh để giúp các em nâng cao năng lực làm bài;chưa kết hợp nhuần nhuyễn giữa học và ôn để học sinh không có cảm giác nhàmchán

Kết quả khảo sát lần 1 (tháng 10/2020) cho thấy tỉ lệ học sinh đạt điểm

trung bình còn rất cao, tỉ lệ khá thấp, tỉ lệ giỏi không

trung vào “Một số giải pháp giúp học sinh đạt điểm khá, giỏi trong bài thi mônNgữ văn tốt nghiệp THPT” Để hình thành cho học sinh sự chủ động, tích cựctrong học tập và có kĩ năng phân tích đề, huy động kiến thức vào quá trình làmbài thi Từ đó góp phần nâng cao hiệu quả giờ dạy và chất lượng ôn thi Đại học.

2.3 Một số giải pháp giúp học sinh đạt điểm khá, giỏi trong bài thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT

2.3.1 Nâng cao năng lực của người học qua quá trình cung cấp kiến thức

Trong quá trình cung cấp và củng cố kiến thức người dạy cần khéo léo đểkhông tạo ra sự nhàm chán: đảm bảo chuẩn kiến thức, xoáy sâu các vấn đề trọngtâm phục vụ cho việc kiểm tra, thi cử Quan tâm đến năng lực lĩnh hội kiến thứccủa từng nhóm đối tượng học sinh để có tác động phù hợp

Cấp độ thứ nhất, học sinh phải nắm vững kiến thức cơ bản Kiến thứcphục vụ cho bài thi môn Ngữ văn gồm hai phần: Đọc hiểu và làm văn Với phầnđọc hiểu, yêu cầu học sinh hệ thống lại kiến thức tiếng Việt và làm văn theo sơ

đồ hóa hoặc sơ đồ tư duy để phân biệt được bản chất, đặc trưng của từng đơn vịkiến thức Để thuận lợi cho việc ôn tập, giáo viên giao nhiệm vụ cho các nhóm

vẽ sơ đồ tư duy về một số đơn vị kiến thức cơ bản

Ví dụ: Sản phẩm thực hành của lớp 12A5

Ở phần làm văn, có hai câu: Nghị luận xã hội và nghị luận văn học Đểlàm tốt câu nghị luận xã hội học sinh cần nắm vững kiến thức về đoạn văn, cách

triển khai đoạn văn để làm rõ vấn đề nghị luận Với câu nghị luận văn học, học

sinh cần hiểu những đơn vị kiến thức cơ bản của văn bản văn học, vận dụng linhhoạt trên từng đề cụ thể (Đề thi thường yêu cầu cảm nhận một đoạn trích cụ thểtrong văn bản)

Cấp độ thứ hai, học sinh vận dụng kiến thức để giải quyết từng yêu cầu cụthể của bài thi Đề làm tốt công đoạn này, học sinh cần kết hợp nhuần nhuyễngiữa kiến thức cơ bản và lí giải, lập luận Đó chính là năng lực vận dụng kiếnthức để giải quyết vấn đề

Ví dụ: Đề thi tham khảo của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2021[7], câu 4 phầnđọc hiểu: “Anh/Chị hãy nhận xét về tình cảm của tác giả đối với miền Trungđược thể hiện trong đoạn trích”

Cấp độ thứ ba, học sinh vận dụng kiến thức đã học để tạo lập văn bản(viết đoạn, viết bài văn), yêu cầu cao hơn nên khi viết học sinh cần tạo dấu ấnriêng, phong cách độc đáo cho bài làm để lấy điểm sáng tạo Vì vậy, khi viếtđoạn văn nghị luận xã hội học sinh cần tích lũy cho mình một vốn kiến thức và

kĩ năng sống đa dạng (những vấn đề cấp thiết, có nghĩa với cuộc sống); cần phảitạo được chất văn cho bài làm như: lập luận chặt chẽ; tình cảm cảm xúc phongphú; hành văn lôi cuốn; dùng từ, viết câu trong sáng, rõ ràng

Ví dụ: Đề thi tham khảo của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2021, câu 1 phần làmvăn: “Từ nội dung đoạn trích ở phần đọc hiểu, hãy viết một đoạn (khoảng 200chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về sức mạnh của tình người trong hoàn cảnhkhó khăn thử thách”

Để giải quyết vấn đề này, trước hết học sinh cần hiểu được tình cảm củatác giả Hoàng Trần Cương trong đoạn trích đọc hiểu, vận dụng vào thực tế cuộcsống (người dân miền Trung lao đao trong trận lũ kinh hoàng vào tháng10/2020) Sử dụng lí lẽ, lập luận kết hợp với tình cảm, cảm xúc và dẫn chứng đểlàm rõ “sức mạnh của tình người”

Như vậy, kiến thức phục vụ cho bài thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPTkhá đa dạng và phong phú từ sách vở cho đến đời sống nên học sinh cần có nănglực lích lũy và xử lí kiến thức thông minh để phát huy tối đa giá trị của kiến thứctrong việc ghi điểm

2.3.2 Nâng cao năng lực của người học qua việc phân tích và xử lí đề

Thứ nhất, rèn luyện cho học sinh năng lực phân tích và xử lí đề thi vì đây

là khâu quan trọng trong quá trình làm bài để xác định được vùng kiến thức vàphương pháp phù hợp

Khi đọc văn bản đọc hiểu học sinh phải xác định được chủ đề của vănbản vì 4 câu hỏi phần đọc hiểu và câu 1 phần làm văn sẽ xoay quanh và làmsáng rõ chủ đề Nếu không xác định được chủ đề dẫn đến trình bày lan man, hỏi

một đằng trả lời một nẻo Xác định được chủ đề của văn bản đọc hiểu là xácđịnh được hướng đi cho bài làm đồng nghĩa với việc nắm chắc 50% thắng lợi

Ví dụ: Đề thi tham khảo của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2021, chủ đề củađoạn trích đọc hiểu là tình cảm của tác giả Hoàng Trần Cương với mảnh đất vàcon người miền Trung đã chi phối 50% số điểm của bài thi

Khi đọc yêu cầu câu nghị luận văn học (5 điểm) cần xác định được: Vấn

đề nghị luận là gì? Đoạn trích thuộc vị trí nào của văn bản, nội dung chính củađoạn trích, cách thức triển khai vấn đề qua các bước cụ thể hay còn gọi là cấutrúc bài văn

Ví dụ: Đề thi tham khảo của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2021, câu nghị luậnvăn học, học sinh cần xác định được: Vấn đề nghị luận “Phân tích hình tượngsông Hương trong đoạn trích trên”; đoạn văn trích dẫn là đoạn thứ hai (SôngHương ở ngoại vi thành phố Huế) trong hành trình sông Hương từ thượng nguồn

về Huế; cần thận thấy sự điều chỉnh trong yêu cầu của đề thi (Đề thi tốt nghiệpmôn Ngữ văn năm 2020 chỉ có một mệnh đề còn đề thi tham khảo năm 2021 cómệnh đề chính “Phân tích hình tượng sông Hương trong đoạn trích trên”, mệnh

đề phụ “Từ đó, nhận xét về tính trữ tình của bút kí Hoàng Phủ Ngọc Tường”)

Thứ hai, trong bước làm bài cần rèn luyện cho học sinh làm chủ về thờigian tức là có khả năng định lượng hợp lí và tương đối chính xác: Viết phần đọchiểu từ 20 phút đến 25 phút, câu nghị luận xã hội từ 20 phút đến 25 phút, câunghị luận văn học từ 70 phút đến 80 phút; bài làm đảm bảo hoàn thiện cả nộidung và hình thức để tránh rơi rớt điểm Có năng lực huy động kiến thức vì làmchủ được kiến thức học sinh sẽ bình tĩnh, tự tin trong khi làm bài

Thứ ba, giúp học sinh tìm hiểu Đáp án - thang điểm [8] và Phiếu chấmcủa Bộ Giáo dục và Đào tạo (Phụ lục 1) Công việc này giúp học sinh không bỏsót điểm ở từng ý, từng câu, từng phần và rèn luyện kĩ năng để lấy điểm tối đatrong quá trình làm bài Đây cũng là con đường đi quan trọng để học sinh đạtđiểm khá, giỏi trong bài thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT

2.3.3 Nâng cao kĩ năng làm bài qua việc phân loại đối tượng học sinh

Trong một lớp học, dù là lớp ôn thi Đại học nhưng năng lực tiếp nhậnkiến thức cũng như kĩ năng làm bài của học sinh không tương đồng nên việc xácđịnh được nhóm đối tượng là khâu quan trọng để có những tác động phù hợp.Nên trong lớp học có thể chia làm ba nhóm tương ứng với ba mức điểm: Trungbình, khá, giỏi Cần có yêu cầu cụ thể với từng nhóm qua mỗi phần của bài thi

2.3.3.1 Nâng cao kĩ năng làm phần đọc hiểu cho học sinh

Để làm tốt phần đọc hiểu trong bài thi môn Ngữ văn tốt nghiệp THPT, họcsinh ngoài việc nắm chắc kiến thức liên môn tiếng Việt, làm văn và bốn mức độ:

nhận biết, thông hiểu, vận dụng thấp, vận dụng cao; cần phân loại được nhómcâu hỏi và cách thức trả lời các kiểu dạng câu hỏi (Phụ lục 2)

Ví dụ: Đề thi tham khảo của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2021, phần đọc hiểuvới 4 câu hỏi, mỗi đối tượng học sinh cần đáp ứng được yêu cầu trả lời như sau:

Câu

hỏi

HS trung bình HS khá HS giỏi

Câu 1 Đoạn trích trên

được viết theo

- Lúa con gái

mà gầy còm úa

đỏ

- Chỉ gió bão là tốt tươi như cỏ

Hai hình ảnh nóiđến sự khắcnghiệt của thiênnhiên miềnTrung:

- Lúa con gái

mà gầy còm úa

đỏ

- Chỉ gió bão là tốt tươi như cỏ

Hai hình ảnh nóiđến sự khắcnghiệt của thiênnhiên miềnTrung:

- Lúa con gái

mà gầy còm úa

đỏ

- Chỉ gió bão là tốt tươi như cỏ

thường phảigánh chịu thiêntai, lũ lụt

- Con ngườimiền Trung:

giàu tình yêuthương, giàulòng nhân ái

Với phương ántrả lời như HStrung bình và cóthể thêm ý:

Bên cạnh nhữngkhó khăn khắcnghiệt tác giảcòn phát hiện ra

vẻ đẹp duyêndáng, trữ tình vàthi vị của dải đấtmiền Trung

Với phương ántrả lời như HStrung bình, HSkhá và có thểthêm ý:

Để có nhữngdòng thơ haynhư vậy là nhờvào khả năngquan sát tinhnhạy và tình cảmsâu nặng của tácgiả với miềnTrung

Câu 4 Anh/Chị hãy

- Đồng cảm với

sự khắc nghiệtcủa thiên nhiên

Với phương ántrả lời như HStrung bình và cóthể thêm ý:

Ca ngợi đức tính

Với phương ántrả lời như HStrung bình, HSkhá và có thểthêm ý:

được thể hiện

trong đoạn

trích

và những khókhăn, vất vả củangười dân miềnTrung

- Bộc lộ tìnhcảm yêu quý, sựtrân trọng củatác giả đối vớicon người nơiđây

quý báu như cần

cù, chịu thương,chịu khó, chântình của ngườimiền Trung

- Sự kết đọngtình cảm của tácgiả “tình ngườiđọng mật” vớimiền Trung.Tâm hồn lãngmạn, thơ mộngcủa người miềnTrung “Câu vídặm nằm ngang”

- Sự cảm phục,yêu thương, chia

sẻ của mọingười với miềnTrung

Qua đó học sinh cần nhận thấy, 4 câu hỏi phần đọc hiểu có liên quan vớinhau, câu trả lời trước là gợi ý cho câu trả lời sau, mục đích là làm rõ chủ đề:

“Mảnh đất và con người miền Trung” Từ việc đọc hiểu trên, mỗi nhóm học sinhhình thành cho mình một năng lực cần thiết, đặc biệt nhóm khá, giỏi phải thỏamãn được yêu cầu vận dụng cao

2.3.3.2 Nâng cao kĩ năng làm phần làm văn cho học sinh

Phần làm văn, có hai câu: câu 1, tạo lập đoạn văn nghị luận xã hội; câu 2,xây dựng bài văn nghị luận văn học Ở mỗi nhóm học sinh cần đặt ra các yêucầu cụ thể

Thứ nhất, câu nghị luận xã hội các nhóm đối tượng học sinh trung bình,khá, giỏi đều phải đáp ứng được yêu cầu cơ bản: xác định được vấn đề nghịluận, đảm bảo cấu trúc đoạn văn, sử dụng lí lẽ, lập luận phù hợp để làm sáng rõvấn đề

Ví dụ: Đề tham khảo của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2021, câu 1 phần làmvăn: “Từ nội dung đoạn trích ở phần đọc hiểu, hãy viết một đoạn (khoảng 200chữ) trình bày suy nghĩ của anh/chị về sức mạnh của tình người trong hoàn cảnhkhó khăn thử thách”

Tuy nhiên, khi hướng dẫn học sinh làm bài cần đặt ra các mức độ cụ thể:

Đối tượng

Mức độ

Học sinh trung bình

Học sinh khá Học sinh giỏi

1 Xác định vấn

đề nghị luận

Sức mạnh của tìnhngười trong hoàncảnh khó khăn thử

Sức mạnh của tìnhngười trong hoàncảnh khó khăn thử

Sức mạnh của tìnhngười trong hoàncảnh khó khăn thử

thách thách thách

2 Sử dụng lí lẽ,

dẫn chứng

- Tình người đemđến sự ấm áp, xoadịu những nỗi đaumất mát và tiếpthêm nghị lực chocon người vượt lêntrên những khókhăn, thử thách

- Tình người trongkhó khăn và thửthách giúp conngười thấu hiểu,gắn kết với; hiểuđược giá trị củacộng đồng, xâydựng tinh thầnđoàn kết

- Trong hoàn cảnhkhó khăn, thửthách, nâng cao ýthức, trách nhiệmcủa bản thân vớicộng đồng Ví dụ

cả nước hướng vềkhúc ruột miềnTrung trong trận lũlịch sử tháng10/2020

- Tình người đemđến sự ấm áp, xoadịu những nỗi đaumất mát và tiếpthêm nghị lực chocon người vượt lêntrên những khókhăn, thử thách

- Tình người trongkhó khăn và thửthách giúp conngười thấu hiểu,gắn kết với; hiểuđược giá trị củacộng đồng, xâydựng tinh thầnđoàn kết

- Trong hoàn cảnhkhó khăn, thửthách, nâng cao ýthức, trách nhiệmcủa bản thân vớicộng đồng Ví dụ

cả nước hướng vềkhúc ruột miềnTrung trong trận lũlịch sử tháng10/2020

- Tình người đemđến sự ấm áp, xoadịu những nỗi đaumất mát và tiếpthêm nghị lực chocon người vượt lêntrên những khókhăn, thử thách

- Tình người trongkhó khăn và thửthách giúp conngười thấu hiểu,gắn kết với; hiểuđược giá trị củacộng đồng, xâydựng tinh thầnđoàn kết

- Trong hoàn cảnhkhó khăn, thửthách, nâng cao ýthức, trách nhiệmcủa bản thân vớicộng đồng Ví dụ

cả nước hướng vềkhúc ruột miềnTrung trong trận lũlịch sử tháng10/2020

3 Mở rộng và

liên hệ

- Bên cạnh tình yêuthương, sự sẻ chiacao đẹp ở một góckhuất nào đó củađời sống vẫn cònbiểu hiện thờ ơ, vôcảm

- Cần nhận thứcđược sức mạnh của

Với phương án trảlời như HS trungbình và thêm ý:

- Phê phán những

kẻ lợi dụng tình thếkhó khăn để trụclợi cho bản thân

- Tình người giúpcon người tránh

Với phương án trảlời như HS trungbình, HS khá vàthêm ý:

Ý thức được tráchnhiệm của bản thântrong việc xâydựng một cộngđồng nhân văn,