SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRIỆU SƠN 4 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀO DẠY BÀI “AMIN” – LỚP 12 – CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN NHẰM GIÚP HỌC S
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRIỆU SƠN 4
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀO DẠY BÀI
“AMIN” – LỚP 12 – CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN NHẰM GIÚP HỌC SINH “NÓI KHÔNG VỚI THUỐC LÁ” ĐỂ BẢO VỆ
SỨC KHỎE CON NGƯỜI
Người thực hiện: Lê Thị Xuân Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Hóa học
THANH HOÁ, NĂM 2021
Trang 21.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm 2
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 32.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
Sức khỏe là tài sản quý giá nhất của con người Không phải đương nhiên mà
mỗi người chúng ta được sở hữu một thân thể khỏe mạnh mà đó phải là kết quảcủa quá trình gìn giữ và rèn luyện thường xuyên trong sinh hoạt hàng ngày Thóiquen sinh sống đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe con người
“Người có sức khỏe có một trăm ước muốn, người không có sức khỏe chỉ có một ước muốn duy nhất, đó là sức khỏe” [1] Bệnh tật không trừ một ai bất kể bạn là
người giàu hay nghèo, người có địa vị cao hay thấp Nếu bạn may mắn được sởhữu một sức khỏe tốt thì đồng nghĩa với việc bạn đang cận kề với thành công vềmọi lĩnh vực, do vậy ta cần coi trọng và giữ gìn nó
Trong thế kỷ 21, công nghiệp hóa hiện đại hóa làm cho cuộc sống ngàycàng phát triển, chính vì vậy mà y tế cũng được đầu tư hơn trước, người dâncũng ý thức hơn trong việc chăm sóc sức khỏe của bản thân, nhưng bệnh tật thìkhông vì thế mà giảm đi
Con người Việt Nam nói chung, thế hệ trẻ nói riêng chưa quan tâm nhiềuđến sức khỏe của bản thân và chưa biết cách bảo vệ sức khỏe vốn quý của mình.Khi sức khỏe tốt không cảm thấy nó là quý giá nhưng khi ta bị bệnh tật mớinhận thấy một cách thấm thía và đủ đầy rằng sức khỏe còn hơn tiền bạc, danhvọng Chỉ khi nào phát bệnh lúc đó mới hối tiếc, mới lo chữa bệnh Khi đó bệnh
đã nặng chữa sẽ khó khăn, tốn kém và có nhiều người không chữa được nữa
Khói thuốc lá là một trong những tác nhân lớn làm ảnh hưởng xấu tới sứckhỏe của con người
Để khắc phục tình trạng trên chúng ta cần giáo dục con người ngay từ bé,lúc ngồi trên ghế nhà trường Không chỉ giáo dục ở nhà trường mà giáo dục các
em từ những hành vi nhỏ ở nhà, biết bảo vệ sức khỏe, biết tuyên truyền cho mọingười phải bảo vệ sức khỏe vốn quý của bản thân và “nói không với thuốc lá”
Giáo dục thế hệ trẻ là nhiệm vụ mà tất các các quốc gia trên thế giới đều
coi là chiến lược của quốc gia mình “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, tương
lai của một dân tộc, một quốc gia phải nhìn vào nền giáo dục của quốc gia đó.Giáo dục luôn đổi mới về mọi mặt để phù hợp với sự thay đổi của thời đại
Trong điều kiện hiện nay, khoa học kỹ thuật của nhân loại phát triển như
vũ bão, đặc biệt là công nghệ thông tin, nền kinh tế tri thức có tính toàn cầu thìnhiệm vụ của ngành giáo dục vô cùng to lớn Giáo dục không chỉ truyền đạt kiếnthức cho học sinh mà còn phải giúp học sinh vận dụng kiến thức khoa học vàocuộc sống, đặc biệt vận dụng để bảo vệ sức khỏe con người, vừa mang tính giáodục, vừa mang tính giáo dưỡng, cao hơn là giáo dưỡng hướng thiện khoa học
Chính vì thế mà tôi chọn đề tài “Đổi mới phương pháp dạy học vào dạy bài
“Amin” – lớp 12 – chương trình chuẩn nhằm giúp học sinh “nói không với thuốc lá” để bảo vệ sức khỏe con người.
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Đổi mới phương pháp dạy học, kết hợp các phương pháp đặc trưng bộ môn,lấy học sinh làm trung tâm tạo sự hứng thú học tập và nâng cao chất lượng
Trang 4- Tìm hiểu và lồng ghép các kiến thức liên quan đến sức khỏe con người trongtiết học để tạo sự hứng thú, tích cực, kích thích sự ham học, nâng cao chất lượngdạy và học môn hóa học của học sinh Trung học phổ thông, cụ thể là học sinhlớp 12.
- Nâng cao khả năng vận dụng kiến thức môn hóa vào đời sống
- Giáo dục học sinh nam không nên hút thuốc lá vì ảnh hưởng nhiều đến sứckhỏe của bản thân và những người xung quanh Tuyên truyền cho mọi ngườikhông nên hút thuốc lá; biết tự bảo vệ sức khỏe của mình, gia đình và xã hội
- Trang bị cho học sinh những kỹ năng cần thiết – chuẩn bị cho hành trang bướcvào đời
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Cơ sở lí luận của phương pháp dạy học
- Thiết kế, tổ chức hoạt động dạy học theo phương pháp đổi mới trong bài aminchương trình chuẩn lớp 12
- Nicotin ảnh hưởng đến sức khỏe con người như thế nào
Để có cơ sở đánh giá hiệu quả của đề tài trong thực tế tôi chọn hai lớp củatrường THPT Triệu Sơn 4, trong đó lớp 12A1 năm học 2020 - 2021 làm lớp đốichứng (ĐC) và lớp 12A2 năm học 2020 - 2021 làm lớp thực nghiệm (TN) Hailớp này có sự tương đồng về số lượng, tỉ lệ nam/nữ trong lớp, hoàn cảnh giađình, điều kiện kinh tế, điều kiện học tập và đặc biệt là năng lực học tập, thái độhọc tập với bộ môn hóa học trước khi tác động
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết:
+ Tham khảo tài liệu sách, báo, tạp chí, truy cập thông tin trêninternet để nghiên cứu về các vấn đề sức khỏe con người liên quan đến nội dungtiết học để có cách thiết kế và tổ chức hoạt động dạy học
+ Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các nguồn tài liệu để xâydựng cơ sở lý thuyết và nội dung của đề tài
- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Tìm hiểu vấn đề sức khỏe người dân hiện nay, căn bệnh ung thư phổi, ung thưvòm họng, bệnh tim, bệnh răng miệng,…
+ Phương pháp quan sát: quan sát học sinh hút thuốc lá,…
+ Thực nghiệm sư phạm: Tổ chức hoạt động dạy học lồng ghép bảo vệ sức khỏecon người trong các bài giảng và rút ra kinh nghiệm để đạt được hiệu quả cao
- Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
a Nicotin là gì?
Nicotin là dạng hóa chất chứa nitơ có trong một vài loại thực vật thuộc họ cànhư cây thuốc lá Không chỉ dùng để hút, nicotin còn được sử dụng làm chất diệtcôn trùng Nicotin không phải là một chất gây ung thư nhưng lại là chất gâynghiện cực mạnh khiến bạn lệ thuộc vào thuốc lá và gây ra những tác hại nguyhiểm đối với cơ thể Nicotin là một trong nhiều thành phần có trong thuốc lá
Trang 5Việc cai nghiện nicotin hay cai nghiện thuốc lá là quá trình khó khăn không kémcai nghiện ma túy.
b Tác hại của nicotin đối với cơ thể: Mặc dù nicotin chưa được chứng minh là
nguyên nhân tạo nên các khối u ác tính, nhưng nicotin có thể gây tác hại vềnhiều mặt ở hầu hết các cơ quan và hệ thống của cơ thể, như:
- Xơ vữa động mạch.
- Ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
- Tác động lên hệ tiêu hóa.
- Gây ra các vấn đề tim mạch.
- Đối với phụ nữ mang thai: Trong thời kỳ mang thai, nếu mẹ bầu hút thuốc lá
hoặc ở trong môi trường khói thuốc quá nhiều, nicotin có thể gây những tác hạinhư tiểu đường tuýp 2, béo phì, cao huyết áp, rối loạn chức năng hô hấp như khóthở hoặc ho khan Ngoài ra, em bé trong bụng mẹ khi trưởng thành sẽ mắc phảicác khuyết tật về hành vi thần kinh và vô sinh
- Các tác động nguy hiểm khác: nicotin còn có thể gây co thắt phế quản, run
và đau cơ khớp cũng như giảm insulin, góp phần gia tăng nguy cơ bệnh tiểuđường
Đề tài chỉ ra được mối liên hệ mật thiết và vô cùng to lớn kiến thức mônhóa học với sức khỏe con người
Việc thiết kế giáo án cũng như tổ chức hoạt động cho học sinh theo hướngphát triển năng lực toàn diện cho học sinh với nhiều giáo viên còn nhiều lúngtúng Trong đề tài này, tôi đã vận dụng kết hợp tối đa các phương pháp dạy họctích cực đặc trưng bộ môn, tổ chức thành công hoạt động lồng ghép kiến thứcmôn học vào bảo vệ sức khỏe con người
c Tại sao hút thuốc lá lại có hại cho sức khỏe của bản thân và người xung quanh?
Qua phân tích cho thấy, trong khói thuốc lá chứa trên 4000 hoá chất, trong
đó có 43 hoá chất là nguyên nhân gây ung thư, nguy hiểm nhất là chất hắc ín,Nicotin - chất gây nghiện Ngoài ra, trong khói thuốc lá còn có nhiều chất kíchthích khối u, kích thích gây viêm nhiễm đường hô hấp, gây tổn thương tronglòng mạch máu Khi hút thuốc lá, khói thuốc qua phổi ngấm vào máu, tích luỹlâu ngày trở thành điều kiện và nguyên nhân gây nên nhiều bệnh nguy hiểm
Thuốc lá điện tử có khoảng 15.500 loại hương liệu được sử dụng, trong
đó có rất nhiều loại hương liệu độc hại và có chứa nicotin là chất gây nghiện
Khi hút thuốc lá, khói thuốc qua phổi ngấm vào máu, tích luỹ lâu ngày trởthành điều kiện cho nhiều căn bệnh nguy hiểm phát triển
Tất cả các sản phẩm thuốc lá đều có hại cho sức khỏe của cả người hút vànhững người xung quanh (hút thuốc lá thụ động) là nguyên nhân của nhiềutrường hợp ngộ độc nicotin và gây nên nhiều bệnh cho con người, như: ung thưphổi, ung thư vòm họng, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, tăng nguy cơ gây huyếtkhối, bệnh tim mạch, đột quỵ
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Trang 6Môn hoá học trong trường trung học phổ thông giữ một vai trò quan trọngtrong việc hình thành và phát triển trí dục, nhận thức của học sinh Mục đích củamôn học là giúp học sinh hiểu đúng đắn, hoàn chỉnh và nâng cao cho học sinhnhững tri thức, hiểu biết về thế giới, con người thông qua các bài học, các bàithực hành,… của môn học Hóa học không chỉ để làm các bài tập viết PTHH,nhận biết các chất, tính toán mà còn để biết được các ứng dụng phong phú vàthiết thực trong cuộc sống Đồng thời là khởi nguồn, là cơ sở phát huy tính sángtạo ra những ứng dụng phục vụ trong đời sống của con người, biết cải tạo thếgiới theo mục đích của chính mình Hoá học xóa bỏ hiểu biết sai lệch làmphương hại đến đời sống, biết bảo vệ đời sống của bản thân, gia đình và cộngđồng.
Để đạt được mục đích của học hoá học trong trường phổ thông thì giáo viêndạy hoá học là nhân tố tham gia quyết định chất lượng Do vậy, ngoài nhữngphương pháp truyền đạt thu hút gây hứng thú học sinh người giáo viên dạy hoáhọc còn phải hiểu biết về hoá học đời sống Trong sáng kiến kinh nghiệm này,tôi có đề cập đến một vấn đề đang là nỗi trăn trở của toàn xã hội “nói không với
thuốc lá” với mục đích góp phần sao cho học sinh có ý thức biết bảo vệ sức
khỏe của bản thân, cho những người xung quanh và toàn xã hội; qua đó các emđam mê môn hóa học hơn, góp phần nâng cao chất lượng môn học và trang bịcho các em những kỹ năng sống cần thiết để các em tự tin bước vào đời
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Trong lý luận phương pháp dạy học hiện nay, vấn đề lấy học sinh làm trung tâm là vấn đề đặt lên hàng đầu Nghĩa là: người học có quyền sáng tạo, tự giác… điều này cần thể hiện thông qua phương pháp dạy học của từng giáo viên[2] Thế nhưng để thiết kế được một bài giảng thực sự đạt hiệu quả theo
đúng mục tiêu giáo dục và gây được hứng thú cho học sinh thì mất nhiều thờigian và phải có sự đầu tư lớn bên cạnh đó còn phải nắm vững các phương pháp,phương tiện và kỹ thuật dạy học tích cực Thực trạng hiện nay là thi vào lớp 10không có môn hóa nên các trường trung học cơ sở bộ môn này chưa được nhàtrường, phụ huynh và các em dành thời gian quan tâm nhiều nên bước chân vàolớp 10 kiến thức môn hóa học của các em đa số còn rỗng kiến thức Không ítgiáo viên còn lúng túng trong việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướngtích cực; nhiều giáo viên chạy đua kinh tế làm thêm ngoài rất nhiều, thời giandành cho nghiên cứu bài dạy của mình còn hạn chế,… điều này đã ảnh hưởngtrực tiếp tới thái độ đối với môn học và kết quả học tập của học sinh
Với tình hình xã hội hiện nay, vấn đề giải quyết việc làm cho sinh viên gặpnhiều khó khăn nên nhiều học sinh không có nhu cầu thi đại học chỉ thi tốtnghiệp THPT, các em lựa chọn thi ban khoa học xã hội là chủ yếu Với những
em không chọn ban khoa học tự nhiên thì giờ học môn hóa đối với các em thậtnặng nề và cảm thấy nhàm chán hơn nếu như người thầy không có phương phápdạy học tích cực
Học sinh THPT nói chung, học sinh lớp 12 nói riêng, các em là những thanhniên chuẩn bị bước vào đời, nguồn nhân lực quan trọng của Đất nước Ngoài
Trang 7những kiến thức cơ bản truyền đạt cho các em người thầy cần rèn cho các emnhững kỹ năng cần thiết, đặc biệt kỹ năng vận dụng kiến thức vào đời sống.
Thực trạng vấn đề sức khỏe của con người Việt Nam hiện nay:
Năm 2015, theo công bố của 3 tổ chức: Liên hợp quốc, Ngân hàng thế giới
và Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Việt Nam đứng thứ 62/145 trong bảng xếphạng sức khỏe các nước có trên 1 triệu dân Như vậy sức khỏe con người ViệtNam đang ở tốp dưới Điều đáng lo ngại là chúng ta đang đối mặt với nhiều tácnhân gây hại cho sức khoẻ (thuốc lá, rượu bia, môi trường sống, thói quen sinhhoạt,…)[3]
Tuổi thọ của người dân chưa được nâng lên, trong khi đó những nguy cơ cóhại cho sức khoẻ vẫn rất cao và ngày càng gia tăng Trong đó, việc sử dụng thựcphẩm hàng ngày không rõ nguồn gốc, xuất xứ vẫn tồn tại Đặc biệt, thời giangần đây phát hiện ra nhiều vụ sản xuất rượu bia, thực phẩm giả kém chất lượng
Ở các vùng nông thôn còn ít hiểu biết chung về sức khoẻ, bệnh dịch và đặcbiệt là chưa quan tâm đến khám sức khỏe định kỳ, khi phát hiện bệnh thường đã
ở giai đoạn muộn
Tâm lý chung của đa phần người dân thường chỉ khi bệnh nặng mới đi gặpbác sĩ, cho thấy ý thức chăm sóc sức khỏe theo định kỳ của người dân còn thấp.Theo thống kê cho thấy, khoảng 3/4 số người đi khám ung thư được chẩnđoán là ung thư giai đoạn cuối, lúc này bệnh đã di căn và khó có thể chữa khỏi.Nếu như các bệnh nhân thường xuyên đi khám bệnh định kỳ có thể phát hiện rasớm và có cơ hội sống thêm vài năm nữa [4]
Các cơ quan nhà nước đã có chính sách khám chữa bệnh định kỳ, tuy nhiên ởcác vùng nông thôn, ngoại thành vẫn ít được quan tâm đúng mực Để cải thiệntình hình, cần phải có tuyên truyền sâu rộng đến toàn dân Đặc biệt, nên đưachương trình giáo dục sức khỏe vào học đường
Xã hội hiện đại kèm theo những hệ lụy như ô nhiễm môi trường, áp lực côngviệc, con người ít vận động, chế độ ăn uống không hợp lý đã làm ảnh hưởng rõrệt đến sức khỏe người Việt Nam
Thực trạng vấn đề hút thuốc lá của con người Việt Nam hiện nay:
Hiện nay, ở các nước phát triển, tỷ lệ hút thuốc lá đã giảm trong những thập
kỷ qua; ngược lại, tại Việt Nam, việc sử dụng thuốc lá có xu hướng gia tăng.Theo điều tra Toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành do Tổngcục Thống kê phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy, so với những nămtrước đây, tỷ lệ hút thuốc lá trong nam giới Việt Nam giảm khoảng 2%, tuynhiên, tỷ lệ hút thuốc trong nam giới vẫn rất cao Tỷ lệ nam giới trưởng thànhhút thuốc là 47,4% Trong giới trẻ độ tuổi 15-24, tỷ lệ hút thuốc trong nam giới
là 26,1% và nữ giới là 0,3%
Việt Nam hiện có 33 triệu người không hút thuốc nhưng thường xuyên phảihít khói thuốc tại nhà và hơn 5 triệu người trưởng thành không hút thuốc thườngxuyên hít phải khói thuốc tại nơi làm việc Tỷ lệ hút thuốc thụ động tại các nhàhàng là 84,9%.[5]
Trang 8Hiện nay, không những học sinh khối THPT hút thuốc lá mà học sinh THCShút thuốc lá cũng không ít, kể cả học sinh nữ Các em học sinh hút thuốc lánhiều loại khác nhau: thuốc lá điếu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, shisha,
…
Xu hướng hiện nay bỏ thuốc lá truyền thống và chuyển sang thuốc lá điện tửđang gia tăng, đặc biệt là giới trẻ, thanh thiếu niên coi đây là cách thể hiện độsang chảnh, ăn chơi và số ít người coi là cách cai thuốc lá truyền thống
Tại Việt Nam, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ đang gia tăngnhanh chóng Năm 2019, kết quả Điều tra sức khoẻ học sinh toàn cầu của WHOthực hiện tại 21 tỉnh, thành phố cho thấy, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử tăng lên2,6% (năm 2015 tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử là 0,2%) Gần đây thuốc lá điện
tử đang xâm nhập nhiều vào các trường học, ảnh hưởng xấu tới hành vi, lốisống, sức khỏe của học sinh, sinh viên, đồng thời gây ra các hậu quả trước mắt
và lâu dài về sức khỏe, kinh tế, xã hội
Tại sao hiện nay thuốc lá xâm nhập nhiều vào trường học?
Hầu hết giới trẻ đều cho rằng, hút thuốc lá là thú vui, thỉnh thoảng mới hútthì sẽ không ảnh hưởng gì, mà trông còn ngầu hơn, có vẻ cứng rắn hoặc cảmthấy độc lập Học sinh đang bị lầm tưởng hay ngộ nhận việc hút thuốc lá là biểuhiện của sự trưởng thành, chín chắn Các em muốn thể hiện mình đã là ngườilớn, muốn ra oai với các bạn đồng trang lứa Hay đó cũng có thể là các bạn trẻgặp quá nhiều những áp lực từ nhiều phía, bị bế tắc nên tìm phương thức giải tỏabằng cách hút thuốc lá…
Bên cạnh đó, rất nhiều bạn trẻ cũng bị những chi phối bởi những tác độngkhách quan bên ngoài, như các bạn bị những nhóm bạn bè xấu rủ rê, lôi kéo tậphút thuốc cho đúng là ‘đàn anh, đàn chị’
Ngay trong cuộc sống, trong gia đình có những người nghiện thuốc lá, làmcho các bạn trẻ học theo những ‘tấm gương’ đó
Thuốc lá điện tử có mùi thơm hấp dẫn như vani, nước hoa, gà rán, hoa quả…nên không chỉ lôi kéo người hút chính mà ngay cả người hút thụ động cũng cảmthấy thích thú thậm chí là nghiện Không những học sinh nam thích mà ngay họcsinh nữ cũng thích loại này
Các em rất dễ dàng mua thuốc lá ở bất cứ chỗ nào, mua online và ngay trongtrường học các em học sinh cũng buôn bán thuốc lá cho nhau Ngoài ra, phápluật chỉ buộc nhà sản xuất phải ghi dòng chữ “Hút thuốc lá có hại cho sức khoẻ”lên bao thuốc, chứ pháp luật chưa có quy định về độ tuổi bao nhiêu mới đượcmua thuốc lá và người bán có trách nhiệm từ chối việc bán thuốc cho đối tượng
là học sinh Chính vì thế, để mua được thuốc lá đối với các em là không khó.Một trong những nguyên nhân không thể không nhắc tới chính là sự thiếuquan tâm, sự giáo dục còn lỏng lẻo của gia đình và nhà trường
Giáo viên môn hóa học có thể giúp các em “nói không với thuốc lá”
Giáo viên cần quan tâm đúng mức đối tượng giáo dục, quan tâm đến vấn
đề hoá học với đời sống sức khỏe con người; không chỉ dạy lý thuyết mà hướng
Trang 9dẫn cho các em tư duy vận dụng kiến thức vào đời sống, giáo dục ý thức cầnthiết, kỹ năng sống quan trọng cho học sinh.
Tôi luôn trăn trở cho mỗi tiết dạy của mình, luôn tìm cho mình phươngpháp để lôi cuốn, thu hút học sinh vào bài giảng để các em thấy môn hóa không
bị khô khan, nhàm chán, mà sinh động, lý thuyết không xa vời thực tiễn, họcsinh sẽ tiếp thu bài hiệu quả hơn, biết vận dụng kiến thức vào đời sống, bảo vệsức khỏe con người Đặc biệt những em không chọn ban khoa học tự nhiên thiquốc gia cảm thấy môn hóa là môn giải trí cho các môn học áp lực cho kì thiquốc gia THPT
Ở năm học 2019 – 2020 khi dạy chương trình lớp 12 tôi chỉ mới sử dụngmột số tiết có lồng ghép hóa học với sức khỏe con người thì thấy rằng kết quảhọc tập của học sinh đã có sự tiến bộ Vì vậy năm học 2020 - 2021 tôi đã thườngxuyên vận dụng kiến thức môn hóa vào bảo vệ sức khỏe thấy đa số học sinh hàohứng học tập môn hóa Các em luôn chờ đợi môn hóa của tôi, tiết hóa học đốivới các em là tiết học thoải mái nhưng đem lại nhiều kết quả cho các em
2.3 Giải pháp tổ chức thực hiện
Từ cơ sở lý luận và thực trạng của vấn đề, tôi đã thấy rằng Đổi mới phương pháp dạy học vào dạy bài “Amin” – lớp 12 – chương trình chuẩn nhằm giúp học sinh “nói không với thuốc lá” để bảo vệ sức khỏe con người sẽ
tạo hứng thú, khơi dậy niềm đam mê; học sinh hiểu được vai trò và ý nghĩa thựctiễn trong học hoá học đối với vấn đề bảo vệ sức khỏe con người Để thực hiệnđược người giáo viên cần nghiên cứu kỹ bài giảng, xác định được kiến thứctrọng tâm, các phương pháp dạy học tích cực; tìm hiểu, tham khảo các vấn đềsức khỏe liên quan kiến thức và phù hợp với lứa tuổi học sinh, đôi lúc cần quantâm đến tính cách sở thích của đối tượng tiếp thu, hình thành giáo án theo hướngphát huy tính tích cực chủ động của học sinh, phải mang tính hợp lý và hài hoà;đôi lúc có khôi hài nhưng sâu sắc, vẫn đảm nhiệm được mục đích học môn hoáhọc
a Giải pháp thực hiện
- Nghiên cứu kĩ lưỡng nội dung bài dạy, các phương pháp dạy học tích cực
- Sưu tầm về các hình ảnh người bị bệnh liên quan đến hút thuốc lá
- Học sinh chuẩn bị bài trước khi lên lớp
Trên cơ sở các giải pháp trên, tôi xin đưa ra giáo án: Bài “Amin” lớp 12 –
Học sinh biết được
- Khái niệm, phân loại, cách gọi tên (theo danh pháp thay thế và gốc - chức)
- Đặc điểm cấu tạo phân tử, tính chất vật lí (trạng thái, màu, mùi, độ tan)của amin
Trang 10Hiểu được: Tính chất hóa học điển hình của amin là tính bazơ, anilin cóphản ứng thế với brom.
- Dự đoán được tính chất hóa học của amin và anilin
- Viết các PTHH minh họa tính chất Phân biệt anilin và phenol bằngphương pháp hoá học
- Xác định công thức phân tử theo số liệu đã cho
3 Về thái độ: Rèn luyện tính chăm chỉ, sự tư duy lô gích, ý thức bảo vệ môi
trường khi làm thí nghiệm
4 Định hướng năng lực được hình thành
- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
- Năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống
- Năng lực làm việc độc lập
- Năng lực hợp tác, làm việc theo nhóm
- Năng lực thực hành hóa học
- Năng lực tính hóa hóa học
5 Phương pháp, hình thức, kỹ thuật dạy học
- Sử dụng phiếu học tập
- Phát hiện và giải quyết vấn đề
- Sử dụng phương tiện trực quan (Máy chiếu, )
- Đàm thoại gợi mở
- Sử dụng câu hỏi bài tập
- Sử dụng kĩ thuật động não
- Sử dụng kĩ thuật tia chớp
- Phương pháp dạy học theo nhóm
- Phương pháp sử dụng sơ đồ tư duy
- Phương pháp bàn tay nặn bột
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên: Hệ thống câu hỏi và bài tập, máy tính, máy chiếu.
Hoá chất: anilin
2 Chuẩn bị của học sinh: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà.
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (4 phút)
1 Mục tiêu : Tạo hứng thú và động lực học tập cho học sinh, cho thấy học sinh
tính thực tiễn của hóa học
2 Phương pháp
- Phát hiện và giải quyết vấn đề
- Đàm thoại gợi mở
Trang 113 Nội dung phương thức tổ chức
a Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên cho học sinh xem các hình ảnh về thuốc lá
Giáo viên đặt câu hỏi, tại sao không nên hút thuốc lá?
b Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập
Học sinh nhận nhiệm vụ và cá nhân thực hiện
c Báo cáo kết quả và thảo luận
Học sinh trả lời câu hỏi có nội dung chính như sau:
Trong thuốc lá có nhiều chất độc có thể gây nên các bệnh nguy hiểm cho conngười (kể cả người hút thụ động), đặc biệt trong thuốc lá có chất gây nghiện lànicotin
d Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
Giáo viên nhận xét, bổ sung và dẫn dắt vào bài (Nicotin là hợp chất Amin,vậy amin có tính chất và cấu tạo như thế nào, tiết học hôm nay các em cùngnhau nghiên cứu)
e Sản phẩm Câu trả lời của học sinh
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1: Định nghĩa, phân loại, danh pháp và đồng phân (10 phút)
1 Mục tiêu : Giúp học sinh hình thành khái niệm và phân loại và cách viết đồng
phân, gọi tên các min
2 Phương pháp
- Sử dụng kĩ thuật động não
- Đàm thoại gợi mở
3 Nội dung phương thức tổ chức
+ Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên viết CTCT của NH3 và 4 amin khác, yêu cầu học sinh nghiên cứu kĩcác chất trong ví dụ trên và cho biết:
- Mối quan hệ giữa cấu tạo NH3 và các amin?
- Cho biết định nghĩa tổng quát về amin?
+ Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập
Thuốc lá truyền thống Thuốc lá điện tử