Nâng cao hiệu quả sử dụng kênh hình trong giảng dạy nội dung kiến thức phần đất trồng môn công nghệ 10

Hệthống kênh hình trong sách giáo khoa đã thực sự trở thành một phương tiện dạy họcquan trọng giúp giáo viên hướng dẫn học sinh cách học, cách khai thác tri thức vàrèn luyện các kỹ năng

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT NHƯ THANH II

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

NÂNG CAO HIỆU QUẢ SỬ DỤNG KÊNH HÌNH TRONG GIẢNG DẠY NỘI DUNG KIẾN THỨC PHẦN ĐẤT TRỒNG

MỤC LỤC

1 MỞ ĐẦU……….……… 1

1.1 Lí do chọn đề tài……… 1

1.2 Mục đích nghiên cứu……… 1

1.3 Đối tượng nghiên cứu……… 1

1.4 Phương pháp nghiên cứu……….1

2 NỘI DUNG……… ……… 2

2.1 Cơ sở lí luận ……….……….………… 2

2.2.1 Một số khái niệm cơ bản……… 3

2.2.1.1 Khái niệm về hình ảnh……… 3

2.2.1.2 Khái niệm về kênh hình……… 3

2.2.2 Đặc điểm của kênh hình trong sách giáo khoa công nghệ 10……… 3

2.2.3 Chức năng, ý nghĩa của kênh hình trong SGK Công nghệ 10 trong quá trình dạy học……… … 4

2.2.3.1 Chức năng của kênh hình ……… 4

2.2.3.2 Ý nghĩa của kênh hình……… 4

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm……… 5

2.3 Một số biện pháp sử dụng kênh hình trong giảng dạy Công nghệ 10………….6

2.4 Hiệu quả của SKKN đối với HĐGD, với bản thân và đồng nghiệp…… 16

2.4.1 Kết quả định lượng……… 17

2.4.2 Kết quả định tính……….18

3 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ……… 19

3.1 Kết luận……… 19

3.2 Đề nghị……… 20

TÀI LIỆU THAM KHẢO………21

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Kênh hình (hình ảnh) trong sách giáo khoa là nguồn tài liệu, nguồn minhchứng để giải thích, minh họa và cung cấp nội dung kiến thức trong bài học Hệthống kênh hình trong sách giáo khoa đã thực sự trở thành một phương tiện dạy họcquan trọng giúp giáo viên hướng dẫn học sinh cách học, cách khai thác tri thức vàrèn luyện các kỹ năng trong học tập, giúp cho sự tiếp nhận kiến thức của học sinhđược dễ dàng và hiệu quả hơn

Tuy nhiên, trong thực tế cho thấy hiện nay, rất nhiều giáoviên thường khôngquan tâm hoặc chưa biết cách khai thác hiệu quả hệ thống kênh hình trong sách giáokhoa Đa số học sinh vẫn chưa thành thạo trong việc rèn luyện kỹ năng sử dụng loạihình phương tiện học tập mang tính khoa học này

Công nghệ lớp 10 là một môn giảng dạy có tính liên hệ thực tiễn khá cao,sách giáo khoa Công Nghệ 10 có một khối lượng kênh hình không nhỏ, theo thống

kê có khoảng 198 hình bao gồm tranh ảnh, sơ đồ, bảng số liệu, bảng kiến thức, biểu

đồ đặc biệt là các sơ đồ thể hiện các quy trình mang nội dung thông tin lớn và cóthể là nội dung chính của bài học Trong khi đó, hệ thống các loại băng hình, đĩahình thể hiện các quy trình, thông tin khoa học thì không ít mà lại không được dùngnên rất lãng phí Cũng có nhiều giáo viên môn Công Nghệ 10 chưa có biện pháp sửdụng hiệu quả các loại kênh hình khác nhau Vì vậy, vấn đề cần thiết hiện nay làlàm thế nào để tăng cường khả năng sử dụng kênh hình trong SGK để nâng cao có

hiệu quả trong giảng dạy môn Công Nghệ 10 Đó là lý do để tôi chọn đề tài "Nâng

cao hiệu quả sử dụng kênh hình trong giảng dạy nội dung kiến thức phần Đất trồng - môn Công Nghệ 10".

Các phương pháp khai thác và sử dụng hình ảnh trong sách giáo khoa, biệnpháp bổ sung hình ảnh để tổ chức học sinh lĩnh hội tri thức bài 7 và bài 9 - CôngNghệ 10 nhằm phát huy tính tích cực của học sinh.

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Nghiên cứu tài liệu và các công trình nghiên cứu đổi mới phương pháp dạyhọc theo hướng tích cực hoá việc học của học sinh

- Nghiên cứu về cấu trúc và nội dung bài 7, bài 9 - Công Nghệ 10

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về các phương pháp sử dụng và các biện pháp bổsung hình ảnh trong sách giáo khoa Công nghệ nói chung và bài 7và bài 9 nói riêngtheo hướng phát huy tính tích cực của học sinh

- Phương pháp thống kê, so sánh hiệu quả trong giảng dạy, học tập

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận

Phương pháp dạy học là một vấn đề được nhiều tác giả trên thế giới quan tâm

từ khá lâu bởi đây là một trong những yếu tố mang lại hiệu quả dạy học

Tiệp Khắc, T A Comenxki (1592 – 1670) là người đầu tiên coi trực quantrong dạy học là “nguyên tắc vàng” Ông cho rằng: “không có gì hết trong trí nãonếu trước đó không có gì hết trong cảm giác”

Cùng với xu thế của thế giới, ở nước ta đã có nhiều công trình nghiên cứu củanhiều tác giả về các hình thức tổ chức hoạt động nhằm phát huy tính tích cực củahọc sinh trong việc lĩnh hội tri thức như: Đinh Quang Báo, Nguyễn Đức Thành,Trần Bá Hoành… và một số luận án tiến sĩ, thạc sĩ, khoá luận tốt nghiệp có liênquan Trong đó các đề tài về xây dựng và sử dụng nguồn tư liệu phục vụ cho dạy vàhọc đang là vấn đề được nhiều tác giả quan tâm, đặc biệt trong một vài năm gầnđây

Phan Đức Duy và Phạn Đình Văn với bài viết: “Kỹ năng sưu tầm, khai thác,

sử dụng tư liệu phục vụ việc giảng dạy sinh học ở trường phổ thông”

Võ Văn Khánh trong luận văn thạc sĩ: “Xây dựng và sử dụng tư liệu trongdạy học phần biến dị trong chương trình sinh học 12 ở trường trung học phổ thông”

Nguyễn Duân với bài viết: “Bổ sung tư liệu dạy học Công Nghệ 7 (phầnnông nghiệp)” và “hướng dẫn học sinh sưu tầm và sử dụng tư liệu học tập mônCông Nghệ (nông nghiệp) ở trường phổ thông”

Công nghệ thông tin đã được đưa vào ứng dụng trong giáo dục, hiện nay tiêubiểu có “thư viện tư liệu” (www.tulieu.edu.vn) và “thư viện bài giảng”(www.baigiang.edu.vn)

Và nhiều công trình nghiên cứu của các bạn học cùng lớp có liên quan đếnviệc sử dụng tư liệu trong dạy học như các khoá luận tốt nghiệp

Nguyễn Văn Khanh trong khoá luận tốt nghiệp: “Sử dụng tư liệu hình ảnhtrong dạy học chương trồng trọt, lâm nghiệp đại cương môn Công Nghệ 10”.

Hoàng Hữu Tình trong khoá luận tốt nghiệp: “Sử dụng tư liệu hình ảnh trongdạy học chương chăn nuôi thuỷ sản đại cương môn Công Nghệ 10”

Phạm Thị Thu Hà trong khoá luận tốt nghiệp: “Sử dụng kênh hình trong sáchgiáo khoa Công Nghệ 7 để tổ chức dạy học nhằm phát huy tính tích cực của họcsinh”

2.2.1 Một số khái niệm cơ bản

2.2.1.1 Khái niệm về hình ảnh

Đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến khái niệm hình ảnh Theo từđiển Tiếng Việt hình ảnh có nghĩa là hình người, vật, cảnh tượng thu được bằng khítượng quang học (như máy ảnh) hoặc để lại ấn tượng nhất định và tái hiện đượctrong trí

Theo từ điển Tiếng Anh, hình ảnh (image): Là biểu tượng, dấu, vết, ấn tượngcủa ai, của cái gì đó; đó là hiện thân của ai, của cái gì đó; là hồn bức tranh vẻ của ai,của cái gì đó; là sự sao chép nguyên bản, là bức vẻ (OXFORD Collocation)

Tô Xuân Giáp cho rằng: “Tranh ảnh dùng sự bố cục đường nét để biểu diễnngười, địa điểm, đồ vật và các khái niệm để chỉ ra mối liên quan giữa các phần tửhay giải thích quá trình thực hiện một công việc như thế nào, cấu tạo một vật thể rasao” Hình ảnh dạy học dùng để truyền đạt các lượng tin bằng các loại tranh, biểu

đồ, sơ đồ, đồ thị…

2.2.1.2 Khái niệm kênh hình

Kênh hình là một trong những phương tiện dạy học mang thông tin cầnchuyển tải cho HS dưới dạng hình ảnh (động hoặc tĩnh) theo những cách thức sưphạm phù hợp với mục tiêu dạy học Hay nói cách khác kênh hình là hệ thống hìnhảnh hình vẽ, tranh ảnh, biểu bảng, sơ đồ và đồ thị, video clip về các quá trình, hiệntượng tự nhiên mang nội dung của kiến thức cần truyền tải cho HS thông qua cácđường thị giác, thính giác Những dạng hình ảnh được sử dụng trong dạy học đượcgọi là tư liệu hình ảnh Vậy tư liệu hình ảnh có thể được hiểu là những loại vật chấtchứa đựng các hình ảnh sử dụng trong việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập mônhọc, bài học hay vấn đề học tập

Với đặc thù của môn Công Nghệ 10 nói chung và bài 7, bài 9 nói riêng, tưliệu hình ảnh không chỉ là nguồn cung cấp thông tin mà còn là phương tiện trựcquan thể hiện hình dạng, cấu trúc, đặc tính của sự vật, hiện tượng, được giáo viên vàhọc sinh sử dụng trong quá trình dạy và học, mang lại hứng thú học tập tích cực chohọc sinh nhằm nâng cao chất lượng lĩnh hội tri thức Tư liệu hình ảnh góp phần rấtlớn trong việc đổi mới phương pháp dạy học

2.2.2 Đặc điểm của kênh hình trong sách giáo khoa công nghệ 10

- Hệ thống kênh hình trong sách giáo khoa công nghệ 10 khá phong phú với

nhiều loại hình Các hình có trật tự sắp xếp theo bố cục tương đối hài hòa và khoahọc với kênh chữ tạo nên mối quan hệ mật thiết hỗ trợ cho nhau

- Một số hình chỉ mang tính mimh họa nhưng nhiều loại hình có tính hệ thống

và logic với bài học và có mối quan hệ với nhau, tiện lợi cho quá trình sử dụng

- Kênh hình chứa đựng một lượng thông tin chính xác, cập nhật với nhiều nộidung kiến thức, sát với nội dung bài học Một số hình ảnh được thể hiện mang tínhhình tượng cao, đặc biệt là các mô hình, biểu tượng Một ưu điểm khác là có sựđồng nhất giữa tên các hình, bảng với thứ tự bài học giúp tìm kiếm dễ dàng hơn

* Tuy nhiên, kênh hình trong sách giáo khoa còn những hạn chế sau:

- Kích thước còn nhỏ, hình ảnh không rõ nét và mờ nhạt

- Các thông tin về các đối tượng trên một số hình còn thiếu, hoặc chưa chínhxác

2.2.3 Chức năng, ý nghĩa của kênh hình trong sách giáo khoa Công nghệ

10 trong quá trình dạy học

- Là phương tiện minh họa, hỗ trợ tích cực cho quá trình khai thác kiến thức

- Là nguồn tri thức quan trọng của bài học, tạo hứng thú học tập cho học sinh,thúc đẩy việc rèn luyện kỹ năng

Như vậy với tư cách là phương tiện minh họa, là nguồn tri thức, hệ thốngkênh hình trong sách giáo khoa Công Nghệ 10 là công cụ để giáo viên tổ chức chohọc sinh nhận thức, rèn luyện kỹ năng và là cơ sở để học sinh tăng cường hoạt độngnhằm chiếm lĩnh nguồn tri thức của bài học

2.2.3.2 Ý nghĩa của kênh hình

Hệ thống kênh hình trong sách giáo khoa Công Nghệ 10 có ý nghĩa to lớn đốivới quá trình dạy học, rèn luyện kỹ năng, thể hiện:

- Về kiến thức: Hệ thống kênh hình trong sgk Công Nghệ 10 có giá trị nhưmột nguồn thông tin về Công Nghệ dưới dạng trực quan, cung cấp một lượng lớnthông tin bao gồm các sự kiên, hiện tượng, sự vật cụ thể của môi trường tự nhiên,các vấn đề sản xuất – nghiên cứu cho giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học

- Về kỹ năng: Là cơ sở hình thành và rèn luyện các kỹ năng cho học sinh vàgiáo viên

- Về phương pháp: Cung cấp cho học sinh một số phương pháp học tập, thuthập, xử lý và trình bày thông tin Công Nghệ Giúp học sinh tự học và tự đánh giákết quả học tập của mình, giúp giáo viên có hướng hành động thích hợp để cải tiến,

đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp nhằm phát triển kỹnăng học tập và rèn luyện nghiệp vụ sư phạm của học sinh.

- Về mặt kiểm tra, đánh giá: Đây là một trong những phương tiện và nguồntri thức quan trọng góp phần quy định phạm vi và mức độ kiến thức, kỹ năng trongquá trình kiểm tra, thi cử Trong quá trình kiểm tra bài cũ, nó có thể sử dụng nhưmột nguồn tài liệu ban đầu

Như vậy, kênh hình không những có ý nghĩa giúp học sinh hứng thú học tập,lĩnh hội và củng cố sâu kiến thức mà còn giúp các em rèn luyện kỹ năng, phươngpháp học tập Nó giúp giáo viên xác định nội dung và lựa chọn phương pháp dạyhọc, đánh giá nhằm nâng cao kiếthức và kỹnăng cho học sinh để các em còn tiếp tụchọc cao hơn, thúc đẩy giáo viên dạy học theo hướng học sinh làm trung tâm, hỗ trợcho việc rèn luyện kỹ năng

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Cũng như các môn khác, môn Công nghệ 10 được đưa vào dạy trong cáctrường phổ thông theo hình thức môn học bắt buộc và được chỉnh biên, đổi mới từnăm 2004 với thời lượng 1 tiết/ tuần ở học kì 1, 2 tiết/tuầnở học kì 2

Theo định hướng đổi mới SGK Công nghệ 10 đã tích hợp nhiều nội dungkiến thức mới thay thế cho SGK Kỹ thuật nông nghiệp trước đây Trong đó, các tácgiả đã sử dụng nhiều hình ảnh, nguồn minh chứng, nguồn thông tin bổ sung đểminh họa, giải thích và cung cấp thông tin, kiến thức cho học sinh, góp phần tíchcực hóa hoạt động nhận thức và phát triển tư duy choHS Môn Công nghệ nôngnghiệp là một trong những môn học gắn liền với thực tế đời sống, cung cấp kiếnthức khoa học, kĩ thuật trong lình vực nông, lâm, ngư nghiệp, tạo lập doanh nghiệpnhưng lại là môn không thi tốt nghiệp Trung học phổ thông, không có các tổ hợpmôn xét tuyển Đại học, Cao đẳng, chương trình chỉ giảng dạy ở lớp 10 nên giáoviên và học sinh thường lơ là, ít quan tâm, đầu tư trong qua trình giảng dạy và họctập Trong khi đó vấn đề về phát triển ngành nông nghiệp, đặc biệt là nông nghiệpcông nghệ cao, nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp gắn liền với du lịch và dịch vụđang là xu hướng chung mà nước ta cũng như nhiều nước có ngành công nghiệptiên tiến hướng tới Sử dụng kênh hình trong dạy – học là cung cấp nguồn tri thức,

là con đường, là cách thức tiếp nhận và chuyển tải trí thức hiệu quả, giúp học sinh

có thêm những kiến thức cần thiết áp dụng vào đời sống thực tiễn và là cơ sở trongviệc chọn hướng học, ngành học, chọn nghề phù hợp với hứng thú cá nhân, nănglực bản than, nhu cầu lao động của xã hội và điều kiện vùng miền

Tuy nhiên, thực tế khi giảng dạy môn công nghệ 10 trong những năm qua cònnhiều bất cập so với yêu cầu thực tiễn Nhận thức của một bộ phận Cán bộ giáo viênchưa đầy đủ về tính hiệu quả khi sử dụng các hình ảnh trong SGK, cũng như sưu

tầm bổ sung them các hình ảnh nhằm cung cấp kiến thức cho học sinh, góp phần đadạng hóa phương tiện và đổi mới phương pháp dạy học; gây hứng thú học tập; rènluyện các kỹ năng nhận thức… cho học sinh dẫn đến hiệu quả giáo dục chưa cao.

Trường THPT Như Thanh 2, là một trường miền núi, nằm trong vùng kinh tếđặc biệt khó khăn Nhà trường luôn xác định công tác giảng dạy là khâu then chốt,

vì vậy trong những năm qua, công tác dạy học luôn được nhà trường quan tâm vàxây dựng kế hoạch cụ thể ngay từ đầu năm học Trên cơ sở hướng đến xây dựngtrường chuẩn Quốc gia, Nhà trường đã đầu tư mua sắm CSVC trang thiết bị dạy họcnhư máy chiếu, ti vi thông minh… để phục vụ cho việc day và học Đây là mộtthuận lợi cho các môn học có tính liên hệ thực tiễn cao, cần sử dụng để trình chiếu,truyền tải nội dung kiến thức bằng các hình ảnh, video mang tính trực quan nhưmôn Công nghệ Kênh hình có vai trò quan trọng trong dạy học, góp phần đa dạnghóa phương tiện và đổi mới phương pháp dạy học; gây hứng thú học tập cho HS;rèn luyện các kỹ năng nhận thức, chiếm lĩnh tri thức của người học Do đó, ngườithầy cần phải tạo cơ hội để HS thực hiện các thao tác tư duy, đồng thời cần phải chútrọng rèn luyện cho HS vận dụng các thao tác tư duy ấy thông qua việc sử dụngkênh hình để làm rõ và hiểu nội dung kiến thức Theo tôi để làm được điều đóchúng ta cần xác định và áp dụng các bước sau đây:

2.3 Một số biện pháp sử dụng kênh hình trong giảng dạy Công nghệ 10

Quy trình sử dụng kênh hình trong dạy học

(gồm 6 bước)

h n

ội d ung ki

ến th

ức cần tru yền tả

i củ

a kên

h h ình

ới t hiệu kên

h h ình

n đ

ề và gi

ao nhi

ệm vụ họ

c tậ p

ận xét đ ánh gi

á, H

S tự ho

àn thi

ện th

ao tác

ng kiến th

ức

Hình 1 Quy trình sử dụng kênh hình trong dạy học

*Bước 1: Xác định nội dung kiến thức cần truyền tải của kênh hình

Giáo viên cần nắm rõ nội dung kiến thức của kenh hình, hay nói cách kháckhi sử dụng kênh hình đó giáo viên muốn học sinh sẽ tiếp thu được nội dung kiếnthức gì (ý đồ sư phạm) Tùy vào hình ảnh, vào khả năng của học sinh mà giáo viên

đề ra các mức độ cần đạt được khi học sinh thực hiện nhiệm vụ

*Bước 2: Giáo viên giới thiệu kênh hình

Giáo viên giới thiệu những hình ảnh một cách cụ thể, ví dụ như: Hình 7 - Sơ

đồ cấu tạo của keo đất, Hình 9.2 - Đất xói mòn GV cần lưu ý khi sử dụng kênhhình cho học sinh thao tác tư duy phải lựa chọn kênh hình sao cho trong kênh hình

đó phải cug cấp đầy đủ thông tin, dữ liệu nhằm định hướng được sự tìm tòi, suynghĩ của HS, nhằm giúp các em phát hiện được vấn đề, giải quyết vấn đề và đồngthời thông qua đó rèn luyện được các kỹ năng học tập

*Bước 3: Đặt vấn đề và giao nhiệm vụ học tập

GV cần hướng dẫn HS quan sát kênh hình thông qua các hệ thống câu hỏi gợi

mở, các phieu học tập, các tình huống nhằm giúp các em tri giác các đối tượng, sự

vật, hiện tượng theo đúng định hướng ban đầu Mục tiêu của bước này đó là GVkích thích được tính tự lực tìm tòi và động não suy nghĩ của các em Kết quả củabước này đó là HS đã tri giác được những biểu tượng ban đầu, đã có cái nhìn tổngquát về vấn đề nghiên cứu Tiếp theo giáo viên giao nhiệm vụ cần thực hiện khinghiên cứu kênh hình cho học sinh.

*Bước 4: Giải quyết vấn đề

Đây là giai đoạn học sinh thực hiện các thao tác tư duy để có cái nhìn cụ thểhơn về vấn đề nghiên cứu

*Bước 5: GV nhận xét đánh giá, HS tự hoàn thiện thao tác

Trong quá trình làm việc với kênh hình của HS, GV đóng vai trò là trọng tài,

cố vấn các hoạt động học tập của HS Chính vì vậy, người GV cần phải kịp thờiphat hiện và khắc phục những sai lầm, hoặc thiếu sót của HS, giúp các em nhậnthức đúng đắn được bảnchất, của sự vật, hiện tượng Đồng thời, qua đó, HS cần tựxem xét để nhìn nhận lại các thao tác mình đã sử dụng trong quá trình làm việc vớikênh hình, từ đó điều chỉnh

*Bước 6: Vận dụng kiến thức

Thông qua quá trình làm việc với kênh hình, các thao tác tư duy của HS đượcrèn luyện, kiến thức được hình thành, tuy nhiên cần vận dụng kiến thức này để giảiquyết các vấn đề tương tự hay liên quan, nhằm nâng cao năng lực nhận thức, pháttriển trí tuệ và giúp HS phát triển tư duy sáng tạo

chất của đất trồng”

• Sử dụng kênh hình có trong sách giáo khoa

Hình 7 Sơ đồ cấu tạo của keo đất

a) Keo âm b) Keo dương

* Bước 1: Xác định nội dung kiến thức cần truyền tải của kênh hình

Giáo viên xác định nội dung của hình ảnh vẽ cấu tạo của keo đất:

- Cấu tạo đất gồm 3 phần.

- Phân biệt được keo âm, keo dương

- Vai trò của lớp ion khuếch tán

*Bước 2: Giáo viên giới thiệu kênh hình

Hình 7 – SGK trang 22, Sơ đồ cấu tạo của keo đất (gồm 2 hình ảnh a- keo âm và keo dương)

b-*Bước 3: Đặt vấn đề và giao nhiệm vụ học tập

- HS Quan sát sơ đồ cấu tạo keo đất và trả lời các câu hỏi sau:

+ Keo đất cấu tạo gồm mấy phần chính?

+ Dựa vào đâu để phân biệt keo âm và keo dương?

+ Vai trò của lớp ion khuếch tán?

*Bước 4: Giải quyết vấn đề

+ Keo đất gồm 3 phần chính: Nhân, lớp ion quyết định điện và lớp ion bù

+ Dựa vào lớp ion quyết định điểm để phân biệt keo âm và keo dương Nếu lớp ionquyết định điện mang điện tích âm thì là keo âm, nếu lớp ion quyết định điện mangđiện tích dương thì là keo dương

+ Lớp ion khuyết tán có khả năng trao đổi ion với dung dịch đất Đây chính là cơ sởcủa sự trao đổi dinh dưỡng giữa đất và cây trồng

*Bước 5: GV nhận xét đánh giá, HS tự hoàn thiện thao tác

Trong quá trình làm việc với kênh hình của HS, GV đóng vai trò là người

hướng dẫn, cố vấn, nhận xét và phải kịp thời phát hiện và khắc phục những sai lầm,

hoặc thiếu sót của HS, giúp các em nhận thức đúng đắn trong tình huống này cầnphải định hướng được lớp ion nào quyết định tính chất của hạt keo, trong trồng trọtchúng ta quan tâm đến các yếu tố nào của đất

*Bước 6: Vận dụng kiến thức

Bản chất của keo đất là trao đổi ion với dung dịch đất, giữa lại các chất dinhdưỡng, là cơ sở để cây trồng sử dụng chất dinh dưỡng trên bề mặt keo đất Câytrồng không sử dụng hạt keo đất làm dinh dưỡng mà sử dụng các chất khoáng, đam,lân, kali… có trong đất, điều này giúp học sinh suy luận muốn cây trồng sinhtrưởng và phát triển tốt nhất thiết phải cung cấp dinh dưỡng vào đất cho cây trồng.Mặt khác, thành phần và số lượng cation hấp phụ trên bề mặt keo đất ảnh hưởng tớihóa tính (tính kiềm, tính chua), lý tính như kết cấu đất, tính trương co, tính dẻo, ảnhhưởng lớn đến chế độ nước, không khí, nhiệt độ và dinh dưỡng của đất vì vậymuốn cây trồng phát triển tốt phải cải tạo đất, phải có các biện pháp làm tăng độ phìnhiêu cho đất

• Sử dụng một số kênh hình sưu tầm

Hình 2 Sơ đồ cấu tạo keo âm (axit silisic)

Hình 3 Sơ đồ cấu tạo Keo dương (basidoit)

*Ví dụ 2: Cách thức sử dụng kênh hình trong giảng dạy bài 9 “ Biện pháp cải

tạo và sử dụng đất xám bạc màu, đất xói mòn mạnh trơ sỏi đá”

 Sử dụng kênh hình có trong sách giáo khoa

Hình 9.3 SGK: Ruộng bậc thang 9.4 SGK: Thềm cây ăn quả