Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học bài 3 giáo dục quốc phòng 11 bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia, tại trường trung học phổ thông cầm bá thước

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT CẦM BÁ THƯỚC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC BÀI 3 GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG 11 - BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ VÀ BIÊ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT CẦM BÁ THƯỚC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

TRONG DẠY HỌC BÀI 3 GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG 11 - BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ VÀ BIÊN GIỚI QUỐC GIA, TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG CẦM

BÁ THƯỚC

Người thực hiện: Lê Khả Dũng Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Quốc phòng – An ninh

THANH HOÁ, NĂM 2021

MỤC LỤC

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ………1

1 Lý do chọn đề tài ……… ……1

2 Mục đích nghiên cứu……… …… 1

3 Đối tượng nghiên cứu……… ….…….2

4 Phương pháp nghiên cứu……… ……2

PHẦN II NỘI DUNG……….………… 3

1 Cơ sở lí luận……… 3

2 Thực trạng……… ……… 4

2.1 Thực trạng về nội dung chương trình……… 4

2.2 Thực trạng về giáo viên………5

2.3 Thực trạng về học sinh……….5

2.4 Thực trạng về cơ sở vật chất……….6

3 Ứng dụng công nghệ thông tin vào thực tiễn trong dạy học giáo dục quốc phòng – an ninh 11 bài 3 tại trường trung học phổ thông Cầm Bá Thước………6

3.1 Khái quát ứng dụng công nghệ thông tin……….6

3.2 Tiến trình thực hiện……… ……… 6

3.2.1 Cách tiến hành………6

3.2.2 Tiến hành thực tế trên bài……… 7

3.2.3 Giáo án minh họa………7

3.2.4 Kết quả nhận thấy sau khi ứng dụng……… 9

3.3 Củng cố nội dung bài học bằng câu hỏi trắc nghiệm……….10

4 Kết quả của đề tài………12

PHẦN III KẾT LUẬN……… 14

1 Kết luận chung……….14

2 Đóng góp của đề tài……… 14

3 Kến nghị, đề xuất………15

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CHXHCN : Cộng Hòa Xã hội chủ nghĩa

GDQP-AN : Giáo dục quốc phòng - an ninh

QPTD- ANND : Quốc phòng toàn dân - an ninh nhân dân

PHẦN I ĐẶT VẤN ĐỀ

1 Lý do chọn đề tài

Môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh giữ vai trò chủ chốt trong việc giáo dục ý thức, trách nhiệm của công dân đối với việc thực hiện nhiệm vụ xây dựng nền quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân, góp phần giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội, bồi dưỡng niềm tự hào tự tôn dân tộc Cùng với các môn học và hoạt động giáo dục khác góp phần hình thành ở học sinh các phẩm chất, năng lực chung được quy định trong chương trình tổng thể, thông qua nội dung môn học hình thành năng lực nhận thức các vấn đề về quốc phòng, an ninh và vận dụng các kiến thức đã học vào cuộc sống

- Bài ‘Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia’ là bài có lượng kiến thức nhiều liên quan đến nội dung môn Địa lý, Lịch sử, thời sự và pháp luật

về chủ quyền biển, biên giới, liên quan đến công dân với tình yêu với tổ quốc khó dạy chính vì vậy rất nhiều giáo viên e ngại giảng dạy bài này, dẫn đến thiếu tìm tòi và nghiên cứu nội dung đã vô tình đẩy học sinh trên con đường tìm kiếm, lĩnh hội kiến thức cũng như thông hiểu thực tế về lãnh thổ, biên giới, chủ quyền nói chung và của Việt Nam nói riêng gặp khó khăn và nắm bắt kiến thức rất hạn chế

- Vấn đề lãnh thổ và biên giới quốc gia, toàn vẹn lãnh thổ là vấn đề quan trọng trong tư tưởng chỉ đạo của Đảng trong tình hình mới về việc thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam là xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Là học sinh, là công dân Việt Nam phải hiểu rõ về lãnh thổ, biên giới, chủ quyền và tầm quan trọng của nó để từ đó biết giữ gìn, xây dựng và bảo vệ trước mọi âm mưu phá hoại của kẻ thù

- Là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn Quốc phòng an ninh bản thân luôn trăn trở trong cách dạy truyền thống của một số đồng nghiệp, sự thiếu hiểu biết của đại đa số học sinh về toàn bộ nội dung bài mà tôi đã mạnh dạn đưa ra nhiều biện pháp và ứng dụng trong quá trình dạy học nhằm thay đổi một phần nào tư duy nhận thức của học sinh, và cũng là phương pháp để các đồng nghiệp có động lực và hưng phấn trong giảng dạy Chính vì thế tôi mạnh dạn nghiên cứu

đề tài: “Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học bài 3 Giáo dục quốc phòng 11 - Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia, tại Trường trung học phổ thông Cầm Bá Thước”.

2 Mục nghiên cứu đích

- Nghiên cứu những phương pháp dạy học tích để tăng hiệu quả giảng dạy của giáo viên

- Từ những phương pháp dạy học tích cực sẽ giúp học sinh lĩnh hội toàn bộ

kiến thức, nhớ lâu hơn, chủ động, hứng thú và tích cực hơn trong quá trình học.

- Thay đổi tư duy, cái nhìn phiến diện về môn Quốc phòng trong học sinh

và một số bộ phận

3 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượngnghiên cứu: Học sinh khối 11 trường THPT Cầm Bá Thước

- Thời gian: Năm học 2019-2020, 2020-2021

4 Phương pháp nghiên cứu

Để giải quyết nhiệm vụ trên, trong quá trình nghiên cứu chúng tôi sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp đọc, phân tích và tổng hợp lý thuyết

- Phương pháp phỏng vấn

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm

- Phương pháp phân tích tổng kết kinh nghiệm

- Phương pháp xử lý số liệu thực nghiệm

PHẦN II NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học có nghĩa là: Tăng cường đầu

tư cơ sở vật chất, trang thiết bị công nghệ thông tin đáp ứng nhu cầu sử dụng của cán bộ, giáo viên và học sinh; Sử dụng các thiết bị công nghệ thông tin, các phần mềm làm công cụ hỗ trợ việc dạy và học các môn học trong nhà trường, khai thác tốt các phần mềm thiết kế bài dạy như phần mềm powerpoint, word, violet…;

- Thực tế qua việc giảng dạy cho thấy rằng các bài giảng khi sử dụng ứng dụng công nghệ thông tin sẽ sinh động và hấp dẫn hơn rất nhiều so với các bài giảng không sử dụng công nghệ thông tin

- Mỗi một giờ học được áp dụng công nghệ thông tin như vậy sẽ tích cực hóa được hoạt động nhận thức của học sinh, thu hút được sự chú ý, xây dựng bài, đẽ dàng lĩnh hội tri thức mới Lúc này học sinh được đặt vào những tình huống cụ thể của đời sống, trực tiếp quan sát, thảo luận, thí nhiệm…tìm hiểu vấn đề một cách trực quan hơn để giải quyết các vấn đề đó theo cách của riêng mình Từ đó nắm bắt được kiến thức mới vào phương pháp làm ra kiến thức mới

mà không theo khuôn mẫu có sẵn

- Một giờ học có ứng dụng công nghệ thông tin sẽ tăng cường việc học tập và lĩnh hội tri thức theo từng cá thể, phối hợp với học tập tương tác nhóm vfa giúp các em hoàn thiện hơi kỹ năng sử dụng máy tính

Tầm quan trọng của biên giới quốc gia trong việc giữ gìn chủ quyền lãnh thổ:

Như chung ta biết lãnh thổ là một trong ba bộ phận cấu thành nên một quốc gia độc lập, là nơi cộng đồng dân cư sinh sống và tồn tại Mọi hoạt động sinh hoạt của cộng đồng dân cư như lao động phát triển kinh tế, giao lưu văn hóa chính trị đều thực hiện trên lãnh thổ Và lãnh thổ nó bao gồm vùng đất, vùng nước, vùng trời, vùng lòng đất là môi trường tạo sự sống cho mọi vât Đề xây dựng và bảo vệ lãnh thổ, chủ quyền lãnh thổ vững chắc là vấn đề thường xuyên mà Đảng và Nhà nước phải có một hệ thống pháp lý quy định về chủ quyền lãnh thổ, và cũng tăng cường đàm phán, hiệp ước về vấn đề phân định biên giới quốc gia

Và biên giới quốc gia có vai trò vô cùng quan trọng đối với lãnh thổ và chủ quyền đất nước Nó giúp mỗi quốc gia phân định rõ giới hạn về các vùng và không gian địa lý, bảo vệ và giữ gìn chủ quyền lãnh thổ Đồng thời mang lại các lợi ích về kinh tế chính trị, xã hội và an ninh quốc phòng, biên giới quốc gia còn

là nền tảng cho sự phát triển về cơ sở vật chất cho quốc gia tồn tại cũng như

ngày càng giàu mạnh Không những vậy biên giới quốc gia tạo nên sự ổn định

về điều kiện phát triển quan hệ hữu nghị giữa các nước láng giềng với nhau, giữa các quốc gia trong khu vực nói riêng và trong cả nước nói chung Đường biên giới quốc gia rõ ràng còn giúp cho việc quản lý đời sống nhân dân thuộc địa phận biên giới đó được thuận tiện và dễ dàng hơn Nhân dân sẽ tự do cư trú, không xâm phạm, cạnh tranh, xâm lấn chủ quyền lãnh thổ của nhau, bên cạnh đó cũng không tranh giành và xảy ra mâu thuẫn giữa các quốc gia với nhau

Xây dựng đường biên giới cũng có vai trò trong phát triển kinh tế vững mạnh của đất nước Đây là điều kiện để phát triển giao lưu trao đổi hàng hóa giữa các quốc gia trong khu vực và nước ngoài Không những vậy góp phần thúc đẩy hợp tác mối quan hệ trong và ngoài nước, đặc biệt là các nước láng giềng với nhau Không chỉ vậy xây dựng đường biên giới còn giúp cho việc ngăn chặn nạn di dân tự do, nhập cư trái phép không đúng quy định của nhà nước Đồng thời quản lý dân cư trong phạm vi lãnh thổ thực hiện đúng quy định của Nhà nước

Nhận thấy tầm quan trọng của lãnh thổ, chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia nên yêu cầu mỗi người dân, đặc biệt học sinh phải không ngừng học hỏi trao trau dồi kiến thức để luôn xây dựng và bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ và biên giới quốc gia một cách vững mạnh

2 Thực trạng

2.1 Thực trạng về nội dung chương trình

Với nội dung của bài bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia được xây dựng dựng trên cơ sở các quan điểm sau:

- Tính kế thừa và hiện đại

Nội dung bài được xây dựng trên cơ sở các quan điểm, chủ trương đường lối của Đảng, pháp luật Nhà nước về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Được xây dựng dựa trên nền tảng lí luận và thực tiễn luật liên quan đến các vấn đề lãnh thổ, biên giới quốc gia, và truyền thống kinh nghiệm dựng nước và đánh giặc giữ nước của cha ông ta qua các thời kỳ đến hiện nay

Phát triển phẩm chất, năng lực chung, năng lực đặc thù

Nội dung bài với thời lượng 5 tiết, mỗi tiết 45 phút xác định rõ các phẩm chất, năng lực có thể hình thành và phát triển ở học sinh khối 11 qua nội dung học: một mặt nội dung căn cứ vào yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực làm

cơ sở và xuất phát điểm để lựa chọn nội dung truyền đạt; mặt khác nội dung hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu, năng lực cốt lõi cho học sinh khối 11 thông qua việc hướng dẫn học sinh tiếp thu, vận dụng nội dung lãnh thổ, biên giới, chủ quyền lãnh thổ vào thực tiễn

Tính thực hành, thực tiễn

Nội dung xác định lượng kiến thức được học sẽ được, luyện tập, vận dụng

có hiệu quả để phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh Giúp học sinh thấy được trách nhiệm trong việc bảo vệ lãnh thổ, chủ quyền biên giới quốc gia, thấy được những hành động không đúng của các nước khi xâm hại đến quyền, quyền chủ quyền quốc gia

2.2 Thực trạng về giáo viên

- Môn học GDQP - AN là môn học mới hơn so với các môn học khác, lực lượng giáo viên GDQP - AN được đào tạo chưa đủ đáp ứng yêu cầu, vẫn còn nhiều giáo viên đào tạo theo diện ghép môn, đào tạo ngắn hạn…

- Nhiều giáo viên đang dạy theo phương pháp truyền thống đang truyền tải kiến thức theo một chiều, nhất là các bài lý thuyết nội dung nhiều và lại liên quan đến lịch sử, địa lý, công dân dẫn đến giờ học kém sôi nổi, hứng thú, hấp dẫn được học sinh

- Để chuẩn hóa đội ngũ giảng viên quốc phòng theo yêu cầu của Bộ, Sở, các ban ngành thì các nhà trường đã cử các giáo viên đi tham gia học nâng cao trình độ bên môn GDQP - AN, song hầu như các giáo viên được cử đi đào tạo chỉ là đối phó, không tình nguyện, thậm chí bị thúc ép chính vì thế tính tự nghiên cứu để nâng cao kiến thức, trình độ chuyên môn, kỹ năng sư phạm, tác phong mô phạm bên môn GDQP - AN của giáo viên được đi đào tạo không được cải thiện để có thể đáp ứng yêu cầu giảng dạy

- Một số cái nhìn phiến diện về môn học phụ nên cũng là yếu tố ảnh hưởng đến tâm lý giáo viên dạy, và giáo viên dạy vô tình cũng xem nhẹ môn mình đang dạy nên cũng không quan tâm đến nội dung và nhận thức của học sinh là bao nhiêu

2.3 Thực trạng về học sinh

- Với học sinh xem môn học này là môn phụ nên không tích cực học dẫn tới kết quả học tập chưa cao như: không học bài cũ, không chuẩn bị bài trước khi đến lớp, không tập trung chú ý, chán học,…

- Bên cạnh một số học sinh yêu thích môn học nhưng đa phần học sinh chưa nhận thức được tầm quan trọng của môn học Số đông học sinh và cả định hướng của phụ huynh là tập trung vào các môn học chính để thi vào các trường đại học nên không chú tâm môn học này

- Sự yêu thích môn học ảnh hưởng trực tiếp đến sự nhận thức của đại đa

số học sinh Sau khi học xong hỏi lại kiến thức vừa học hầu như các em không

hề nhớ và để có thể vận dụng vào thực tiễn

2.4 Thực trạng về cơ sở vật chất

Mặc dù dụng cụ học tập môn GDQP - AN mang tính chất đặc thù của bài học, một số loại là trang thiết bị vũ khí được cấp và nhà trường mua bổ sung song vẫn chưa đáp ứng được đầy đủ thiết bị dạy Đặc biệt là các bài lý thuyết giáo viên phải tự tìm hiểu thêm tranh ảnh, bản đồ để dạy

3 Ứng dụng công nghệ thông tin vào thực tiễn trong dạy giáo dục quốc phòng - an ninh 11 bài 3 tại trường trung học phổ thông Cầm Bá Thước

3.1 Khái quát ứng dụng công nghệ thông tin

Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học có nghĩa là: Tăng cường đầu

tư cơ sở vật chất, trang thiết bị công nghệ thông tin đáp ứng nhu cầu sử dụng của cán bộ, giáo viên và học sinh; Sử dụng các thiết bị công nghệ thông tin, các phần mềm làm công cụ hỗ trợ việc dạy và học các môn học trong nhà trường, khai thác tốt các phần mềm thiết kế bài dạy như phần mềm powerpoint, word, violet…; Tăng cường sử dụng mạng internet để khai thác thông tin, tham khảo

và xây dựng giáo án điện tử có chất lượng Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong các nhà trường hiện nay được chia thành 4 mức độ sau:

- Ứng dụng công nghệ thông tin để hỗ trợ giáo viên trong việc soạn giáo

án, sưu tầm và in ấn tài liệu…, chưa sử dụng trong việc tổ chức các tiết học cụ thể của từng môn học

- Sử dụng công nghệ thông tin để hỗ trợ một khâu, một công việc nào đó trong toàn bộ quá trình dạy học

- Sử dụng phần mềm dạy học để tổ chức lên lớp một tiết học, một chủ đề hoặc một chương trình học tập

- Tích hợp công nghệ thông tin vào toàn bộ quá trình dạy học

3 2 Tiến trình thực hiện

3 2.1 Cách tiến hành

Việc ứng dụng CNTT vào các mục đích và cách thức khác nhau thì hình thức chính của việc ứng dụng CNTT vào dạy học là giảng dạy bằng bài giảng điện tử, tìm kiếm tài liệu, tra cứu thông tin trên mạng Internet, tham khảo sách điện tử, và giáo trình điện tử với những hình thức trên để soạn bài giảng điện

tử phục vụ cho quá trình dạy học cần có 7 bước sau:

Bước 1: Xác định mục tiêu bài học

Bước 2: Xác định trọng tâm và kiến thức cơ bản

Bước 3: Xây dựng kịch bản dạy học

Bước 4: Xác định tư liệu cho các hoạt động (video, ảnh )

Bước 5: Lựa chọn phần mềm và số hóa kịch bản dạy học

Bước 6: Chạy thử, chỉnh sửa và hoàn chỉnh

Bước 7: Triển khai dạy trên lớp

3.2.2 Tiến hành thực tế trên bài

Trong 5 tiết học của bài giáo viên có thể ứng dụng CNTT trong cả 5 tiết hoặc chỉ sử dụng một số tiết Mục đích để học sinh quan sát hình ảnh để hiểu rõ lãnh thổ, các bộ phận cấu thành nên lãnh thổ, biên giới quốc gia cũng như cách xác định biên giới quốc gia và qua hình ảnh trực quan kết hợp giảng dạy học sinh sẽ nắm sâu hơn kiến thức cũng như nhớ kiến thức lâu hơn

Trong tiết học tối đã sự dụng phần mềm Microsoft office PowerPoint để soạn bài, sau khi chọn nội dung và lên kịch bản cho tiết học

3.2.3 Giáo án minh họa

3.2.4 Kết quả nhận thấy sau khi ứng dụng

Công nghệ thông là sự tích hợp đồng thời các tiến bộ về công nghệ và tổ chức thông tin nội dung bài học, đem đến nhiều ảnh hưởng tích cực cho sự phát triển nhận thức của học sinh, giúp học sinh tiếp cận thông tin đa chiều, rút ngắn khoảng cách, thu hẹp mọi không gian, tiết kiệm tối ưu về thời gian Từ đó học sinh phát triển nhanh hơn về kiến thức, nhận thức và tư duy