Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua việc vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực bài hồn trương ba, da hàng thịt (lưu quang vũ)

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓATRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG II SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH THÔNG QUA VIỆC VẬN DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG II

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH

THÔNG QUA VIỆC VẬN DỤNG CÁC PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC BÀI « HỒN TRƯƠNG BA,

DA HÀNG THỊT » (LƯU QUANG VŨ)

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Ngữ văn

THANH HÓA, NĂM 2021

MỤC LỤC

1 Mở đầu

2 Nội dung

2.1 Cơ sở lí luận của việc vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học

tích cực vào dạy học văn bản kịch

2.1.1 Chương trình đổi mới toàn diện nền giáo dục

4 4 2.1.2 Kịch – một thể loại văn học đặc thù 4 2.1.3 Tích cực hóa hoạt động học của học sinh thông qua việc vận

dụng đa dạng các phương pháp, kĩ thuật dạy học hiện đại 4 2.1.4 Giáo dục đạo đức, kĩ năng sống là một trong những đặc trưng chủ

2.2 Thực trạng việc vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học vào

dạy học văn bản kịch ở nhà trường phổ thông 6 2.2.1 Dạy học văn bản kịch như dạy học văn bản văn học khác 6 2.2.2 Học sinh không hứng thú, văn bản ít có giá trị giáo dục 6 2.2.3 Nằm trong chương trình thi tốt nghiệp, vở kịch “Hồn Trương Ba,

da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ) luôn bị cho là khó hiểu, khó nắm bắt nội

2.3 Giáo dục kĩ năng sống thông qua cách vận dụng các phương pháp,

kĩ thuật dạy học tích cực vào học bài “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”

2.3.1 Xây dựng mục tiêu giáo dục và xác định chuỗi hoạt động học tập

thông qua cách thức tổ chức các phương pháp, kĩ thuật dạy học 9

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

1.1.1 Đổi mới giáo dục và quá trình vận dụng chủ trương đổi mới vào dạy học Ngữ văn

Năm học 2020 – 2021 là năm học bản lề, ghi nhận những thành tựu đầu tiên khi áp dụng chương trình giáo dục mới theo Thông tư 32/2018/TT-BGDĐT Đây cũng là năm học ghi nhận nhiều sự thay đổi do dịch bệnh COVID 19 kéo dài, làm gián đoạn quá trình học tập của học sinh Nhưng thay vào đó, cùng với

sự thay đổi về quan điểm dạy học, mục tiêu, phương pháp, cách thức kiểm tra đánh giá thì quá trình dạy học được đa dạng hóa, thích nghi với những thay đổi

về điều kiện tình hình và nhu cầu đổi mới giáo dục Tăng cường trao đổi mở, vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực để chủ động hóa quá trình học tập của học sinh Đa dạng các hình thức học tập: dạy học trên lớp, dạy học trực tuyến, giao bài tập trên các ứng dụng công nghệ nhằm tối ưu hóa hiệu quả học tập của học sinh

Thích nghi với những thay đổi kể trên, môn Ngữ văn trong chương trình THPT đã tạo ra bước chuyển biến căn bản, làm bước đệm cho sự thay đổi mục tiêu, chương trình Sách giáo khoa trong 2 năm tới Chương trình dạy học cho phép linh hoạt cấu trúc, đảm bảo tính khoa học, hợp lí trong quá trình học tập

Đa dạng hóa phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực nhằm kích thích quá trình chủ động, tự học của học sinh Đồng thời việc ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, giao bài tập, kiểm tra đánh giá học sinh cũng đạt được thành tựu nhất định Môn học từng bước thay đổi quy trình, cách tiếp cận nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới dạy học

Với sự thay đổi về mục tiêu, chương trình, phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá; môn Ngữ văn đã dần thích nghi và tạo được sự chuyển biến tích cực trong cách học tập, cải thiện chất lượng bộ môn Điều này cũng đặt ra yêu cầu đổi mới toàn diện, đặc biệt đối với giáo viên trong quá trình lĩnh hội và vận dụng vào quá trình dạy học Người thầy buộc phải thay đổi tư duy, mục tiêu môn học, thay đổi phương pháp tiếp cận kiến thức của học sinh trong từng nhóm bài học khác nhau

1.1.2 Dạy học kịch đòi hỏi phương pháp dạy học đặc thù

Văn bản kịch trong Sách giáo khoa Ngữ văn THPT không nhiều, mỗi kì học chỉ học một văn bản tiêu biểu Kịch là một loại hình nghệ thuật, phương thức biểu đạt đặc thù khi kết hợp giữa phần ngôn ngữ (kịch bản) với phần diễn xuất (cử chỉ, lời nói, điệu bộ) của người diễn kịch Do đó, muốn hiểu trọn vẹn văn bản kịch, học sinh cần phải tiếp cận văn bản theo đúng đặc trưng thể loại Phải đưa văn bản vào môi trường diễn xuất, tối đa hóa cách cảm thụ văn bản

Tuy nhiên, việc học văn bản kịch gặp trở ngại lớn đó là: học sinh chỉ được học một trích đoạn ngắn, phần kịch bản Dẫn đến việc hiểu đoạn trích rất khó khăn, học sinh không có các chỉ dẫn sân khấu, không có không gian tưởng tượng

sẽ rất khó tiếp cận văn bản Việc dạy học các văn bản kịch vì thế buộc giáo viên phải thay đổi phương pháp dạy học Phương pháp phân tích văn bản theo đặc trưng thể loại kết hợp trực quan sân khấu hóa, thể nghiệm, đóng vai nhằm giúp học sinh có được trải nghiệm quý giá, đúc rút bài học kinh nghiệm sống cho bản thân

Vở kịch “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ) khai thác từ một câu chuyện cổ tích dân gian, được lồng ghép vào đó các vấn đề triết lí sâu xa về đời người, về cuộc sống và các giá trị sống tốt đẹp Sử dụng các yếu tố hư cấu,

kì ảo nhằm tạo nên một thế giới nhân quả luân hồi, khắc họa tấn bi kịch nội tâm của nhân vật Trương Ba Vở kịch thu hút người đọc, người xem bởi cả triết lí sâu sắc về con người và cuộc đời

1.1.3 Giáo dục đạo đức, kĩ năng sống cho học sinh là một trong những đặc trưng chủ yếu của dạy học Ngữ văn

Xuất phát từ phương pháp tư duy hình tượng trong môn Ngữ văn, ngoài chức năng nhận thức giúp học sinh tái hiện, nhận thức, lí giải về thế giới qua tác phẩm văn học; còn giáo dục học sinh những bài học đạo đức, lẽ sống cao cả Trang bị cho các em hệ giá trị đạo đức nhân cách, những bài học về lẽ sống, cách sống Mỗi bài học là một trải nghiệm thú vị về thế giới, về con người và khám phá chính bản thân mình

Học sinh yêu thích môn học bởi sự hấp dẫn, bởi những trải nghiệm quý giá mà văn học mang lại Khai thác lợi thế đó, trong quá trình dạy học văn, ngoài việc khơi dậy cảm hứng tích cực còn cần chú trọng giáo dục nhận thức, thẩm mĩ, các bài học và kinh nghiệm sống cho các em

Từ ba lí do nêu trên, trong khuôn khổ sáng kiến kinh nghiệm, người viết tập trung khai thác đề tài: “Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua việc vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực bài “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ)” Bài học dựa trên cơ sở lí luận của việc đổi mới dạy học, thực trạng dạy học kịch ở trường phổ thông nhằm đưa ra giải pháp dạy học hiệu quả, giáo dục kĩ năng sống, bồi dưỡng tâm hồn tình cảm cho các em học sinh

1.2 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Khảo sát thực tế dạy học các văn bản kịch trong chương trình Ngữ văn THPT Trên cơ sở đó, đưa ra những biện pháp hữu ích giúp học sinh tiếp cận văn bản kịch hiệu quả, tích cực, giáo dục những giá trị sống cho học sinh

Từ thực tế dạy học bài “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ) ở chương trình Ngữ văn 12 tập 2; đề xuất hướng tiếp cận mới văn bản này nhằm giáo dục những giá trị sống tích cực cho học sinh

1.3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu: Sáng kiến kinh nghiệm tập trung phân tích thực trạng dạy học văn bản kịch “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ) ở chương trình Ngữ văn 12, tập 2 Từ đó đưa ra những giải pháp, biện pháp tích cực giúp các em tiếp cận văn bản này, lĩnh hội những giá trị nhân văn tốt đẹp trong đó

Phạm vi nghiên cứu: Khảo sát giờ dạy học trong chương trình học của học sinh khối 12

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: sử dụng phương pháp phân tích, tổng hợp

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: sử dụng phương pháp thống kê, phương pháp điều tra

2 Nội dung

2.1 Cơ sở lí luận của việc vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực vào dạy học văn bản kịch

2.1.1 Chương trình đổi mới toàn diện nền giáo dục

Tháng 12/2018, Bộ Giáo dục & Đào tạo thông qua thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT, ban hành chương trình giáo dục phổ thông Trong đó bao gồm toàn bộ chương trình giáo dục tổng thể và chương trình cụ thể từng bộ môn Đổi mới giáo dục là tất yếu và nền giáo dục Việt Nam đang đi trên giai đoạn đầu của lộ trình đổi mới

Quá trình dạy học là một quá trình mở, luôn linh hoạt các yếu tố dạy và học Đổi mới chính là chìa khóa để tạo nên sự chuyển biến sâu sắc trong tư duy, mục tiêu, cách thức tổ chức dạy học Nội dung chương trình bộ môn vì thế cũng tất yếu thay đổi theo yêu cầu đổi mới chung

2.1.2 Kịch – một thể loại văn học đặc thù

Kịch là một môn nghệ thuật sân khấu, một trong ba phương thức phản ánh hiện thực của văn học Mặc dù kịch bản văn học vẫn có thể đọc như các tác phẩm văn học khác, nhưng kịch chủ yếu để biểu diễn trên sân khấu Đặc trưng của bộ môn nghệ thuật này là phải hành cuộc sống bằng các hành động kịch, thông qua các xung đột tính cách xảy ra trong quá trình xung đột xã hội, được khái quát và trình bày trong một cốt truyện chặt chẽ với độ dài thời gian không quá lớn Mỗi vở kịch thường chỉ trên dưới ba giờ đồng hồ và còn tùy kịch ngắn, kịch dài

Do đó, khi dạy học văn bản kịch ngoài việc vận dụng cách tiếp cận văn bản văn học thông thường, giáo viên cần sử dụng các phương pháp đặc thù khi tiếp cận văn bản kịch: biểu diễn trực quan, đóng vai, thể nghiệm sân khấu Học sinh nhập vai vào nhân vật, thể nghiệm những cảm xúc, tâm tư, bi kịch của nhân vật kịch Từ đó hiểu đúng văn bản, lĩnh hội đúng giá trị của văn bản mang lại

2.1.3 Tích cực hóa hoạt động học của học sinh thông qua việc vận dụng đa dạng các phương pháp, kĩ thuật dạy học hiện đại

Để đáp ứng yêu cầu đổi mới nền giáo dục, việc đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề quan trọng hàng đầu Muốn tạo nên chuyển biến căn bản, trước hết phải thay đổi phương thức tiếp cận văn bản của học sinh Thay vì lối truyền thụ một chiều, giáo viên có thể đa dạng hóa, linh hoạt các hoạt động học tập của học sinh

Khi dạy học bài “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ), cần khai thác văn bản theo đặc trưng thể loại Đưa phần kịch bản khai thác trong quá trình đọc và diễn xuất, giúp học sinh khai thác các lớp ý nghĩa của văn bản Đồng thời với quá trình lĩnh hội văn bản, học sinh có cơ hội trải nghiệm một

hoàn cảnh, một số phận bi kịch éo le Các em có thể trải nghiệm, thấu hiểu, từ

đó rút ra những bài học sống có ý nghĩa

Quá trình tiếp cận văn bản cũng là quá trình rèn luyện năng lực đọc hiểu văn bản kịch, là quá trình trải nghiệm quý giá của học sinh Để khai thác hết tiềm năng đó của môn học, giáo viên luôn cần sự linh hoạt khi vận dụng kiến thức, đa dạng các phương pháp, kĩ thuật dạy học, giúp các em có một trải nghiệm sâu sắc khi học văn bản kịch

2.1.4 Giáo dục đạo đức, kĩ năng sống là một trong những đặc trưng chủ yếu của dạy học Ngữ văn

Thời trung đại, môn Văn chiếm vị trí số một, nếu không muốn nói là độc tôn trong nhà trường phong kiến Việt Nam Người ta đi học, trước hết là để biết viết, biết đọc rồi nghiền ngẫm các kinh sách cổ điển (Tứ thư, Ngũ kinh ) để học đạo lý làm người, học phép tắc viết văn, làm thơ Nói cách khác, dạy Văn là để dạy đạo đức và năng lực thưởng thức cái hay, cái đẹp của văn chương

Trong nhà trường Pháp, môn Văn chương có chức năng rèn luyện năng lực nghe, nói, đọc, viết, sau đó là khả năng cảm thụ nghệ thuật và giáo dục nhân sinh quan cho học sinh Từ đầu thế kỷ XX, Việt Nam đã được tiếp thu quan điểm dạy học Văn này qua sách giáo khoa Văn chương Pháp Sau 1945, Việt Nam chuyển sang học tập mô hình Liên Xô và coi trọng mục tiêu đào tạo con người mới XHCN, môn Văn giữ một vai trò rất quan trọng

Từ 1975, đất nước thống nhất và việc dạy học Ngữ văn cũng đi vào một mục tiêu chung, học sinh cả nước học chung một bộ sách giáo khoa Những tác phẩm văn học cách mạng được đề cao và chiếm một dung lượng đáng kể trong chương trình, nhất là thơ Tố Hữu Từ thập niên 90 trở đi, môn Ngữ văn mới hình thành ba phân môn rõ ràng: Văn học, Tiếng Việt và Làm văn, được dạy song song nhau Mục tiêu nhân văn và thực dụng của môn Ngữ văn đã bắt đầu hình thành Tuy nhiên, phải từ sau năm 2000, với sự xuất hiện của sách giáo khoa Ngữ văn theo hướng tích hợp thì môn Ngữ văn mới bộc lộ là "bộ môn có tính chất công cụ"

Ở cấp độ vĩ mô, mục tiêu dạy học Ngữ văn hiện nay là sự cụ thể hóa mục tiêu giáo dục nói chung, chú trọng dạy chữ, dạy người và hướng nghiệp Bên cạnh việc cung cấp lượng kiến thức nhất định về thế giới, xã hội và con người để học sinh nhận thức, lí giải; rèn luyện năng lực giao tiếp, sử dụng ngôn ngữ; môn Ngữ văn còn hình thành, bồi dưỡng tình cảm, thái độ, tư tưởng, lối sống, các giá trị đạo đức và kĩ năng sống tốt đẹp cho học sinh Thông qua việc khai thác các văn bản văn học, học sinh có cơ hội được trải nghiệm, đóng vai để thấu hiểu thế giới hình tượng nghệ thuật Từ đó giúp bồi đắp những giá trị sống cốt lõi cho

các em Dạy học Ngữ văn vì thế giúp các em hoàn thiện nhân cách, đạo đức và

kĩ năng sống

2.2 Thực trạng việc vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học vào dạy học văn bản kịch ở nhà trường phổ thông

2.2.1 Dạy học văn bản kịch như dạy học văn bản văn học khác

Trong chủ trương đổi mới phương pháp dạy học, hầu hết giáo viên Ngữ văn đều nhận thức được việc đổi mới phương pháp dạy học là khâu quan trọng giúp tạo nên sự chuyển biến sâu sắc chương trình giáo dục mới Vì vậy, trong quá trình dạy học, giáo viên đã biết sử dụng kết hợp linh hoạt các phương pháp dạy học truyền thống và hiện đại nhằm tích cực hóa hoạt động học tập của học sinh Cải biến các phương pháp dạy học truyền thống như: thuyết trình, diễn giảng, bình giảng Ngoài ra, kết hợp nhiều phương pháp, kĩ thuật dạy học hiện đại vào dạy học Văn như: nêu và giải quyết vấn đề, thảo luận nhóm, đàm thoại gợi mở, sơ đồ tư duy, đóng vai, khăn phủ bàn… Việc kết hợp linh hoạt các phương pháp dạy học giúp tối ưu hóa hoạt động học của học sinh và khả năng lĩnh hội văn bản Tuy nhiên, mỗi bài học có đặc thù riêng, đòi hỏi giáo viên cần biết sử dụng những phương pháp đặc thù

Trong chương trình Ngữ văn THPT, văn bản kịch chiếm số lượng rất ít Ngữ văn 10 không có bài học nào Ngữ văn 11 có 2 bài (bài “Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài” – trích “Vũ Như Tô” của Nguyễn Huy Tưởng và bài “Tình yêu và thù hận” – trích “Rô-mê-ô và Ju-li-et” của W Sêch-xpia) Ngữ văn 12 có 1 bài

“Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ) Với số lượng 3 bài trong toàn

bộ chương trình học THPT, kĩ năng đọc hiểu văn bản kịch của học sinh nhìn chung là thấp Hơn nữa, các văn bản kịch ít nằm trong khung chương trình thi

cử nên thường bị xem nhẹ hơn Việc khai thác văn bản kịch theo đặc trưng thể loại cũng trở nên khó khăn hơn

Khi dạy học kịch, chỉ khai thác phần kịch bản nên nhiều giáo viên và học sinh tiếp cận văn bản giống như văn bản truyện Tức là chú trọng khai thác nhân vật kịch từ các phương diện như lời nói, hành động kịch, rồi rút ra các lớp ý nghĩa của vở kịch Các phương pháp dạy học vì thế cũng tập trung vào đọc, phân loại tuyến nhân vật, trao đổi nhóm để chỉ ra bản chất của nhân vật Có thể kết hợp giữa thuyết trình, bình giảng với thảo luận nhóm, khăn phủ bàn và các phương pháp dạy học gợi mở, nêu và giải quyết vấn đề

Tuy nhiên, với cách khai thác bài học nêu trên, giáo viên đã bỏ qua các chỉ dẫn sân khấu, các hội thoại nội tâm nếu không được diễn xuất bằng cử chỉ, điệu bộ và hành động sẽ trở nên trừu tượng, khó nắm bắt Hơn nữa, tình tiết hội thoại kịch thường ngắn, xảy ra nhanh gọn, khiến học sinh không nắm hết được

tâm lí, tình cảm của nhân vật kịch Bài học vì thế trở nên khó hiểu, vội vàng, khó khai thác chiều sâu

2.2.2 Học sinh không hứng thú, văn bản ít có giá trị giáo dục

"Hồn Trương Ba, da hàng thịt" là vở kịch của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ, được viết vào năm 1981-1984, dựa theo truyện dân gian "Hồn Trương Ba, da hàng thịt", nội dung có ý nghĩa xã hội vô cùng sâu sắc Cho đến nay, đây là vở kịch hiện đại duy nhất của Việt Nam tiếp cận được với sân khấu quốc tế Vở kịch do đạo diễn Nguyễn Đình Nghi dàn dựng cho Nhà hát kịch nói Việt Nam Vở diễn đã giành được huy chương vàng tại Hội diễn Sân khấu toàn quốc năm 1990 và là vở kịch nói đầu tiên mang ra nước ngoài công diễn Các nhà nghiên cứu sân khấu quốc tế đã đánh giá cao giá trị nội dung cũng như nghệ thuật của vở diễn

Vở kịch gồm 7 lớp và đoạn kết Trích đoạn trong chương trình Ngữ văn

12, tập 2 thuộc lớp 7 và đoạn kết Khi tiếp cận văn bản này, học sinh thường khai thác 3 phân cảnh trung tâm: cuộc đối thoai giữa hồn Trương Ba và xác hàng thịt, giữa Trương Ba với những người thân trong gia đình và giữa Trương

Ba với Đế Thích Từ những đối thoại trên khai thác bi kịch nội tâm của nhân vật Trương Ba, dẫn đến hành động vĩ đại: sống là chính mình và mang lại sự sống cho cu Tị Tuy nhiên, các đối thoại này nhìn chung là trừu tượng, khó hình dung

ra hoàn cảnh của nhân vật chính Vì vậy, dẫn đến không nắm bắt được kiến thức trọng tâm, học sinh không hiểu, không có hứng thú khi học bài Các giá trị cốt lõi, những bài học sống quý giá của văn bản cũng không thể chuyển tải trọn vẹn đến các em

Vì thế, để một tác phẩm kịch có nhiều ý nghĩa giáo dục sâu sắc đến học sinh, buộc giáo viên phải thay đổi cách thức tiếp cận văn bản Trao cho học sinh quyền được đóng vai, trải nghiệm để hiểu đúng, hiểu sâu văn bản

2.2.3 Nằm trong chương trình thi tốt nghiệp, vở kịch “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ) luôn bị cho là khó hiểu, khó nắm bắt nội dung trọng tâm

Nằm trong chương trình thi tốt nghiệp THPT, vở kịch “Hồn Trương Ba,

da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ) thường ít được chú trọng học và ôn tập Khai thác phần kịch bản vừa trừu tượng vừa khó khai thác bởi các hội thoại khá nhiều Học sinh học thường chỉ nắm bắt được tâm lí của nhân vật Trương Ba, chưa khai thác hết được những bi kịch nội tâm éo le, bế tắc, mệt mỏi của nhân vật

Cũng vì văn bản khó nắm bắt nên khi học và ôn thi, học sinh chỉ học cơ bản cốt truyện Các em chưa thấy hết được giá trị sâu sắc của văn bản, chưa nắm bắt và lĩnh hội các giá trị sống tốt đẹp mà văn bản mang lại Tâm lí các em thường chỉ học sơ sài, luôn cho rằng bài học không nằm trong phạm vi thi cử

Tâm lí thực dụng đã làm hạn chế kĩ năng khai thác văn bản kịch, khiến cho bài học không có nhiều giá trị giáo dục đối với các em Đây vừa là khó khăn vừa là thử thách đặt ra cho giáo viên khi khai thác bài học này

Những khó khăn, hạn chế kể trên, có thể kể đến các nhóm nguyên nhân sau:

Nguyên nhân khách quan: văn bản kịch phân bố quá ít trong chương trình,

ít nằm trong phạm vi thi cử nên thường phần bài học này ít được đầu tư, học sinh ít rèn luyện được kĩ năng đọc hiểu văn bản kịch

Nguyên nhân chủ quan: Giáo viên chưa chịu khó đầu tư vào bài học, gây nhàm chán khi học sinh tiếp cận văn bản này Thêm vào đó, học sinh mang tâm

lí thực dụng học để thi, không thi không học nên các em không chú trọng học tập

Trên thực tế, kịch là một loại hình nghệ thuật mà học sinh thường gặp trong cuộc sống Nhưng kĩ năng khai thác dạng văn bản này của các em lại quá yếu Hơn nữa, khi tiếp cận một văn bản, học sinh lại thường bỏ qua giá trị cốt lỗi của nó Những bài học nhân sinh, những giá trị sống tốt đẹp, những chuẩn mực đạo đức, kĩ năng sống thường được tích hợp trong bài học lại khá nhiều Khi dạy học, cần khai thác hết các lớp ý nghĩa mà vở kịch mang lại

Xuất phát từ thực trạng kể trên, trong khuôn khổ sáng kiến kinh nghiệm, người viết sẽ tập trung khai thác các giá trị sống tốt đẹp thông qua cách tổ chức các hoạt động học tập tích cực, giúp học sinh lĩnh hội văn bản, đúc rút kĩ năng sống cho mình

2.3 Giáo dục kĩ năng sống thông qua cách vận dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực vào học bài “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ)

2.3.1 Xây dựng mục tiêu giáo dục và xác định chuỗi hoạt động học tập thông qua cách thức tổ chức các phương pháp, kĩ thuật dạy học

2.3.1.1 Xây dựng mục tiêu giáo dục

Bài học “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ) khai thác lớp 7

và đoạn kết của vở kịch Học sinh đòi hỏi phải nắm bắt được kiến thức toàn vở kịch, nắm được các lớp ý nghĩa và bài học rút ra Do đó, khi xây dựng mục tiêu giáo dục, giáo viên nắm được đặc trưng thể loại và chú trọng giáo dục nhận thức, lối sống, đạo lí và kĩ năng sống cơ bản

Về mục tiêu kiến thức: học sinh biết khai thác ý nghĩa sâu xa của vở kịch thông qua đặc trưng thể loại Qua những bi kịch nội tâm giằng xé, đau khổ để dẫn đến quyết định vĩ đại của nhân vật Trương Ba, học sinh thấy được lẽ sống cao đẹp của nhân vật Những nét nghệ thuật đặc trưng của kịch như: tình tiết kịch nhanh gọn, mâu thuẫn kịch quyết liệt, tính cách nhân vật kịch bộc lộ qua