Lười học tập, lao động, không dámđấu tranh với sai trái tiêu cực, thờ ơ vô cảm trước nỗi đau của người khác, thậmchí bất hiếu với cha mẹ, thiếu trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, thi
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT ĐÔNG SƠN 2
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC HIỆU QUẢ
KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH QUA CÔNG TÁC
Trang 2MỤC LỤC
I PHẦN MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 2
3 Đối tượng nghiên cứu 2
4 Phương pháp nghiên cứu 2
II NỘI DUNG 3
1 Cơ sở lý luận 3
2 Thực trạng 3
3 Các giải pháp thực hiện……… 4
III HIỆU QUẢ ĐẠT ĐƯỢC……… 16
III KẾT LUẬN CHƯƠNG 17
1 Kết luận nghiên cứu 17
2 Kết luận chung 17
DANH MỤC 18
Trang 3I PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Đã có rất nhiều quan điểm khẳng định hơn 75 % khả năng thành công củacon người xuất phát từ kỹ năng sống, kỹ năng sống là năng lực thiết yếu mà conngười cần phải có để ứng phó với mọi tình huống của cuộc sống Do đó, kỹ năngsống rất quan trọng đối với tất cả chúng ta, đặc biệt là thế hệ trẻ, khi các emđang còn non nớt trong suy nghĩ và hành động, dễ dàng chịu ảnh hưởng, tácđộng từ cuộc sống hiện đại mang đến Sự tác động của thông tin thiếu lành mạnh,nhiều biểu hiện nhận thức lệch lạc và sống xa rời các giá trị đạo đức, truyềnthống như: Đề cao lối sống thực dụng, ích kỷ, sùng bái thần tượng thái quá, ítquan tâm đến cộng đồng và những người xung quanh Thiếu ý thức rèn luyện,không thích cực tham gia các hoạt động Đoàn, các phong trào và các hoạt độngtập thể do nhà trường, địa phương tổ chức Lười học tập, lao động, không dámđấu tranh với sai trái tiêu cực, thờ ơ vô cảm trước nỗi đau của người khác, thậmchí bất hiếu với cha mẹ, thiếu trách nhiệm với bản thân và cộng đồng, thiếu quantâm đến tình hình đất nước, một bộ phận thanh thiếu niên mắc tệ nạn xã hội, viphạm pháp luật, tình trạng bạo lực học đường,…
Phần lớn là do các em thiếu kỹ năng sống, các em chưa được trang bị dạycách đương đầu với những khó khăn trong cuộc sống như cha mẹ ly hôn, giađình thuộc hộ nghèo, kết quả học tập kém,… Đã bị lôi cuốn vào lối sống thựcdụng, đua đòi, không đủ bản lĩnh nói không trước cái xấu, dễ nản chí, bỏ cuộc
và có em còn bế tắc nghĩ tới hành động tự sát khi gặp khó khăn trong cuộc sống
Trước thực trạng đó Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã Ban hành Thông tư
số 04/2014/TT –BGDĐT ngày 28/02/2014 về việc “ Quy định Quản lý hoạtđộng giáo dục kỹ năng sống và giáo dục hoạt động ngoài giờ lên lớp chínhkhóa” nhằm rèn kỹ năng sống cho học sinh một cách chung nhất ở các bậc học
Chương trình GDPT tổng thể đã được Bộ GD&ĐT công bố dù không cósách giáo khoa về kỹ năng sống nhưng việc giáo dục kỹ năng sống lại thông quacác môn học khác trong chương trình như Ngữ văn, Toán, Vật lý… hay các môngiáo dục thể chất, nghệ thuật, giáo dục an ninh quốc phòng… Biểu hiện cụ thể làmỗi môn học không chỉ rèn luyện nhận thức mà còn thực hành, liên hệ thực tiễnrèn luyện kỹ năng Chương trình GDPT tổng thể đã được Bộ GD&ĐT thông qua
có hoạt động trải nghiệm với thời lượng 105 tiết từ lớp 1 đến lớp 12, với mụctiêu mới là giúp người học làm chủ kiến thức phổ thông; biết vận dụng hiệu quảkiến thức vào đời sống và tự học suốt đời; có định hướng lựa chọn nghề nghiệpphù hợp; biết xây dựng và phát triển hài hòa các mối quan hệ xã hội; có cá tính,nhân cách và đời sống tâm hồn phong phú; nhờ đó có được cuộc sống có ý nghĩa
và đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước và nhân loại Như vậy,chương trình GDPT tổng thể quan tâm và chú trọng đến việc giáo dục kỹ năngsống cho học sinh
Ở lứa tuổi học sinh THPT các em có đặc điểm tâm sinh lý phát triển kháphức tạp, trí tuệ phát triển cả về lượng lẫn chất, các em đang hình thành giá trịnhân cách, giàu ước mơ, muốn học thành người lớn, thích thể hiện nhưng thiếuhiểu biết, thiếu kinh nghiện sống, rất dễ bị sa ngã và lôi kéo vào những thói hư –
Trang 4tật xấu, tệ nạn xã hội, gây tổn hại cho bản thân, có thể trở thành gánh nặng chogia đình và xã hội.
Khi được giao chủ nhiệm khóa học 2018 -2021, nhận thức được tầm quantrọng của giáo dục KNS, để đáp ứng yêu cầu phát triển của thời đại, của Ngành,nhiệm vụ của nhà trường,tôi luôn trăn trở, tìm tòi và thử nghiệm tìm ra các giảipháp nhằm giáo dục KNS cho học sinh đạt hiệu quả, hợp với xu thế phát triểncủa thời đại
Từ những lý do trên, tôi mạnh dạn trao đổi với đồng nghiệp đề tài: “ Một số giải pháp giáo dục hiệu quả kỹ năng sống cho học sinh qua công tác chủ nhiệm lớp”.
2 Mục đích nghiên cứu
Qua việc nghiên cứu lý luận và khảo sát thực hiện thực trạng công tác chủnhiệm ở trường THPT Đông Sơn 2 – tỉnh Thanh Hóa đề ra một số giải phápgiáo dục kỹ năng sống cho học sinh
3 Đối tượng nghiên cứu
HS lớp 10A7 năm học 2018 -2019,HS lớp 11A7 năm học 2019 -2020 và HSlớp 12A7 năm học 2020 -2021 của trường THPT Đông Sơn 2
4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp điều tra – quan sát, khảo sát thực tế, thu nhập thông tin từ phụhuynh, học sinh và từ giáo viên bộ môn
- Phương pháp thông kê, xử lý số liệu
II NỘI DUNG
Trang 51 Cơ sở lý luận
Kỹ năng sống (KNS) không phải là năng lực bất biến trong mọi thời đại,
mà là năng lực thích nghi cho mỗi thời đại mà cá nhân đó sống Bởi vậy, KNSvừa mang tính cá nhân, vừa mang tính dân tộc – quốc gia, vừa mang tính xã hội
- toàn cầu, đây là năng lực không thể thiếu của con người sống trong xã hội hiệnđại để ứng phó với những tình huống, thách thức, thậm chí cả rủi ro xảy ra trongcuộc sống, góp phần quyết định sự thành công của mỗi cá nhân, đẩy lùi các tệnạn xã nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống
Có nhiều cách tiếp cận khái niệm KNS, tuy nhiên có thể tiếp cận kỹ năngsống qua bốn trụ cột của giáo dục theo UNESCO: Học để biết, học để khẳngđịnh bản thân, học để chung sống và học để làm việc Tiếp cận theo bốn cột trênthì KNS có thể hiểu là kỹ năng học tập, kỹ năng làm chủ bản thân, kỹ năng thíchứng và hòa nhập với cuộc sống Tuy nhiên kỹ năng sống có thể hiểu là kỹ nănglàm chủ bản thân mỗi người, kỹ năng ứng xử phù hợp với người khác, với xã hội
và làm khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống
Có thể nói kỹ năng sống chính là nhịp cầu giúp con người biến kiến thức thànhthái độ hành động và thói quen tích cực lành mạnh
- Giáo dục KNS đã được đa số các trường chú ý thực hiện trong khuôn
khổ và yêu cầu của phong trào “ Xây dựng trường học thân thiện học sinh tích
cực”
- Giáo dục KNS cũng đã được các phương tiện thông tin đại chúng quantâm, thu hút sự chú ý và hướng ứng của phụ huynh học sinh, của toàn xã hội
b)Khó khăn - hạn chế
- Một bộ phận quản lý giáo dục, giáo viên chưa nhận thức đúng ý nghĩa
và tầm quan trọng của việc giáo dục KNS cho học sinh
- Khi thực hiện giáo dục kỹ năng sống còn gặp nhiều khó khăn, lúng túng
do có tài liệu cho giáo viên, chưa có tiêu chí đánh giá học sinh
- Hạn chế về cơ sở vật chất và kinh phí hoạt động vì giáo dục KNS cónhững đặc thù riêng như một số hoạt động ngoài giờ lên lớp ,…
- Giáo viên quen với việc tập trung cung cấp kiến thức mà không hoặc ítquan tâm đến giáo dục kỹ năng sống cho học sinh
2.1 Giáo dục kỹ năng sống tại trường THPT Đông Sơn 2
a)Thuận lợi
* Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm và thúc đẩy mạnh mẽ việc
triển khai giáo dục KNS cho học sinh ở cả 3 khối( Đã có 2 tiết/1 tuần để giáoviên chủ nhiệm dạy KNS, có nội dung thống nhất cho từng khối học, có nhữngtiết có chung nội dung cần đạt và những tiết hoạt động dựa vào tình hình cụ thểcủa từng lớp mà GVCN lựa chọn)
Trang 6* Điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị của nhà trường được huyện, tỉnh
đầu tư đáng kể có phòng thư viện, phòng học bộ môn, nhà đa năng,…để các em
có thể rèn kỹ năng đọc, nghe, kỹ năng thực hành hay rèn luyện thể chất,…
b)Khó khăn- Hạn chế
* Kinh tế gia đình của học sinh còn nhiều khó khăn, nhiều gia đình HS
thuộc hộ nghèo, cận nghèo, chủ yếu là thuần nông Ở lớp tôi chủ nhiệm có tổng
số 41 HS( 21 nam, 20 nữ), có 9 HS thuộc hộ nghèo và cận nghèo, 100% họcsinh có bố mẹ làm ruộng hoặc lao động tự do không ổn định thu nhập thấp, bấpbênh, có học sinh mất bố( hoặc mẹ), nhiều học sinh bố mẹ đi làm ăn xa, anh chị
em tự ở với nhau hoặc ở với ông bà, có học sinh bố mẹ ly hôn phải ở với bác.Thậm chí có phụ huynh( Phụ huynh em Lê Thị Thu) còn không biết chữ Điều
đó đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập và phát triển nhân cách của các em
* Nguồn kinh phí đầu tư của nhà trường cho các hoạt động trải nghiệm,
ngoài giờ lên lớp còn hạn chế Do điều kiện kinh tế gia đình còn nhiều khó khăn,đang phải gồng lên để lo sinh hoạt tối thiểu nên nhiều bậc phụ huynh không đồng tình cùng GVCN thực hiện các buổi hoạt động trải nghiện Do đó, các hìnhthức dạy KNS còn chưa đa dạng
* Vẫn còn một số GVCN chưa hiểu đúng mức vai trò, vị trí và tầm quan
trọng của việc giáo dục KNS cho học sinh, chưa bám sát và chưa có những giải pháp hữu hiệu kịp thời, vẫn dành buổi sinh hoạt để thu tiền, nhắc nhở qua loa là xong
3 Các giải pháp thực hiện
3.1 Nắm tình hình lớp, đặc điểm và hoàn cảnh sống của học sinh trong lớp chủ nhiệm Xây dựng ban cán sự lớp và hiện thực hóa các tiêu chí hoạt động
Đối với bất kì GVCN nào khi được phân công chủ nhiệm thì đều phải tìmhiểu đặc điểm tình hình lớp chủ nhiệm nắm bắt hoàn cảnh sống của các em vàdần dần tìm hiểu tính cách, năng lực của từng học sinh Phân loại các nhóm đối tượng học sinh gồm: Nhóm học sinh chăm ngoan
và nhóm học sinh có những biểu hiện lệch lạc như: Nhuộm tóc, sơn móng taymóng chân, trang điểm đậm, mặc quần áo sai đồng phục, nhác học, hay nghỉhọc, đi học muộn, từ đó phát hiện uốn nắn,giáo dục kịp thời Xây dựng đội ngũ cán sự lớp có năng lực GVCN sẽ không mất nhiều thờigian mà lớp chủ vẫn tự quản tốt Vậy dựa vào đâu để xây dựng BCSL? Theo tôidựa vào các yếu tố sau:
- Dựa vào sơ yếu lý lịch đầu năm, xem xét các em từng làm CBL
- Dựa vào các buổi lao động tập thể
- Dựa vào ý kiến của giáo viên bộ môn ở lớp
- Dựa vào sự giới thiệu tín nhiệm hoặc sự tự tin ứng cử của HS
Các em trong BCSL chăm ngoan, học tốt, ý thức kỷ luật tốt, nhiệt tình, có tinh thần xây dựng tập thể Sau đó, tổ chức bộ máy quản lý, phân công trách nhiệm cho từng thành viên trong BCSL Dựa trên những nội dung nội qui, quy định của nhà trường, Đoàn trường, tôi cùng các em xây dựng nội quy, đưa ra thống nhất chung lớp, thông qua phụ huynh học sinh trong buổi họp đầu năm như sau:
Trang 7( Bảng tiêu chí này tôi đã sử dụng và mang lại hiệu quả ở khóa chủ nhiệm năm học 2015 – 2018)
TT NỘI DUNG
(Điểm cộng hoặc điểm trừ được tính trên mỗi nội dung)
ĐIỂ M
10 Mức trừ 2 điểm trên mỗi vi phạm/1 lần:
- Khi trống đánh vẫn đứng ngoài hành lang
- Nói chuyện riêng, làm việc riêng trong giờ bị giáo viên nhắc nhở
- Không học bài cũ bị điểm kém từ 4 điểm trở xuống
- Đổi chỗ ngồi
-5
12
Mức trừ 10 điểm trên mỗi vi phạm/1 lần:
- Tham gia không nghiêm túc sinh hoạt tập thể( sinh hoạt 15, chào
cờ, các buổi sinh ngoại khóa,…)
- Đi xe trong sân trường
- Không sơ vin( Đối với nam)
- Làm vệ sinh lớp chậm, bẩn, không tắt điện, tắt quạt, đóng cửa
trước khi về
- Không đi lao động đúng giờ quy định hoặc không mang dụng cụ
hoặc không chấp hành sự phân công lao động
- Không mặc đồng phục, không đi giầy dép đúng quy định của
nhà trường, không đeo phù hiệu Đầu tóc không gọn gàng, nhuộm
tóc, trang điểm đến trường
- Trèo tường vào trường
-10
13
Mức trừ 15 điểm trên mỗi vi phạm/1 lần:
- Không tham gia sinh hoạt tập thể( sinh hoạt 15, chào cờ, các
buổi sinh ngoại khóa,…)
- Nghỉ học vô lí do
- Bỏ tiết
- Bị ghi sổ đầu bài không nghiêm túc
- Không đi lao động
- Làm hư tài sản của lớp của trường, viết bẩn lên bàn, lên tường
( học sinh phải bồi thường)
- Cán bộ không hoàn thành nhiệm vụ, làm sai, bao che cho tổ
-15
Trang 8viên, làm hời hợt, không ghi chép cẩn thận.
14
Mức trừ 20 điểm trên mỗi vi phạm/1 lần:
- Vi phạm quy chế thi
- Sử dụng điện thoại trong giờ học, trong buổi ngoại khóa( Nếu sử
dụng sẽ bị thu nộp cho ban nề nếp)
-20
15
Mức trừ 30 điểm trên mỗi vi phạm/1 lần:
- Đề lớp bị phê ồn tập thể ( Trừ tất cả học sinh có mặt trong buổi
học hôm đó)
- Vô lễ với giáo viên hoặc nhân viên trong nhà trường
- Có thái độ sai với cán bộ lớp Chống đối cờ đỏ
- Đánh nhau, hút thuốc, tham gia các tệ nạn xã hội( Chơi bài, chơi
bi-a, bóng bàn ăn tiền, lấy cắp vật dụng, cắm xe,…), tàng trữ trái
phép các chất ma túy, kích thích, chất gây nổ
-30
Các tổ trưởng xếp loại tổ viên theo tuần căn cứ vào tổng điểm Theo tháng
thì dựa vào kết quả các tuần trong tháng và theo sự tiến bộ của học sinh trong
tháng Cụ thể như sau:
Cách xếp loại hạnh kiểm Điểm 22 17 21 12 16 11
- Trong hai tuần liên tiếp vi phạm lỗi giống nhau thì hạ một bậc hạnh kiểm
- Lớp để giáo viên phê ồn tập thể thì trong tuần đó tất cả học sinh hạnh kiểm caonhất là loại khá
3.2 Rèn luyện kỹ năng giao tiếp ứng xử có văn hóa, chung sống hòa bình, phòng ngừa bạo lực học đường
Ngay khi nhận lớp, tôi đã quan tâm đến việc hình thành thói quen giaotiếp cho học sinh
- Giúp học sinh thay đổi thói quen xưng hô “tau – mi” sang “bạn – mình”, “cậu – tớ”, xưng tên, chấm dứt tình trạng nói tục (đây là tồn tại của
nhiều học sinh nông thôn)
- Phối hợp với giáo viên bộ môn cởi mở, vui vẻ, thẳng thắn và gần gũigiúp các em tự tin, thoải mái trong mỗi tiết học
- Xây dựng bộ quy tắc ứng xử giữa giáo viên với học sinh, giữa học sinh với nhau, hình thành thói quen làm chủ lời nói và hành động của mình khi giao tiếp: Cụ thể khi giao tiếp với thầy cô giáo , nhân viên trong trường và với những người lớn tuổi các em cần nói năng lễ độ, xưng hô đúng mực và thể hiện sự kínhtrọng lễ phép của mình thông qua việc chào hỏi và giao tiếp trong các tiết học Khi giao tiếp với bạn bè phải sử dụng lời nói hòa nhã , trong sáng Thái độ lịch
sự , đoàn kết và tôn trọng nhau Trong mối quan hệ tập thể các em cần vui vẻ, hòa đồng, trung thực, khiêm tốn vị tha, tuyệt đối không để xảy ra hành vi gây
gỗ, xúc phạm hoặc đánh nhau
- Biết “ Cảm ơn – xin lỗi” đúng lúc Bản thân tôi có lúc nóng, có nhầm lẫn vẫn xin lỗi ( Ví dụ: Em Khánh học lực trung bình nhưng thi học kì tập trung được 9,5, tôi đã yêu cầu em trung thực với điểm của mình, nhìn bài của bạn
Trang 9nào? Nhưng sau khi kiểm tra lại do lỗi của văn thư, tôi xin lỗi em trước
lớp) ,cảm ơn học sinh khi các em cho mượn bút, đem máy tính để quên,…Học sinh lớp tôi chủ nhiệm dần dần đã có chuyển biến như em Hằng không làm bài tập được giao đã gặp riêng cô xin lỗi, em Tiến lầm lì ít nói, ít giao tiếp đã biết nhắn tin cảm ơn cô,…
- Hình thành thói quen quan sát và lắng nghe: Trong các buổi sinh hoạt BCSL nhận xét, đánh giá các em phải trật tự lắng nghe rồi mới cho ý kiến, xét
sự phản hồi ngược lại( nếu có) Trong cuộc sống học cách lắng nghe lời nói của người khác còn giúp các em tạo cảm giác thấu hiểu và cảm thông với các bạn , với mọi người Điều này giúp hạn chế những hậu quả đáng tiếc như bạo lực họcđường trong môi trường giáo dục
- Tổ chức các cuộc thi hùng biện theo nhóm
3 3 Rèn luyện sức khỏe sinh sản Ý thức bảo vệ sức khỏe sức khỏe vị sức khỏe sinh sản vị thành niên
Trước khi cho học sinh thảo luận về “ Sức khỏe sinh sản vị thành niên và
ý thức bảo vệ ” tôi chia lớp thành 2 nhóm theo giới tính, tôi cung cấp cho trẻ
những kiến thức về giới( nam – nữ) và hậu quả của sự thiếu hiểu biết về giới tính không phải ai khác mà chính các em phải chịu, rất nặng nề như làm mẹ đơn thân, phạm tội, bị mắc các bệnh xã hội, mất khả năng làm mẹ do nạo phá thai ở
những cơ sở y tế “ Chui”,…
Tôi đưa ra những nội dung mà các em cần tìm hiểu( thực hiện) về chủ đề này như:
- Chủ động tìm hiểu kiến thức về giới, sức khỏe sinh sản từ cha, mẹ, thầy
cô, người thân và bạn bè
- Tâm sự nhưng lo lắng, băn khoăn với người thân hoặc thầy cô
- Duy trì thời gian biểu học tập, nghỉ ngơi, tập luyện và giải trí phù hợp
- Phân biệt rõ tình yêu và tình bạn trong sáng
- Tránh xa các chất kích thích như rượu, bia, thuốc lá, may túy,…
- Đối với học sinh nữ thì vệ sinh sạch sẽ kỳ kinh nguyệt, nếu 15 – 16 tuổi chưa có kinh nguyệt phải đi khám còn đối với học sinh nam nếu thấy gì bất thường cũng đi khám
- Tránh xa hình ảnh, phim ảnh, trang web đồi trụy, khiêu dâm
- Không nên quan hệ tình dục trước tuổi trưởng thành Nếu quan hệ cần thực hiện tình dục an toàn như: Chung thủy, phòng tránh thai, bện lây nhiễm tình dục, bệnh thế kỷ HIV/AIDS
Trang 10Ngoài ra, thông qua buổi họp phụ huynh tôi đề nghị phụ huynh quan tâm,dành thời gian chia sẻ, cung cấp các kiến thức về giới tính cho con em mình,đừng để con tự bơi trong thời kỳ chuyển thành người lớn Bồi dưỡng cả tư tưởngtâm hồn và thể chất cho các em, bổ sung những khoáng chất cần thiết trong bữa
ăn như sắt, canxi,…
Cuối cùng tôi tổ chức buổi thảo luận về “ Sức khỏe sinh sản vị thành niên
và ý thức bảo vệ ”.Với sự hỗ trợ của công nghệ thông tin( Máy tính , máy chiếu)
các em đã tìm hiểu từ nhiều kênh cho sản phẩm là bức tranh khá phong phú vàđầy đủ, ngoài sự mong đợi của tôi, buổi thảo luận diễn ra khá sôi nổi, thẳng thắn
và thoải mái Tôi nghĩ mang lại hiệu quả thiết thực, thay vì ta giảng thì để các
em tìm hiểu giảng cho nhau rất tốt
3.4 Kỹ năng phòng tránh tai nạn giao thông, đuối nước
a) Phòng tránh tai nạn giao thông
Tai nạn giao thông và đuối nước là hai chủ đề nóng mà không chỉ các nhà trường, ngành Giáo dục mà toàn xã hội quan tâm Trên truyền thông đại chúng thường phát đi các thông điệp này, các nhà trường cũng có những buổi thảo luận, sinh hoạt tập thể theo chủ đề như “ Tháng an toàn giao thông ”,… có sự phối kết hợp với công an để thực hiện Song vẫn còn nhiều vụ tai nạn giao thông và đuối nước xảy ra ở tuổi vị thành niên thật đau lòng!
Trước thực trạng đó, ngoài những buổi sinh hoạt chung theo lịch của nhà
trường, tôi tổ chức cuộc thi “ Tìm hiểu về an toàn giao thông”
tại lớp( Có trao thưởng) với các nội dung như:
Câu hỏi 1: Hãy nêu các nguyên nhân dẫn đến tai nạn giao thông ?
Câu hỏi 2: Tìm hiểu luật giao thông đường bộ?
Câu hỏi 3: Là một học sinh trung học phổ thông theo em làm thế nào để phòng chống tai nạn giao thông?
Câu hỏi 4(GV chuẩn bị): Một số tình huống yêu cầu học sinh sử lý hoặc xác định đúng – sai của người tham gia giao thông?
Chẳng hạn: