Thực tiễn năm học 2019 – 2020 và 2020 -2021, ngành giáo dục đứng trước những khó khăn chung như nhiều ngành thuộc lĩnh vực khác do ảnh hưởng của dịch covid – 19 kéo dài, thiên tai lũ lụt
Trang 1MỤC LỤC
A ĐẶT VẤN ĐỀ: 1
B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU: 3
1 Cơ sở lí luận: 3
1.1 Khái niệm “chuyển đổi số” 3
1.2 Nội dung cơ bản của “chuyển đổi số” trong giáo dục và đào tạo 3
1.3 Tầm quan trọng và lợi ích của chuyển đổi số trong sự thúc đẩy chất lượng giáo dục hiện nay trong đơn vị trường học 4
2 Cở sở thực tiễn: 6
2.1 Thực trạng “chuyển đổi số” trong giáo dục đào tạo hiện nay và ở trường trung học phổ thông 6
2.2 Kết quả tìm hiểu các bài viết, sáng kiến kinh nghiệm đã có 8
3 Các biện pháp cụ thể 9
3.1 Triển khai các chương trình học tập trực tuyến, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí hoạt động dạy học 9
3.2 Thúc đẩy công tác xã hội hóa giáo dục, tìm nguồn tài trợ tích cực trang bị cơ sở vật chất và thiết bị hiện đại phục vụ cho ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy và học tập 12
3.3 Tổ chức lồng ghép tuyên truyền, khích lệ việc “chuyển đổi số” và ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học, thực hành 14
3.4 Tăng cường quản lí việc tổ chức tập huấn, hướng dẫn kĩ cho cán bộ, giáo viên, nhân viên về công nghệ thông tin 16
4 Kết quả 17
C KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ: 20
TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
Trang 2A ĐẶT VẤN ĐỀ
Nước ta hiện nay đang ở vào “giai đoạn bản lề” trong cuộc cách mạng công nghệ Sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ đem đến đổi thay nhiều mặt của đời sống xã hội Xã hội đi lên theo hướng hiện đại, một xã hội “mở”, xã hội tri thức, đòi hỏi con người phải phát triển toàn năng Nếu như trước đây, tri thức phụ thuộc vào sách vở trong thư viện hay trí nhớ của con người, qua sự truyền đạt của người thầy thì ngày nay kỉ nguyên số không những mang đến nhiều khái niệm mới trong cuộc sống như internet vạn vật, trí tuệ nhân tạo, robotics, xử lý dữ liệu lớn… mà còn mang đến cho cộng đồng cơ hội chia sẻ, giao lưu, tiếp cận và đóng góp chung vào thành tựu văn minh nhân loại Do đó, người học cần biết tận dụng lợi thế mà
kỷ nguyên số mang lại với nguồn không gian và dữ liệu mở để có thể tiếp cận tri thức từ nhiều nguồn, kết nối những cái chưa biết và đã biết, truyền thống với hiện đại, góp phần đẩy mạnh xã hội học tập, mở rộng quan điểm sống, không gian, thời gian và phương pháp học tập
Thực tiễn năm học 2019 – 2020 và 2020 -2021, ngành giáo dục đứng trước những khó khăn chung như nhiều ngành thuộc lĩnh vực khác do ảnh hưởng của dịch covid – 19 kéo dài, thiên tai lũ lụt… Để đảm bảo duy trì hoạt động dạy học, một số trường ở các địa phương trong nước phải sử dụng hình thức dạy học online, dạy học trực tuyến, qua các phần mềm công nghệ thông tin Đây là một trong lí do buộc chúng ta phải tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào nâng cao chất lượng hoạt động dạy học trong các nhà trường nói chung và bậc Trung học phổ thông nói riêng hiện nay Đồng thời với điều đó, các nhà lãnh đạo phải nâng cao
vai trò của mình trong công tác quản lí việc chuyển đổi số ở đơn vị trường học
mình đảm trách
Để bắt kịp với yêu cầu và tiêu chuẩn thời đại, ngành giáo dục nói chung và các trường học nói riêng chú trọng đặc biệt đến việc phát triển chuyển đổi số trong giáo dục và đào tạo đội ngũ cán bộ, giáo viên và học sinh Chỉ thị 32/CT-UBND của tỉnh Nghệ An ngày 19/09/2020 cũng đặt ra nhiệm vụ quan trọng cho các trường bậc Trung học phổ thông “là phải thúc đẩy chuyển đổi số, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục đào tạo, tập trung hoàn thiện chính sách phát triển phương thức giáo dục đào tạo trực tuyến, quản lí giáo dục trên môi trường mạng; phát triển kho học liệu số toàn ngành; triển khai hiệu quả hệ thống quản lí học tập qua mạng để bồi dưỡng giáo viên, cán bộ quản lí theo phương thức thường xuyên, liên tục ngay tại nhà trường” và văn bản 1769/SGD&ĐT- GDTrH Nghệ An ngày 14/09/2020 nêu rõ nhiệm vụ của các nhà trường là phải đẩy mạnh
ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy, học và quản lí giáo dục, thực hiện chuyển
đổi số trong giáo dục đào tạo
Thực tiễn công tác quản lí dạy và học ở các trường phổ thông nói chung và quá trình trải nghiệm trong lĩnh vực quản lí trường học, tôi nhận thấy đối tượng học sinh – phụ huynh hiện nay có nhu cầu và đòi hỏi bức thiết về sự phát triển toàn
Trang 3diện, nhu cầu tiếp cận với khoa học kĩ thuật hiện đại Vì thế, việc vận dụng công nghệ số vào giảng dạy và học tập là một quy luật phát triển tất yếu của thời đại
Chính từ những lí do đó, tôi chọn đề tài “Giải pháp góp phần quản lí có
hiệu quả việc “chuyển đổi số” nhằm thúc đẩy, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo ở trường Trung học phổ thông hiện nay”
Trang 4B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1 Cơ sở lí luận:
1.1 Khái niệm “chuyển đổi số”
Có nhiều định nghĩa khác nhau về chuyển đổi số (Digital transformation) nhưng có thể nói chung đó là chuyển các hoạt động của chúng ta từ thế giới thực sang thế giới ảo ở trên môi trường mạng Theo đó, mọi người tiếp cận thông tin nhiều hơn, rút ngắn về khoảng cách, thu hẹp về không gian, tiết kiệm về thời gian Chuyển đổi số là xu thế tất yếu, diễn ra rất nhanh đặc biệt trong bối cảnh của cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0 (CMCN 4.0) hiện nay
Wikipedia lại định nghĩa như sau: “Chuyển đổi số là một quá trình hoàn
chỉnh áp dụng số hóa và ứng dụng số hóa nhưng ở một cấp độ cao hơn Chuyển đổi số mô tả những chuyển đổi vô cùng lớn ở quy mô doanh nghiệp hay thậm chí là thị trường Chuyển đổi số là một chuỗi những hoạt động thay đổi về cách thức vận hành và những việc làm cụ thể từ trước đến nay”
1.2 Nội dung cơ bản của “chuyển đổi số” trong giáo dục và đào tạo
Trong lĩnh vực giáo dục, chuyển đổi số sẽ hỗ trợ đổi mới Giáo dục & Đào tạo theo hướng giảm thuyết giảng và truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực người học, đồng thời tăng khả năng tự học, tạo cơ hội học tập mọi lúc, mọi nơi, cá nhân hóa việc học, góp phần tạo ra xã hội học tập và học tập suốt đời Sự bùng nổ của nền tảng công nghệ IoT, Big Data, AI, SMAC (mạng xã hội - di động - phân tích dữ liệu lớn - điện toán đám mây) đang hình thành nên hạ tầng giáo dục số Theo đó, nhiều mô hình giáo dục thông minh đang được phát triển trên nền tảng ứng dụng CNTT; hỗ trợ đắc lực việc cá nhân hóa học tập (mỗi người học một giáo trình và một phương pháp học tập riêng không giống với người khác, việc này do các hệ thống CNTT thực hiện tự động); làm cho việc truy cập kho kiến thức khổng
lồ trên môi trường mạng được nhanh chóng, dễ dàng; giúp việc tương tác giữa gia đình, nhà trường, giáo viên, học sinh gần như tức thời
Chuyển đổi số trong lĩnh vực giáo dục tập trung vào hai nội dung chủ yếu là chuyển đổi số trong quản lý giáo dục và chuyển đổi số trong dạy, học, kiểm tra, đánh giá, nghiên cứu khoa học (NCKH) Trong quản lý giáo dục bao gồm số hóa thông tin quản lý, tạo ra những hệ thống cơ sở dữ liệu (CSDL) lớn liên thông, triển khai các dịch vụ công trực tuyến, ứng dụng các Công nghệ 4.0 (AI, blockchain, phân tích dữ liệu, ) để quản lý, điều hành, dự báo, hỗ trợ ra quyết định trong ngành GDĐT một cách nhanh chóng, chính xác Trong dạy, học, kiểm tra, đánh giá gồm số hóa học liệu (sách giáo khoa điện tử, bài giảng điện tử, kho bài giảng e-learning, ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm), thư viện số, phòng thí nghiệm ảo, triển
Trang 5khai hệ thống đào tạo trực tuyến, xây dựng các trường đại học ảo (cyber university)
1.3 Tầm quan trọng và lợi ích của chuyển đổi số trong sự thúc đẩy chất lượng giáo dục hiện nay trong đơn vị trường học
Chuyển đổi số đang trở nên phổ biến trong xã hội hiện nay, mô tả việc ứng dụng công nghệ số vào tất cả các lĩnh vực Trong đó có giáo dục; chúng ta có thể hiểu, chuyển đổi số trong giáo dục là sự thay đổi phương pháp dạy học, áp dụng công nghệ thông tin hiện đại vào dạy và học nhằm đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh sinh viên và giáo viên, giúp người dạy và người học phát huy tối đa khả năng tư duy, sáng tạo, chủ động
Việc chuyển đổi số trong giáo dục sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học Nhờ có các thành tựu công nghệ như IoT (Internet Of Things - Internet vạn vật) giúp người quản lí tăng cường quản lý, giám sát hoạt động dạy học và các hoạt động khác của đơn vị Từ đó có phương pháp hỗ trợ, tư vấn phù hợp đối với học sinh, Công nghệ số còn giúp chúng ta xây dựng hệ thống quản lý thông tin và hồ
sơ giáo dục của giáo viên và học sinh; quản lý và chia sẻ dữ liệu từ nhiều trường học, ghi chép lại lịch sử học tập, bảng điểm của học sinh để đảm bảo thông tin dữ liệu được đồng nhất, minh bạch Vào các kì tuyển sinh Đại học và Cao đẳng trên
cả nước hay nước ngoài, một số trường đã kết nối và nhận dữ liệu về kết quả học tập của học sinh như học bạ điện tử Hoặc những học sinh chuyển trường cũng có thể chuyển hồ sơ về trường mới theo kênh internet, điều đó tạo điều kiện vô cùng tiện lợi cho việc tiếp nhận, xử lí hồ sơ của bộ phận văn phòng trong nhà trường Học sinh và phụ huynh cũng giảm được những thủ tục hành chính mất thời gian,
độ chính xác của công việc cao, thời gian làm việc cũng nhanh hơn
Áp dụng chuyển đổi số còn góp phần tăng tính tương tác, tính thực hành - ứng dụng Trong quá trình dạy học, thực hiện các thí nghiệm, thiết kế các mô hình cho bài học khoa học tự nhiên; đồng thời giúp cho người học có những trải nghiệm
đa giác quan, dễ hiểu, dễ nhớ và gây tò mò, hứng thú cho người học, đồng thời tăng tính tương tác, thực hành và ứng dụng kiến thức ngay trong lớp học
Bên cạnh đó, công nghệ hiện đại còn đem đến không gian và thời gian học linh động, thúc đẩy giáo dục mở - bình đẳng – cá thể hóa Thời gian gần đây, khóa học trực tuyến đại chúng mở (MOOC) bùng nổ với các tên tuổi lớn trên thế giới như: Udacity, Coursera, edX, Udemy, FutureLearn, tạo điều kiện cho người học tiếp thu kiến thức một cách linh động và thuận tiện mọi lúc, mọi nơi Điều này thúc đẩy một nền giáo dục mở, giúp con người tiếp cận thông tin đa chiều, thu hẹp mọi không gian, tiết kiệm tối ưu về thời gian, từ đó phát triển nhanh về kiến thức, nhận thức và tư duy Đặc biệt trong thời gian phòng chống dịch covid – 19 hiện nay, việc tạo ra những không gian học tập trực tuyến sẽ tạo điều kiện giúp học sinh tạm
Trang 6dừng đến trường nhưng không dừng học; đảm bảo quy định về phòng chống dịch
an toàn, tránh lây nhiễm trong cộng đồng nếu thuộc địa bàn có người nhiễm vi rut
Đi kèm với giáo dục mở là tài nguyên học liệu mở, việc khai thác tài nguyên
mở sẽ giúp giáo viên và học sinh kết nối kiến thức hiệu quả dù họ ở đâu và trong khoảng thời gian nào một cách nhanh chóng, tiện lợi, tiết kiệm thời gian, tiền bạc Tài nguyên học liệu mở là một xu hướng phát triển tất yếu của nền giáo dục hiện đại Đặc biệt, tài nguyên mạng còn giúp giáo viên và học sinh tải về và sử dụng các phần mềm dạy học, phần mềm kiểm tra, đánh giá năng lực của học sinh một cách chính xác và nhanh nhất Sử dụng những đánh giá của người học kết hợp với việc phân tích các dữ liệu, giáo viên có thể áp dụng các thông tin mà họ có được để tiến hành điều chỉnh các kế hoạch giảng dạy Học sinh có thể trả lời các câu hỏi của giáo viên thông qua các phần mềm, từ đó việc đánh giá khả năng của học sinh đạt
độ chính xác cao hơn
Truy cập tài liệu học tập không giới hạn với kho học liệu trực tuyến khổng
lồ, người dùng có thể truy cập vào các tài nguyên học tập một cách dễ dàng và ít tốn kém hơn Mặc khác chuyển đổi số cũng giúp học sinh và giáo viên có thể khai thác học liệu nhanh chóng bằng các thiết bị trực tuyến mà không bị giới hạn bất kể tình trạng kinh tế của họ Điều đó có nghĩa, sử dụng công nghệ giúp việc chia sẻ tài liệu, giáo trình, học sinh và giáo viên trở nên dễ dàng và tiết kiệm hơn do giảm thiểu được các chi phí về in ấn
Bên cạnh đó, việc học tập trực tuyến cũng giúp giảm tải giao thông công cộng, hạn chế tai nạn xe cộ; giảm thời gian và chi phí di chuyển; đồng thời tăng hiệu suất quản lí công tác của nhân viên văn phòng Sự bùng nổ về công nghệ đã, đang và sẽ tạo ra những phương thức giáo dục mới, thông minh hơn, tiết kiệm chi phí hơn Hiện nay, xu hướng chuyển đổi số trong giáo dục mang tính thay đổi sâu sắc vì con người
Hiện nay, phần mềm quản lý trường học đã được khá nhiều đơn vị trường học công lập đưa vào sử dụng Những doanh nghiệp đào tạo và giáo dục tư nhân hiện tại có sử dụng các phần mềm để quản lý, dần dần được số hóa bằng những phần mềm quản lý trường học chuyên biệt hay phần mềm quản lý tài sản… Giúp học sinh dễ dàng tra cứu thông tin khi cần hoặc nhà quản lý, giáo viên có thể quản
lý được thời khóa biểu, bảng điểm học sinh hay những thông tin liên quan
Chuyển đổi số giúp gia tăng tính tương tác và trải nghiệm thực tế cho người học thông qua phương pháp học face to face một - một với giáo viên hướng dẫn
mà không bị giới hạn bởi không gian Ngoài ra, việc ứng dụng thực tế ảo VR, thực
tế tăng cường AR cũng tạo ra những trải nghiệm thực tế “thật” hơn, giúp người học
có những trải nghiệm đa giác quan, tạo cảm giác tò mò, hứng thú hơn khi học tập
Chuyển đổi số mở ra một không gian tương tác thuận lợi và dễ dàng giúp mỗi người học có thể cùng trao đổi với các học viên khác, hay tham khảo những thông tin từ phía giáo viên tiện lợi,… Mọi vấn đề mà chúng ta thắc mắc, hay việc
Trang 7kết hợp học tập nhóm khi cần đều diễn ra thuận lợi và đạt kết quả lý tưởng như mong đợi
Đến nay, toàn ngành giáo dục đã chủ trương, xác định ứng dụng công nghệ thông tin là một trong chín nhóm nhiệm vụ trọng tâm triển khai có hiệu quả Nghị quyết số 29 của Ban chấp hành Trung ương Đảng về đổi mới căn bản toàn diện Giáo dục & Đào tạo Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành Đề án tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý giáo dục, hỗ trợ đổi mới dạy - học, nghiên cứu khoa học triển khai trong toàn ngành Hàng loạt chính sách thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục được ban hành, dần hoàn thiện hành lang pháp lý như các quy định ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý; mô hình ứng dụng công nghệ thông tin trường phổ thông, chuẩn dữ liệu kết nối
Theo kênh thông tin tại địa chỉ doi/dai-hoc-40/chuyen-doi-so-trong-linh-vuc-giao-duc-va-dao-tao-thuc-trang-va- giai-phap-6454 chúng ta có thể nắm bắt được những số liệu sau “Trong quản lý
http://hvcsnd.edu.vn/nghien-cuu-trao-giáo dục, toàn ngành đã triển khai số hóa, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung từ Trung ương đến 63 sở GDĐT, 710 phòng GDĐT và khoảng 53.000 cơ sở giáo dục Hiện nay đã số hóa và định danh dữ liệu của khoảng 53.000 trường học, 1,4 triệu giáo viên, 23 triệu học sinh Cơ sở dữ liệu này vừa qua đã hỗ trợ đắc lực công tác tuyển sinh và thống kê, báo cáo trong toàn ngành; giúp các cấp quản lý ban hành chính sách quản lý có hiệu quả, vừa qua đã góp phần giải quyết vấn đề thừa thiếu giáo viên ở các nhà trường theo từng địa phương, môn học Khối phổ thông khoảng 82% các trường sử dụng phần mềm quản lý trường học, sổ điểm điện tử, học bạ điện tử và hầu hết các cơ sở giáo dục đại học đều sử dụng phần mềm quản trị nhà trường Hệ thống quản lý hành chính điện tử kết nối 63 sở GDĐT và hơn
300 trường đại học, cao đẳng trên cả nước với Bộ GDĐT hoạt động thông suốt, ổn định, phát huy hiệu quả tích cực
Trang 8Về dạy - học, giáo viên toàn ngành được huy động tham gia, đóng góp chia
sẻ học liệu vào kho học liệu số toàn ngành; đóng góp lên Hệ tri thức Việt số hóa gần 5.000 bài giảng điện tử e-learning có chất lượng, kho luận văn tiến sĩ với gần 7.000 luận văn, ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm với trên 31.000 câu hỏi…góp phần xây dựng xã hội học tập và đẩy mạnh học tập suốt đời
Về nhân lực số, ở bậc phổ thông, thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới, môn Tin học sẽ được đưa vào giảng dạy bắt buộc ngay từ lớp 3; giáo dục STEM được lồng ghép trong các môn học, gắn việc học của học sinh thông qua các hoạt động ứng dụng công nghệ để giải quyết các bài toán và hiện tượng trong cuộc sống Trong giáo dục đại học, triển khai cơ chế đặc thù đào tạo nhân lực công nghệ thông tin, qua đó giúp các cơ sở đào tạo gia tăng cơ hội hợp tác với doanh nghiệp, các tổ chức quốc tế để huy động các nguồn lực của xã hội tham gia vào quá trình đào tạo nhân lực công nghệ thông tin, gắn đào tạo với nhu cầu sử dụng nhân lực ở các doanh nghiệp và nhu cầu của xã hội”
Tuy vậy, chuyển đổi số ngành giáo dục đào tạo hiện nay còn gặp nhiều khó khăn, tồn tại như trang thiết bị máy tính, camera, máy in, máy quyét, đường truyền, dịch vụ Internet cho nhà trường, giáo viên, học sinh - đặc biệt ở các vùng xa, vùng khó khăn – còn thiếu, lạc hậu, chưa đồng bộ, nhiều nơi chưa đáp ứng yêu cầu cho chuyển đổi số (cả về quản lý giáo dục và dạy - học) Ngay ở đơn vị chúng tôi cũng chưa cung cấp máy móc hiện đại đủ cho các tiết dạy ứng dụng công nghệ thông tin của tất cả các môn học nên nhiều lúc dẫn đến lịch dạy vẫn bị trùng và chồng chéo
Vì thế, nhiều đồng chí giáo viên nản và thôi thì dạy chay cho kịp với tiến độ kế hoạch đã lên Đây cũng là một nguyên nhân dẫn đến hạn chế của việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông vào đổi mới phương pháp dạy học ở đa số trường Trung học phổ thông hiện nay Bên cạnh đó, đội ngũ vẫn còn một bộ phận giáo viên nhiều tuổi, công tác lâu năm có hạn chế trong trình độ Tin học, chưa sử dụng thành thạo máy vi tính, lúng túng trong khai thác tài nguyên mạng, chưa biết cài đặt và sử dụng phần mềm hỗ trợ dạy học và kiểm tra đánh giá đối với môn Trắc nghiệm Năng lực phần đa giáo viên không phải dễ dàng để thực hiện chuyên môn nâng cao
và chuyên sâu như xây dựng hệ thống học liệu số Các giáo viên trong đơn vị trường học chủ yếu dừng lại ở mức cập nhật, khai thác học liệu mạng, một số ít biết tìm tòi và sử dụng các phần mềm hỗ trợ dạy học và chấm bài kiểm tra Đây thiết nghĩ cũng là một khó khăn đối với các trương học nói chung và trường chúng tôi nói riêng khi triển khai việc chuyển đổi số thúc đẩy học tập Về phía học sinh, phụ huynh vẫn còn một bộ phận không nhỏ gia đình chưa có điều kiện lắp đặt và
sử dụng mạng internet, chưa đủ điều kiện trang bị máy tính hay điện thoại thông minh nên dẫn đến các em không tham gia học online khi cần thiết phải tổ chức (như năm học 2019 - 2020); thậm chí học sinh cũng không truy cập các trang mạng
xã hội để có thể nắm bắt thông tin liên quan đến việc học tập trong những giai đoạn xảy ra thiên tai bão lũ, dịch bệnh
Trang 9Một trong những khó khăn nữa, đó là các đơn vị trường học chưa có đủ nhân lực (gồm cả nhân lực quản lý và nhân lực triển khai) cũng như tài chính để đảm bảo kho học liệu số đầy đủ, đạt chất lượng, đáp ứng yêu cầu học tập, nghiên cứu, tham khảo của học sinh Có đi chăng nữa thì chúng tôi cũng chủ yếu dựa vào nhóm giáo viên dạy Tin học của trường và một số ít giáo viên trẻ thành thạo trong việc ứng dụng công nghệ thông tin, nhưng đây là con số rất ít Vì vậy, hiện nay vấn đề xây dựng học liệu số (như sách điện tử, thư viện điện tử, ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm, bài giảng điện tử, phần mềm học điện tử, phần mềm ứng dụng mô phỏng) còn phát triển tự phát, chưa đi vào nề nếp và thành hệ thống, khó kiểm soát chất lượng và nội dung học tập Kéo theo đó là hệ thống giải pháp học tập VLE/LMS có tính tương tác cao (khác với các hệ thống họp trực tuyến) cũng triển khai tự phát, thiếu sự đồng bộ và chia sẻ giữa các nhà trường
Thu thập, chia sẻ, khai thác dữ liệu quản lý giáo dục và học liệu số cần hành lang pháp lý chung phù hợp với các quy định về bản quyền tác giả, sở hữu trí tuệ,
an ninh thông tin, giao dịch điện tử và luật chia sẻ cung cấp thông tin, cụ thể như: Quy định danh mục các thông tin thuộc diện bắt buộc khai báo, nhập liệu - phân biệt với thông tin cá nhân riêng tư thuộc quyền cá nhân; quy định quyền tác giả cho các bài giảng điện tử (trường hợp nào được sử dụng, điều kiện gì, sử dụng toàn
bộ hay một phần); quy định khai thác cơ sở dữ liệu, kho học liệu số (những ai được quyền khai thác, khai thác gì, mức độ đến đâu, điều kiện gì, ai thẩm định, ai cho phép); quy định tính pháp lý của hồ sơ điện tử nói chung và sổ điểm, học bạ điện
tử nói riêng (đặc biệt trong trường hợp chuyển cấp, chuyển trường ở phạm vi toàn quốc) Chỉ khi những khó khăn nêu trên được tháo gỡ mới thúc đẩy phát triển được
hệ thống dữ liệu số, học liệu số đủ lớn (gồm cả dữ liệu mở), đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số của ngành giáo dục đào tạo nói chung và đơn vị trường học chúng tôi nói riêng
2.2 Kết quả tìm hiểu các bài viết, sáng kiến kinh nghiệm đã có
Đọc sáng kiến kinh nghiệm có đề tài “Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý văn bản hành chính tại trung tâm GDTX tỉnh” của một đồng nghiệp trên trang https://xemtailieu.com/tai-lieu/skkn-ung-dung-cong-nghe-thong-tin-trong- quan-ly-van-ban-hanh-chinh-tai-trung-tam-gdtx-tinh-1114959.html , tác giả chỉ đề cập đến việc ứng dụng công nghệ thông tin ở phạm vi quản lí văn bản, chưa bao quát phạm vi rộng trong công tác quản lí nhà trường Với đề tài “Một số đổi mới trong công tác quản lí của Hiệu trưởng trường THPT Nguyễn Hữu Huân”, tác giả đưa ra nội dung các giải pháp sau: chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước trong đời sống, xã hội nói chung và giáo dục nói riêng Đặc biệt là việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; Các cuộc vận động “Hai không” với 4 nội dung của Bộ GD&ĐT, “Mỗi thầy cô giáo là một gương về đạo đức, tự học và sáng tạo”, các phong trào thi đua “Dạy tốt, học tốt”, xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” Điều lệ, quy chế giáo dục và
Trang 10các quy định về cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, mục tiêu, nội dung, chương trình, đánh giá chất lượng giáo dục phổ thông … và cách thức thực hiện: thể hiện qua Nghị quyết Chi bộ, kế hoạch năm học của nhà trường (lịch công tác theo tuần, tháng), kế hoạch chính trị tư tưởng, kế hoạch Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, có điều chỉnh bổ sung tùy theo tình hình thực tế Phối hợp các tổ chức, đoàn thể trong nhà trường; tuyên truyền, phổ biến trong các buổi họp Hội đồng sư phạm, sinh hoạt dưới cờ, sinh hoạt chủ nhiệm; qua các khẩu hiệu; văn bản của nhà nước
và của ngành đưa về các tổ thảo luận, bản tin pháp luật Tiếp tục củng cố, đầu tư phát triển tủ sách Pháp luật, trang bị cho phòng làm việc của giáo viên và Thư viện
có đầy đủ phương tiện nghe nhìn, máy tính truy cập Internet Thực hiện khen thưởng giáo viên viết bài thu hoạch chính trị đạt loại Xuất sắc; Phối hợp Công đoàn cơ sở, Đoàn thanh niên tổ chức các Hội thi; rà soát, bình chọn cá nhân tiêu biểu trong việc Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh theo quý làm
cơ sở để tuyên dương khen thưởng vào cuối năm học Nhìn chung, tôi nhận thấy các nội dung và cách thức trong sáng kiến nêu trên khá tỉ mỉ, chi tiết, công phu nhưng lại mang tính rườm rà, nhiều giải pháp chưa cập nhật thời đại
Còn sáng kiến “Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THPT Nam Đàn 2” đăng trên địa chỉ http://nghean.edu.vn/he-thong-nghiep-vu/sang-kien-kinh-nghiem/sang-kien-muc/nam-2020/sang-kien-2020-mot-so-giai-
sự lãnh đạo của Chi bộ Đảng, vai trò quản lý của Ban giám hiệu và các tổ chuyên môn trong nhà trường Nâng cao trình độ chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn cho giáo viên Đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học, lấy học sinh làm trung tâm Nâng cao năng lực học tập, giáo dục đạo đức và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh Tăng cường công tác xã hội hóa giáo dục Đẩy mạnh phong trào thi đua và công tác đánh giá, thi đua khen thưởng theo hướng hiệu quả, khách quan, trung thực Những giải pháp trên đã là những kinh nghiệm đáng quý trở thành gợi ý cho tôi những đối sánh bổ ích với giải pháp trong sáng kiến của bản thân đang thực hiện vận dụng để tìm ra phương án đem lại hiệu quả tích cực và phù hợp với giai đoạn hiện nay của đơn vị
Từ kết quả tìm hiểu, tham khảo một số sáng kiến kinh nghiệm của đồng nghiệp, một số bài viết có nội dung liên quan, tôi nhận thấy chưa có văn bản nào
đề cập đến vấn đề chuyên sâu và quy mô, chủ yếu là ở dạng bài viết Hơn nữa, các bài viết đề cập đến vấn đề với dung lượng ngắn, lại đề cập đến việc áp dụng các giải pháp ở lĩnh vực kinh doanh, các ngành kinh tế… ít bài viết về giáo dục Vì vậy, có thể khẳng định sự vận dụng các biện pháp trong bài viết này của tôi là những vấn đề đảm bảo tính mới mẻ và thời sự
3 Các biện pháp cụ thể
3.1 Triển khai các chương trình học tập trực tuyến, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí hoạt động dạy học
Trang 11Một trong những giải pháp để thúc đẩy việc chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ vào quản lí hoạt động dạy học ở trường Trung học phổ thông nói chung và trường chúng tôi nói riêng chính là thực hiện triển khai các chương trình học tập trực tuyến, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lí hoạt động dạy học Văn bản 1769/SGD&ĐT- GDTrH Nghệ An ngày 14/09/2020 v/v hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2020 - 2021 của Sở Giáo dục & Đào tạo Nghệ An cũng nhấn mạnh, các chương trình chủ điểm của năm học 2020 – 2021 tập trung vào ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao chất lượng toàn diện trong các nhà trường, thực hiện chuyển đổi số trong quản lí Từ những lẽ đó, trường chúng tôi tiến hành triển khai các chương trình học tập trực tuyến và khai thác quản lí hoạt động dạy học qua mạng internet bằng nhiều hình thức đa dạng; sẵn sàng ứng phó khi cần thiết phải sử dụng hình thức dạy học qua mạng (học kì 2 năm học 2019- 2020)
Trước hết, chúng tôi triển khai bằng việc cho giáo viên học tập, tiếp thu các văn bản chỉ đạo nhiệm vụ năm học, các chỉ thị, hướng dẫn có liên quan đến vấn đề tại các cuộc họp hội đồng nhà trường; họp tổ, nhóm chuyên môn Có những văn bản in ấn trao đến tận tay từng giáo viên, đảm bảo giáo viên nào cũng có thể nắm được thông tin đầy đủ, chính xác về vấn đề trường chỉ đạo và triển khai thực hiện Theo chúng tôi, đây là một trong những khâu quan trọng để triển khai các chương trình học tập và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lí Nếu giáo viên – đối tượng của người quản lí mù mờ, mơ hồ về lí thuyết của vấn đề hay các quy định trong văn bản pháp quy của ngành thì sẽ rất khó khăn trong quá trình triển khai nội dung và không tránh khỏi sai phạm đáng tiếc, thậm chí vô tình vi phạm quy chế
Ngay từ đầu năm học nhà trường đã triển khai chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn xây dựng kế hoạch năm học kịp thời, trong đó chú trọng các chỉ tiêu đăng kí xây dựng bài giảng điện tử, ngân hàng đề thi trắc nghiệm; chỉ tiêu các tiết dạy tại phòng thực hành, thiết kế giáo án powpoint, các tiết dạy đều được giáo viên phụ trách phòng cập nhật vào máy tính để theo dõi và quản lí, khi cán bộ quản lí cần sẽ
có ngay những thông tin Bên cạnh đó, các tổ, nhóm chuyên môn cũng chú trọng xây dựng kế hoạch dạy học trực tuyến, dạy học qua mạng, sẵn sàng ứng phó khi tình hình dịch covid – 19 bùng phát tại địa phương Với chủ trương này, nhà trường tạo thế chủ động và bài bản, nghiêm túc cho các tổ chức, đoàn thể, tổ chuyên môn và giáo viên khi triển khai nhiệm vụ năm học
Mặt khác, chúng tôi tiến hành thực hiện quản lí thông qua các hoạt động thực tiễn, cụ thể của cán bộ, giáo viên trong nhà trường Năm học 2020 – 2021 Bộ Giáo dục & Đào tạo tiếp tục triển khai chương trình dạy học các chuyên đề về Chương trình Giáo dục phổ thông 2018; để học chuyên đề, bắt buộc đội ngũ cán bộ quản lí và giáo viên phải tham gia các lớp học qua mạng internet Độ khó và phức tạp cũng như dung lượng bài học càng ngày càng tăng dần, vì thế sẽ có những khó khăn nảy sinh đó là bộ phận giáo viên lâu năm trong nghề, hạn chế về trình độ