Giới thiệu cho học sinh sơ đồ tư duy và hướng dẫn cách vẽ sơ đồ, qua đó giúp học sinh ôn tập lại các kiến thức cũ về lập trình.. Sử dụng Sơ đồ tư duy để tổng hợp, hướng dẫn học sinh ôn t
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 4
- -SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“ỨNG DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY TRONG GIẢNG DẠY TIẾT ÔN TẬP CUỐI HỌC KÌ 2 (TIẾT 49, 50, 51) MÔN TIN HỌC 11 NHẰM KÍCH THÍCH KHẢ NĂNG TƯ DUY, PHÂN TÍCH, TỔNG HỢP, GHI NHỚ MỘT CÁCH CHỦ ĐỘNG VÀ SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH”
Người thực hiện: Đặng Thị Hòa
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Tin học
THANH HÓA NĂM 2021
Trang 22.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3
2.1.2 Cách h c t t Mindmapọc tốt Mindmap ốt Mindmap 42.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 5
2.3.1 Giới thiệu cho học sinh sơ đồ tư duy và hướng dẫn cách vẽ sơ
đồ, qua đó giúp học sinh ôn tập lại các kiến thức cũ về lập trình
7
2.3.2 Sử dụng Sơ đồ tư duy để tổng hợp, hướng dẫn học sinh ôn tập
kiến thức tệp và chương trình con – nội dung học ở học kì 2 82.3.3 Ứng dụng sơ đồ tư duy vào giải các bài tập lập trình sử dụng
các thao tác với tệp và chương trình con
11
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo
dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:
Cuộc cách mạng KHCN trong những năm gần đây đã làm thay đổi toàn
bộ cuộc sống con người.CNTT đã làm tích cực hóa quá trình dạy học, mang đếnmột luồng sinh khí mới cho hệ thống các nhà trường phổ thông hiện nay Mặc
dù vậy môn Tin học vẫn chưa tạo được vị trí xứng đáng trong môi trường THPThiện nay nói chung và trường THPT Triệu Sơn 4 nói riêng Đối với học sinhmôn tin học chỉ là môn học điều kiện để lên lớp, không cần phải quan tâm nhiềunhư các môn thi đại học hay thi tốt nghiệp THPT Từ những suy nghĩ lệch lạc đóvào các giờ học tin, học sinh vẫn thường cho mình cái quyền lười vận động, lười
tư duy suy nghĩ, chơi nhiều hơn học, đó là khoảng thời gian để giải lao sau cácgiờ học toán - lí - hóa hay văn - sử - địa Chính vì vậy mà đối với giáo viên tiếtdạy trở nên nặng nề còn chất lượng dạy và học chưa đáp ứng được yêu cầu củamôn học Qua nhiều năm giảng dạy tôi nhận thấy trong ba khối 10, 11 và 12 thìkết quả môn tin học 11 bao giờ cũng thấp hơn hẳn Nguyên nhân khách quan là
do nội dung tin học lớp 11 giới thiệu cho học sinh các khái niệm cơ bản nhất vềngôn ngữ lập trình bậc cao (chủ yếu lấy Pascal làm ví dụ), đây là một nội dung
rất mới mẻ nhưng khá “khó” và “khô khan” Khảo sát các học sinh khối 11 và
khối 12 đã học qua nội dung tin học lớp 11 cho thấy đa số các học sinh đều đưa
ra ý kiến: Tin học 11 quá khó với các em, bài học gồm toàn những từ ngữ tiếnganh, những kí tự hay những câu lệnh vô cùng khó hiểu, khó nhớ, học mãi màkhông thuộc Nguyên nhân chủ quan là đa số các học sinh chưa tìm thấy tácdụng của nội dung tin 10, 11, 12 với ứng dụng thực tế, đặc biệt là nội dung lậptrình Pascal ở lớp 11 Nhiều học sinh cho rằng tác dụng của tin học trong thực tếlà: truy cập web, giải trí, chơi games, nghe nhạc hay vào zalo, messenger để tròchuyện tán gẫu với bạn bè một số rất ít học sinh dùng vào việc học tập như tìmtài liệu trên mạng Hầu hết trong các giờ học tin học các em cảm thấy khánhàm chán, thiếu sự hấp dẫn lôi cuốn Đặc biệt với các lớp học cơ bản C chủyếu học theo phương pháp học thuộc lòng thì việc học một ngôn ngữ lập trìnhnhư Pascal cần nhiều sự tuy duy, logic và sáng tạo thì lại càng khó khăn hơnnhiều
Mặt khác trường THPT Triệu Sơn 4 đóng trên địa bàn xã Thọ Dân là mộtvùng nông thôn, điều kiện gia đình và nhà trường chưa đáp ứng được yêu cầudạy học môn tin học Bản thân học sinh chưa được tiếp xúc nhiều với các thiết
bị CNTT như máy tính nên việc học ngôn ngữ lập trình Pascal ở bộ môn tin họclớp 11 còn gặp rất nhiều khó khăn Đa số học sinh chưa có máy tính để thựchành, chạy thử chương trình nên khi viết chương trình trên giấy các em nhiềukhi còn ngại, sợ tốn giấy mà lại không biết đúng hay sai Vì vậy người giáo viêncần phải nắm bắt được tâm lý của các em, nghiên cứu bài giảng thật tốt, kết hợpnhiều phương pháp giảng dạy tích cực không những thu hút sự chú ý của họcsinh mà còn giúp các em hiểu và nắm bắt kiến thức ngay trên lớp Làm sao đểgiờ học tin trở nên sinh động, hứng thú, thu hút học sinh; đồng thời giúp họcsinh thể hiện cá nhân nhiều hơn, hoạt bát và chủ động chiếm lĩnh kiến thức, pháttriển khả năng tư duy lập trình Muốn đạt được điều đó thì bản thân giáo viên
Trang 4phải tự đổi mới mình, đổi mới cách dạy vì dạy học được xem là một trongnhững yếu tố quan trọng quyết định đến sự thành công của một nền giáo dục Đócũng là một nhiệm vụ quan trọng và cấp bách mà Bộ giáo dục và Đào tạo đangtriển khai thực hiện.
Giảng dạy nội dung tin 11 đã khó, dạy các tiết ôn tập cuối kì còn khó hơn
Đó là thời điểm học sinh phải gồng mình trước một kho kiến thức của 13 mônhọc, trước áp lực thi cử và điểm số Học sinh cần một phương pháp học khoahọc, giúp ghi nhớ nhanh và sâu mà không gây sự nhàm chán, mệt mỏi Tuynhiên những phương pháp như kẻ bảng hay tổng hợp bằng cách ghi chép thườngkhông phát huy được hiệu quả Chính vì vậy tôi đã sử dụng sơ đồ tư duy vàogiảng dạy các tiết ôn tập cuối học kì 2 thông qua đề tài sáng kiến kinh nghiệm:
“Ứng dụng Sơ đồ tư duy trong giảng dạy tiết ôn tập cuối học ki 2 (tiết 49,50,
51) môn Tin học 11 nhằm kích thích khả năng tư duy, phân tích, tổng hợp, ghi nhớ một cách chủ động và sáng tạo của học sinh” góp phần làm tăng chất
lượng giảng dạy môn tin học 11
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Tệp, các thao tác với tệp, chương trình con, hàm (function), thủ tục(Procedure) cùng một số bài tập có sử dụng tệp và chương trình con
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Để xây dựng và hoàn thiện sáng kiến kinh nghiệm này, bản thân tôi đã sửdụng một số phương pháp nghiên cứu có thể kể đến như:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Nghiên cứu vềphương pháp giảng dạy, nghiên cứu đặc điểm của môn Tin học ở trường phổthông nói chung và nội dung chương trình môn Tin học 11 nói riêng
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Điều tra, tìmhiểu các phương pháp giảng dạy, các hình thức hoạt động của học sinh, các trangthiết bị liên quan đến tin học có trong trường và của học sinh
- Kiểm tra đánh giá chất lượng học tập của học sinh qua các bài kiểm trađánh giá trắc nghiệm và tự luận
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Thống kê kết quả bài kiểm tra đánhgiá định kỳ của học sinh về nội dung tệp và chương trình con, kết quả điểmtrung bình môn Tin học 11 học kì II của học sinh các lớp đối chứng và lớp thựcnghiệm
- Đối thoại trực tiếp với đồng nghiệp, học sinh về cảm hứng của học sinhkhi học môn tin học nói chung và môn tin học11 nói riêng
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Trang 52.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.1 Khái niệm sơ đồ tư duy.
Sơ đồ tư duy là một phương pháp, lưu trữ, sắp xếp thông tin và xác định
thông tin theo thứ tự ưu tiên bằng cách sử dụng Từ khoá, Hình ảnh chủ đạo Mỗi
từ khoá hoặc hình ảnh chủ đạo trong sơ đồ tư duy sẽ kích hoạt những ký ức cụthể và làm nảy sinh những suy nghĩ, ý tưởng mới Cho bạn có cái nhìn tổng quan
về thông tin, để giải mã những sự kiện, ý tưởng và thông tin đồng thời cũng đểgiải phóng tiềm năng thật sự trong bộ não đáng kinh ngạc của bạn để bạn có thểđạt được bất kì điều gì mình muốn Bạn thử tưởng tượng một người ở dưới mặt
đất và một người ở trên cao ai sẽ có cái nhìn tổng quát hơn Sơ đồ tư duy sẽ
giúp bạn có được cái nhìn tổng quan như vậy.[1]
Khi học theo cách truyền thống bạn thường có tư tưởng lo ra, buồn ngủ, bởi vìbạn đang học chỉ bằng não trái (lo về tư duy logic), còn não phải lo về sự tưởng
tượng, hình ảnh Vì vậy khi bạn sử dụng sơ đồ tư duy là bạn đang bắt toàn bộ não bộ hoạt động 100% công sức Sơ đồ tư duy giúp não bộ hoạt động hết
công suất các chức năng trên được nhờ những lý do sau:
- Hơn 90% thông tin bạn nhận được là không cần thiết, bởi vì bạn chỉ cầnnhớ những từ khoá chính là đủ, bạn đang lãng phí thời gian để ghi nhớ nhữngthông tin không hữu ích Bạn thử tưởng tượng 10 trang sách thông tin được tómgọn trong 1 sơ đồ tư duy thì bạn ghi nhớ, và học cái nào sẽ nhanh hơn
- Bạn lãng phí thời gian để tìm những từ khoá trong câu vì nó không đượclàm nổi bật
- Bộ não của bạn có khả năng nhớ hình ảnh, màu sắc, kích cỡ tốt hơn làngôn ngữ chữ viết
- Bộ não cả bạn khi có cái nhìn tổng quan sẽ liên kết các sự kiện lại vớinhau làm bạn nhớ lâu hơn
Và quan trọng sơ đồ tư duy sử dụng cả hai bán cầu não cùng một lúc Nó sẽgiải phóng những năng lực tiềm ẩn của não bộ bạn đưa bạn lên một đẳng cấpmới, đẳng cấp của tài năng thậm chí là thiên tài [2]
Trang 6Sơ đồ tư duy và não bộ
Cấu tạo của sơ đồ tư duy gồm có:
Cách học tốt (Mindmap) là phương pháp dạy học được đưa ra như là một
phương tiện mạnh để tận dụng khả năng ghi nhận hình ảnh của bộ não Đây làcách để ghi nhớ chi tiết, để tổng hợp, hay để phân tích một vấn đề ra thành mộtdạng của lược đồ phân nhánh Khác với máy tính, ngoài khả năng ghi nhớ kiểutuyến tính (ghi nhớ theo 1 trình tự nhất định chẳng hạn như trình tự biến cố xuấthiện của 1 câu truyện) thì não bộ còn có khả năng liên lạc, liên hệ các dữ kiệnvới nhau Phương pháp này khai thác cả hai khả năng này của bộ não [3]
Đây là một kĩ thuật để nâng cao cách ghi chép Bằng cách dùng giản đồ ý,tổng thể của vấn đề được chỉ ra dưới dạng một hình trong đó các đối tượng thìliên hệ với nhau bằng các đường nối Với cách thức đó, các dữ liệu được ghi nhớ
và nhìn nhận dễ dàng và nhanh chóng hơn Phương pháp này được phát triển
vào cuối thập niên 60 (thế kỷ 20) bởi Tony Buzan, giúp ghi lại bài giảng mà chỉ
dùng các từ then chốt và các hình ảnh Cách ghi chép này nhanh, dễ nhớ và dễ
ôn tập hơn
Thay vì dùng chữ viết để miêu tả một chiều, Mindmap biểu thị toàn bộ cấu
trúc chi tiết của một đối tượng bằng hình ảnh hai chiều Nó chỉ ra dạng thức củađối tượng, sự quan hệ hỗ tương giữa các khái niệm (hay ý) có liên quan và cáchliên hệ giữa chúng với nhau bên trong của một vấn đề lớn
Trang 7So với các cách thức ghi chép truyền thống thì phương pháp giản đồ ý cónhững điểm vượt trội như sau [4]:
- Ý chính sẽ ở trung tâm và được xác định rõ ràng
- Quan hệ hỗ tương giữa mỗi ý được chỉ ra tường tận Ý càng quan trọng thì sẽnằm vị trí càng gần với ý chính
- Liên hệ giữa các khái niệm then chốt sẽ được tiếp nhận lập tức bằng thị giác
- Ôn tập và ghi nhớ sẽ hiệu quả và nhanh hơn
- Thêm thông tin (ý) dễ dàng hơn bằng cách vẽ chèn thêm vào giản đồ
- Mỗi giản đồ sẽ phân biệt nhau tạo sự dễ dàng cho việc gợi nhớ
- Các ý mới có thể được đặt vào đúng vị trí trên hình một cách dễ dàng, bất chấpthứ tự của sự trình bày, tạo điều kiện cho việc thay đổi một cách nhanh chóng vàlinh hoạt cho việc ghi nhớ
- Có thể tận dụng hỗ trợ của các phần mềm trên máy tính
Việc dùng ký hiệu hay biểu tượng và màu sắc qua hình vẽ:
- Các ký hiệu hay biểu tượng qua hình vẽ sẽ giản đồ sống động hơn
- Dùng các loại hình mũi tên khác nhau để chỉ ra chiều hướng và kiểu liên hệgiữa các ý
- Các ký tự đặc biệt như! ? {} & * | © ® " $ ' @ sẽ tăng "chất lượng cô đọng của
ý và làm rõ nghĩa cho giản đồ
- Dùng nhiều hình vẽ kiểu "logo" để hình tượng hóa các ý và giúp biểu thị cáckiểu lời giải
- Biểu thị các đặc tính kĩ thuật bằng các hình biểu tượng
- Sử dụng nhiều màu sắc sẽ giúp nhớ dễ hơn
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi sử dụng sáng kiến kinh nghiệm
Theo thống kê của http://www.vntrades.com cho thấy 90% người truy cậpmạng để đọc tin tức, số người sử dụng máy tính để học tập cũng như quản lícông việc rất ít Trình độ tin học của Lao động Việt Nam còn thấp so với thếgiới, đa số chưa đáp ứng được yêu cầu của công việc, việc dùng máy tính chủyếu là để giải trí Đối với học sinh, máy tính và mạng máy tính là một công cụtuyệt vời để nghe nhạc, xem phim, lướt Web, vào Face book hay Zalo,Messenger để tán chuyện với bạn bè hay chỉ để tìm lời giải cho các bài tập vềnhà nhằm đối phó với giáo viên Các em thường nghĩ học tin học là học sử dụngmáy tính và môn tin chỉ là môn phụ, có thi tốt nghiệp hay đại học cao đẳng gìđâu Học tin học chẳng có ích lợi gì, bố mẹ anh chị em thậm chí các em nhỏkhông được học tin mọi người vẫn sử dụng máy tính và mạng một cách rấtthành thục – đó là một lối suy nghĩ vô cùng lệch lạc ở các em học sinh, trong đó
có học sinh trường THPT Triệu Sơn 4
Qua đàm thoại trực tiếp với giáo viên và học sinh có thể thấy ở phần đa các
em học sinh hiện nay có ít hoặc không có cảm hứng với môn học như môn Tinhọc 11 bởi các lý do sau:
- Đối với các em học sinh có dự định thi đại học, cao đẳng thì thường thíchhọc toán, lý, hóa (khối khoa học tự nhiên) hay văn, sử, địa, giáo dục công dân(khối khoa học xã hội) để thi lấy kết quả cao và không thích các môn còn lại nhưtin học, công nghệ vì các môn này không phải là môn thi tuyển sinh Nhóm học
Trang 8sinh còn lại thì xem môn tin học là môn học điều kiện để lên lớp nên cũng chẳngquan tâm hay hứng thú gì.
- Nội dung lập trình ở môn tin học 11 rất khó hiểu, khó nhớ, khó viết, khóhọc Điều đó còn khó khăn hơn nữa với những học sinh thuộc ban khoa học xãhội chủ yếu học theo kiểu thuộc lòng, ít tư duy sáng tạo Nội dung lập trìnhPascal đòi hỏi học sinh phải hiểu được câu lệnh, phải chạy thử được chươngtrình (không dùng máy tính), tức là đòi hỏi sự tư duy, khả năng ghi nhớ, phântích, tổng hợp Nếu các em học sinh chọn phương pháp học thuộc lòng như họcvăn, sử thì chắc chắn sẽ gây ra sự chán nản, mệt mỏi, không nắm được bản chấtvấn đề, kết quả cuối cùng sẽ rất thấp
- Các giờ học tin học thường ít hấp dẫn, sôi nổi, không lôi kéo được sự chú ýcủa học sinh
Như vậy có thể thấy rằng đa số học sinh chưa nhận thức được giá trị thựccủa việc học, không thấy học tập gắn liền với thực tiễn, mỗi nội dung học – với
các em học sinh – chỉ có giá trị lúc thi cử Vì thế học sinh cũng “cưỡng bức” sự
hứng thú của mình vào các môn học có thi, từ đó kết quả học tập thấp chưa đảm bảo yêu cầu Cụ thể khảo sát điểm trung bình học kì 1 tại các lớp 11B6 và 11B7 môn Tin học năm học 2020 – 2021 kết quả như sau:
lượng
Tỉ lệ đạtđiểm từ 5trở lên
Tỉ lệ điểmdưới 5
Tỉ lệđiểmgiỏi
Tỉ lệđiểmkhá,TB
Tỉ lệđiểmyếu, kém
Từ những kết quả mà bản thân đã thu thập được, là một giáo viên giảng dạynhiều năm tại trường THPT Triệu Sơn 4 tôi đã phải suy nghĩ rất nhiều TriệuSơn 4 có khu vực xét tuyển là các xã Thọ Cường, Thọ Ngọc, Xuân Thọ, XuânThịnh, Xuân Lộc, Thọ Thế, Thọ Tân, Thọ Dân, kết quả đầu vào hàng nămthường đứng tốp đầu so với các trường bạn Vậy nguyên nhân nào dẫn đến kếtquả học tập môn tin học lại có phần không cân xứng Sau khi nghiên cứu kĩ lạinội dung môn tin học 11 cũng như trao đổi tìm hiểu tâm tư nguyện vọng của họcsinh tôi nhận ra rằng nội dung lập trình Pascal rất mới mẻ, học sinh tại các lớp
Trang 9cơ bản C quen với cách học ít tư duy lôgic nên giáo viên cần một phương pháphọc tập thích hợp, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học Muốn đổimới cách học phải đổi mới cách dạy Cách dạy chỉ đạo cách học, nhưng ngượclại thói quen học tập của trò cũng ảnh hưởng tới cách dạy của thầy Vì vậy,người giáo viên phải kiên trì dùng cách dạy hoạt động để dần dần xây dựng chohọc sinh phương pháp học tập chủ động một cách vừa sức, từ thấp lên cao.Trong đổi mới phương pháp dạy học phải có sự hợp tác cả của thầy và trò, sựphối hợp nhịp nhàng hoạt động dạy với hoạt động học thì mới thành công Từ đótôi đã mạnh dạn cải tiến cách dạy, sử dụng sơ đồ tư duy nhằm phát huy tính tíchcực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; bồi dưỡng phương pháp tự học,rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đemlại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh.
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Giới thiệu cho học sinh sơ đồ tư duy và hướng dẫn cách vẽ sơ đồ, qua
đó giúp học sinh ôn tập lại các kiến thức cũ về lập trình.
Tôi đã đưa ra các ví dụ về Sơ đồ tư duy như sau: (Thực hiện trình chiếu trênmáy chiếu trên máy tính có cài đặt phần mềm Mindjet MindManager)
Sơ đồ tư duy 1: cấu trúc của một chương trình Pascal:
Đây là nội dung mà học sinh đã được biết ở chương 2, giáo viên giới thiệulại ý nghĩa của các nút đối tượng, như vậy các em sẽ dễ hiểu và nhớ lại được nộidung của vấn đề
Sơ đồ tư duy 2: Câu lệnh rẽ nhánh If – then:
Trang 10Sơ đồ tư duy 3: các thao tác với tệp văn bản:
Thông qua việc giải thích về các kí hiệu, hình ảnh, nội dung của các sơ đồ
tư duy 1,2,3 giáo viên giúp học sinh ghi nhớ, tổng hợp lại những kiến thức cơbản chương 2 và 3 sách giáo khoa tin học 11 Đồng thời, giáo viên hướng dẫn đểhọc sinh rút ra đặc điểm chung của các Sơ đồ tư duy trên Từ đây giáo viên đưa
ra kết luận thế nào là Sơ đồ tư duy, ý nghĩa của sơ đồ tư duy đối với việc ôn tậptổng hợp các kiến thức và cách xây dựng một sơ đồ tư duy
Nội dung này chỉ giới thiệu cho học sinh biết, không đi sâu vào giải thíchthế nào là Sơ đồ tư duy, không cần ghi chép nội dung để không mất thời gianlàm các việc khác
2.3.2 Sử dụng Sơ đồ tư duy để tổng hợp, hướng dẫn học sinh ôn tập kiến thức tệp và chương trình con – nội dung học ở học kì 2.
Sau khi giới thiệu xong về thế nào là Sơ đồ tư duy, cách lập Sơ đồ tư duygiáo viên chia lớp thành các nhóm (mỗi bàn một nhóm), hướng dẫn và yêu cầu
Trang 11các nhóm tự vẽ Sơ đồ tư duy về nội dung tệp và các thao tác với tệp Sau đây làmột số Sơ đồ tư duy mà các em đã vẽ được như sau:
Bài 14: Tệp và phân loại tệp:
Sơ đồ tư duy 4: phân loại tệp
Bài 15: Các thao tác với tệp văn bản
Đây là 2 dạng sơ đồ tiêu biểu mà học sinh vẽ được
Sơ đồ tư duy 5: Các thao tác với tệp văn bản
Sơ đồ tư duy 6: Các thao tác với tệp văn bản (tiếp)
Trang 12 Tiếp tục thực hiện theo hướng như trên với nội dung Chương VI Chương trình con và lập trình có cấu trúc
Trong quá trình giới thiệu nội dung của bài học tôi đã đưa ra các sơ đồ tư duytổng hợp kiến thức của chương trình con Yêu cầu học sinh theo dõi, nhận xét về
sơ đồ tư duy đã đưa ra Ban đầu tôi đưa ra sơ đồ tư duy dưới dạng khuyết 1nhánh các thành phần của thủ tục (Procedure)
Sơ đồ tư duy 7: chương trình con và phân loại
Từ sơ đồ tư duy này các em dễ hiểu thiếu nội dung nào (các thành phầncủa chương trình con dạng thủ tục), yêu cầu học sinh tìm ra nội dung còn thiếu
và bổ sung vào sơ đồ tư duy cho hợp lí Sau khi tổng hợp ý kiến của học sinhgiáo viên đưa ra sơ đồ tư duy đầy đủ thông tin:
Sơ đồ tư duy 8 chương trình con và phân loại (bài 18)
Trang 132.3.3 Ứng dụng sơ đồ tư duy vào giải các bài tập lập trình sử dụng các thao
tác với tệp và chương trình con.
2.3.3.1 Bài tập trắc nghiệm
Thông qua các sơ đồ tư duy học sinh ôn tập và tổng hợp các kiến thức vềtệp và chương trình con, sau đó vận dụng vào giải các câu hỏi trắc nghiệm sau:
Câu 1: Dữ liệu kiểu tệp
A sẽ bị mất hết khi tắt máy B không bị mất khi tắt máy hoặc mất điện
C sẽ bị mất hết khi tắt điện đột ngột D cả A, B, C đều sai
Câu 2: Trong PASCAL, để khai báo hai biến tệp văn bản f1, f2 ta viết
A Var f1, f2 : Text; B. Var f1 f2 : Text;
C Var f1 ; f2 : Text; D Var f1 : f2 : Text;
Câu 3: Để gắn tệp KQ.TXT cho biến tệp f1 ta sử dụng câu lệnh
A f1 := ‘KQ.TXT’; B KQ.TXT := f1;
C Assign(‘KQ.TXT’,f1); D Assign(f1.‘KQ.TXT’);
Câu 4: Trong PASCAL mở tệp để đọc dữ liệu ta phải sử dụng thủ tục
A Reset(<tên tệp>); B Reset(<tên biến tệp>);
C Rewrite(<tên tệp>); D Rewrite(<tên biến tệp>);
Câu 5: Trong PASCAL mở tệp để ghi kết quả ta phải sử dụng thủ tục
A Reset(<tên tệp>); B Reset(<tên biến tệp>);
C Rewrite(<tên tệp>); D Rewrite(<tên biến tệp>);
Câu 6: Vị trí của con trỏ tệp sau lời gọi thủ tục Reset
A Nằm ở đầu tệp B Nằm ở cuối tệp
C Nằm ở giữa tệp D Nằm ngẫu nhiên ở bất kỳ vị trí nào
Câu 7: Để đọc dữ liệu từ tệp văn bản ta có thể sử dụng thủ tục
A.Read(<tên tệp>,<danh sách biến>); B.Read(<tên biến tệp>,<danh sách biến>);C.Write(<tên tệp>,<danh sách biến>);D.Write(<tên biến tệp>,<danh sáchbiến>);