Hiện nay, trong tình hình dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp, đối với các nhà trường, dạy học trực tuyến là giải pháp hữu hiệu để thực hiện phương châm “Tạm dừng đến trường nhưng khô
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
Trang 2MỤC LỤC
1 Mở đầu 1
1.1 Lí do chọn đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu 3
1.3 Đối tượng nghiên cứu 3
1.4 Phương pháp nghiên cứu 3
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 3
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3
2.1.1 Giới thiệu về phần mềm Zoom Cloud Meetings 3
2.1.2 Giới thiệu về bảng vẽ điện tử 6
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 7
2.3 Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 8
2.3.1 Hướng dẫn tạo, chia sẻ phòng học Zoom đến các thành viên khác 8
2.3.2 Hướng dẫn dùng các tính năng chính trong Zoom 9
2.3.3 Hướng dẫn chia sẻ màn hình trong Zoom 10
2.3.2 Cách kết nối bảng vẽ với máy tính 12
2.3.4 Tiến hành giảng dạy 14
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 18
3 Kết luận, kiến nghị 19
- Kết luận 19
- Kiến nghị 19
Trang 31 Mở đầu
1.1 Lí do chọn đề tài
Hiện nay, trong tình hình dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp, đối với các nhà
trường, dạy học trực tuyến là giải pháp hữu hiệu để thực hiện phương châm “Tạm dừng đến
trường nhưng không ngừng việc học” đối với học sinh các cấp học, giúp các em củng cố
kiến thức cơ bản, đặc biệt là học sinh cuối cấp, chuẩn bị bước vào kỳ thi Từ việc khắc phục những khó khăn gặp phải khi dạy học trực tuyến, các thầy cô giáo cũng cần phải chuẩn bị tốt những điều kiện về phương tiện để phục vụ cho công việc dạy học, dạy trực tuyến sao cho đạt hiệu quả cao nhất
Ngay từ những ngày đầu tạm nghỉ do dịch, trường THPT Hàm Rồng đã lên thời khóa biểu dạy học trực tuyến cho cả 3 khối 10, 11, 12 Tất cả các bộ môn đều tích cực tham gia dạy học trực tuyến, tất cả vì học sinh thân yêu!
Tổ Vật Lí – Công nghệ trong một buổi dạy trực tuyến
Trang 4Để đạt được mục tiêu chất lượng từ mỗi bài giảng, trước hết mỗi thầy cô giáo cần lựa chọn kỹ thuật dạy học trực tuyến Căn cứ vào đặc thù và điều kiện của học sinh để lựa chọn các phần mềm sao cho phù hợp Từ đó, kiểm tra tốt hệ thống đường truyền, máy móc và các điều kiện phục vụ cho dạy trực tuyến Giáo viên cần hướng dẫn phụ huynh, học sinh cách khai thác bài giảng, tài liệu, câu hỏi, bài tập gửi qua Email, Zalo để sau mỗi bài giảng, học sinh có được tài liệu để thực hành thêm ở nhà
Việc tổ chức các lớp học trực tuyến khiến thầy cô mất rất nhiều thời gian và công sức,
và gặp không ít khó khăn Khó khăn trước hết thuộc về bản thân các nhà giáo Do việc dạy học trực tuyến, học qua mạng không phải là công việc tiến hành thường xuyên và còn nhiều
bỡ ngỡ Vì thế, trong khi dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp, việc dạy học trực tuyến được các nhà trường triển khai để đảm bảo cho học sinh được duy trì học tập, đảm bảo học kiến thức, kỹ năng các bộ môn, nhất là học sinh cuối cấp, khi bắt tay thực hiện, khá nhiều giáo viên lúng túng về kỹ thuật thực hiện Có nhiều nguyên nhân, song, chủ yếu vẫn là khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học ở nhiều giáo viên còn hạn chế, việc sử dụng các phần mềm học trực tuyến chưa thông thạo dẫn đến thực hiện chưa hiệu quả Hơn nữa, đa phần giáo viên đã quen với không gian trực tiếp trước học trò, nay đứng trong không gian trực tuyến để giảng bài, nhiều thầy cô sẽ lúng túng hoặc không tự tin khi triển khai bài giảng Hiện nay có hai nền tảng tạo lớp học trực tuyến được sử dụng phổ biến nhất là Zoom và Microsoft Teams Sau một thời gian đầu có nhiều vấn đề kỹ thuật phát sinh thì Zoom đã được nâng cấp vấn đề bảo mật và cải tiến kỹ thuật, đặc biệt giao diện rất dễ dùng với cả giáo viên và học sinh nên tôi lựa chọn phần mền này để làm đề tài nghiên cứu
Có nhiều cách để giảng dạy với Zoom như dùng camera, webcam, điện thoại làm máy
quay để chia sẻ lên zoom Nhưng gần đây tôi nhận thấy dùng bảng vẽ điện tử để dạy học
Trang 5rất thuận lợi và hiệu quả hơn so với dạy bằng cách viết bảng rồi chiếu cho học sinh, đặc
biệt với lớp 12 cuối cấp trong các buổi giải đề, luyện đề cho học sinh
Từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài “Nâng cao hiệu quả ôn thi TN THPT Vật Lí cho học sinh lớp 12 trong mùa dịch bằng cách sử dụng phần mềm Zoom Cloud Meetings kết hợp bảng vẽ điện tử trong dạy học trực tuyến”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Sáng kiến kinh nghiệm này xuất phát từ thực tiễn hơn 2 năm dạy học trực tuyến của Tổ chuyên môn Vật Lí trường THPT Hàm Rồng, của bản thân, qua đó để Nâng cao hiệu quả ôn thi TN THPT Vật Lí cho học sinh lớp 12 trong mùa dịch bằng cách sử dụng phần mềm Zoom kết hợp bảng vẽ điện tử trong dạy học trực tuyến”
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Phần mềm Zoom Cloud Meetings
- Bảng vẽ điện tử XP – Pen
- Học sinh trường THPT Hàm Rồng – TP Thanh Hóa – Tỉnh Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn
• Phương pháp quan sát khoa học
• Phương pháp điều tra
• Phương pháp thực nghiệm khoa học
• Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.1 Giới thiệu về phần mềm Zoom Cloud Meetings
Zoom Cloud Meeting được biết đến là một giải pháp cung cấp dịch vụ hội nghị
truyền hình nổi bật dựa trên đám mây giúp các doanh nghiệp và tổ chức dễ dàng triển khai các cuộc họp trực tuyến từ bất cứ đâu, kể cả ngay trên các thiết bị di động như smartphone hay tablet
Trang 6Phần mềm Zoom Cloud Meeting là một giải pháp tuyệt vời cho việc học online
Hiện nay, phần mềm Zoom đang được đánh giá là một ứng dụng phần mềm hoàn hảo cho những người hay đi công tác hoặc hay di chuyển từ nơi này đến nơi khác Ngoài ra, Zoom còn là giải pháp tối ưu dành cho cho cuộc họp trực truyến giữa các phòng ban với nhau
* Ưu điểm của phần mềm Zoom Cloud Meeting
Không phải đơn thuần Zoom được nhiều người đánh giá cao như vậy Những ưu điểm của Zoom thực sự là rất đáng nể trong việc chọn lựa giải pháp để họp hoặc hội nghị trực tuyến Dưới đây là những ưu điểm của Zoom :
- Chất lượng cuộc gọi ổn định, chia sẻ màn hình với độ nét cao
Chất lượng âm thanh của Zoom đang được đánh giá rất tốt và ổn định, cho cuộc họp được diễn ra xuyên suốt, không bị đứt quãng Ngoài ra, việc chia sẻ màn hình với độ nét cao cũng là một điểm vô cùng lợi thế của Zoom , giúp cho việc xem chi tiết thông tin chia sẻ không gặp khó khăn hay trở ngại
Trang 7Hình ảnh được chia sẻ từ phần mềm Zoom Cloud Meeting rõ nét và ổn định
- Hỗ trợ đa nền tảng, thiết bị
Zoom được phát triển đa nền tảng như Windows, Mac, iOS, Android và thiết bị từ máy tính đến điện thoại di động Điều này giúp cho việc sử dụng Zoom trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết Bên cạnh đó phần mềm họp trực tuyến Zoom Cloud Meetings có thể kết bạn và mời bạn
Zoom hỗ trợ đa dạng nền tảng và thiết bị
Trang 8- Đáp ứng nhu cầu hiện đại hóa trong dạy học thời kỳ 4.0
Việc sử dụng Zoom để hỗ trợ cho việc học tập online sẽ mang đến sự tương tác một cách mới mẻ và chủ động hơn cho cả giáo viên và học sinh Các buổi học có thể được lưu cục bộ hoặc vào đám mây, dễ dàng tìm kiếm những lời thoại được thu âm trong quá trình học Ngoài ra, khả năng cho phép người tham gia buổi học chia sẻ màn hình của họ và trao đổi và kèm thêm bản ghi (bút vẽ) chú của học sinh khi có yêu cầu từ giáo viên, chức năng này dùng như 1 bảng chung cho cả lớp học
Zoom Meeting giúp tạo nên sự hiện đại hóa cho quá trình học tập
2.1.2 Giới thiệu về bảng vẽ điện tử
Bảng vẽ cảm ứng (bảng vẽ điện tử) là một thiết bị ngoại vi đầu vào của máy tính, cho
phép thực hiện thao tác viết - vẽ - chỉnh sửa hình ảnh một cách dễ dàng chỉ với 1 màn hình
và bút cảm ứng Ngày nay thiết bị được các nhân viên thiết đồ họa, nhiếp ảnh gia, họa sĩ digital, kiến trúc sư ứng dụng phổ biến trong công việc Hoặc được sử dụng như một công
cụ chữ kỹ số cho các giám đốc ký các văn bản scan luôn mà không cần in ra
Trong lĩnh vực Design, sử dụng bảng vẽ điện tử là sự mô phỏng của hình thức vẽ trên giấy
và thay thế cho chuột vi tính Điều này giúp các Designer "đơn giản hóa" quá trình thực hiện
thiết kế, bởi tất cả các thao tác thực hiện trên bảng vẽ điện tử đều sẽ được hiển thị lên máy
tính thông qua kết nối dây cáp hoặc wireless
Đặc biệt bảng vẽ cảm ứng hỗ trợ - tương thích với nhiều loại phần mềm chuyên dụng
như: Photoshop, Illustrator, Paint Tool Sai, Dream Weaver Người dùng có thể thao tác bút cảm ứng (stylus) trực tiếp trên bề mặt bàn vẽ, từ đó chuẩn xác hóa mọi đường nét và hình
Trang 9ảnh theo đúng ý đồ người sử dụng với tốc độ xử lý nhanh gấp 20 lần so với dùng chuột thông thường
Không những vậy, bảng điện tử còn là thiết bị hỗ trợ tối ưu cho việc giảng dạy
online và hội thảo từ xa (web conference) với khả năng viết chữ, ghi chú, trình bày ý tưởng một cách chính xác và trực quan nhất
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Về phía các thầy cỗ giáo lúng túng về kỹ thuật thực hiện, không nắm được cách sử dụng các phần mềm, các công cự dạy học trực tuyến
Khó khăn thứ hai thuộc về học sinh Mặc dù các em khá năng động trong việc ứng dụng công nghệ thông tin để khai thác các bài giảng của thầy cô giáo nhưng trên thực tế, hoàn cảnh, điều kiện cơ sở vật chất của gia đình học sinh sẽ chi phối nhiều đến hoạt động học trực tuyến Bởi lẽ, không phải gia đình nào cũng trang bị được mạng, máy tính, điện thoại thông minh để cho con em mình học tập, nhất là ở các địa phương thuộc vùng sâu, vùng xa, đặc biệt khó khăn Hơn nữa, do đặc thù của học trực tuyến nên việc quản lý nền nếp, ý thức học tập của học sinh không được trực tiếp nên sẽ ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh
Trang 102.3 Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Hướng dẫn tạo, chia sẻ phòng học Zoom đến các thành viên khác
• Nhấn vào Copy Invite Link để gửi link phòng học hoặc chọn Copy Invitation để gửi
toàn bộ thông tin bao gồm link phòng, mã ID phòng, password
b Hướng dẫn chi tiết
Bước 1: Mở ứng dụng Zoom trên điện thoại, máy tính Tại đây, bạn sẽ thấy 4 phần chức
năng chính để tạo phòng học, tham gia phòng học đó là:
• New Meeting: Tạo phòng họp, phòng học mới
• Join: Truy cập vào phòng học, phòng họp khác
• Schedule: Lên lịch, quản lý thời gian các buổi học
• Share Screen : Chia sẻ màn hình máy tính của mình cho người khác
Để tạo phòng học trực tuyến trên Zoom, giáo viên/chủ phòng nhấn vào New Meeting
Bước 2: Tiếp theo, để mời học sinh, sinh viên tham gia phòng học, bạn nhấn
vào Participants Sau đó 1 cửa sổ sẽ hiện ra, bạn chọn Invite ở góc bên dưới
Trang 11Bước 3: Nhấn vào Copy Invite Link để gửi link phòng học hoặc chọn Copy Invitation để
gửi toàn bộ thông tin bao gồm link phòng, mã ID phòng, password cho những người bạn muốn mời học tham gia
Lưu ý tới Meeting ID, Password để gửi cho người khác muốn tham gia Người tham
gia không cần phải đăng ký tài khoản để vào phòng học
2.3.2 Hướng dẫn dùng các tính năng chính trong Zoom
Sau khi tạo và vào được phòng học Bạn sẽ thấy giao diện phòng học với các tính năng chính
ở thanh menu phía dưới như:
• Mute: Bật/Tắt mic trên Zoom
• Start Video: Bật/Tắt camera/webcam
• Security: Thiết lập các tính năng bảo mật như: bật phòng chờ để duyệt vào phòng,
cho phép người tham gia có thể chia sẻ màn hình hoặc chat
• Manage Participant: Quản lý người tham gia phòng học
• Share Screen: Chia sẻ màn hình
• Chat: Gửi tin nhắn
• Record: Ghi lại video buổi học trên Zoom
• Reactions: Gửi biểu tượng cảm xúc
• End Meeting: Kết thúc buổi học
Trang 122.3.3 Hướng dẫn chia sẻ màn hình trong Zoom
1 Hướng dẫn nhanh
Tại giao diện chính của phòng học, nhấn vào nút Share Screen ở thanh điều khiển ở bên
dưới màn hình
• Chọn Share Computer Sound nếu muốn chia sẻ mọi âm thanh phát ra từ máy tính
• Chọn Optimize screen sharing for video clip nếu muốn chia sẻ một video clip ở
chế độ toàn màn hình
• Nhấn nút Share phía dưới để bắt đầu chia sẻ màn hình
2 Hướng dẫn chi tiết
Bước 1: Tại giao diện chính của phòng học, giáo viên/chủ phòng nhấn vào nút Share
Screen ở thanh điều khiển ở bên dưới màn hình
Trang 13Khi đó, trong phần Basic hiển thị tất cả các màn hình ứng dụng, trình duyệt mà máy tính bạn
đang mở Bên dưới có 2 tùy chọn gồm:
• Share Computer Sound: Nếu bạn chọn tùy chọn này, mọi âm thanh phát ra từ máy
tính sẽ được chia sẻ trong cuộc họp trực tuyến
• Optimize screen sharing for video clip: Nếu bạn chọn tùy chọn này, bạn chia sẻ một
video clip ở chế độ toàn màn hình Tuy nhiên màn hình chia sẻ bị mờ
Sau khi chọn xong màn hình muốn chia sẻ, bạn nhấn nút Share phía dưới để bắt đầu chia sẻ
màn hình
Ngoài ra trong giao diện chọn chia sẻ màn hình khi nhấn vào Advanced sẽ có tùy chọn chia
sẻ nâng cao
Trang 14• Portion of Screen: Chọn màn hình cụ thể để chia sẻ
• Music or Computer Sound Only: Chia sẻ chỉ âm thanh trên máy tính
Tại phần Files, bạn có thể lựa chọn chia sẻ màn hình các file mà bạn lưu tại dịch vụ lưu trữ
đám mây như: Google Drive, Microsoft One Drive, Dropbox, Chúng ta đăng nhập dịch vụ
để chia sẻ
Bước 3: Sau khi chọn xong màn hình muốn chia sẻ, bạn sẽ thấy giao diện một thanh menu
với các tính năng như:
• Join Audio: Bật/Tắt âm thanh chia sẻ
• Stop Video: Bật hoặc dừng video
• Manage Participants: Xem hoặc quản lý người tham gia (nếu bạn là chủ phòng)
• New Share: Chọn chia sẻ màn hình mới
• Pause Share: Tạm dừng chia sẻ màn hình hiện tại của bạn
• Annotate: Hiện thanh công cụ vẽ lên giao diện màn hình chia sẻ
2.3.2 Cách kết nối bảng vẽ với máy tính
Nhìn chung, dù sử dụng loại bảng vẽ Wacom, XP Pen hay bất cứ loại bảng vẽ nào, để sử dụng được bạn cũng đều thực hiện các bước sau:
Bước 1: Tải Drive của bảng vẽ trong máy tính
Truy cập vào trang web chính của bảng vẽ để tải Drive mới nhất về Để tải, bạn chọn Drive tương thích với hệ điều hành mà máy tính sử dụng Mac hoặc Window Thực hiện cài đặt và khởi động driver như các ứng dụng thông thường khác
Trang 15Bước 2: Kết nối máy tính với bảng vẽ
Có 2 phương pháp để kết nối bảng vẽ với máy tính: kết nối không dây và kết nối có dây Kết nối không dây thường dành cho các thiết bị máy tính bảng, hoặc macbook có hỗ trợ kết nối không dây qua blutooth
Còn kết nối có dây là dùng dây cáp kết nối trực tiếp bảng vẽ với máy tính PC của bạn
Thông thường, dây cáp (được tích hợp sẵn theo bảng vẽ) kết nối bảng vẽ với máy tính qua cổng USB
Bước 3: Thực hiện tùy chỉnh và hoàn thiện việc kết nối
Sau khi kết nối xong thì máy tính sẽ tự động chạy chương trình bảng vẽ phù hợp Nhấn chọn vào chương trình và bắt đầu tùy chỉnh các cài đặt bổ sung cho bút và bảng vẽ là bạn đã hoàn tất quá trình cài đặt bảng vẽ điện tử cho máy tính
Sử dụng bút vẽ cảm ứng có khác gì so với dùng con chuột?
Sở hữu chức năng giống với Mouse Mode (con chuột), bút cảm ứng cho phép bạn di chuyển, điều khiển con trỏ chuột trên màn hình và lựa chọn Tuy nhiên, có một sự khác biệt là bút cảm ứng làm việc dựa trên một Pen Mode nên cho phép bạn điều khiển con trỏ trên màn hình máy tính bằng việc chấm bút trên bề mặt bảng vẽ, chứ không di chuyển con trỏ màn hình bằng đầu bút
Cách điều hướng bút và chọn