Sử dụng rolesheet để nâng cao năng lực lĩnh hội tác phẩm văn học trong chương trình ngữ văn lớp 12

Học sinh của chúng ta có thể học thuộc những ghi nhớ về nội dung vànghệ thuật của các tác phẩm văn học và tiểu sử của các nhà văn trong sách giáokhoa, nhưng không mấy khi được đọc kỹ lưỡ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THCS VÀ THPT NGHI SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“SỬ DỤNG ROLESHEET ĐỂ NÂNG CAO NĂNG LỰC LĨNH HỘI TÁC PHẨM VĂN HỌC TRONG CHƯƠNG TRÌNH NGỮ

MỤC LỤC

1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu của đề tài 3

1.3 Nhiệm vụ, mục đích nghiên cứu: 3

1.4 Phương pháp nghiên cứu 4

2 NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ CỦA ĐỀ TÀI 4

2.1 Cơ sở lý luận: 4

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm: 5

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 9

2.3.1 Rolesheet 9

2.3.2 Cách thức tiến hành tạo lập Rolesheet (Phiếu phân vai) 10

2.3.3 Xây dựng một số phiếu phân vai cho giờ học đọc văn 11

2.3.4 Minh họa bộ phiếu phân vai cho 1 tiết học: Tác phẩm “AI ĐÃ ĐẶT TÊN CHO DÒNG SÔNG?” - TÁC GIẢ HOÀNG PHỦ NGỌC TƯỜNG 13

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 14

3 KẾT LUẬN – KIẾN NGHỊ 17

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do ch n đ tài ọn đề tài ề tài.

Hiện nay, chương trình Ngữ văn của Việt Nam chủ yếu tập trung vào nộidung kiến thức Việc dạy học văn học vẫn nặng về giảng giải nội dung tácphẩm, lịch sử văn học và tác giả; dạy học tiếng Việt vẫn tập trung vào cấu trúcngôn ngữ Chương trình quy định chi tiết nội dung cho từng cấp học và lớp học,chi tiết đến từng tác giả và tác phẩm Và sách giáo khoa, tài liệu cụ thể hóachương trình, như một cuốn cẩm nang dẫn đường cho tất cả: từ các cấp chỉ đạochuyên môn đến thầy cô giáo và học sinh Tác giả và tác phẩm đã được quyđịnh bất di bất dịch Hệ thống các câu hỏi và những điều cần ghi nhớ đã được insẵn trong sách giáo khoa “Miếng cơm đã được nhai sẵn”, học sinh chỉ việc

“đưa vào miệng” Các em được ăn, nhưng không cảm nhận được vị ngon củamón ăn Cách dạy học Ngữ văn lấy sách giáo khoa làm “khuôn vàng thướcngọc” của chúng ta chỉ tạo ra những sản phẩm được đúc từ một khuôn Ngay cảkhi cái khuôn đó có hoàn hảo đi chăng nữa thì đó cũng không phải cách dạyhọc đúng đắn theo quan niệm giáo dục hiện đại, vì nó biến những cá thể sinhđộng, đa dạng thành những con cá chết

Học sinh của chúng ta có thể học thuộc những ghi nhớ về nội dung vànghệ thuật của các tác phẩm văn học và tiểu sử của các nhà văn trong sách giáokhoa, nhưng không mấy khi được đọc kỹ lưỡng toàn bộ một tác phẩm văn học,nhất là văn xuôi và có cảm xúc thực sự khi đọc Học sinh của chúng ta có thểviết lại đúng các định nghĩa, nhận diện và phân loại chính xác các đơn vị vàhiện tượng ngôn ngữ, nhưng không có thời gian thực hành các hoạt động giaotiếp Các em không mấy khi được thảo luận (nói và nghe) về một tác phẩm màmình yêu thích (đọc) Các bài làm văn phần lớn được học sinh viết theo ý tưởnggợi ý của giáo viên và các loại sách tham khảo mà các em học thuộc lòng Giáoviên cũng không có thời gian chấm và sửa bài cho kĩ lưỡng Kĩ năng viết mộtcách sáng tạo, thể hiện năng lực đánh giá, phê phán một cách độc lập của ngườiviết bị biến thành kĩ năng học thuộc ý tưởng và cách diễn đạt của người khác vàchép lại Theo nguyên lí của giáo dục, “dạy” là một hoạt động làm cho quátrình “học” được diễn ra Nói nhiều trong lớp mà học sinh không nghe, nghe màkhông hiểu, hiểu mà không cảm thấy thích thú, tức là người giáo viên đang nóivào thinh không Cách mà chúng ta giảng bài như lâu nay chỉ làm cho quá trìnhhọc diễn ra ở số khía cạnh, vì vậy chỉ đạt được một số mục tiêu khiêm tốn như

đã nêu Một môn học đòi hỏi nhiều cá tính sáng tạo và sự tưởng tượng của cảngười dạy và người học đang trở nên khô khan, buồn tẻ và bị xa lánh.

Việc thực hiện chủ trương đổi mới phương pháp dạy học đã được chỉ đạothực hiện từ nhiều năm nay, đặc biệt hiện nay ngành Giáo dục đang thực hiệnđổi mới mạnh mẽ trong toàn bộ hệ thống giáo dục, nhằm giúp đào tạo nênnhững học sinh năng động – sáng tạo- phát triển toàn diện các kỹ năng, đặc biệt

là tự học sáng tạo, tự học trải nghiệm để hòa nhập với xu thế phát triển chungcủa toàn xã hội Vì những lẽ đó, chúng tôi nhận thấy, việc sử dụng các kỹ thuậtdạy học và phương pháp dạy học hiện đại để phát triển toàn diện các kỹ năngcủa học sinh, kích thích hứng thú học tập ở các em là nhu cầu bức thiết tronghoàn cảnh giáo dục hiện nay Vậy nên, tôi mạnh dạng áp dụng kỹ thuật dạy họcDùng Rolesheet để hỗ trợ trong hoạt động giảng dạy, nhằm kích thích phát triểncác kỹ năng sẵn có ở các em, để môn Ngữ Văn có thể trở thành môn học yêuthích, vui tươi, sôi động và được mong chờ trong từng tiết học

Hơn nữa, năm học 2020 – 2021, ngành giáo dục xác định việc 'dạy người',dạy đạo đức, lối sống, giá trị sống, kỹ năng sống cho học sinh phải là một trongnhững nhiệm vụ được ưu tiên hàng đầu và quyết tâm triển khai hiệu quả Để đápứng những yêu cầu đổi mới đã có không ít giáo viên lựa chọn cho mình nhữngphương pháp kỹ thuật riêng, lối đi riêng trong cách giảng dạy Tuy nhiên bêncạnh đó, hiện trạng nhiều trường trong thời gian vừa qua, đều áp dụng phươngpháp dạy học truyền thống thụ động, một chiều, vừa quá tải về kiến thức, vừagây nhàm chán cho người học vẫn còn rất phổ biến

Nguyên nhân của tình trạng trên một phần do xu hướng phát triển hiệnđại đòi hỏi số lượng lớn lao động chất lượng cao liên quan đến các ngành kinh

tế và kỹ thuật khiến học sinh chuyển hướng sang học các môn tự nhiên để vừa

dễ xin việc, vừa có thu nhập cao; nội dung sách giáo khoa về các môn xã hộichậm đổi mới, không bắt kịp với thời đại Đồng thời cũng có một nguyên nhân

cơ bản khác đó là phương pháp dạy học thụ động, lạc hậu khiến học sinhkhông cảm thấy hứng thú với việc học văn Nếu để tình trạng này kéo dài sẽ rấtnguy hiểm bởi thế hệ tương lai của đất nước sẽ không phát triển toàn diện,thiếu hẳn đi phần nhân văn rất quan trọng - vốn là giá trị nền tảng của xã hội

Chính vì những lẽ đó, để đáp ứng tốt hơn nhu cầu đổi mới phương phápdạy học, đổi mới trong kiểm tra đánh giá, đồng thời đáp ứng tốt hơn yêu cầubám sát Chuẩn kiến thức và kĩ năng trong việc dạy học thì việc làm phong phú,sinh động, khắc sâu đề tài…bằng một kỹ thuật mới đó là vấn đề đáng được quan

tâm Vì vậy, tôi đã vận dụng Rolesheet vào giảng dạy vài năm nay gần đây vàđạt được những bước tiến đáng kể Rolesheet không chỉ dễ thực hiện mà còngóp phần chắp cánh cho những phương pháp dạy học đặc trưng của bộ môn nàyđạt hiệu quả cao hơn, sinh động hơn, đồng thời, tạo hứng thú để học sinh tham

gia học tập tích cực hơn, mà đặc biệt là các tiết học đọc – hiểu văn bản Giúp

phát huy hiệu quả hơn, sinh động hơn cách tiếp cận tác phẩm mà không gâynhàm chán

Do đó, chúng tôi chọn đề tài cho Sáng kiến kinh nghiệm này với mongmuốn mang đến một kinh nghiệm mới, dễ áp dụng, nhưng hiệu quả không hề

nhỏ trong mỗi tiết học để cùng chia sẻ: “Sử dụng Rolesheet để nâng cao năng lực lĩnh hội tác phẩm văn học trong chương trình Ngữ văn lớp 12”

Mong rằng với những kinh nghiệm này có thể giúp quý đồng nghiệp ítnhiều trong việc làm phong phú thêm phương pháp, kĩ thuật dạy học môn Ngữvăn, đồng thời chúng tôi rất mong có sự góp ý chân thành của quý vị để đề tàinày được sâu sắc hơn về giá trị khoa học và tính hiệu dụng của nó

1.2 Phạm vi, đối tượng nghiên cứu của đề tài.

- Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi chỉ tập trung nghiên cứu các vần

đề cơ bản: Thế nào là Rolesheet? Làm thế nào để tạo lập một Rolesheet hiệuquả? Rolesheet có ảnh hưởng thế nào đến quá trình dạy – học? Việc vận dụngchúng vào các tác phẩm văn học trong chương trình Ngữ văn lớp 12 như thếnào? Kết quả của việc thực hiện đề tài ra sao?

- Đồng thời xác định đối tượng thực nghiệm của đề tài là học sinh 3 lớp12A2, 12A3,12A6 của Trường THCS & THPT Nghi Sơn năm học 2020-2021

do bản thân tôi phụ trách giảng dạy, và lớp đối chứng là 12A5

1.3 Nhiệm vụ, mục đích nghiên cứu:

- Giúp giáo viên có thêm tư liệu bổ sung cho phương pháp, kĩ thuật dạyhọc làm phong phú nội dung bài dạy

- Giúp học sinh dễ nắm bắt các đơn vị kiến thức trọng tâm trong việc tiếpcận các tác phẩm theo thể loại ký trong chương trình lớp 12, dễ ghi nhớ nhữngvấn đề phức tạp, từ đó các em hiểu vấn đề một cách có hệ thống Đồng thời tạocho học sinh thói quen nhận thức thế giới bằng lối tư duy quan hệ, tính logic vàphát huy một cách hiệu quả tư duy hình ảnh, trừu tượng của các mặt trong mộtvấn đề

- Tạo không khí hứng thú, tích cực, phát triển sự chủ động của học sinhtrong giờ học văn, giúp học sinh yêu thích say mê môn học.

- Đáp ứng tốt nhất những tiêu chuẩn về kiến thức và kĩ năng mà mục tiêumôn học đã đề ra Đồng thời, đề tài này cũng giúp chúng tôi phát triển ở họcsinh các năng lực như: năng lực tự xây dựng, tự lĩnh hội kiến thức; năng lực hệthống, củng cố kiến thức và rèn luyện tư duy; đặc biệt giúp bồi đắp tâm hồnthông qua tư duy hình ảnh, hội họa và thường xuyên giúp giáo viên đánh giáđược sự tiến bộ của học sinh trong suốt quá trình ứng dụng đề tài

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Sử dụng phương pháp quan sát thực tiễn trong quá trình dạy và học ởtrường phổ thông nhằm thu thập các biểu hiện sinh động, khách quan về thái độ,hứng thú cũng như mức độ tham gia hoạt động trong giờ học của học sinh

- Phương pháp thử nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm nhằm mụcđích kiểm tra kết quả của việc sử dụng phương pháp trò chơi trong dạy học mônvăn theo quy trình được xác định trong đề tài Ngoài ra tôi còn sử dụng một sốphương pháp chứng minh, minh họa, so sánh, đối chiếu, phân loại, thống kê

- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: phiếu bài tập, cách sử dụng

- Phương pháp phỏng vấn trực tiếp

- Tham khảo các tài liệu dạy học có liên quan

- Sưu tầm, tra cứu, học hỏi từ đồng nghiệp

2 NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ CỦA ĐỀ TÀI

2.1 Cơ sở lý luận:

Từ lâu các nhà sư phạm tiền bối đã từng tâm đắc: tri thức của tuổi trẻ làdiện mạo của đất nước trong tương lai Từ những năm 60 của thế kỉ trước đồng

chí Phạm Văn Đồng đã từng căn dặn thầy giáo phải: “gõ vào trí thông minh” của

học sinh, giáo dục là đào tạo học sinh thành những thế hệ thông minh sáng tạo

Sự thông minh sáng tạo phải xuất phát từ những hiểu biết rộng lớn, nó tạo chonền tảng tư duy được vững vàng hơn Phải hiểu rộng, biết nhiều mới có thể

chuyên sâu, mới “làm được cuộc trường chinh vạn dặm trên con đường học vấn” Muốn được như vậy, thì ngay hôm nay, những người thầy giáo phải tích

cực, chủ động vận dụng những thành tựu dạy học tiên tiến của loài người vàogiảng dạy cho học sinh, trong đó sử dụng Rolesheet (Phiếu phân vai) là một

cách dạy học dựa trên cơ sở phân chia những nhiệm vụ phù hợp với năng lực,năng khiếu riêng của từng học sinh; mỗi học sinh sẽ là một cá thể cũng là mộtchủ thể trong quá trình học tập, chủ động tiếp cận và hình thành kiến thức theo

tư duy của các em, giáo viên sẽ dựa vào các năng khiếu, năng lực này để cụ thểhóa nhiệm vụ học tập bằng những lệnh học tập cụ thể, ở đó giáo viên có thể sửdụng sơ đồ hóa, hệ thống hóa, so sánh đối chiếu, giáo viên còn có thể cho họcsinh tưởng tượng, sáng tạo trong từng nhiệm vụ học tập qua những Rolesheet cụthể; Phiếu phân vai trong các môn học rất phổ biến ở các nước có nền giáo dụcphát triển và chúng ta có thể tìm thấy các mẫu phiếu bài tập trên mạng Internet,trong các sách hướng dẫn giảng dạy Riêng việc sử dụng các phiếu bài tập phânvai (Rolesheet) trong môn văn được Harvey Daniels giới thiệu khá đầy đủ trong

cuốn Literature Circles, Voice and Choice in Book Club (2002) Ở Việt Nam, chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề này một cách hệ thống Và bản thân tôi nhận thấy đây là kĩ thuật dạy học khá mới mẻ.

2.2 Th c tr ng v n đ tr ực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm ạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm ấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm ề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm ước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm c khi áp d ng sáng ki n kinh nghi m ụng sáng kiến kinh nghiệm ến kinh nghiệm ệm :

Phân môn Đọc – hiểu trong chương trình môn Ngữ văn hiện hành ởtrường trung học phổ thông có vai trò rất quan trọng bởi môn học này giúpngười học không chỉ biết đọc, biết viết mà còn thấy được cái hay, cái đẹp và biếtthưởng thức cái hay, cái đẹp, của văn chương nghệ thuật Từ đó mở mang trithức, hình thành nhân cách của học sinh Hơn thế nữa, môn học này còn giúpcho các em sự hiểu biết phong phú về mọi mặt của cuộc sống con người, xã hội

và đất nước Bồi dưỡng cho các em một cuộc sống tâm hồn tươi đẹp, phong phú,rộng mở Từ đó khơi dậy niềm tự hào về đất nước, dân tộc mình và tình yêucuộc sống, tình yêu nhân loại Vì thế phân môn này được xem là môn chủ đạochiếm thời lượng số tiết trong tuần khá nhiều so với các phân môn học kháctrong cấp học

Không những thế, theo xu hướng đổi mới trong kiểm tra đánh giá chấtlượng giảng dạy, học tập hiện nay, việc làm thế nào để cả người dạy và ngườihọc cùng nắm nhanh, nắm vững, nắm chắc, nắm dài lâu vấn đề là vấn đề vôcùng quan trong Trong kỳ thi cuối cấp THPT, môn Ngữ Văn luôn giữ vị trí bất

di bất dịch trong việc lựa chọn một trong những môn thi Tốt nghiệp, việc đócũng gây áp lực rất nhiều trong việc dạy và học Bởi thi cử là quá trình đánh giákết quả học tập và giảng dạy của Thầy và trò trong suốt một năm học Khôngphủ nhận việc dạy học tác phẩm văn chương là truyền thụ - cảm nhận - sáng tạo,nhưng quá trình ghi nhớ, tiếp nhận, khắc sâu, cũng là quá trình không thể thiếu

Do vậy, sử dụng Rolesheet (phiếu phân vai) là một trong những phươngpháp dạy học hữu hiệu, góp phần xoa dịu đi áp lực dạy, học trên người của thầy

và trò trong quá trình khai thác –tiếp nhận- tích lũy kiến thức

Thực tế những năm gần đây cho thấy học sinh nói chung và học sinhtrường THCS & THPT Nghi Sơn nói riêng rất yếu môn Ngữ văn, ít ham thíchhọc môn Văn Từ đó tôi thấy thực trạng xảy ra như sau :

- Đối với giáo viên:

Giáo viên chưa quan tâm đúng mức đến việc học của học sinh Do thời

gian ít mà nội dung bài học nhiều, giáo viên phải dạy thật nhanh để kịp giờ Cómột số tiết học, người thầy dù vẫn cố gắng thực hiện theo chủ trương giảm tảinhưng cách tổ chức các đơn vị kiến thức vẫn còn rườm rà, cách truyền đạt vẫncòn rập khuôn, truyền thống kiểu như phải giảng giải chi tiết, hệ thống thànhcâu, đoạn dài dòng, trong khi đó chỉ cần một biểu đồ với những mũi tên trongmột tờ giấy là giúp học sinh hiểu được vấn đề, là học sinh có thể hiểu vấn đềthông suốt Cũng có những tiết có tích hợp kĩ năng sống, môi trường, tích hợp

tư tưởng Hồ Chí Minh hoặc tích hợp giáo dục quốc phòng thì giáo viên phảithật sự có nhiều thời gian để giải quyết bài học Những tiết học như thế giáoviên chỉ tập trung học sinh khá giỏi để bắt kịp câu trả lời, kịp thời gian cho tiếthọc Điều đó thiếu quan tâm đến học sinh yếu hơn trong lớp Chưa chú ý đếnviệc chuẩn bị kĩ càng nội dung bài mới Giáo viên phải thường xuyên chịu áplực nhiều bởi nội dung bài học nên thường khi đến hết giờ thì nội dung bài họcvừa hết Vì vậy thao tác hướng hướng học sinh chuẩn bị bài mới thường qua loacho có và nhiệm vụ học sinh về nhà soạn theo câu hỏi sách giáo khoa Giáoviên cũng không có thời gian định hướng việc soạn bài mới cho học sinh

Chưa quan tâm sâu sắc đến việc kiểm tra, đánh giá học sinh Khi ra đề

kiểm tra nhiều giáo viên cho câu hỏi khó đánh đố học sinh khá giỏi dẫn đến họcsinh yếu kém không làm bài được Cũng có khi dạy nhiều lớp mà ra cùng một

đề nên chưa mang tính phân hóa học sinh, điều này làm cho học sinh lớp nàyđiểm cao còn học sinh lớp khác điểm thấp nhiều, không có sự đồng đều trongkhâu ra đề Từ đó cho thấy học sinh có học bài nhưng vẫn làm bài chưa đượctốt dẫn đến hạn chế khả năng tư duy và sáng tạo của học sinh

Hệ thống câu hỏi một số tiết chưa thật sự phù hợp Hệ thống câu hỏi

cũng đóng vai trò quan trọng trong giờ học Câu hỏi chung chung mà khôngmang tính phân hóa học sinh làm học sinh khó trả lời và ít hợp tác với giáoviên

Chưa linh hoạt trong khâu vận dụng phương pháp dạy học mới Thực

tế trong nhà trường hiện nay nhiều giáo viên đã tích cực ứng dụng công nghệthông tin, những tìm tòi trong công tác soạn giảng và tiếp cận lượng lớn tư liệudạy học Tuy vậy về phương diện phương pháp và kĩ thuật vẫn còn nhiều hạnchế nhất là cách thức giúp học sinh hiểu vấn đề nhanh, nhớ kiến thức lâu và táihiện nhanh khi cần thiết vận dụng Ví dụ hiện nay sở giáo dục Thanh Hóa cóban hành và quyết định đưa một số phương pháp mới vào bộ môn Ngữ VănTHPT như: Phương pháp khởi động, thảo luận nhóm, tranh luận, đóng kịch, …rồi dạy học trải nghiệm sáng tạo… Tất cả những cố gắng đó đều nhằm mụcđích chung duy nhất: giúp học sinh có hứng thú và học tập có hiệu quả hơn.Thiết nghĩ khi dạy học vận dụng linh hoạt các phương pháp này sẽ tăng tínhchủ động, tích cực cho học sinh Nhưng khi áp dụng một số giáo viên còn ngầnngại, chưa chịu khó trong khâu lên lớp Để khắc phục điều này, các nhà nghiêncứu, điều hành phương pháp học mang đến cho giáo viên Ngữ Văn “phươngpháp khởi động” trong dạy học, nhằm tạo tâm thế, hứng thú cho học sinh tìmhiểu bài mới Và chúng đã mang đến hiệu quả không nhỏ

Chưa quan tâm đúng mức đến đối tượng học sinh, còn thụ động trong đổi mới, sáng tạo, ngại thay đổi Nhiều giáo viên đến lớp chỉ vì trách nhiệm

dạy cho xong tiết rồi về hoặc chỉ bảo chưa nhiệt tình, chưa tìm hiểu đối tượnghọc sinh lớp mình dạy, xuề xòa, dễ dãi với hiệu quả giảng dạy của bản thân.Đây là thực trạng, dù còn ít nhưng không thể phủ nhận

- Đối với học sinh:

Có thói quen với lối học đối phó Những học sinh này với phươngchâm “Học thầy không tày học bạn” theo cách hiểu của các em là không cầnphải học tất cả nhờ bạn kế bên Trong giờ kiểm tra chỉ cần kĩ năng dòm, ngó,liếc,…trong giờ học nếu giáo viên gọi phát biểu thì mượn bài soạn bạn kế bên

để trả lời

Chưa có phương pháp học tập phù hợp với đặc trưng bộ môn Các emdường như chỉ học theo bản năng, không chịu trao dồi những kĩ năng phù hợpvới môn học

Học sinh xem thường môn học Có nhiều nguyên nhân do học sinhkhông thích môn học; có khi học yếu; cũng có khi tác động từ phía phụ huynhđầu tư ngay từ đầu cấp THPT chuẩn bị tốt cho con những môn học thuộc khối

tự nhiên Lười học tập, thiếu chuyên cần trong học tập, không học bài hoặckhông làm bài ở nhà là một thực trạng rất đáng lo ngại

Xét về khả năng trình bày, khi học sinh tạo lập một văn bản, giáo viên

có thể dễ dàng nhận ra những lỗi sai cơ bản của học sinh như: dùng từ sai, viếtcâu sai, viết chính tả sai, bố cục và lời văn hết sức lủng củng, thiếu logic Đặcbiệt có những bài văn diễn đạt ngô nghê, tối nghĩa, lủng củng Đây là một tìnhtrạng đã trở nên phổ biến và thậm chí là đáng báo động

Mục tiêu của bậc học phổ thông là đào tạo con người toàn diện, nhưngthực tế hiện nay cho thấy, các bộ môn khoa học xã hội thường bị học sinh xemnhẹ, mặc dù kiến thức của các bộ môn này vô cùng quan trọng cho tất cả mọingười Muốn khôi phục sự quan tâm của xã hội đối với các bộ môn khoa học xãhội, không thể chỉ bằng biện pháp kêu gọi mà chúng ta phải tích cực đổi mớiphương pháp dạy học văn, khơi gợi lại hứng thú học văn của học sinh, hìnhthành cho các em phương pháp học văn hiệu quả nhất

Tình trạng học sinh thụ động, ít hợp tác xây dựng bài học cũng là vấn

đề đáng quan ngại sâu sắc trong quá trình khám phá kiến thức mới Việc họcsinh lười phát biểu, lười trình bày vấn đề, tâm lý lo sợ khi phải giải đáp vần đềthầy cô nêu ra, xuất phát từ việc chưa nắm kiến thức cũng có mà ngay cả khi

đã hiểu vấn đề thì vẫn gặp phải trở ngại do “hàng rào ngôn ngữ diễn đạt” Màtrở ngại này lâu dần sẽ tạo nên thói quen thụ động nguy hiểm trong tiếp nhậnkiến thức ở học sinh Việc tiếp nhận thụ động kéo theo khả năng cảm nhận thụđộng Và cuối cùng như một kết quả tất yếu học sinh sẽ sinh ra học vẹt để đốiphó trong kiểm tra đánh giá hình thành cách học thụ động như bộ phận ngườihọc hiện nay

Với giáo viên, việc dạy học đúng theo kế hoạch cũng là một vấn đề lolắng không kém trong khi tổ chức tiết học Áp lực bài học, áp lực phải đảm bảothời gian, kiến thức, đảm bảo nội dung luôn là mối lo lắng hàng đầu của giáoviên khi bắt đầu triển khai tổ chức tiết dạy, do vậy né tránh các các phương phápgây mất thời gian, không lường trước được các tình huống khó khăn phát sinhkhi cho học sinh tiếp cận phương pháp hiện đại luôn là lựa chọn thận trọng

Một số giáo viên chưa lựa chọn được phương pháp giảng dạy thực sựphù hợp với bộ phận không nhỏ học sinh yếu kém dẫn đến chất lượng giảng dạychưa cao

Do điều kiện khách quan nên việc sử dụng đồ dùng dạy học, phươngpháp trực quan vào tiết học hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng tiếp thu bài củahọc sinh