Một số giải pháp quản lý nhằm tăng cường đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT quảng xương 4

Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quátrình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người dạy với tựđánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia

MỤC LỤC

Trang

A PHẦN MỞ ĐẦU 1

I Lý do chọn đề tài 1

II Mục đích nghiên cứu 2

III Đối tượng nghiên cứu 2

IV Phương pháp nghiên cứu 2

B PHẦN NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3

I Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

II Thực trạng về công tác kiểm tra đánh giá ở trường THPT Quảng Xương 4 6

III Các giải pháp quản lý nhằm tăng cường đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT Quảng Xương 4 7

1 Bồi dưỡng, nâng cao tư tưởng, nhận thức về năng lực cho đội ngũ cán bộ giáo viên về kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh 7

2 Chỉ đạo đổi mới kiểm tra đánh giá các môn học theo định hướng phát triển năng lực học sinh thông qua việc thực hiện quy trình kiểm tra 8

3 Đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh thông qua việc phối hợp các phương pháp, hình thức kiểm tra, đánh giá với các phương pháp, hình thức tổ chức dạy học khác 11

4 Đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh thông qua việc phối hợp kiểm tra, đánh giá của giáo viên với tự đánh giá và đánh giá đồng đẳng của học sinh 13

5 Đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh thông qua việc đổi mới tổ chức các cuộc thi, hội thi trong nhà trường 15

IV Hiệu quả của các giải pháp tăng cường đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT Quảng Xương 4 16

C PHẦN KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 19

I Kết luận 19

II Kiến nghị 20

TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ

ĐƯỢC HỘI ĐỒNG ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI

A PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Mục tiêu của giáo dục phổ thông được xác định rõ trong Nghị quyết NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT, đáp ứng yêu cầu công nghiệphóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng Xã hội Chủ

29-nghĩa và hội nhập quốc tế đã chỉ rõ nhiệm vụ của ngành giáo dục là: “Tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện

và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lý tưởng, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và kỹ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn”.

Để thực hiện được mục tiêu nói trên, ngoài việc thực hiện đổi mới chươngtrình giảng dạy, đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, ngành giáodục còn phải thực hiện tốt việc đổi mới kiểm tra đánh giá kết quả học tập theohướng tiếp cận năng lực của học sinh Vì vậy Nghị quyết 29-NQ/TW cũng đã

nêu rõ: “Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục, đào tạo, bảo đảm trung thực, khách quan Việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả giáo dục,đào tạo cần từng bước theo các tiêu chí tiên tiến được xã hội và cộng đồng giáo dục thế giới tin cậy và công nhận Phối hợp sử dụng kết quả đánh giá trong quátrình học với đánh giá cuối kỳ, cuối năm học; đánh giá của người dạy với tựđánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình và của xã hội”

Kiểm tra đánh giá là khâu then chốt trong các thành tố của việc dạy học,việc dạy học định hướng phát triển năng lực của học sinh chỉ thành công đượckhi việc kiểm tra đánh giá cũng phải được đổi mới một cách đồng bộ Nhữngnăm gần đây, dạy học và kiểm tra, đánh giá học sinh theo hướng phát triển nănglực học sinh đã được các nhà trường áp dụng rộng rãi Tuy nhiên, việc quản lýhoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh theo năng lực, nhằmgiúp giáo viên hiểu được triết lý và tầm quan trọng của đổi mới đánh giá họcsinh, hướng quá trình kiểm tra đánh giá vào phát hiện các năng lực của ngườihọc, việc xây dựng và thống nhất bộ tiêu chí cụ thể, chi tiết để đánh giá từng bài

và môn học theo hướng tiếp cận năng lực vẫn chưa được thực sự quan tâm

Trong những năm qua công tác quản lý đổi mới kiểm tra đánh giá kết quảhọc tập của học sinh theo hướng tiếp cận năng lực tại trường THPT QuảngXương 4 đã có những kết quả đáng kể, tuy nhiên để đáp ứng được những yêucầu của đổi mới giáo dục hiện nay, đặc biệt là những yêu cầu của việc kiểm tra

mạnh mẽ hơn nữa

Là cán bộ quản lý của nhà trường, chúng tôi luôn suy nghĩ, quan tâm tìmcác giải pháp thật sự thiết thực, có thể đem lại hiệu quả hơn, để có thể thực hiệnđược công tác đổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lựchọc sinh, nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, theo yêu cầucủa Bộ GD&ĐT và Nghị quyết 29/NQ-TW đã đề ra

Chúng tôi xác định rằng: Công tác đổi mới hoạt động kiểm tra đánh giátheo định hướng phát triển năng lực học sinh, cùng với đổi mới phương phápdạy học sẽ là một trong những mắt xích chủ yếu và quan trọng nhất trong hệthống công tác quản lý Công tác này được cải tiến và đẩy mạnh sẽ có tác dụngquyết định tạo nên sự chuyển biến cao về chất lượng dạy học và giáo dục củanhà trường

Từ thực tế quản lý nhà trường, tôi chọn đề tài nghiên cứu là: “Một số giải pháp quản lý nhằm tăng cường đ ổi mới kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh ở trường THPT Quảng Xương 4”

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Qua việc nghiên cứu lý luận và từ thực tiễn quản lý của đơn vị để từ đó đềxuất các giải pháp quản lý nhằm tăng cường đổi mới kiểm tra đánh giá theo địnhhướng phát triển năng lực học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàndiện ở trường THPT Quảng Xương 4

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

Các giải pháp quản lý nhằm tăng cường đổi mới kiểm tra đánh giá theođịnh hướng phát triển năng lực học sinh của nhà trường

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Đề tài sáng kiến kinh nghiệm đã được sử dụng các phương pháp nghiêncứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Sử dụng các phương pháp phân tích,tổng hợp để nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Sử dụng phương pháp quan sát, đánhgiá thực tiễn, tổng kết kinh nghiệm quản lý, điều tra thông tin

- Phương pháp thống kê toán học

B PHẦN NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Theo quan điểm phát triển năng lực, việc đánh giá kết quả học tập khônglấy việc kiểm tra khả năng tái hiện kiến thức đã học làm trung tâm của việc đánhgiá Đánh giá kết quả học tập theo năng lực cần chú trọng khả năng vận dụngsáng tạo tri thức trong những tình huống ứng dụng khác nhau Đánh giá kết quảhọc tập đối với các môn học và hoạt động giáo dục ở mỗi lớp và sau cấp học làbiện pháp chủ yếu nhằm xác định mức độ thực hiện mục tiêu dạy học, có vai tròquan trọng trong việc cải thiện kết quả học tập của học sinh Hay nói cách khác,đánh giá theo năng lực là đánh giá kiến thức, kỹ năng và thái độ trong bối cảnh

kỹ năng đã được học ở nhà trường, vừa phải dùng những kinh nghiệm của bảnthân thu được từ những trải nghiệm bên ngoài nhà trường (gia đình, cộng đồng

và xã hội)

Như vậy, thông qua việc hoàn thành một nhiệm vụ trong bối cảnh thực,người ta có thể đồng thời đánh giá được cả kỹ năng nhận thức, kỹ năng thựchiện và những giá trị, tình cảm của người học Mặt khác, đánh giá năng lựckhông hoàn toàn phải dựa vào chương trình giáo dục môn học như đánh giá kiếnthức, kỹ năng, bởi năng lực là tổng hòa, kết tinh kiến thức, kỹ năng, thái độ, tìnhcảm, giá trị, chuẩn mực đạo đức,… được hình thành từ nhiều lĩnh vực học tập và

từ sự phát triển tự nhiên về mặt xã hội của một con người

Có thể tổng hợp một số dấu hiệu khác biệt cơ bản giữa đánh giá năng lựcngười học và đánh giá kiến thức, kỹ năng của người học như sau:

đề thực tiễn của cuộc sống

- Vì sự tiến bộ của người học

so với chính họ

- Xác định việc đạt kiếnthức, kỹ năng theo mục tiêucủa chương trình giáo dục

- Đánh giá, xếp hạng giữanhững người học với nhau

đánh giá

thực tiễn cuộc sống của họcsinh

(những kiến thức, kỹ năng,thái độ) được học trong nhàtrường

3 Nội dung

đánh giá

- Những kiến thức, kỹ năng,thái độ ở nhiều môn học, nhiềuhoạt động giáo dục và nhữngtrải nghiệm của bản thân họcsinh trong cuộc sống xã hội(tập trung vào năng lực thựchiện)

- Quy chuẩn theo các mức độphát triển năng lực của ngườihọc

- Những kiến thức, kỹ năng,thái độ ở một môn học

- Quy chuẩn theo việcngười học có đạt được haykhông một nội dung đãđược học

5 Thời điểm

đánh giá

Đánh giá mọi thời điểm củaquá trình dạy học, chú trọngđến đánh giá trong khi học

Thường diễn ra ở nhữngthời điểm nhất định trongquá trình dạy học, đặc biệt

là trước và sau khi dạy

6 Kết quả đánh

giá

- Năng lực người học phụthuộc vào độ khó của nhiệm

vụ hoặc bài tập đã hoàn thành

- Thực hiện được nhiệm vụcàng khó, càng phức tạp hơn

sẽ được coi là có năng lực caohơn

- Năng lực người học phụthuộc vào số lượng câu hỏi,nhiệm vụ hay bài tập đãhoàn thành

- Càng đạt được nhiều đơn

vị kiến thức, kỹ năng thìcàng được coi là có nănglực cao hơn

* Định hướng đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

Đánh giá kết quả giáo dục các môn học, hoạt động giáo dục ở mỗi lớp vàsau cấp học cần phải:

Dựa vào cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng (theo định hướng tiếp cận nănglực) từng môn học, hoạt động giáo dục từng môn, từng lớp; yêu cầu cơ bản cầnđạt về kiến thức, kĩ năng, thái độ (theo định hướng tiếp cận năng lực) của họcsinh của cấp học

Phối hợp giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định kì, giữa đánh giácủa giáo viên và tự đánh giá của học sinh, giữa đánh giá của nhà trường và đánhgiá của gia đình, cộng đồng.

Kết hợp giữa hình thức đánh giá bằng trắc nghiệm khách quan và tự luậnnhằm phát huy những ưu điểm của mỗi hình thức đánh giá này Có công cụ đánhgiá thích hợp nhằm đánh giá toàn diện, công bằng, trung thực, có khả năng phânloại, giúp giáo viên và học sinh điều chỉnh kịp thời việc dạy và học Việc đổimới công tác đánh giá kết quả học tập môn học của giáo viên được thể hiện quamột số đặc trưng cơ bản sau:

Thứ nhất: Xác định được mục đích chủ yếu của đánh giá kết quả học tập

là so sánh năng lực của học sinh với mức độ yêu cầu của chuẩn kiến thức và kĩnăng (năng lực) môn học ở từng chủ đề, từng lớp học, để từ đó cải thiện kịp thờihoạt động dạy và hoạt động học

Thứ hai: Tiến hành đánh giá kết quả học tập môn học theo ba công đoạn

cơ bản là thu thập thông tin, phân tích và xử lý thông tin, xác nhận kết quả họctập và ra quyết định điều chỉnh hoạt động dạy, hoạt động học Yếu tố đổi mới ởmỗi công đoạn này là:

+ Thu thập thông tin:

Thông tin được thu thập từ nhiều nguồn, nhiều hình thức và bằng nhiềuphương pháp khác nhau (quan sát trên lớp, làm bài kiểm tra, sản phẩm học tập,

tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau, ); lựa chọn được những nội dung đánh giá cơbản và trọng tâm, trong đó chú ý nhiều hơn đến nội dung kĩ năng; xác định đúngmức độ yêu cầu mỗi nội dung (nhận biết, thông hiểu, vận dụng, ) căn cứ vàochuẩn kiến thức, kĩ năng; sử dụng đa dạng các loại công cụ khác nhau (đề kiểmtra viết, câu hỏi trên lớp, phiếu học tập, bài tập về nhà, ); thiết kế các công cụđánh giá đúng kỹ thuật (câu hỏi và bài tập phải đo lường được mức độ củachuẩn, đáp ứng các yêu cầu dạng trắc nghiệm khách quan hay tự luận, cấu trúc

đề kiểm tra khoa học và phù hợp, ); tổ chức thu thập được các thông tin chínhxác, trung thực Cần bồi dưỡng cho học sinh những kỹ thuật thông tin phản hồinhằm tạo điều kiện cho HS tham gia đánh giá và cải tiến quá trình dạy học

+ Phân tích và xử lý thông tin:

Các thông tin định tính về thái độ và năng lực học tập thu được qua quansát, trả lời miệng, trình diễn, được phân tích theo nhiều mức độ với tiêu chí rõràng và được lưu trữ thông qua sổ theo dõi hàng ngày; các thông tin định lượngqua bài kiểm tra được chấm điểm theo đáp án/hướng dẫn chấm - hướng dẫn đảmbảo đúng, chính xác và đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật; số lần kiểm tra, thống kê

điểm trung bình, xếp loại học lực,… theo đúng quy chế đánh giá, xếp loại banhành.

+ Xác nhận kết quả học tập:

Xác nhận học sinh đạt hay không mục tiêu từng chủ đề, cuối lớp học, cuốicấp học dựa vào các kết quả định lượng và định tính với chứng cứ cụ thể, rõràng; phân tích, giải thích sự tiến bộ học tập vừa căn cứ vào kết quả đánh giáquá trình và kết quả đánh giá tổng kết, vừa căn cứ vào thái độ học tập và hoàncảnh gia đình cụ thể Ra quyết định cải thiện kịp thời hoạt động dạy của giáoviên, hoạt động học của học sinh trên lớp học; ra các quyết định quan trọng vớihọc sinh (lên lớp, thi lại, ở lại lớp, khen thưởng,…); thông báo kết quả học tậpcủa học sinh cho các bên có liên quan (học sinh, cha mẹ học sinh, hội đồng giáodục nhà trường, quản lý cấp trên,…) Góp ý và kiến nghị với cấp trên về chấtlượng chương trình, sách giáo khoa, cách tổ chức thực hiện kế hoạch giáo dục,

Trong đánh giá thành tích học tập của học sinh không chỉ đánh giá kết quả

mà chú ý cả quá trình học tập Đánh giá thành tích học tập theo quan điểm pháttriển năng lực không giới hạn vào khả năng tái hiện tri thức mà chú trọng khảnăng vận dụng tri thức trong việc giải quyết các nhiệm vụ phức hợp

Cần sử dụng phối hợp các hình thức, phương pháp kiểm tra, đánh giákhác nhau Kết hợp giữa kiểm tra miệng, kiểm tra viết và bài tập thực hành Kếthợp giữa trắc nghiệm tự luận và trắc nghiệm khách quan Hiện nay ở nước ta có

xu hướng chọn hình thức trắc nghiệm khách quan cho các kỳ thi tốt nghiệp haythi tuyển đại học Trắc nghiệm khách quan có những ưu điểm riêng cho các kỳthi này, tuy nhiên trong đào tạo thì không được lạm dụng hình thức này, vìnhược điểm cơ bản của trắc nghiệm khách quan là khó đánh giá được khả năngsáng tạo cũng như năng lực giải quyết các vấn đề phức hợp

II THỰC TRẠNG VỀ CÔNG TÁC KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ Ở TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG 4

Trong những năm học vừa qua, cùng với việc thực hiện đổi mới phươngpháp dạy học, công tác đổi mới kiểm tra đánh giá cũng đã đạt được những kếtquả nhất định, đội ngũ cán bộ giáo viên cơ bản nhận thức được mối quan hệ chặtchẽ giữa đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh

Việc thực hiện kiểm tra đánh giá của những năm học trước đây được thựchiện số bài kiểm tra thường xuyên và định kỳ nghiêm túc theo quy định củaThông tư 58/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT về kiểm tra đánh giá học sinh

Về hình thức kiểm tra đã có sự kết hợp giữa kiểm tra tự luận và kiểm tratrắc nghiệm, có kiểm tra vấn đáp và có kiểm tra thực hành Tuy nhiên các hìnhthức kiểm tra chưa thực sự đa dạng, số bài kiểm tra tự luận vẫn là chủ yếu

Trong quá trình kiểm tra đánh giá, học sinh chưa thực sự được đánh giá lẫnnhau, chưa có nhiều các hoạt động đánh giá để phát triển năng lực người họcnhư: Đánh giá qua hồ sơ học tập, vở học tập, đánh giá qua việc học sinh báo cáokết quả thực hiện một số dự án học tập, nghiên cứu khoa học kỹ thuật, báo cáokết quả thực hành, thí nghiệm, đánh giá qua bài thuyết trình (bài viết, bài trìnhchiếu, video clip, ), các bài báo sưu tầm của học sinh về kết quả thực hiệnnhiệm vụ học tập, nên chưa phát huy được năng lực sáng tạo của học sinh.

Mặt khác trong việc đổi mới kiểm tra đánh giá còn có một số khó khănnhư: Một bộ phận giáo viên có tâm lý ngại đổi mới, vẫn bảo thủ theo cách kiểmtra đánh giá truyền thống, năng lực của một bộ phận giáo viên về công tác kiểmtra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh còn hạn chế, điều đólàm cho hiệu quả đổi mới kiểm tra đánh giá chưa thực sự có hiệu quả

Từ thực trạng đó đặt ra cho người quản lý phải suy nghĩ, tìm tòi, nghiêncứu để tìm ra những giải pháp đổi mới quản lý công tác kiểm tra đánh giá theođịnh hướng phát triển năng lực học sinh, góp phần thực hiện mục tiêu giáo dụchiện nay

III CÁC GIẢI PHÁP QUẢN LÝ NHẰM TĂNG CƯỜNG ĐỔI MỚI KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH Ở TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG 4

1 Bồi dưỡng, nâng cao tư tưởng, nhận thức về năng lực cho đội ngũ cán bộ giáo viên về kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh

Nhằm nâng cao nhận thức và năng lực cho đội ngũ cán bộ giáo viên vềđường lối, chủ trương của Đảng và nhà nước về đổi mới kiểm tra đánh giá theođịnh hướng phát triển năng lực học sinh, giúp cho họ hiểu rõ và có trách nhiệmhơn về nhiệm vụ phải thực hiện trong hoạt động này, ở trường THPT QuảngXương 4, nhà trường đã chỉ đạo, triển khai các nội dung cơ bản sau đây:

- Tổ chức học tập, nghiên cứu, thảo luận các nghị quyết, chỉ thị và các vănbản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và của Ngành về công tác đổi mới kiểm trađánh giá như Nghị quyết 29/NQ-TW về đổi mới căn bản và toàn diện về giáodục và đào tạo; Thông tư 58/2011/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT về ban hànhQuy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổthông; Công văn số 8773 của Bộ GD&ĐT về việc hưỡng dẫn soạn đề kiểm tra,một số yêu cầu đặt ra như: Kiểm tra đánh giá dựa trên chuẩn kiến thức kỹ năng,tăng cường câu hỏi mức độ thông hiểu, sáng tạo, ra đề bằng ma trận kiến thức,

kỹ năng; khuyến khích đánh giá bằng nhiều phương pháp và một số kỹ thuậtmới; Thông tư 26/2020/TT-BGDĐT của Bộ GD&ĐT về Sửa đổi, bổ sung một

số điều của Quy chế đánh giá, xếp loại học sinh trung học cơ sở và học sinhtrung học phổ thông ban hành kèm theo Thông tư số 58/2011/TT-BGDĐT, mộttrong những điểm mới của Thông tư 26 là tăng cường đánh giá bằng nhận xét sựtiến bộ về thái độ, hành vi và kết quả thực hiện các nhiệm vụ học tập của học sinhtrong quá trình học tập môn học, hoạt động giáo dục quy định trong Chương trìnhGDPT do Bộ GDĐT ban hành nhằm hiện thực mục tiêu định hướng đánh giánăng lực người học; hay nói cách khác là đánh giá vì sự tiến bộ của học sinh.Việc tổ chức học tập, nghiên cứu các văn bản nói trên được nhà trường tổchức triển khai dưới nhiều hình thức như:

+ Tổ chức thông qua các hội nghị (Hội nghị cơ quan, hội nghị công nhân viên chức đầu năm, hội nghị bàn về công tác chuyên môn, hội nghị tập huấn của

tổ chuyên môn, ), các buổi hội thảo do nhà trường tổ chức và các hội thảo do nhà trường phối hợp với các trường bạn tổ chức về đổi mới kiểm tra đánh giá.

Sau khi học tập, nghiên cứu về các văn bản về đổi mới kiểm tra đánh giá, giáoviên nhà trường đều phải viết thu hoạch về nhận thức và đề xuất các biện phápthực hiện hiệu quả cho tổ chuyên môn, thực hành việc xây dựng các ma trận đề

và đề kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh

+ Xây dựng các nhân tố điển hình, là các tổ, nhóm chuyên môn và cá nhânlàm tốt công tác đổi mới kiểm tra đánh giá và nhân rộng các điển hình ra toàn cơquan đơn vị, biện pháp này nhằm phát huy được năng lực của tập thể và cánhân, xây dựng đội ngũ cốt cán cho nhà trường về công tác kiểm tra đánh giá.+ Tổ chức cho cán bộ giáo viên nhà trường thi tìm hiểu về các hoạt độnggiáo dục, trong đó có việc đổi mới kiểm tra đánh giá, thông qua các bài thi giải

đề giáo viên, đó là lồng ghép vào các đề thi các nội dung có liên quan đến việcđổi mới kiểm tra đánh giá

2 Chỉ đạo đổi mới kiểm tra đánh giá các môn học theo định hướng phát triển năng lực học sinh thông qua việc thực hiện quy trình kiểm tra

Thứ nhất: Cần xác định mục tiêu về năng lực cần KT-ĐG các môn học

Học sinh THPT đạt được các năng lực cần thiết, mỗi môn học đều phảigóp phần vào việc hình thành những năng lực chung và năng lực riêng đó chohọc sinh ở mức độ nhất định Vì vậy, tiến hành KT-ĐG các môn theo tiếp cậnnăng lực trước hết giáo viên cần xác định được các mục tiêu năng lực của cácmôn học Nếu giáo viên không xác định được năng lực mà học sinh cần đạtđược sau khi học xong môn học thì không thể định hướng được sẽ đánh giá nộidung gì và đánh giá như thế nào

Xác định các năng lực cần KT-ĐG các môn học là việc làm vô cùng quantrọng để làm căn cứ, cơ sở cho việc thực hiện mục tiêu KT-ĐG kết quả học tập

các môn học theo tiếp cận năng lực Xác định các năng lực cần đánh giá của cácmôn học được thực hiện thông qua phân tích hệ thống các năng lực chung theohướng dẫn đánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo theo từng môn học cấp THPT,phân tích chuẩn đầu ra của môn học và phân tích chương trình các môn học ởbậc THPT Nhà trường cần chỉ đạo các tổ chuyên môn, hướng dẫn giáo viên xácđịnh những năng lực cần được kiểm tra đánh giá của từng chương, từng nộidung được kiểm tra, từ đó khi biên soạn hệ thống các câu hỏi, bài tập trong kiểmtra thường xuyên, kiểm tra định kỳ và trong các hoạt động giáo dục đều phảiđánh giá được các năng lực đó, mặt khác trong kiểm tra cũng phải nhận xét,đánh giá được những tiến bộ của học sinh trong quá trình học tập

Cán bộ quản lý cần triển khai hướng dẫn để giáo viên và học sinh ở nhàtrường nắm rõ những quy định về KT-ĐG kết quả học tập của học sinh thôngqua các văn bản cụ thể từ cấp học, ngành học có liên quan (Thông tư 58, Thông

tư 26, Công văn số 8773, quy trình xây dựng ma trận đề và bản đặc tả, ) Phổbiến các quy chế, quy định KT-ĐG kết quả học tập đến phụ huynh học sinhthông qua các cuộc họp phụ huynh học sinh định kỳ, họp sinh hoạt chuyên môn,

từ đó tạo sự thống nhất và đồng bộ giữa cấp quản lý giáo dục, giáo viên và giađình trong quá trình thực hiện KT-ĐG kết quả học tập của học sinh

Thứ 2: Xác định được quy trình kiểm tra, đánh giá các môn học

Quy trình KT-ĐG các môn học theo hướng tiếp cận năng lực là trình tựcác bước cần thiết giúp giáo viên thực hiện hoạt động KT-ĐG kết quả học tậpcác môn học một cách khoa học và có hiệu quả, thông qua đó rèn luyện học sinhmột số năng lực cơ bản theo chuẩn đầu ra và xác định được mức độ năng lực màhọc sinh cần đạt Nhằm xác định được mức năng lực của học sinh thì quy trìnhKT-ĐG kết quả học tập các môn theo tiếp cận năng lực theo chúng tôi cần thựchiện 7 bước và mỗi bước có một vị trí, vai trò nhất định để giúp cho hoạt độngKT-ĐG môn học đạt được hiệu quả mong muốn, cụ thể:

1) Xác định các năng lực cần KT-ĐG ở môn học

2) Cụ thể hoá các năng lực cần KT-ĐG ở môn học thành các kiến thức, kỹnăng, thái độ mà học sinh cần đạt

3) Lựa chọn nội dung cần KT-ĐG môn học

4) Lựa chọn phương pháp, hình thức KT- ĐG môn học

5) Xây dựng bộ công cụ thu thập thông tin về năng lực học sinh

6) Xây dựng biểu chấm điểm

7) KT-ĐG và phản hồi kết quả

Thứ 3: Xây dựng được cách thức kết hợp các kết quả kiểm tra, đánh giá

bộ phận các môn học

Kiểm tra đánh giá hiện nay ở nhà trường THPT được thực hiện theoThông tư 58 và Thông tư 26 của Bộ Giáo dục và Đào tạo Đối với KT-ĐG mônhọc theo tiếp cận năng lực giáo viên cần kết hợp điểm KT-ĐG bộ phận của mônhọc như:

- Hình thức của bài KT-ĐG thường xuyên do giáo viên quyết định nhưngphải đa dạng, có thể lựa chọn như: seminar, thảo luận nhóm, làm bài tập dự án,làm các báo cáo thực hành…để có thể phát triển được các năng lực chung vànăng lực chuyên biệt một cách hiệu quả

- Có thể KT-ĐG học sinh các môn thông qua các hoạt động (GV quan sát được HS ở các tình huống, hoàn cảnh khác nhau) và tiến hành đo lường/đánh

giá Kế hoạch kiểm tra đánh giá cụ thể của giáo viên phải thu thập được cácchứng cứ cốt lõi về các kiến thức, kỹ năng, thái độ,… được tích hợp của học

sinh trong những tình huống, ngữ cảnh thực tế (tiết thực hành thí nghiệm trên lớp, thực hành trong phòng thí nghiệm, tiến hành hoạt động trải nghiệm,…).

- Bài kiểm tra giữa kỳ và cuối học kỳ cần phải kết hợp cả hai hình thứctrắc nghiệm và tự luận, Tỷ lệ phần trắc nghiệm và tự luận theo sự thống nhất củacác bộ môn trong toàn tỉnh, nhằm đảm bảo tính thống nhất trong KT-ĐG

Thứ 4: Xây dựng bộ công cụ kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh

Kiểm tra - Đánh giá theo tiếp cận năng lực không thể thiếu được các công

cụ thông tin về năng lực của học sinh và công cụ chấm điểm để xác định mứcnăng lực mà học sinh đạt được Vì vậy, biện pháp này giúp giáo viên hiểu đượccách xây dựng các công cụ đánh giá kết quả học tập theo tiếp cận năng lực đểvận dụng trong hoạt động KT-ĐG môn học Xây dựng các câu hỏi, bài tập đượctiến hành theo nhiều bước cụ thể, chặt chẽ Bên cạnh đó giáo viên phối hợp vớicác giáo viên khác trong tổ bộ môn về sử dụng các loại hình, công cụ đánh giátrong KT-ĐG nhằm hạn chế tối đa các hạn chế của mỗi loại hình, công cụ đánhgiá học sinh Xây dựng và phổ biến trong tổ bộ môn về các quy định, quy trìnhquản lý phần mềm điểm số báo cáo định kỳ, phần mềm trắc nghiệm và chấm bàitrắc nghiệm

Chỉ đạo đội ngũ giáo viên chia sẻ với học sinh bảng ma trận nội dung kiếnthức, kỹ năng dùng để ra đề kiểm tra định kỳ/thi; cách này giúp học sinh nắmđược kiến thức mà giáo viên yêu cầu, học sinh phải hiểu cách học và vận dụngkiến thức, kỹ năng đó thông qua bài làm của cá nhân Giáo viên sử dụng nhiềunguồn thông tin từ các kết quả kiểm tra đánh giá một cách cụ thể, chính xác vàđánh giá được các năng lực khác nhau của người học (bài kiểm tra miệng, bàikiểm tra 15 phút, bài kiểm tra giữa kỳ, bài kiểm tra cuối học kỳ,…)