PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀĐáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục chuyển từ dạy học tiếp cận nội dung sangdạy học tiếp cận năng lực, giáo viên GV phải thiết kế và tổ chức các hoạt độngdạy học nhằm phát
Trang 1PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục chuyển từ dạy học tiếp cận nội dung sangdạy học tiếp cận năng lực, giáo viên (GV) phải thiết kế và tổ chức các hoạt độngdạy học nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh (HS); bồidưỡng phương pháp tự học, rèn luyện năng lực vận dụng kiến thức (NL VDKT)vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS
Ở trường phổ thông, có thể xem học Sinh học là học vận dụng sáng tạo kiếnthức, kĩ năng (KN), năng lực (NL) của người học để giải thích các hiện tượng thựctiễn liên quan đến thế giới sinh vật, thông qua đó phát triển ý tưởng nghiên cứukhoa học cho HS Dạy Sinh học là tổ chức các hoạt động nhằm hình thành kiếnthức, KN từ đó phát triển các phẩm chất và NL cho HS Hơn nữa, Sinh học là mônkhoa học thực nghiệm, mang tính đặc thù riêng của khoa học Sinh học nên chứađựng nhiều tiềm năng để phát triển NL VDKT vào thực tiễn
Thực hiện chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong những năm gần đây,hoạt động dạy học Sinh học ở các trường phổ thông đã có nhiều đổi mới, đáp ứngphần nào các mục tiêu, nhiệm vụ đã đề ra Tuy nhiên, để thực sự hình thành vàphát triển năng lực cho HS, đặc biệt NL VDKT vào thực tiễn thì vẫn còn gặp rấtnhiều khó khăn
Phần Chuyển hóa vật chất và năng lượng (CHVC và NL) ở thực vật - Sinh học
11 nghiên cứu về các quá trình trao đổi vật chất, vận chuyển và chuyển hóa vật chấttrong cơ thể thực vật Nội dung phần này gắn với cuộc sống của mỗi HS, có nhiềuứng dụng trong thực tiễn, đặc biệt trong việc bảo vệ và chăm sóc rau, củ, hoa, quả;tăng năng suất cây trồng phục vụ đời sống hàng ngày Vì vậy, việc rèn luyện NLVDKT vào thực tiễn khi dạy chương này là việc hết sức phù hợp và cần thiết
Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi chọn đề tài “Rèn luyện năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho học sinh trong dạy học phần Chuyển hóa vật chất và năng lượng ở thực vật - Sinh học 11 THPT ”.
Những điểm mới trong đề tài của chúng tôi là:
1 Xây dựng được hệ thống 61 câu hỏi, bài tập; 20 tình huống; 8 bài tập thực nghiệm (BTTN) theo các mức độ thông hiểu, vận dụng, vận dụng cao và thiết
kế được 2 chủ đề STEM sử dụng trong dạy học phần CHVC và NL ở thực vật nhằm rèn luyện NL VDKT vào thực tiễn cho HS Đồng thời, chúng tôi xây dựng hướng dẫn giải cho hệ thống câu hỏi, bài tập; tình huống; BTTN đã thiết kế.
2 Đề xuất được qui trình rèn luyện NL VDKT vào thực tiễn trong dạy học Sinh học.
3 Xây dựng được các tiêu chí đánh giá NL VDKT vào thực tiễn.
Trang 2PHẦN II: NỘI DUNG
1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
1.1 Năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn là gì?
a Khái niệm về năng lực
- Năng lực được hiểu là khả năng vận dụng kết hợp kiến thức, kĩ năng vàthái độ để thực hiện tốt các nhiệm vụ học tập, giải quyết có hiệu quả những vấn đề
có thực trong cuộc sống của các em trên nền kiến thực được học
- Vận dụng được hiểu là “Đem tri thức lý luận dùng vào thực tiễn” Vận
dụng được hiểu là khả năng con người biết cách xử lý các tình huống từ những trithức đã được hình thành
- Thực tiễn là những hoạt động của con người trước hết là lao động sản xuất,nhằm tạo ra những điều kiện cần thiết cho sự tồn tại của xã hội
Trong các năng lực cơ bản của con người thì NL VDKT vào thực tiễn là mộttrong các năng lực quan trọng nhất Và trong các cấp độ tư duy của con người thìnăng lực này được xem là năng lực cao nhất
Dựa vào các định nghĩa khái niệm trên, chúng tôi cho rằng NL VDKT vào thực tiễn là khả năng người học huy động các kiến thức đã được học hoặc tìm tòi, khám phá kiến thức nhằm giải thích, phân tích, đánh giá và giải quyết các vấn đề trong thực tiễn cuộc sống.
1.2 Cấu trúc của năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn
Để VDKT vào thực tiễn, HS cần phải xác định được vấn đề thực tiễn, huy độngđược kiến thức đã học hoặc khám phá kiến thức để giải quyết vấn đề thực tiễn Vìvậy, theo chúng tôi, NL VDKT vào thực tiễn gồm các tiêu chí sau:
Bảng 1 Cấu trúc của NL VDKT vào thực tiễn
- HS phân tích, làm rõ nội dung của vấn đề.
- Thiết lập các mối quan hệ giữa kiến thức đã học hoặc kiến thức cần tìm hiểu với vấn đề thực tiễn.
Trang 3- HS đề xuất các biện pháp để giải quyết vấn đề trong thực tiễn,
ở mức độ cao hơn HS có thể thực hiện các giải pháp giải quyết vấn đề thực tiễn liên quan.
- Đề xuất các ý tưởng mới về vấn đề đó hoặc các vấn đề thực tiễn liên quan.
1.3 Vai trò của việc rèn luyện năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn trong dạy học Sinh học
- Vận dụng kiến thức vào thực tiễn vừa giúp HS củng cố, nâng cao kiến thứcvừa góp phần rèn luyện các kĩ năng học tập và kĩ năng sống
- Vận dụng kiến thức vào thực tiễn phản ánh được khả năng học tập và nhân cáchcủa HS
- Vận dụng được kiến thức vào thực tiễn là mức độ nhận thức cao nhất của conngười
- Rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn thúc đẩy gắn kết kiến thứctrong nhà trường với thực tiễn đời sống
Qua các số liệu điều tra chúng tôi nhận thấy:
Hầu hết GV đều nhận thức được sự cần thiết của việc rèn luyện NL VDKTvào thực tiễn cho HS Tuy nhiên, đa số GV còn lúng túng vì chưa nắm vững cơ sở
lí luận cũng như chưa tìm ra các biện pháp cụ thể
Hiểu biết của đa số GV về việc rèn luyện NL VDKT vào thực tiễn còn chưađầy đủ Phần lớn GV gặp khó khăn trong việc thiết kế các công cụ dạy học và tiêuchí đánh giá việc rèn luyện NL VDKT vào thực tiễn Nhiều GV còn lúng túngtrong việc thiết kế câu hỏi, bài tập; tình huống, bài tập thực nghiệm… sử dụng đểrèn luyện NL VDKT vào thực tiễn ở mức vận dụng/vận dụng cao Đa số GV chưa
có những hiểu biết đầy đủ và còn lúng túng trong việc tổ chức dạy học dự án cũngnhư thiết kế các chủ đề dạy học STEM
Đa số GV đánh giá NL VDKT vào thực tiễn của HS ở mức trung bình Vì vậy, chúng tôi lần nữa khẳng định rằng việc rèn luyện NL VDKT vào thực tiễn cho
HS là vấn đề rất quan trọng và cần thiết.
3 CẤU TRÚC, NỘI DUNG PHẦN CHVC VÀ NL Ở THỰC VẬT – SINH HỌC 11
Trang 4Trong chương trình Sinh học 11, phần CHVC và NL ở thực vật thuộcchương I (CHVC và NL) giới thiệu về sự trao đổi nước, trao đổi khoáng, quanghợp, hô hấp và các yếu tố ảnh hưởng đến các hoạt động đó cũng như ứng dụngkiến thức vào tăng năng suất cây trồng.
Qua phân tích cấu trúc nội dung và mục tiêu, chúng tôi thấy một số nội dung
ở các bài có thể thiết kế công cụ và tổ chức hoạt động dạy học để rèn luyện NLVDKT vào thực tiễn cho HS như sau:
Trang 5TT Tên bài học Nội dung bài học
1. Sự hấp thụ nước và
muối khoáng ở rễ
- Hấp thụ nước và ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút.
- Dòng nước và ion khoáng từ đất vào mạch gỗ của rễ.
- Ảnh hưởng của điều kiện môi trường đối với quá trình hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ cây.
2. Vận chuyển các chất
trong cây
- Dòng mạch gỗ.
- Dòng mạch rây.
3 Thoát hơi nước
- Vai trò và cơ chế của quá trình thoát hơi nước.
- Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình thoát hơi nước.
- Cân bằng nước và tưới tiêu hợp lí.
4. Vai trò của các
nguyên tố khoáng
- Vai trò của các nguyên tố khoáng đối với cây trồng.
- Nguồn cung cấp các nguyên tố dinh dưỡng khoáng.
5. Dinh dưỡng nitơ ở
thực vật
- Quá trình chuyển hóa nitơ và vai trò đối với cây trồng.
- Phân bón với năng suất cây trồng và môi trường.
6.
Thí nghiệm thoát hơi
nước và vai trò của
phân bón
- Sự thoát hơi nước ở 2 mặt của lá.
- Vai trò của phân bón NPK.
7 Quang hợp ở thực vật - Vai trò của quá trình quang hợp.
- Quang hợp quyết định năng suất cây trồng.
- Điều khiển quang hợp tăng năng suất cây trồng.
10 Hô hấp ở thực vật - Con đường hô hấp ở thực vật.
- Mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp.
Trang 64 RÈN LUYỆN NL VDKT VÀO THỰC TIỄN TRONG DẠY HỌC PHẦNCHVC và NL Ở THỰC VẬT, SINH HỌC 11
Trong quá trình thực hiện đề tài, chúng tôi đã xây dựng và triển khai một số giải pháp để rèn luyện các năng lực trong đó có NL VDKT vào thực tiễn cho HS như sau:
4.1 Xây dựng quy trình rèn luyện cho HS năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn trong dạy học phần CHVC và NL ở thực vật - Sinh học 11
4.1.1 Nguyên tắc xây dựng quy trình tổ chức rèn luyện cho HS NL VDKT vào thực tiễn
Khi xây dựng quy trình tổ chức rèn luyện cho HS NL VDKT vào thực tiễn,
theo chúng tôi cần đảm bảo tính khoa học, tính hệ thống, tính vừa sức, tính cụ thể, tính thực tế và tính hiệu quả.
4.1.2 Quy trình tổ chức rèn luyện cho HS NL VDKT vào thực tiễn
Từ thực tiễn dạy học của bản thân và đồng nghiệp, qua tham khảo một số tác giả,chúng tôi đề xuất quy trình rèn luyện NL VDKT vào thực tiễn như sau:
Bước 1) Tiếp cận với tình huống thực tiễn/tình huống có vấn đề
- Mục đích: HS tiếp cận được với tình huống có vấn đề, nhận ra mâu thuẫn giữa cái đã
biết và cái chưa biết, HS có nhu cầu giải quyết vấn đề và có hứng thú học tập
- Cách thực hiện: GV sử dụng các tình huống có vấn đề hoặc thông qua chiếu
video, tranh ảnh, thí nghiệm, kể chuyện cho HS và nêu ra tình huống hoặc tạo bốicảnh vấn đề để HS nhận diện tình huống
Bước 1: Tiếp cận với tình huống thực tiễn/tình huống có vấn đề
Bước 2: Khám phá kiến thức và giải quyết vấn đề thực tiễn
Bước 3: Báo cáo, thảo luận và rút ra kết luận
Bước 4: Vận dụng nâng cao
Bước 5: Đánh giá và đề xuất vấn đề mới
Trang 7HS đặt các câu hỏi nêu vấn đề (nếu có) và phân tích các kiến thức liên quanđến tình huống Thiết lập các mối quan hệ giữa kiến thức đã học hoặc kiến thứccần tìm hiểu với vấn đề thực tiễn.
* Lưu ý: Tình huống thực tiễn ở bước 1 phải là tình huống khái quát, xuyên suốt
bài học Tình huống này HS không trả lời ngay được mà cần phải có các kiến thức
bổ sung, vì vậy ở bước này, GV cũng không yêu cầu HS phải có đáp án đầy đủ màchỉ cần HS trả lời sơ bộ, có thể đúng hoặc sai và HS sẽ tìm được câu trả lời hoànchỉnh sau khi học bước 2
Bước 2) Khám phá kiến thức liên quan và giải quyết tình huống thực tiễn
- Mục đích: HS thu thập được tài liệu, bằng chứng liên quan với tình huống và xử
lí thông tin nhằm giải quyết tình huống được tiếp cận ở bước 1, thông qua đó HSchiếm lĩnh được một lượng kiến thức mới
- Cách thực hiện: HS tìm tài liệu, đọc tài liệu, làm thí nghiệm, quan sát mẫu vật,
khảo sát thực địa, thảo luận, đóng vai, thực hiện dự án,… để tìm hiểu các phương
án và giải quyết tình huống thực tiễn
GV đưa ra hệ thống các câu hỏi gợi mở, các gợi ý (nếu cần) và cung cấp tàiliệu, tranh ảnh cho HS hoặc thiết kế các nhiệm vụ giao cho HS
Bước 3) Báo cáo, thảo luận và rút ra kết luận
- Mục đích: HS báo cáo được kết quả giải quyết tình huống thực tiễn của cá nhân
hoặc nhóm qua đó, rèn luyện được các kĩ năng như: thuyết trình, lắng nghe, tranhluận, phản biện,… đồng thời học hỏi được kiến thức, cách làm việc của bạn bè.Trên cơ sở đó, rút ra kết luận cho tình huống thực tiễn và khái quát kiến thức
- Cách thực hiện: HS báo cáo kết quả khám phá, nghiên cứu bằng các phương tiện
phù hợp (dùng tranh ảnh, dùng lời, PowerPoint, video…) và thảo luận rút ra kiếnthức mới
Bước 4) Vận dụng nâng cao
- Mục đích: HS vận dụng được kiến thức vừa học vào các tình huống thực tiễn
khác với các mức độ khác nhau, từ VDKT đơn giản đến kiến thức tổng hợp và đềxuất vấn đề mới
- Cách thực hiện: GV đặt ra một số câu hỏi, bài tập, tình huống với các mức độ
phức tạp khác nhau tăng dần từ dễ đến khó HS giải quyết vấn đề Các vấn đề đượcgiải quyết sẽ là tiền đề cho việc có thể giải quyết được các vấn đề nảy sinh mới
Bước 5) Đánh giá và đề xuất vấn đề mới
- Mục đích: HS tự đánh giá, đánh giá bạn, các nhóm đánh giá lẫn nhau GV đánh
giá HS Trên cơ sở kiến thức đã học, HS có thể đề xuất được các vấn đề mới
Trang 8- Cách thực hiện: GV thiết kế, giao cho HS các câu hỏi, bài tập, bảng tiêu chí đánh
giá/phiếu chấm điểm HS tự đánh giá, đánh giá bạn, các nhóm đánh giá lẫn nhaudựa vào tiêu chí GV đánh giá quá trình học tập, làm việc và kết quả của từngnhóm HS, từng HS cụ thể HS đề xuất các vấn đề mới, phương án giải quyết cácvấn đề khác trong thực tiễn
Quy trình này được lặp đi lặp lại qua các bài khác nhau với mức độ khó củacác tình huống, câu hỏi vận dụng tăng dần, giúp HS phát triển được NL VDKT vàothực tiễn Sau vài lần thực hiện dạy học theo quy trình này chúng tôi đánh giá NLVDKT vào thực tiễn của người học theo hệ thống các tiêu chí cụ thể
* Ví dụ minh họa: Bài 1 Sự hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ (Sinh học 11)
Bước 1 Tiếp cận với tình huống thực tiễn/tình huống có vấn đề
GV đưa ra 2 tình huống thực tiễn
- Tình huống 1: Sau trận lụt, vườn rau nhà Hoa ngập nước mấy ngày liền và rau bị
chết Hoa cho rằng, do quá nhiều nước nên rau bị thừa nước Lan không đồng tìnhvới ý kiến này và cho rằng do rau thiếu nước Theo em, ai đúng? Vì sao?
- Tình huống 2: Hùng được mẹ giao nhiệm vụ tưới phân đạm cho luống rau
muống Do lỡ tay, Hùng pha đạm với nồng độ cao Tưới được một lúc, Hùng thấyluống rau bị héo Hãy giải thích vì sao rau bị héo và cách xử lí ngay lúc đó là gì?
HS trả lời dựa vào kiến thức và kinh nghiệm của bản thân đưa ra câu trả lời
(có thể chưa đầy đủ) → HS cần khám phá tiếp kiến thức để giải quyết tình huống
một cách trọn vẹn nhất
Bước 2 Khám phá kiến thức liên quan và giải quyết tình huống thực tiễn
Hoạt động 1 Tìm hiểu về cơ chế hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ
* Nhắc lại kiến thức về cơ quan và bào quan hút nước của cây.
GV chia nhóm và yêu cầu HS nghiên cứu kênh hình và kênh chữ mục I củabài, tìm hiểu và giải quyết tình huống 1
GV có thể đưa ra một số câu hỏi gợi nhớ sau:
- Cơ quan, tế bào của cây chuyên hóa thực hiện chức năng hút nước là gì?
- Khi lông hút của cây trên cạn tồn tại trong môi trường ngập nước mấy ngày liền
sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?
- Rễ cây có đặc điểm gì thích nghi với chức năng hút nước? Tế bào lông hút hoạt động thuận lợi trong điều kiện nào?
HS quan sát, tìm hiểu, thảo luận, đưa ra phương án giải quyết tình huống 1
* Tìm hiểu về cơ chế hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ
Trang 9GV chia nhóm, yêu cầu HS đọc và nghiên cứu mục II.1 Hấp thụ nước và ion khoáng từ đất vào tế bào lông hút để trả lời tình huống 2.
GV có thể đưa ra một số câu hỏi gợi mở sau:
- Nước và ion khoáng xâm nhập từ đất vào tế bào lông hút theo cơ chế nào?
Cơ chế
- Trong những điều kiện nào, nước xâm nhập từ đất vào tế bào lông hút? Có trường
hợp ngược lại (nước di chuyển từ tế bào lông hút ra đất) không? Nếu xảy ra, cây
có những biểu hiện gì?
- Các ion khoáng xâm nhập vào rễ cần những điều kiện gì?
HS đọc và nghiên cứu mục II.1, trả lời các câu hỏi gợi ý
HS thảo luận và đưa ra phương án giải quyết tình huống của nhóm
* Ảnh hưởng của các nhân tố môi trường đối với quá trình hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ cây.
GV yêu cầu HS thảo luận nhóm để hoàn thành sơ đồ về sự tác động qua lạigiữa môi trường và hệ rễ của cây
Hoạt động 2 Tìm hiểu sự di chuyển của nước và các ion khoáng từ đất vào mạch
gỗ của rễ
GV yêu cầu HS đọc mục II.2, quan sát hình 1.3 (SGK) và hoàn thành PHT sau:
Tiêu chí Con đường gian bào Con đường tế bào chất
Mô tả đường đi
Tốc độ di chuyển
Khả năng chọn lọc các chất
Bước 3 Báo cáo, thảo luận và rút ra kết luận
GV tổ chức cho HS báo cáo các nội dung vừa nghiên cứu và thảo luận ở bước 2
Hoạt động 1 Tìm hiểu về cơ chế hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ
Trang 10* Về cơ quan và bào quan hút nước của cây
HS báo cáo phương án giải quyết tình huống 1
- Cơ quan, tế bào chuyên hóa thực hiện chức năng hút nước lần lượt là rễ, lông hút
- Rễ cây có đặc điểm thích nghi với chức năng hút nước: có hệ thống lông hút dàyđặc, có khả năng đâm sâu, lan rộng trong đất…
- Tế bào lông hút dễ bị gãy và sẽ tiêu biến trong môi trường quá ưu trương, quáaxit hay thiếu ôxi Chúng hoạt động thuận lợi trong điều kiện đất tơi xốp, giàu chấtmùn, đảm bảo độ ẩm, không quá chua, quá kiềm…
- Khi lông hút của cây trên cạn tồn tại trong môi trường ngập nước mấy ngày liền(thiếu O2) sẽ bị tiêu biến làm cây mất khả năng hút nước → thiếu nước Do đó,trong tình huống nêu trên, Hoa trả lời sai còn Lan trả lời đúng
* Về cơ chế hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ
Cơ chế
- Cơ chế thụ động: di
chuyển từ môi trường
nhược trương (thế nước
cao) trong đất vào tế bào
lông hút và các tế bào
biểu bì còn non khác nơi
có dịch bào ưu trương.
- Cơ chế thụ động: đi từ đất (nơi có nồng độ ion cao) vào tế bào lông hút (nơi có nồng độ của ion
đó thấp hơn).
- Cơ chế chủ động: di chuyển ngược gradien nồng
độ, đi từ đất (có nồng độ ion thấp) vào tế bào lông hút (có nồng độ của ion đó cao hơn) Theo cơ chế này, đòi hỏi phải tiêu tốn năng lượng ATP.
- Khi Hùng tưới đạm cho rau muống với nồng độ cao, cây bị héo vì lúc đó đất cómôi trường ưu trương nên nước di chuyển từ tế bào ở rễ ra ngoài đất Tế bào ở rễtiếp tục lấy nước của các tế bào bên cạnh Cứ như thế, cây mất nước và bị héo
- Cách xử lí ngay: Tưới thật nhiều nước, đồng thời tháo nước khỏi luống và tiếp tụctưới để giảm nồng độ phân đạm trong đất, đưa đất về môi trường nhược trương
* Ảnh hưởng của môi trường đối với quá trình hấp thụ nước và ion khoáng ở rễ.
Hoạt động 2 Tìm hiểu sự di chuyển của nước và các ion khoáng từ đất vào mạch
gỗ của rễ
Tiêu chí Con đường gian bào Con đường tế bào chất
- Hấp thụ và tích lũy các ion kim loại
nặng… → giảm ô nhiễm môi trường.
- Thải CO2, dịch tiết… → Thay đổi tính
chất lí hóa của đất
- Hoạt động của rễ → Thay đổi kết cấu đất
Độ ẩm, độ tơi xốp, thoáng khí, độ mặn, độ axit của đất… → ảnh hưởng hoạt động của hệ rễ.
Trang 11Mô tả đường
đi
Từ đất → khoảng không gian giữa các tế bào (lông hút, biểu bì, vỏ) và theo khoảng không gian giữa các bó sợi xelulôzơ bên trong thành tế bào Đến nội bì bị đai Caspari chặn lại và chuyển sang con đường tế bào chất.
Từ đất → xuyên qua tế bào chất của các tế bào (lông hút, biểu bì, vỏ, nội bì) rồi vào mạch gỗ
Bước 4 Vận dụng nâng cao
GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi, vận dụng kiến thức đã học để giải quyết tình huống
Tình huống 3: Sau khi học bài “Hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ”, 2 nhóm HS
đưa ra 2 quan điểm khác nhau về việc bón phân hóa học cho rau
- Nhóm 1 cho rằng: chỉ cần bón phân hóa học vừa đủ
- Nhóm 2 lại cho rằng: muốn rau nhanh tốt cần phải bón nhiều phân hóa học
Theo em, cách chăm sóc của nhóm nào hợp lí, nhóm nào chưa hợp lí Giải thích
HS cần trả lời được các ý sau:
* Trường hợp bón phân vừa phải:
- Ban đầu, khi mới bón, nồng độ chất tan trong dung dịch đất tăng, áp suất thẩmthấu trong đất cao hơn trong dịch tế bào ở rễ → cây không hút được nước
- Sau đó, cây hút khoáng làm tăng nồng độ chất tan trong dịch bào ở rễ, tăng ápsuất thẩm thấu → cây hút được nước dễ dàng hơn
* Trường hợp bón quá nhiều (tương tự tình huống 2 ở phần trên)
→ cách chăm sóc rau của nhóm 1 là hợp lí
Bước 5 Đánh giá và đề xuất vấn đề mới
GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi và bài tập Trước hết, cho HS khác đánh giá, sau đó
GV kết luận vấn đề HS nghe và tự điều chỉnh
Câu 1 Phần lớn các chất khoáng được hấp thụ vào cây theo cách chủ động, tức là
A vận chuyển từ nơi có nồng độ thấp ở đất đến nơi có nồng độ cao ở rễ, cần tiêu
hao năng lượng
B vận chuyển từ nơi có nồng độ thấp ở đất đến nơi có nồng độ cao ở rễ, không cần
tiêu hao năng lượng
Trang 12C vận chuyển từ nơi có nồng độ cao ở đất đến nơi có nồng độ thấp ở rễ, cần nhiều
năng lượng
D vận chuyển từ nơi có nồng độ cao ở đất đến nơi có nồng độ thấp ở rễ, cần ít
năng lượng
Câu 2 Sau khi bón phân, cây sẽ khó hấp thụ nước
A vì áp suất thẩm thấu của rễ tăng B vì áp suất thẩm thấu của đất tăng.
C vì áp suất thẩm thấu của rễ giảm D vì áp suất thẩm thấu của đất giảm Tình huống 4: Có ý kiến cho rằng khi nhiệt độ hạ thấp, cây non thường bị giảm
sự hút nước và có thể dẫn đến chết Em có đồng tình với ý kiến đó không? Tại sao?
Hướng dẫn
+ Khi nhiệt độ thấp, độ nhớt chất nguyên sinh tăng → cản trở di chuyển của nước
→ cản trở sự hấp thụ nước ở rễ → cây thiếu nước
+ Khi nhiệt độ thấp, hô hấp của rễ giảm → rễ giảm khả năng hút nước
+ Rễ giảm khả năng sinh trưởng, nếu nhiệt độ thấp quá, lông hút sẽ bị chết và phụchồi rất chậm → giảm khả năng hút nước
- GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập: Em hãy đề xuất các biện pháp cải tạo đất mặnvùng ven biển để trồng rau
- GV yêu cầu các nhóm HS về nhà nghiên cứu, tìm hiểu chủ đề STEM: “Thiết kếhộp xốp trồng rau sân thượng”
4.2 Một số biện pháp để rèn luyện cho HS năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn trong dạy học phần CHVC và NL ở thực vật (Sinh học 11)
NL VDKT vào thực tiễn là loại năng lực mà để rèn luyện và thực hiện tốt thìđòi hỏi HS phải sử dụng thành thạo nhiều kĩ năng khác nhau Trong quá trình dạyhọc đòi hỏi người GV phải sử dụng nhiều PPDH khác nhau, nhất là các PPDH tíchcực Chúng tôi đề xuất một số biện pháp để rèn luyện NL này cho HS như sau:
4.2.1 Thiết kế câu hỏi, bài tập để rèn luyện cho HS năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn trong dạy học phần CHVC và NL ở thực vật, Sinh học 11
Các câu hỏi, bài tập được chúng tôi thiết kế theo 3/4 mức độ nhận thức (mức 1: nhận biết; mức 2: thông hiểu; mức 3: vận dụng; mức 4: vận dụng cao) theo hướngdẫn biên soạn ma trận đề kiểm tra
Trong đề tài này, chúng tôi thiết kế hệ thống các câu hỏi, bài tập; quá trình tổ chức các hoạt động dạy học để rèn luyện NL VDKT vào thực tiễn, GV có thể vận dụng linh hoạt với từng bài, từng lớp và từng đối tượng HS cũng như mục đích dạy học.
TRAO ĐỔI NƯỚC
Trang 13Mức độ
2
(Thông
hiểu)
Câu 1 Tại sao nói, lông hút là loại tế bào được biệt hóa làm chức năng hút
nước? Số lượng lông hút thay đổi trong những điều kiện nào?
Câu 2 Cây bèo tây, cây thông rễ không có lông hút Đối với những cây này,
chúng hút nước bằng cách nào?
Câu 3 Quan sát hệ rễ của cây trên cạn, em hãy cho biết, rễ có những đặc
điểm nào thích nghi với chức năng tìm nguồn nước, hút nước và ion khoáng?
Câu 4 Tại sao nói, đất tơi xốp, đủ độ ẩm thuận lợi cho cả hút nước và ion
khoáng ở rễ?
Câu 5 Các ống mạch gỗ trong cây liên quan với nhau qua cấu trúc nào? Ý
nghĩa của sự có mặt cấu trúc đó trong vận chuyển dịch mạch gỗ là gì?
Câu 6 Ở một số loại cây, mặt trên của lá không có khí khổng nhưng ở đó vẫn
có sự thoát hơi nước diễn ra, tại sao?
Câu 7 Tại sao, mặt trên của lá có số lượng khí khổng ít hơn ở mặt dưới? Câu 8 Lá cây có những đặc điểm thích nghi nào giúp hạn chế sự mất nước
do hiện tượng thoát hơi nước?
Câu 9 Tại sao nói, thoát hơi nước ở thực vật là một sự thiệt hại nhưng là sự
thiệt hại cần thiết?
Mức độ
3
(Vận
dụng)
Câu 10 Vì sao cây trên cạn bị ngập úng, mặc dù sống trong nước nhưng vẫn
bị thiếu nước và dẫn đến cây bị chết?
Câu 11 Trong điều kiện trời mưa một vài ngày liên tục, quá trình thoát hơi
nước của cây biến đổi như thế nào? Các cơ chế nào đã làm biến đổi quá trình thoát hơi nước của cây trong điều kiện trên?
Câu 12 Vì sao, ở vùng đất mặn chỉ trồng được một số ít các loại cây (VD:
Cói, Đước, Sú)?
Câu 13 Những ngày không khí có độ ẩm cao, vào lúc sáng sớm, trên các
cây rau cải, rau khoai, cỏ dại… thường có những giọt nước xuất hiện trên đầu tận cùng của lá Hãy giải thích vì sao?
Câu 14 Khả năng hút nước của rễ cây sẽ như thế nào trong các trường hợp:
+ Bón phân hóa học vừa phải.
+ Bón phân hóa học quá nhiều.
Câu 15 Tại sao, những cây bụi ở ven các khu rừng nhiệt đới, có rễ ngắn
nhưng những cây bụi ở sa mạc lại có rễ rất dài?
Câu 16 Những bằng chứng nào chứng tỏ ở rễ có lực đẩy dòng nước đi lên?
Nêu những biện pháp để giúp rễ hút nước và ion khoáng thuận lợi.
Trang 14Câu 17 Dựa vào cơ sở nào để chúng ta tưới nước hợp lí cho cây?
Câu 18 Vì sao các cây có bản lá rộng thường rụng lá vào mùa đông?
Câu 19 Vì sao những loài thực vật chưa có mạch dẫn hoặc mạch dẫn chưa
phát triển thường có kích thước nhỏ?
Câu 20 Trồng cùng một loại cây trong 2 hộp xốp có kích thước bằng nhau và
đặt ở cùng một nơi có cường độ chiếu sáng, chế độ nước, khối lượng đất như nhau Một hộp trồng bằng cát, một hộp trồng bằng đất sét Hỏi:
a Hộp nào sẽ cung cấp cho cây nhiều nước hơn?
b Hộp nào có nước dự trữ tốt hơn?
Câu 21 Khi chuyển cây lớn để trồng chỗ khác người ta thường cắt bớt lá Vì
sao?
Câu 22 Trong khu rừng, cây ở bìa rừng và cây ở tầng dưới tán của tâm
rừng, cây nào có cường độ thoát hơi nước qua cutin mạnh hơn? Vì sao?
Câu 23 Tại sao cây xanh đứng giữa trời nắng nóng nhưng vẫn không bị chết
do nắng nóng, nếu được tưới đủ độ ẩm.
Câu 24 Tại sao, về mùa đông, khi trời rét đậm, cây mạ non thường bị chết?
Em hãy đề xuất một số biện pháp chống rét cho cây.
Câu 25 Em hãy đề xuất các biện pháp cải tạo đất mặn vùng ven biển để
trồng rau
DINH DƯỠNG KHOÁNG Ở THỰC VẬT
Mức độ
2
(Thông
hiểu)
Câu 26 Thành phần nitơ trong khí quyển chiếm đến 78,1% nhưng thực vật
vẫn không sử dụng được Tại sao?
Câu 27 Để bón phân hợp lí cần dựa vào những cơ sở nào?
Câu 29 Nếu dư lượng nitrat trong rau, củ vượt ngưỡng cho phép sẽ gây
những hậu quả gì cho sức khỏe con người?
Câu 30 Trình bày khái quát các phương thức sử dụng nitơ trong không khí
Trang 15và trong đất của cây xanh bằng sơ đồ.
Câu 31 Tại sao, ở những nơi đất có độ pH thấp thường nồng độ các ion
khoáng cần thiết cho cây rất thấp?
Câu 32 Vì sao, cây xanh sẽ tươi tốt hơn sau khi trời mưa có nhiều sấm sét? Câu 33 Tại sao khi trồng cây mà thiếu thành phần dinh dưỡng là N, Mg, Fe
thì lá cây thường bị vàng?
Câu 34 Tại sao, khi lúa đã trổ bông, người ta không bón phân đạm nữa? Câu 35 Để tránh hiện tượng cây lúa bị lốp đổ khi bông sắp chín, người ta
thường bón phân gì? Giải thích.
Câu 36 Không nên dùng các loại phân bón NH4 NO 3 , (NH 4 ) 2 SO 4 cho loại đất nào (chua, kiềm hay trung tính)? Giải thích
Câu 37 Vì sao, hàm lượng nitơ trong khí quyển rất cao nhưng thực vật vẫn
không sử dụng được Em hãy đưa ra một số biện pháp để giúp thực vật sử dụng được nguồn nitơ này.
Câu 38 Vườn nhà chị Hải đất cằn cỗi, cứng và bị chua, em hãy đề xuất các
biện pháp giúp chị cải tạo mảnh vườn đó.
Câu 39 Dư lượng nitrat là một trong những chỉ tiêu quan trọng đánh giá độ
sạch của rau, củ Em hãy đề xuất các biện pháp hạn chế dư lượng nitrat trong
Câu 41 Hãy cho biết, cây xanh có những đặc điểm gì để điều chỉnh số lượng
và chất lượng ánh sáng chiếu vào?
Câu 42 Vào buổi trưa nắng to, nếu đo cường độ quang hợp của cây trồng thì
theo em, giá trị này sẽ tăng hay giảm so với bình thường? Giải thích.
Câu 43 Những nhóm thực vật nào thích hợp với ánh sáng nơi quang đãng và
ánh sáng dưới tán? Tại sao?
Câu 44 Hiện tượng thoát hơi nước ở lá có mối quan hệ như thế nào với quá
trình quang hợp?
Câu 45 Bằng quan sát của em, hãy cho biết lá cây có những đặc điểm gì về
hình thái thích nghi với chức năng là cơ quan quang hợp?
Trang 16Câu 46 Cấu trúc của lục lạp rất phù hợp với chức năng là bào quan quang
hợp Em hãy chứng minh điều đó.
Câu 47 Quang hợp ở thực vật CAM có những đặc điểm gì thích nghi với
điều kiện khô hạn?
Câu 48 Nước ảnh hưởng rất lớn đến năng suất cây trồng thông qua tác động
đến quá trình quang hợp Em hãy làm rõ vấn đề này.
Mức độ
3
(Vận
dụng)
Câu 49 Tại sao, để lấy màu đỏ phần thịt của quả gấc, tạo màu cho xôi, các
bà nội trợ thường lấy ruột gấc và hạt gấc tươi bóp kỹ với một ít rượu trắng?
Câu 50 Làm thế nào để biết được lá của một số cây cảnh có màu tím đỏ hay
màu đỏ nhưng vẫn có diệp lục và vẫn tiến hành quang hợp bình thường?
Câu 51 Theo em, cây họ đậu cần tia sáng xanh tím hay tia sáng đỏ hơn? Vì
Câu 53 Bằng những hiểu biết về quá trình quang hợp, em hãy đề xuất các
biện pháp nâng cao năng suất cho cây lúa ở Tỉnh Nghệ An.
Câu 58 Hãy chỉ ra những lợi ích của quá trình hô hấp đối với quang hợp và
quá trình dinh dưỡng khoáng.
Câu 59 Vì sao cây bần sống ở vùng đầm lầy thiếu ôxi nhưng vẫn sống được
bình thường?
Trang 17Mức độ 4
(Vận
dụng
cao)
Câu 60 Vận dụng các yếu tố ảnh hưởng đến hô hấp ở thực vật, em hãy chỉ ra
cách hạn chế hô hấp để bảo quản nông sản.
Câu 61 Bằng kiến thức đã học, hãy tư vấn cho bà con nông dân những lưu ý
khi ủ hạt giống để tăng tỷ lệ nảy mầm.
(Hướng dẫn trả lời các câu hỏi, bài tập trên được trình bày ở phần phụ lục 4)
4.2.2 Thiết kế một số tình huống để rèn luyện cho HS năng lực vận dụng kiến thức vào thực tiễn trong dạy học phần CHVC và NL ở thực vật - Sinh học 11
Tình huống 1 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Hình thành kiến thức mới về Hấp
thụ nước và muối khoáng ở rễ)
Quan sát quá trình chăm sóc rau của mẹ, Lan phổ biến kinh nghiệm với các
bạn: Muốn rau phát triển nhanh, các bạn cần xới đất thường xuyên để đảm bảo đất tơi xốp Em có đồng tình với kinh nghiệm mà Lan phổ biến không? Tại sao?
Tình huống 2 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập về Hấp thụ nước và muối
khoáng ở rễ)
Tình huống 3 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Hình thành kiến thức mới/Luyện
tập/Vận dụng/KTĐG về Hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ)
Tình huống 4 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Hình thành kiến thức mới/Luyện
tập/Vận dụng/KTĐG về Hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ)
Hùng được mẹ giao nhiệm vụ tưới phân đạm cho luống rau muống Do lỡ
Trồng cây đậu bằng phương pháp thủy
canh trong phòng thí nghiệm sao cho rễ
gần chạm nước Hoa và Mai cùng dự đoán
kết quả sau vài ngày Theo Hoa, rễ cây sẽ
dừng lại ở vị trí đó rồi cây dần héo và chết
Mai thì cho rằng, rễ cây phát triển chạm
tới nước và hút nước bình thường Theo
em, dự đoán của bạn nào hợp lí? Vì sao?
Sau trận lụt, vườn rau nhà
Hoa ngập nước mấy ngày liền và
rau bị chết Hoa cho rằng, do quá
nhiều nước nên rau bị thừa nước
Lan không đồng tình với ý kiến
này và cho rằng do rau thiếu
nước Theo em, ai đúng? Vì sao?
Trang 18tay, Hùng pha đạm với nồng độ cao Tưới rau được một lúc, Hùng thấy luống rau
bị héo Hãy giải thích vì sao rau bị héo và cách xử lí ngay lúc đó là gì?
Tình huống 5 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập về dòng mạch gỗ)
Tình huống 8 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập/Vận dụng/KTĐG về Hấp
thụ nước và muối khoáng ở rễ)
Tình huống 9 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập/Vận dụng về Vai trò của
các nguyên tố khoáng)
Với vụ lúa hè thu thì lượng phân đạm cần bón được khuyến cáo trên đất
Thành cho rằng, nếu một ống
mạch gỗ bị tắc thì nước và ion
khoáng trong mạch đó sẽ không
được vận chuyển đi lên Theo em,
Thành nói như vậy đúng chưa?
Giải thích
Hùng cho rằng, tất cả các
loài cây đều có hiện tượng ứ giọt
nếu trong điều kiện không khí
bão hòa hơi nước Theo em,
Hùng nói như vậy đúng chưa?
Vì sao?
Về quê, Lan thấy người
nông dân dùng chiếc cào nhỏ kéo
đi kéo lại giữa các hàng lúa, mặc
dù ruộng lúa không có cỏ dại
Lan thắc mắc hỏi mẹ Em hãy
giúp mẹ Lan giúp giải thích ý
nghĩa việc làm đó của các bác
nông dân
Trang 19phèn trung bình hay phèn nhẹ là 60-70kg đạm/ha Chị Hồng còn lúng túng trongviệc tính toán lượng phân đạm urê 46% N bón cho cho 1 hecta lúa hè thu Em hãytính toán giúp chị.
Tình huống 10 (Sử dụng để KTĐG về phần CHVCNL ở TV)
Nếu là một cán bộ kĩ thuật nông nghiệp nói chuyện với bà con nông dân vềchủ đề bón phân hợp lí cho cây trồng để tăng năng suất cây trồng và bảo vệ sứckhỏe con người thì em cần truyền đạt những nội dung chính nào?
Tình huống 11 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập/Vận dụng về Dinh dưỡng
Tình huống 13 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Hình thành kiến thức mới về các nguyên tố đa lượng, vi lượng)
Quan sát hình vẽ sau, hãy cho biết đưa vào gốc hoặc phun lên lá những ionnào trong các loại ion sau: Ca2, Fe3+, Mg2+ để lá cây xanh trở lại? Giải thích
Tình huống 14 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Hình thành kiến thức mới về Thoát
hơi nước)
Có người nói rằng: “Thoát hơi nước ở thực vật là một sự thiệt hại nhưng là sự thiệt
Hùng hỏi mẹ: “Mẹ ơi!
Tại sao, sau khi người nông
dân trồng ngô thì vụ tiếp
theo họ thường trồng lạc
hoặc đậu” Em hãy giúp mẹ
Hùng hóa giải nỗi băn khoăn
của Hùng
Trang 20hại cần thiết” Hà cho rằng người này nói sai vì không thể “thiệt hại” mà lại “cần thiết” được Theo em, ý kiến Hà đúng không? Tại sao?
Tình huống 15 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Tìm tòi mở rộng về Quang hợp)
Tình huống 16 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập/Vận dụng về Quang hợp)
Tình huống 17 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập/Vận dụng về Quang hợp)
Giả sử có 2 cây đậu A và B giống hệt nhau được trồng trong phòng thí
nghiệm với mọi điều kiện giống nhau trừ chế độ ánh sáng Sau 1 tuần, khối lượngcây A tăng lên còn khối lượng cây B không đổi Kết quả đó nói lên điều gì?
Tình huống 18 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập/Vận dụng/KTĐG về Quang hợp)
Bạn Hoa cho rằng, những cây có lá màu đỏ hoặc tím đỏ thì khả năngquang hợp kém hơn ở cây lá xanh Theo em, ý kiến đó đúng hay sai? Giải thích
Tình huống 19 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập/Vận dụng/KTĐG về Quang hợp)
Mạnh thắc mắc: Không biết
những cây có lá màu đỏ hoặc màu
vàng có quang hợp được không? Em
hãy hóa giải nỗi băn khoăn của Mạnh
Lan thắc mắc: Tại sao,
khi nhai lá cây thuốc bỏng vào
buổi sáng sớm thì mình thấy
có vị chua nhưng vào buổi
chiều muộn thì vị chua giảm
hơn nhiều? Em hãy giúp Lan
giải đáp thắc mắc trên
Khi quan sát việc trồng rau trong
nhà kính, Nam thấy bác mình thường bổ
sung CO2 vào thời điểm sau khi mặt trời
mọc và trước khi mặt trời lặn Nam
không hiểu tại sao nhưng chưa kịp hỏi
bác Em hãy giải thích giúp Nam
Trang 21Tình huống 20 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập/Vận dụng/Tìm tòi mở rộng/KTĐG về Quang hợp)
Một nhà sinh lí học thực vật làm thí nghiệm để xác định cường độ quang hợp ở 2 cây thực vật C3 và C4 Thí nghiệm được bố trí như sau:
Đặt cây A và cây B trong 2 phòng thí nghiệm có các điều kiện nhiệt độ,ánh sáng… giống nhau, chỉ khác nhau về nồng độ ôxi (0% và 21%)
Kết quả thu được như sau: cường độ quang hợp (mgCO2/dm2/giờ) củacây A thay đổi nhiều còn cây B thay đổi không đáng kể
Qua thí nghiệm trên, em hãy cho biết cây nào thuộc thực vật C3, C4? Giải thích?
(Hướng dẫn trả lời các tình huống trên được chúng tôi trình bày ở phần phụ lục 4)
4.2.3 Thiết kế một số BTTN để rèn luyện cho HS NL VDKT vào thực tiễn trong dạy học phần CHVC và NL ở thực vật - Sinh học 11
BTTN 1 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Hình thành kiến thức mới về Áp suất rễ)
BTTN 2 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập/Vận dụng/KTĐG về Hấp thụ nước và muối khoáng ở rễ)
Trồng vào 3 chậu, mỗi chậu cùng 1 loại cây rau cải Các chậu được đặt ởcùng một chế độ chiếu sáng, độ ẩm, như nhau nhưng chúng chỉ khác nhau về đấttrồng:
- Chậu 1: đất trung tính, tơi xốp, nhiều mùn
- Chậu 2: đất chua
- Chậu 3: đất có kết cấu chặt
Sau 3 tuần, em hãy mô tả đặc điểm của hệ rễ ở mỗi cây Từ đó rút ra kết luận
BTTN 3 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Hình thành kiến thức mới về Quang hợp )
Cho các dụng cụ và hóa chất sau:
+ 100ml dung dịch phenol, một cốc thủy tinh 150ml, miệng rộng, một cái chuôngthủy tinh kín
Nếu có 1 chậu cà chua thì
có thể thiết kế thí nghiệm để xác
định ở cây có áp suất rễ như thế
nào?
Trang 22+ Một chậu cây nhỏ
Hãy bố trí thí nghiệm để chứng minh CO2 là nguyên liệu của quang hợp.Theo em, nên lựa chọn loại cây C3, C4 hay thực vật CAM để dễ quan sát.Biết dung dịch phenol có màu đỏ khi môi trường không có CO2 và có màuvàng khi môi trường có CO2
BTTN 4 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập/Vận dụng/KTĐG Cân bằng nước và tưới tiêu hợp lí cho cây trồng)
Chuẩn bị:
- Hai cây chuối nhỏ cùng giống và có kích thước tương đương
- Hai chậu đất có thành phần và tỷ lệ chất dinh dưỡng như nhau
Nếu trồng 2 cây này, bằng cách nào em chứng minh được cân bằng nước ở thực vật
là mối tương quan giữa quá trình hút nước ở rễ và thoát hơi nước ở lá
BTTN 5 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Hình thành kiến thức mới về Hô hấp ở TV )
BTTN 6 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Tìm tòi mở rộng về Quang hợp)
Cho 2 chậu cây nhỏ, một ưa bóng, một ưa sáng Có thể sử dụng dung dịchphenol và dựa vào điểm bù ánh sáng để phân biệt được 2 cây này được không?
BTTN 7 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Vận dụng/tìm tòi mở rộng về Quang hợp)
Cho 2 chậu cây, một cây là thực vật C3, một cây là thực vật C4 Dùng nước cóthể phân biệt được 2 cây này được không? Giải thích?
BTTN 8 (Sử dụng để tổ chức hoạt động Luyện tập/Vận dụng/KTĐG về Hô hấp ở
thực vật )
Có 2 cốc đựng hạt lúa, một cốc đựng hạt lúa đang nảy mầm (chưa nhú rễ), một cốc đựng hạt lúa chưa nảy mầm Hạt ở 2 cốc, nếu dựa vào hình dạng, rất khó
Cho các dụng cụ và hóa chất sau:
+ Một cốc thủy tinh 250ml miệng rộng,
một cái chuông thủy tinh kín
+ 200ml dung dịch nước vôi trong
+ Một bình thủy tinh có nắp đậy đựng
hạt nảy mầm
Hãy bố trí thí nghiệm để chứng
minh quá trình hô hấp ở thực vật thải
khí CO2 Biết dung dịch nước vôi trong
bị vẫn đục khi môi trường có CO2